Κατὰ Ἰωάννην 6

Μετὰ ἀπ’ αὐτὰ ὁ Ἰησοῦς ἔφυγε καὶ πῆγε στὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης τῆς Γαλιλαίας, τῆς Τιβεριάδος.

Μετὰ ταῦτα ἀνεχώρησεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης τῆς Γαλιλαίας, ἡ ὁποία ὀνομάζεται καὶ Τιβεριάς.

Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰ ἀνεχώρησεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐπέρασε μαζῆ μὲ τοὺς μαθητάς του εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας, ἡ ὁποία ὀνομάζεται καὶ θάλασσα τῆς Τιβεριάδος.

Καὶ τὸν ἀκολουθοῦσε λαὸς πολύς, διότι ἔβλεπαν τὰ θαύματά του, ποὺ ἔκανε στοὺς ἀσθενεῖς.

Καὶ τὸν ἠκολούθει πολὺς λαός, διότι ἔβλεπε τὰ θαύματά του, ποὺ ἔκανεν ἐπὶ τῶν ἀρρώστων.

Καὶ τὸν ἀκολουθοῦσε πολὺς λαός, διότι ἔβλεπαν τὰ θαύματα ποὺ ἔκαμνε διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἀσθενῶν.

Ἀνέβηκε δὲ ὁ Ἰησοῦς στὸ ὄρος καὶ ἐκεῖ καθόταν μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του.

Ἀνέβη δὲ εἰς τὸ πλησίον ὄρος ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐκάθητο ἐκεῖ μαζὶ μὲ τοὺς δώδεκα μαθητάς του.

Ἀνέβηκε δὲ εἰς τὸ ὄρος ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐκεῖ ἐκάθισε μαζῆ μὲ τοὺς μαθητάς του.

Πλησίαζε δὲ τὸ Πάσχα, ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων.

Ἐπλησίαζε δὲ τὸ Πάσχα, ἡ μεγάλη ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων.

Ἐπλησίαζε δὲ τὸ πάσχα, ἡ μεγάλη αὐτὴ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων.

Σήκωσε δὲ ὁ Ἰησοῦς τὰ μάτια, καὶ ὅταν εἶδε, ὅτι πολὺς λαὸς ἔρχεται πρὸς αὐτόν, λέγει στὸ Φίλιππο· «Ἀπὸ ποῦ θὰ ἀγοράσωμε ψωμιά, γιὰ νὰ φάγουν αὐτοί;».

Ἐνῷ λοιπὸν ἦτο ἀπησχολημένος καὶ ἐδίδασκε τοὺς μαθητάς του, ἐσήκωσεν ὁ Ἰησοῦς τὰ μάτια του καὶ ὅταν παρετήρησεν, ὅτι ἔρχεται πρὸς αὐτὸν πολὺς λαός, λέγει πρὸς τὸν Φίλιππον, ποὺ κατήγετο ἀπὸ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην· Ἀπὸ ποῖον μέρος καὶ μὲ τί χρήματα θὰ ἀγοράσωμεν ψωμιά, διὰ νὰ φάγουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί;

Καὶ καθὼς ἐσήκωσε ὁ Ἰησοῦς τὰ μάτια καὶ εἶδεν ὅτι πολὺς λαὸς ἔρχεται πρὸς αὐτόν, εἶπε πρὸς τὸν Φίλιππον· «ἀπὸ ποῦ καὶ μὲ τί χρήματα θὰ ἁγοράσωμεν ψωμιά, διὰ νὰ φάγουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι;».

Ἔλεγε δὲ τοῦτο δοκιμάζοντας αὐτόν. Διότι αὐτὸς ἤξερε τί ἐπρόκειτο νὰ κάνῃ.

Ἔλεγε δὲ τοῦτο ὁ Κύριος δοκιμάζων τὴν πίστιν τοῦ Φιλίππου, καὶ ὄχι ἐπειδὴ εὑρίσκετο πραγματικῶς εἰς ἀπορίαν περὶ τοῦ τί νὰ κάμῃ. Διότι ὁ Κύριος εἶχε λάβει πλέον τὰς άποφάσεις του καὶ ἐγνώριζε τί ἔμελλε νὰ κάμῃ.

Ἔλεγε δὲ τοῦτο ὁ Κύριος, διὰ νὰ δοκιμάσῃ τὴν πίστιν τοῦ Φιλίππου. Διότι αὐτὸς ἐγνώριζε πολὺ καλὰ τί ἐπρόκειτο μὲ τὴν παντοδυναμίαν του νὰ κάμῃ ἐντὸς ὀλίγου.

Τοῦ ἀποκρίθηκε ὁ Φίλιππος· «Διακοσίων δηναρίων ψωμιὰ δὲν ἀρκοῦν σ’ αὐτούς, γιὰ νὰ λάβῃ ὁ καθένας ἕνα κομματάκι».

Ἀπεκρίθη εἰς αὐτὸν ὁ Φίλιππος· ψωμιὰ ἀξίας διακοσίων δηναρίων δὲν φθάνουν εἰς αὐτούς, ὅχι διὰ νὰ χορτασθοῦν, ἀλλὰ διὰ νὰ πάρῃ ὁ καθένας των ἕνα μικρὸ κομμάτι.

Ἀπήντησεν εἰς αὐτοὺς ὁ Φίλιππος· «οὔτε διακοσίων δηναρίων ψωμιὰ δὲν ἀρκοῦν εἰς αὐτούς, ὄχι νὰ χορτάσουν, ἀλλὰ διὰ νὰ πάρῃ ὁ κάθε ἕνας ἕνα μικρὸ κόμματι».

Τοῦ λέγει ἕνας ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὁ Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς τοῦ Σίμωνος Πέτρου·

Λέγει εἰς αὐτὸν ἕνας ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὁ Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς τοῦ Σίμωνος Πέτρου·

Λέγει εἰς αὐτὸν ἔνας ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὁ Ἀνδρέας, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Σίμωνος Πέτρου·

«Ὑπάρχει ἐδῶ ἕνας νέος, ποὺ ἔχει πέντε κρίθινα ψωμιὰ καὶ δύο ψάρια. Ἀλλὰ τί εἶναι αὐτὰ γιὰ τόσο πολλούς;».

Ὑπάρχει ἐδῶ κάποιος νέος, ποὺ ἔχει πέντε ψωμιὰ κρίθινα καὶ δύο ψάρια. Ἀλλὰ τί εἶναι αὐτὰ τὰ ὁλίγα διὰ τόσον πολὺν λαόν;

«εἶναι ἐδῶ κάποιος νέος, ποὺ ἔχει πέντε κρίθινα ψωμιὰ καὶ δύο ψάρια· ἀλλὰ τί εἶναι αὐτὰ ἐμπρὸς εἰς τόσο πλῆθος ἀνθρώπων;»

Εἶπε τότε ὁ Ἰησοῦς· «Βάλετε τοὺς ἀνθρώπους νὰ καθήσουν κάτω». Ἦταν δὲ στὸν τόπο πολὺ χορτάρι. Οἱ δὲ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι κάθησαν κάτω, ἦταν περίπου πέντε χιλιάδες.

Άλλ’ ὁ Ἰησοῦς εἶπε τότε· Βάλετε τοὺς ἀνθρώπους νὰ καθήσουν κάτω. Ἦτο δὲ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην χόρτος πολὺς φυτρωμένος εἰς τὸν τόπον. Ἐκάθησαν λοιπὸν κάτω πρῶτον οἱ ἄνδρες, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἔφθανε περίπου τὰς πέντε χιλιάδας.

Ὁ Ἰησοῦς ὅμως τοὺς εἶπε· «Βάλτε τοὺς ἀνθρώπους νὰ καθίσουν». Ὑπῆρχε δὲ πολὺ χορτάρι εἰς τὸν τόπον, διότι ἦτο ἄνοιξις. Ἐκάθισαν, λοιπόν, πρῶτον οἱ ἄνδρες τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἔφθανε περίπου τὰς πέντε χιλιάδας.

Τότε ὁ Ἰησοῦς πῆρε τὰ ψωμιά, καί, ἀφοῦ ἔκανε εὐχαριστήρια προσευχή, διαμοίρασε στοὺς μαθητάς, καὶ οἱ μαθηταὶ σ’ αὐτοὺς ποὺ κάθονταν κάτω. Ὁμοίως καὶ ἀπὸ τὰ ψάρια ὅσο ἤθελαν.

Ἐπῆρε δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰς χεῖρας του τοὺς ἄρτους καὶ ἀφοῦ ηὐχαρίστησε τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος μᾶς παρέχει ὅλα τὰ ἀγαθά, διεμοίρασεν εἰς τοὺς μαθητάς, οἱ δὲ μαθηταὶ διένειμαν τὰ κομμάτια εἰς τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ ἐκάθηντο· ὁμοίως ἐμοίρασαν καὶ ἀπὸ τὰ ψάρια, ὅσον ἤθελεν ὁ καθένας διὰ νὰ χορτάσῃ.

Ἐπῆρε δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ χέρια του τὰ ψωμιὰ καὶ ἀφοῦ εὐχαρίστησε τὸν πατέρα, ἐμοίρασε εἰς τοὺς μαθητάς, οἱ δὲ μαθηταὶ ἐμοίρασαν εἰς τοὺς καθισμένους ἐκεῖ ἀνθρώπους. Τὸ ἴδιο ἔκαμαν καὶ μὲ τὰ ψάρια καὶ ἔδιδαν εἰς τὸν καθένα ὄσο ἤθελε, διὰ νὰ χορτάσῃ.

Καὶ ἀφοῦ χόρτασαν, λέγει στοὺς μαθητάς του· «Μαζέψετε τὰ κομμάτια, ποὺ περίσσεψαν, γιὰ νὰ μὴ χαθῇ τίποτε».

Ἀφοῦ δὲ ἐχορτάσθησαν ὅλοι, λέγει ὁ Ἰησοῦς εἰς τοὺς μαθητάς του· Μαζεύσατε τὰ κομμάτια, ποὺ ἐπερίσσευσαν, ὥστε νὰ μὴ χαθῇ τίποτε.

Ἀφοῦ δὲ ἐχόρτασαν ὅλοι, εἶπεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τοὺς μαθητάς του· «μαζέψτε τὰ κομμάτια ποὺ ἐπερίσσεψαν, διὰ νὰ μὴ χαθῇ τίποτε».

Μάζεψαν τότε καὶ γέμισαν δώδεκα κοφίνια μὲ κομμάτια ἀπὸ τὰ πέντε κρίθινα ψωμιά, ποὺ περίσσεψαν σ’ αὐτοὺς ποὺ εἶχαν φάγει.

Ἐμάζευσαν λοιπὸν καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνια μὲ κομμάτια ἀπὸ τὰ πέντε κριθαρένια ψωμιά, τὰ ὁποῖα εἶχαν περισσεύσει εἰς ἐκείνους, ποὺ εἶχαν φάγει.

Τὰ ἐμάζεψαν, λοιπόν, καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνια ἀπὸ τὰ κομμάτια τῶν πέντε κριθίνων ἄρτων, τὰ ὁποῖα ἐπερίσσεψαν εἰς ἐκείνους ποὺ εἶχαν φάγει.

Οἱ δὲ ἄνθρωποι, ὅταν εἶδαν τὸ θαῦμα, ποὺ ἔκανε ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγαν· «Αὐτὸς εἶναι πραγματικῶς ὁ προφήτης, ποὺ ἔμελλε νὰ ἔλθῃ στὸν κόσμο».

Οἱ ἄνθρωποι λοιπόν, ὅταν εἶδαν τὸ θαῦμα αύτό, ποὺ ἔκαμεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγαν ὅτι· Αὐτὸς εἶναι πραγματικῶς ὁ προφήτης, ὁ ὁποῖος σύμφωνα μὲ τὴν εἰς τὸ Δευτερονόμιον προφητείαν τοῦ Μωϋσέως πρόκειται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν κόσμον.

Οἱ ἄνθρωποι, λοιπόν, ὅταν εἶδαν αὐτὸ τὸ καταπληκτικὸ θαῦμα, ποὺ ἔκαμεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγαν ὅτι αὐτὸς πράγματι εἶναι ὁ προφήτης ἐκεῖνος, ποὺ σύμφωνα μὲ τὴν προφητείαν τοῦ Μωϋσέως ἔρχεται εἰς τὸν κόσμον.

Ὁ δὲ Ἰησοῦς, ἀντιληφθεὶς ὅτι πρόκειται νὰ ἔλθουν καὶ νὰ τὸν ἁρπάξουν γιὰ νὰ τὸν κάνουν βασιλέα, ἀναχώρησε πάλι γιὰ τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος.

Κατόπιν λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἐντύπωσιν καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν αὐτὸν τοῦ πλήθους, ὁ Ἰησοῦς, ἐπειδὴ ἀντελήφθη, ὅτι σκοπεύουν νὰ ἔλθουν καὶ νὰ τὸν ἁρπάσουν διὰ νὰ τὸν κάμουν διὰ τῆς βίας βασιλέα, ἀνεχώρησε πάλιν εἰς τὸ ὄρος ὁλομόναχος, ἀφοῦ προηγουμένως ἠνάγκασε τοὺς μαθητάς του νὰ ἀναχωρήσουν μὲ πλοῖον.

Ὁ Ἰησοῦς, λοιπόν, ἐπειδὴ ἀντελήφθη καθαρώτατα, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐπάνω εἰς τὸν ἐνθουσιασμόν των, ἐπρόκειτο νὰ ἔλθουν νὰ τὸν ἁρπάξουν, διὰ νὰ τὸν ἀνακηρύξουν βασιλέα, ἔφυγε πάλιν μόνος του εἰς τὸ ὄρος.

Ἀργὰ δὲ τὸ ἀπόγευμα οἱ μαθηταί του κατέβηκαν στὴ λίμνη,

Πράγματι δὲ ὅταν ἔγινε βράδυ, κατέβησαν οἱ μαθηταί του ἀπὸ τὸ μέρος, ποὺ ἔγινε τὸ θαῦμα τῆς διατροφῆς, εἰς τὴν θάλασσαν.

Καὶ οἱ μαθηταί, ὅταν ἐνύκτωσε, κατέβηκαν, ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ εἶχε γίνει τὸ θαῦμα, εἰς τὴν θάλασσαν.

καὶ μπῆκαν στὸ πλοῖο καὶ πήγαιναν πρὸς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης στὴν Καπερναούμ. Καὶ εἶχε πλέον σκοτεινιάσει, καὶ ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶχε ἔλθει σ’ αὐτούς,

Καὶ ἀφοῦ ἐμβῆκαν εἰς τὸ πλοῖον, ἐπήγαιναν εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, εἰς τὴν Καπερναούμ. Καὶ εἶχε γίνει πλέον σκοτάδι καὶ ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶχεν ἔλθει εἰς αὐτούς.

Καὶ ἀφοῦ ἐμπῆκαν εἰς τὸ πλοῖον, ἐπήγαιναν εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς θαλάσσης, εἰς τὴν Καπερναούμ. Καὶ ἐνῶ εἶχε πλέον γίνει σκοτάδι, ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶχεν ἔλθει εἰς αὐτούς.

καὶ ἡ λίμνη, ἐπειδὴ φυσοῦσε ἰσχυρὸς ἄνεμος, φούσκωνε καὶ ὑψωνόταν.

Καὶ ἡ θάλασσα ἐν τῷ μεταξὺ ἐφούσκωνε καὶ ἐσηκώνετο ὀλονὲν ἀγριωτέρα λόγῳ τῶν κυμάτων, ἐπειδὴ ἔπνεεν ἄνεμος σφοδρὸς καὶ βίαιος.

Ἐπειδὴ δὲ ἐφυσοῦσε δυνατὸς ἄνεμος, ἡ θάλασσα ὅλο καὶ ἐσηκώνετο εἰς ἀγριώτερα κύματα.

Ἀφοῦ δὲ εἶχαν προχωρήσει εἰκοσιπέντε ἢ τριάντα περίπου στάδια, βλέπουν τὸν Ἰησοῦ νὰ περιπατῇ πάνω στὴ λίμνη καὶ νὰ πλησιάζῃ στὸ πλοῖο, καὶ φοβήθηκαν.

Ἀφοῦ λοιπὸν εἶχαν προχωρήσει περίπου εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα στάδια, δηλαδὴ περίπου ἓξ χιλιόμετρα, ἔξαφνα καὶ χωρὶς νὰ τὸ περιμένουν βλέπουν τὸν Ἰησοῦν νὰ περιπατῇ ἐπάνω εἰς τὴν θάλασσαν καὶ νὰ ἔρχεται πλησίον τοῦ πλοίου, καὶ ἐκυριεύθησαν ἀπὸ φόβον.

Ἀφοῦ, λοιπόν, εἶχαν προχωρήσει εἴκοσι πέντε μὲ τριάντα στάδια, δηλαδὴ πέντε ἕως πεντέμισυ χιλιόμετρα, βλέπουν ἔξαφνα τὸν Ἰησοῦν νὰ περιπατῇ ἐπάνω εἰς τὴν θάλασσαν, νὰ ἔρχεται κοντὰ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἐφοβήθησαν.

Αὐτὸς δὲ τοὺς λέγει· «Ἐγὼ εἶμαι. Μὴ φοβεῖσθε!».

Ἀλλ’ ὁ Ἰησοῦς εἶπε τότε πρὸς αὐτούς· Ἐγὼ εἶμαι· δὲν σᾶς παρουσιάσθη κανένα φάντασμα, μὴ φοβεῖσθε.

Ἀλλ’ ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· «ἐγὼ εἶμαι, μὴ φοβεῖσθε».

Ἤθελαν τότε νὰ τὸν πάρουν στὸ πλοῖο (καὶ τὸν πῆραν), καὶ ἀμέσως τὸ πλοῖο ἔφθασε στὴν ξηρά, ὅπου πήγαιναν.

Κατόπιν λοιπὸν τῆς βεβαιώσεως αὐτῆς, οἱ μαθηταὶ ἐξεδήλωσαν πολλὴν σπουδὴν καὶ προθυμίαν νὰ τὸν πάρουν εἰς τὸ πλοῖον. Καὶ ἅμα τὸν ἐπῆραν, ἀμέσως τὸ πλοῖον ἔφθασεν εἰς τὴν ξηράν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπήγαιναν.

Ὅταν πλέον ἐπείσθησαν οἱ μαθηταὶ ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ διδάκαλος, ἔσπευσαν νὰ τὸν πάρουν εἰς τὸ πλοῖον. Καὶ ἀμέσως μόλις τὸν ἐπῆραν, τὸ πλοῖον ἔφθασεν εἰς τὴν ξηράν, ὅπου ἐπήγαιναν.

Τὴν ἑπομένη ἡμέρα ὁ λαός, ποὺ ἦταν στὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, εἶδε, ὅτι ἄλλο πλοιάριο δὲν ἦταν ἐκεῖ, παρὰ ἕνα, ἐκεῖνο, στὸ ὁποῖο εἶχαν μπεῖ οἱ μαθηταί του, καὶ ὅτι δὲν εἶχε μπεῖ μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του ὁ Ἰησοῦς στὸ πλοιάριο, ἀλλ’ οἱ μαθηταί του εἶχαν ἀναχωρήσει μόνοι.

Τὴν ἄλλην ἡμέραν πολλοὶ ἀπὸ τὰ πλήθη ἐπέμεναν νὰ στέκουν εἰς τὴν ἀπέναντι παραλίαν τῆς θαλάσσης, ὅπου εἶχε γίνει τὸ θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων. Καὶ ἐπέμεναν νὰ στέκουν ἐκεῖ, ἐπειδὴ εἶχαν ἴδει τὴν προηγουμένην ἡμέραν, ὅτι ἄλλο πλοιάριον δὲν ἦτο ἐκεῖ παρὰ μόνον ἕνα, ἐκεῖνο ποὺ εἶχαν ἔμβει οἱ μαθηταί του καὶ ὅτι δὲν ἐμβῆκεν ὁ Ἰησοῦς μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του εἰς τὸ πλοιάριον, ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταί του ἀνεχώρησαν. Ἐνόμιζαν, λοιπόν, ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἦτο ἀκόμη ἐκεῖ·

Τὴν ἄλλην ἡμέραν πολλοὶ ἀπὸ τὸν λαόν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἀκόμη εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς θαλάσσης, ὅπου εἶχε γίνει τὸ θαῦμα, εἶχαν ἴδει ὅτι ἄλλο πλοιάριον δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ παρὰ μόνον ἕνα, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον εἶχαν ἐπιβιβασθῆ οἱ μαθηταί, καὶ ὅτι δὲν ἐμπῆκε μαζῆ μὲ τοὺς μαθητὰς εἰς τὸ πλοιάριον ὁ Ἰησοῦς, ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταί του εἶχαν ἀναχωρήσει. (Ἔμειναν, λοιπόν, μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ Ἰησοῦς εὑρίσκετο ἀκόμη ἐκεῖ).

Ἄλλα δὲ πλοιάρια ἦλθαν ἀπὸ τὴν Τιβεριάδα κοντὰ στὸν τόπο, ὅπου ἔφαγαν τὸν ἄρτο κατόπιν προσευχῆς τοῦ Κυρίου.

ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως κατὰ τὸ πρωῒ ἦλθαν ἄλλα πλοιάρια ἀπὸ διάφορα σημεῖα τῆς λίμνης τῆς Τιβεριάδος πλησίον εἰς τὸν τόπον, ὅπου τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ ἔφαγαν τὸν ἄρτον, ὁ ὁποῖος εἶχε πληθυνθῇ μὲ τὴν εὐχαριστίαν, ποὺ ἔκαμεν ὁ Κύριος.

Ἐν τῷ μεταξὺ ἦλθαν ἄλλα πλοιάρια ἀπὸ διάφορα σημεῖα τῆς Τιβεριάδος, πλησίον εἰς τὸ τόπον, ὅπου τὰ πλήθη εἶχαν φάγει χθὲς ψωμί, τὸ ὁποῖον εἶχε πληθυνθῆ μὲ τὴν εὐχαριστίαν καὶ τὸ θαῦμα τοῦ Κυρίου.

Ὅταν λοιπὸν ὁ λαὸς εἶδε, ὅτι ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶναι ἐκεῖ, οὔτε οἱ μαθηταί του, αὐτοὶ μπῆκαν στὰ πλοιάρια καὶ πῆγαν στὴν Καπερναοὺμ ζητώντας τὸν Ἰησοῦ.

Ὅταν λοιπὸν εἶδεν ὁ λαός, ὅτι ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶναι ἐκεῖ, οὔτε οἱ μαθηταί του, ἐμβῆκαν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ πλοῖα ἐκεῖνα καὶ ἦλθον εἰς τὴν Καπερναοὺμ ζητοῦντες νὰ εὕρουν τὸν Ἰησοῦν.

Ὁταν, λοιπόν, εἶδεν ὁ λαὸς καὶ ἐπείσθη, ὅτι ὁ Ἰησοῦς δὲν εὑρίσκεται ἐκεῖ οὔτε οἱ μαθηταί του, ἐμπῆκαν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ πλοῖα καὶ ἦλθαν εἰς τὴν Καπερναοὺμ ἀναζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν.

Καὶ ὅταν τὸν βρῆκαν στὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, τοῦ εἶπαν· «Διδάσκαλε, πότε ἔφθασες ἐδῶ;».

Καὶ ὅταν τὸν ηὔραν εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς θαλάσσης, τὸ δυτικόν, τοῦ εἶπαν· Διδάσκαλε, πότε ἐπρόφθασες τόσον σύντομα νὰ ἔλθῃς ἐδῶ ἀπὸ τὸ ἀπέναντι μέρος;

Καὶ ἀφοῦ τὸν εὐρῆκαν εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς θαλάσσης, τὸ πρὸς τὴν Καπερναούμ, τοῦ εἶπον· «διδάσκαλε, πότε ἦλθες ἐδῶ;»

Τοὺς ἀποκρίθηκε ὁ Ἰησοῦς λέγοντας· «Ἀληθινὰ ἀληθινὰ σᾶς λέγω, μὲ ζητεῖτε, ὄχι διότι εἴδατε θαύματα, ἀλλὰ διότι φάγατε ἀπὸ τὰ ψωμιὰ καὶ χορτάσατε.

Τοὺς ἀπεκρίθη τότε ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπεν· Ἐν πάσῃ ἀλήθείᾳ σᾶς λέγω, ὅτι ζητεῖτε νὰ μὲ εὕρετε ὄχι διότι εἴδατε θαύματα, ποὺ σᾶς ἔπεισαν διὰ τὴν θείαν ἀποστολήν μου καὶ τὴν σωτηριώδη ἀλήθειαν τῆς διδασκαλίας μου, ὥστε νὰ ὠφεληθῆτε πνευματικῶς, ἀλλὰ διότι ἐφάγατε ἀπὸ τοὺς ἄρτους καὶ ἐχορτάσθητε καὶ ζητεῖτε πάλιν νὰ σᾶς δώσω ὑλικὰ ἀγαθά.

Ὁ Ἰησοῦς ἀπεκρίθη καὶ τοὺς εἶπε· «εἰλικρινῶς σᾶς λέγω, ζητεῖτε νὰ μὲ εὕρετε, ὄχι διότι εἴδατε τὰ θαύματά μου καὶ ἔχετε πεισθῇ διὰ τὴν θείαν μου ἀποστολήν, ἀλλὰ διότι ἐφάγατε χθὲς καὶ ἐχορτάσατε ἀπὸ τοὺς ἄρτους.

Νὰ ἐργάζεσθε, ὄχι γιὰ τὴν τροφὴ ποὺ χάνεται, ἀλλὰ γιὰ τὴν τροφὴ ποὺ μένει γιὰ νὰ δίνῃ ζωὴ αἰώνια. Αὐτὴ θὰ σᾶς δώσῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. Διότι αὐτὸν ὥρισε ὁ Πατέρας ὁ Θεός».

Δὲν πρέπει ὅμως τὸ ἐνδιαφέρον σας ὁλόκληρον νὰ στρέφεται εἰς τὰ ὑλικὰ ψωμιά, ἀλλὰ νὰ ἐργάζεσθε μὲ ζῆλον, ὅπως ἀποκτήσετε ὅχι τὴν ὑλικὴν τροφήν, ποὺ εἶναι προσωρινὴ καὶ φθείρεται, ἀλλὰ τὴν πνευματικὴν τροφήν, ποὺ μένει ἄφθαρτος καὶ παράγει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αἰώνιον ζωήν. Τὴν τροφὴν αὐτὴν θὰ σᾶς δώσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ μόνος αὐτός. Διότι αὐτὸν ὁ Πατήρ, δηλαδὴ αὐτὸς ὁ Θεός, ἀπέδειξε καὶ ἐφανέρωσε διὰ τῆς σφραγῖδος καὶ μαρτυρίας τῶν θαυμάτων του ὡς τὸν μόνον χορηγὸν τῆς τροφῆς καὶ τῆς ζωῆς ταύτης.

Μὴ φροντίζετε ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον καὶ μὴ ἐργάζεσθε διὰ τὴν ὑλικὴν τροφήν, ποὺ εἶναι προσωρινὴ καὶ χάνεται, ἀλλὰ διὰ τὴν πνευματικὴν τροφήν, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει τὴν αἰωνίαν ζωήν. Αὐτὴν δὲ τὴν τροφὴν θὰ σᾶς τὴν δώσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. Διότι ὁ Πατὴρ αὐτὸν μόνον μὲ τὰ καταπληκτικὰ θαύματα, ποὺ τοῦ ἔδωσε τὴν ἐξουσίαν νὰ κάνῃ, τὸν ἀπέδιξε ἐπισήμως καὶ σὰν νὰ ἔβαλε τὴν σφραγῖδα του, ὅτι αὐτὸς εἶναι ποὺ δίνει τὴν πνευματικὴν τροφὴν καὶ τὴν αἰώνιον ζωήν».

Τοῦ εἶπαν τότε· «Τί νὰ κάνωμε γιὰ νὰ κάνωμε τὰ ἔργα, ποὺ θέλει ὁ Θεός;».

Κατόπιν λοιπὸν τῆς παρατηρήσεως ταύτης τοῦ Ἰησοῦ εἶπαν ἐκεῖνοι πρὸς αὐτόν· Τί πρέπει νὰ πράττωμεν διὰ νὰ ἐργαζώμεθα ἐκεῖνα τὰ ἔργα, ποὺ ὁ Θεὸς ζητεῖ ἀπὸ ἡμᾶς ὡς ὅρον ἀπαραίτητον διὰ νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἄφθαρτον τροφήν;

Εἶπαν, λοιπόν, πρὸς αὐτόν· «τί νὰ κάμωμεν, ὥστε νὰ ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα, ποὺ θέλει ὁ Θεός;»

Τοὺς ἀπάντησε ὁ Ἰησοῦς· «Τοῦτο εἶναι τὸ ἔργο, ποὺ θέλει ὁ Θεός, νὰ πιστεύσετε σ’ αὐτόν, ποὺ ἀπέστειλεν ἐκεῖνος».

Ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπεν· Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον, ποὺ ὁ Θεὸς ζητεῖ, τὸ νὰ πιστεύσετε ζωντανὰ καὶ ἐμπράκτως εἰς αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἀπέστειλεν ἐκεῖνος.

Ἀπήντησε ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπε· «τοῦτο εἶνα τὸ ἔργον, ποὺ θέλε ὁ Θεός, νὰ πιστεύετε εἰς αὐτόν ποὺ ἐκεῖνος ἔχει στείλει».

Τοῦ εἶπαν τότε· «Ἀλλὰ τί θαῦμα μπορεῖς νὰ κάνῃς ἐσύ, γιὰ νὰ ἰδοῦμε καὶ νὰ πιστεύσωμε σ’ ἐσένα; Ποιό εἶναι τὸ ἔργο σου;

Κατόπιν λοιπὸν τῶν λόγων τούτων εἶπον πρὸς αὐτὸν οἱ πρόκριτοι Ἰουδαῖοι· Ποῖον θαῦμα, τὸ ὁποῖον νὰ δεικνύῃ τὴν ἀποστολήν σου, ἐνεργεῖς σύ, διὰ νὰ τὸ ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμεν εἰς σέ; Ποῖον ἔργον θαυμαστὸν καὶ ὑπερφυσικὸν ἐργάζεσαι;

Εἶπαν τότε εἰς αὐτόν· «ποῖον ὅμως ἀποδεικτικὸν θαῦμα κάμνεις σύ, διὰ νὰ ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμεν εἰς τὴν ἀποστολήν σου; Ποῖον ὑπερφυσικὸν ἔργον ἐργάζεσαι;

Οἱ πατέρες μας στὴν ἔρημο ἔφαγαν τὸ μάννα, καθὼς εἶναι γραμμένο· Ἄρτο ἀπὸ τὸν οὐρανὸ τοὺς ἔδωσε νὰ φάγουν».

Οἱ πατέρες μας ἔφαγαν τὸ μάννα εἰς τὴν ἔρημον σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει γραφῇ εἰς τοὺς Ψαλμούς· Ἄρτον, ὁ ὁποῖος παρήχθη μὲ ὑπερφυσικὴν καὶ οὐράνιον ἐνέργειαν, ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς αὐτοὺς νὰ φάγουν.

Οι πατέρες μας ἔφαγαν τὸ μάννα εἰς τὴν ἔρημον, ὅπως ἄλωστε ἔχει γραφῆ καὶ εἰς τοὺς ψαλμούς: Ἄρτον ἀπὸ τὸν οὐρανὸν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς νὰ φάγουν».

Τοὺς εἶπε τότε ὁ Ἰησοῦς· «Ἀληθινὰ ἀληθινὰ σᾶς λέγω, τὸν ἄρτο ἀπὸ τὸν οὐρανὸ δὲν σᾶς ἔδωσεν ὁ Μωυσῆς, ἀλλ’ ὁ Πατέρας μου σᾶς δίνει τὸν ἄρτο ἀπὸ τὸν οὐρανὸ τὸν ἀληθινό.

Κατόπιν λοιπὸν ἀπὸ αὐτά, ποὺ εἶπαν οἱ Ἰουδαῖοι, τοὺς εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Ἐν πάσῃ ἀληθείᾳ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν σᾶς ἔδωκεν ὁ Μωϋσῆς τὸν πραγματικὸν οὐράνιον ἄρτον. Διότι τὸ μάννα οὔτε ὁ ἀληθινὸς οὐράνιος ἄρτος ἦτο, οὔτε ἀπὸ τὸν Μωϋσέα ἐδόθη εἰς τοὺς προγόνους σας. Ἀλλ’ ἐδόθη ἀπὸ τὸν Πατέρα μου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον ἑξακολουθεῖ νὰ σᾶς δίδῃ ἀνελλιπῶς τὸν ἀληθινὸν οὐράνιον ἄρτον.

Εἶπε, λοιπόν, εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς· «σᾶς διαβεβαιώνω, ὅτι ὁ Μωϋσῆς δὲν σᾶς ἔδωσε τὸν ἀληθινὸν καὶ αἰώνιον ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλὰ ὑλικόν, προεικόνισμα καὶ τύπον τοῦ πνευματικοῦ ἄρτου. Ὁ Πατήρ μου ὅμως, ὁ ὁποῖος καὶ τότε διὰ τοῦ Μωϋσέως, σᾶς ἔδωσε τὸν ὑλικὸν ἐκεῖνον ἄρτον, σᾶς δίδει τώρα καὶ τὸν ἀληθινὸν πνευματικὸν ἄρτον ἀπὸ τὸν οὐρανόν.

Ναί, ὁ ἄρτος τοῦ Θεοῦ εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανό, καὶ δίνει ζωὴ στὸν κόσμο».

Διότι ὁ ἄρτος, ποὺ πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸν ὑλικὸν ἄρτον δίδεται ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ εἶναι δι’ αὐτὸ ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἄρτος τοῦ Θεοῦ, εἶναι αὐτὸς ποὺ κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ μεταδίδει ζωὴν ἀθάνατον ὄχι εἰς ὀλίγους μόνον, ἀλλ’ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον.

Διότι ὁ ἀληθινὸς ἄρτος τοῦ Θεοῦ εἶναι αὐτός, ποὺ κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ δίδει ζωὴν ἀτελεύτητον καὶ αἰωνίαν εἰς ὅλον τὸν κόσμον».

Τοῦ εἶπαν τότε· «Κύριε, πάντοτε νὰ μᾶς δίνῃς αὐτὸ τὸν ἄρτο».

Ὕστερον λοιπὸν ἀπὸ τοὺς περὶ τοῦ οὐρανίου ἄρτου λόγους τούτους τοῦ Κυρίου, τοὺς ὁποίους ἐκεῖνοι παρεξήγησαν καὶ ἐξέλαβον παχυλῶς, εἶπον πρὸς αὐτόν· Κύριε, δός μας τὸν ἄρτον τοῦτον πάντοτε, ὅπως ἄλλοτε καθημερινῶς ἐδίδετο καὶ τὸ μάννα εἰς τοὺς πατέρας μας.

Ἔπειτα, λοιπόν, ἀπὸ αὐτὰ καὶ χωρὶς νὰ τὰ ἐννοήσουν, τοῦ εἶπαν· «Κύριε, δός μας πάντοτε αὐτὸν τὸν ἄρτον».

Ὁ δὲ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· «Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. Ὅποιος ἔρχεται σὲ μένα, δὲν θὰ πεινάσῃ, καὶ ὅποιος πιστεύει σὲ μένα, δὲν θὰ διψάσῃ ποτέ».

Ἀλλ’ ὁ Ἰησοῦς τότε εἶπεν εἰς αὐτούς· Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ποὺ μεταδίδω διὰ τῆς μεταλήψεως τοῦ σώματος καὶ αἵματός μου, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς διδασκαλίας μου καὶ τῆς χάριτος τοῦ Πνεύματός μου, ζωὴν πραγματικήν. Ἐκεῖνος ποὺ διὰ τῆς μετανοίας καὶ τῆς πίστεως ἔρχεται πρὸς ἐμέ, δὲν θὰ πεινάσῃ πνευματικῶς, καὶ ἐκεῖνος ποὺ πιστεύει εἰς ἐμέ, δὲν θὰ διψάσῃ πνευματικῶς οὐδέποτε· θὰ λάβῃ ἐνίσχυσιν καὶ νέας δυνάμεις πνευματικὰς καὶ θὰ εὕρῃ τὴν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν ἰκανοποίησιν τῆς καρδίας του καὶ ὁλοκλήρου τῆς ψυχῆς του.

Τότε τοὺς εἶπε ὁ Ἰησοῦς· «ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς (ἐγὼ μὲ τὴν μετάληψιν τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματός μου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν διδασκαλίαν μου καὶ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μεταδίδω τὴν πραγματικὴν καὶ αἰωνίαν ζωήν). Ἐκεῖνος ποὺ ἔρχεται κοντά μου, ποτὲ δὲν θὰ πεινάσῃ πνευματικῶς καὶ ἐκεῖνος ποὺ πιστεύει εἰς ἐμέ, ποτὲ δὲν θὰ διψάσῃ.

Ἀλλὰ σᾶς εἶπα, ὅτι, ἂν καὶ μὲ εἴδατε, ὅμως δὲν πιστεύετε.

Ἀλλὰ σᾶς εἶπα ὅτι, καίτοι μὲ ἔχετε ἴδει, ποῖος εἶμαι καὶ ποῖος ἀποδεικνύομαι διὰ τῶν θαυμάτων μου, ὅμως σεῖς δὲν κιοτεύετε ὅτι εἶμαι ὁ Μεσσίας.

Ἀλλὰ σᾶς εἶπα, ὅτι σεῖς, ἂν καὶ εἴδατε ἐμὲ καὶ τὰ ἔργα μου, ἐν τούτοις δὲν πιστεύετε, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ Μεσσίας.

Πᾶν ὅ,τι μοῦ δίνει ὁ Πατέρας, θὰ ἔλθῃ πρὸς ἐμένα, καὶ αὐτόν, ποὺ ἔρχεται πρὸς ἐμένα, δὲν θὰ ἐκδιώξω.

Ἀλλ’ ἐὰν σεῖς ἀπιστῆτε, ὑπάρχουν ἄλλοι, ποὺ θὰ πιστεύσουν. Κάθε λογικὸν πλάσμα καὶ κάθε ἄνθρωπος, ποὺ μοῦ δίδει ὁ Πατήρ, διὰ νὰ γίνῃ ἰδικός μου καὶ σωθῇ δι’ ἐμοῦ, θὰ πιστεύσῃ καὶ θὰ ἔλθῃ ἀσφαλῶς εἰς ἐμέ. Καὶ ἐκεῖνον, ποὺ ἔρχεται εἰς ἐμέ, δὲν θὰ τὸν πετάξω ἔξω μὲ περιφρόνησιν, ἀλλὰ θὰ τὸν δεχθῶ μετὰ πάσῃς στοργῆς.

Θὰ πιστεύσουν ὅμως ἄλλοι, κάθε λογικὸν πλάσμα, κάθε ἄνθρωπος ποὺ μοῦ δίνει ὁ Πατὴρ θὰ ἔρθῃ εἰς ἐμὲ καὶ θὰ γίνῃ μαθητής μου. Καὶ ἐκεῖνον, ποὺ ἔρχεται εἰς ἐμέ, ποτὲ δὲν θὰ τὸν βγάλω ἔξω μὲ περιφρόνησιν.

Διότι κατέβηκα ἀπὸ τὸν οὐρανό, ὄχι γιὰ νὰ κάνω τὸ ἰδικό μου θέλημα, ἀλλὰ τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἔστειλε.

Θὰ τὸν δεχθῶ δέ, διότι ἔχω καταβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ εἶμαι ἤδη ἐν τῇ γῇ ὡς ἄνθρωπος, ὄχι διὰ νὰ πράττω τὸ θέλημο τὸ ἰδικόν μου ἀλλὰ τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἔστειλεν ἐδῶ.

Διότι ἔχω κατεβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ εἶμαι ὡς ἄνθρωπος εἰς τὴν γῆν, ὄχι διὰ νὰ πράττω τὸ ἰδικόν μου θέλημα, ἀλλὰ τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἔστειλε.

Αὐτὸ δὲ εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Πατέρα, ποὺ μὲ ἔστειλε· Πᾶν ὅ,τι μοῦ ἔδωσε νὰ μὴν ἀφήσω νὰ χαθῇ ἀπ’ αὐτόν, ἀλλὰ νὰ ἀναστήσω αὐτὸ κατὰ τὴν ἐσχάτη ἡμέρα.

Τὸ θέλημα δὲ τοῦ Πατρός, ὁ ὁποῖος μὲ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον, εἶναι τοῦτο ἀκριβῶς: Ἀπὸ ὅλους ἐκείνους ποὺ μοῦ ἔχει δώσει, νὰ μὴ χάσω ἐξ αὐτῶν οὐδὲ μέρος τι ἐλάχιστον, ἀλλὰ νὰ ἀναστήσω ὅλους αὐτοὺς ἐνδόξως κατὰ τὴν ἐσχάτην τῆς δευτέρας παρουσίας μου καὶ τῆς παγκοσμίου Κρίσεως ἡμέραν.

Τὸ δὲ θέλημα τοῦ Πατρός, ποὺ μὲ ἔστειλεν εἰς τὸν κόσμον, εἶναι ἀκριβῶς τοῦτο, νὰ μὴ χάσω κανέναν ἀπὸ ὅλους ἐκείνους ποὺ μοῦ ἔχει δώσει, ἀλλὰ νὰ ἀναστήσω αὐτοὺς κατὰ τὴν μεγάλην ἐκείνην ἡμέραν τῆς δευτέρας παρουσίας μου.

Ναί, αὐτὸ εἶναι τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἔστειλε· Καθένας, ὁ ὁποῖος παραδέχεται τὸν Υἱὸ καὶ πιστεύει σ’ αὐτόν, νὰ ἔχῃ ζωὴ αἰώνια, καὶ ἐγὼ νὰ τὸν ἀναστήσω τὴν ἐσχάτη ἡμέρα».

Ναί, θὰ τοὺς ἀναστήσω. Διότι τοῦτο εἶναι τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον, καθένας, ποὺ ἔχει τὰ μάτια τῆς ψυχῆς καθαρὰ καὶ βλέπει μὲ αὐτὰ τὸν Υἱὸν καὶ πιστεύει εἰς αὐτόν, νὰ ἔχῃ ἤδη ἀπὸ τὸν παρόντα βίον ζωὴν αἰώνιον. Καὶ ὠρισμένως ἐγὼ θὰ ἀναστήσω αὐτὸν ἔνδοξον κατὰ τὴν ἐσχάτην τῆς Κρίσεως ἡμέραν.

Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέλημα ἐκείνου, ποὺ μὲ ἔστειλε· δηλαδὴ κάθε ἔνας ποὺ βλέπει τὸν Υἱὸν καὶ πιστεύει εἰς αὐτὸν νὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. Καὶ ἐγὼ θὰ τὸν ἀναστήσω ἔνδοξον κατὰ τὴν μεγάλην ἡμέραν τῆς κρίσεως.

Ἔκαναν δὲ σχόλια οἱ Ἰουδαῖοι γι’ αὐτόν, διότι εἶπε, «Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ποὺ κατέβηκε ἀπὸ τὸν οὐρανό»,

Ἐγόγγυζον λοιπὸν ἐναντίον του καὶ μὲ πολλὴν δυσμένειαν τὸν ἐπέκριναν οἱ Ἰουδαῖοι, διότι εἶπεν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ποὺ κατέβηκα ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ συνεπῶς δὲν ἐγεννήθην, ὅπως γεννῶνται ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι.

Ἐγόγγυζαν τότε ἀναντίον του οἱ Ἰουδαῖοι, διότι εἶπε, ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος ποὺ ἔχω κατεβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανόν.

καὶ ἔλεγαν· «Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς ὁ υἱὸς τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ ὁποίου ἐμεῖς γνωρίζουμε τὸν πατέρα καὶ τὴ μητέρα; Πῶς λοιπὸν αὐτὸς λέγει, “Κατέβηκα ἀπὸ τὸν οὐρανό”;».

Καὶ ἔλεγαν· Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς, ὁ υἱὸς τοῦ Ἰωσῆ. Δὲν εἶναι αὐτός, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς γνωρίζομεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; Πῶς λοιπὸν λέγει αὐτός, ποὺ τὸν ξεύρομεν τόσον καλά, ὅτι ἔχω καταβῇ ἀπὸ τὸν οὐρανόν;

Καὶ ἔλεγαν· «δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς, ὁ υἱὸς τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς γνωρίζομεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; Πῶς, λοιπόν, λέγει ὅτι ἔχει κατεβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανόν;»

Τοὺς εἶπε δὲ ὁ Ἰησοῦς· «Νὰ μὴ σχολιάζετε μεταξύ σας.

Κατόπιν λοιπὸν τοῦ γογγυσμοῦ καὶ τῶν ἐπικρίσεων αὐτῶν ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν εἰς αὐτούς· Μὴ ἀγανακτῆτε καὶ μὴ μὲ ἐπικρίνετε μεταξύ σας.

Ἀπεκρίθη τότε ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπε· «μὴ γογγύζετε καὶ μὴ μὲ ἐπικρίνετε μεταξύ σας. Ὁ γογγυσμός σας εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἀπιστίας σας.

Κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ σ’ ἐμένα, ἐὰν ὁ Πατέρας, ποὺ μὲ ἔστειλε, δὲν ἑλκύσῃ αὐτόν, ὁπότε ἐγὼ θὰ τὸν ἀναστήσω τὴν ἐσχάτη ἡμέρα.

Ὁ γογγυσμός σας αὐτὸς προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀπιστίαν σας. Καὶ ἀπιστεῖτε, διότι ὁ Πατήρ μου σᾶς εὗρεν ἀναξίους νὰ σᾶς τραβήξῃ πρὸς ἐμέ. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ πρὸς ἐμὲ μὲ πίστιν εἰς τὴν θείαν προέλευσιν καὶ ἀποστολήν μου, ἐὰν ὁ Πατήρ, ποὺ μὲ ἔστειλεν εἰς τὸν κόσμον, δὲν μεταβάλει τὸ ἐσωτερικόν του καὶ δὲν τὸν ἑλκύσῃ διὰ τῆς θείας του δυνάμεως. Καὶ ἐγώ, ὅταν οὗτος ἑλκυσθῇ πρὸς ἐμέ, θὰ φέρω εἰς πέρας τὸ ἔργον τῆς σωτηρίας του καὶ θὰ τὸν ἀναστήσω κατὰ τὴν ἐσχάτην ἡμέραν τῆς Κρίσεως.

Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ μὲ πίστιν κοντά μου, ἐὰν ὁ Πατὴρ ποὺ μὲ ἀπέστειλε, δὲν τὸν προσελκύσῃ μὲ τὴν θείαν χάριν. Καὶ ἐγὼ αὐτὸν θὰ τὸν ἀναστήσω κατὰ τὴν μεγάλην ἡμέραν τῆς κρίσεως.

Εἶναι γραμμένο στοὺς προφῆτες· Καὶ θὰ εἶναι ὅλοι διδαγμένοι ἀπὸ τὸ Θεό. Καθένας, ποὺ ἀκούει ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ μαθαίνει, ἔρχεται πρὸς ἐμένα.

Ὅτι δὲ μόνον ἐκεῖνοι, ποὺ ἑλκύονται ἀπὸ τὸν Πατέρα μου, ἔρχονται πρὸς ἐμέ, ἔχει προφητευθῇ εἰς τὴν Ἁγίαν Γραφήν. Πράγματι· εἶναι γραμμένον εἰς τὰ προφητικὰ βιβλία τὸ ἑξῆς: Καὶ ὅλοι, ὅσοι θὰ ἀκολουθήσουν τὸν Μεσσίαν, θὰ εἶναι διδαγμένοι ἀπὸ τὸν Θεόν. Κάθε ἕνας, ποὺ θὰ ἀκούσῃ τὴν ἐσωτερικὴν πρόσκλησιν τοῦ Πατρός μου καὶ θὰ δεχθῇ τὸν παρ’ αὐτοῦ φωτισμόν, ὥστε νὰ μάθῃ αὐτά, ποὺ ὁ Πατήρ μου τὸν διδάσκει, ἔρχεται πρὸς ἐμέ.

Ὅτι δὲ πιστεύουν εἰς ἐμέ, ἐκεῖνοι ποὺ ἑλκύονται ἀπὸ τὸν Πατέρα μου, ἔχει γραφῆ εἰς τὰ προφητικὰ βιβλία· Καὶ ὅλοι ὅσοι πιστεύσουν εἰς τὸν Μεσσίαν, θὰ ἔχουν διδαχθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν. Κάθε ἔνας ποὺ ἀκούει τὴν φωνὴν τοῦ Πατρός μου καὶ μανθάνει ἔτσι τὴν ἀλήθειαν, ἔρχεται εἰς ἕμενα.

Ὄχι διότι εἶδε κανεὶς τὸν Πατέρα, παρὰ αὐτός, ποὺ εἶναι ἀπὸ τὸ Θεό, αὐτὸς εἶδε τὸν Πατέρα.

Καὶ ὅταν σᾶς λέγω, ὅτι οἱ ἄνθρωποι διδάσκονται ἀπὸ τὸν Θεόν, δὲν ἐννοῶ, ὅτι συνομιλοῦν προσωπικῶς καὶ ἔρχονται εἰς ἄμεσον ἐπικοινωνίαν πρὸς αὐτόν. Οὔτε ὅτι ἔχει ἴδει καὶ ἄλλος κανεὶς τὸν Πατέρα, ἐκτὸς μόνον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ἀπεστάλη, ἀλλὰ καὶ ἐγεννήθη ἀπὸ τὸν Θεόν. Αὐτὸς μόνος ἔχει ἴδει τὸν Πατέρα.

Βεβαίως τὸν Πατέρα κανεὶς δὲν τὸν ἔχει ἴδει, εἰ μὴ μόνον ἐκεῖνος, ποὺ εἶναι σταλμένος ἀπὸ τὸν Θεόν, αὐτὸς μόνος εἶδε τὸν Πατέρα.

Ἀληθινὰ ἀληθινὰ σᾶς λέγω, ὅποιος πιστεύει σὲ μένα, ἔχει ζωὴ αἰώνια.

Ἐν πάσῃ ἀληθείᾳ σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι λόγῳ τῆς ἰδιαιτέρας ταύτης σχέσεώς μου πρὸς τὸν Πατέρα, ἐκεῖνος ποὺ πιστεύει εἰς ἐμέ, ἔχει ἤδη ἀπὸ τοῦ παρόντος βίου ζωὴν αἰώνιον.

Σᾶς διαβεβαιώνω, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ πιστεύει εἰς ἐμὲ ἔχει τὴν αἰώνιον ζωήν.

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς.

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ποὺ μεταδίδει ζωὴν πραγματικήν. Ὅπως ὁ ὑλικὸς ἄρτος ἐνισχύει καὶ παρατείνει τὴν σωματικὴν ζωήν, ἔτσι καὶ ἐγὼ διὰ τῆς διδασκαλίας μου καὶ τοῦ σώματός μου τρέφω καὶ ζωοποιῷ τὰς ψυχάς σας.

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ποὺ δίδω τὴν πραγματικήν, τὴν αἰωνίαν ζωήν.

Οἱ πατέρες σας ἔφαγαν τὸ μάννα στὴν ἔρημο καὶ πέθαναν.

Οἱ πατέρες σας ἔφαγαν τὸ μάννα εἰς τὴν ἔρημον καὶ μολονότι τοῦτο τοὺς ἐδόθη κατὰ τρόπον ὑπερφυσικόν, δὲν εἶχε τὴν δύναμιν νὰ τοὺς ἀσφαλίσῃ ἀπὸ τὸν σωματικὸν θάνατον, καὶ ἐπὶ τέλους ἀπέθανον.

Οἱ πατέρες σας ἔφαγαν τὸ μάννα εἰς τὴν ἔρημον, τὸν θαυμαστὸν πράγματι ἄρτον, καὶ ἀπέθανον, διότι ἐπρόκειτο περὶ ὑλικῆς τροφῆς.

Αὐτὸς ἐδῶ εἶναι ὁ ἄρτος, ποὺ κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανό, γιὰ νὰ φάγῃ κανεὶς ἀπ’ αὐτὸν καὶ νὰ μὴ πεθάνῃ.

Ἡ ἀληθῶς θεία καὶ οὐρανία τροφή, ὁ ἄρτος, ποὺ πράγματι κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανόν, εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος μεταδίδει τέτοιαν δύναμιν καὶ ζωήν, ὥστε ἐὰν φάγῃ κανεὶς ἀπὸ αὐτὸν νὰ μὴ ἀποθάνῃ, ἀλλὰ νὰ ἀπολαύσῃ δι’ αὐτοῦ τὴν αἰώνιον ζωήν.

Αὐτὸς ὅμως ποὺ σᾶς λέγω ἐγὼ τώρα εἶναι ὁ ἄρτος ποὺ κατεβαίνει ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ ἔχει τέτοιαν ἀνυπολόγιστον δύναμιν, ὥστε, ἐὰν φάγῃ κανεὶς ἀπὸ αὐτόν, νὰ μὴ πεθάνῃ ποτέ. (Δηλαδὴ νὰ μὴ ἀποθάνῃ πνευματικῶς, ἀλλὰ νὰ ἀπολαύσῃ τὴν αἰώνιον ζωήν).

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος ὁ ζωντανός, ποὺ κατέβηκε ἀπὸ τὸν οὐρανό. Ἐὰν κανεὶς φάγῃ ἀπ’ αὐτὸ τὸν ἄρτο, θὰ ζῇ αἰωνίως (μὲ ἀληθινὴ ζωή)». «Ὁ δὲ ἄρτος, τὸν ὁποῖον ἐγὼ θὰ δώσω, εἶναι ἡ σάρκα μου, τὴν ὁποία ἐγὼ θὰ δώσω γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου».

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος, ὁ ὁποῖος ἔχω μέσα μου ζωήν, τὴν ὁποίαν μεταδίδω καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, καὶ ὁ ὁποῖος κατέβην ἀπὸ τὸν οὐρανόν. Ὁποιοσδήποτε φάγῃ ἀπὸ τὸν ἄρτον αὐτόν, θὰ ζήσῃ αἰωνίως. Σᾶς προσθέτῳ δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὁ ἄρτος, τὸν ὁποῖον ἐγὼ θὰ δώσω διὰ νὰ τὸν κοινωνοῦν καὶ τρέφωνται μὲ αὐτὸν οἱ πιστοί, εἶναι ἡ ἀνθρωπίνη μου φύσις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θὰ προσφέρω θυσίαν, διὰ νὰ ζωοποιηθῇ ὁλόκληρος ὁ κόσμος.

Ἐγὼ εἶμαι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ποὺ ἔχω κατεβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανόν· ὅποιος φάγῃ ἀπὸ τὸν ἄρτον τοῦτον, θὰ ζήσῃ αἰωνίως. Καὶ ὁ ἄρτος, τὸν ὁποῖον ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω, εἶναι ἡ σάρξ μου, ἡ ἀνθρωπίνη μου ὑπόστασις τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρω θυσίαν διὰ τὴν σωτηρίαν καὶ ζωὴν τοῦ κόσμου».

Λογομαχοῦσαν δὲ μεταξύ τους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντας· «Πῶς μπορεῖ αὐτὸς νὰ μᾶς δώσῃ τὴ σάρκα του γιὰ νὰ φάγωμε;».

Ἐλογομάχουν λοιπὸν μεταξύ των οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἔλεγον· Πῶς ἠμπορεῖ αὐτὸς ἐδῶ νὰ μᾶς δώσῃ νὰ φάγωμεν τὴν σάρκα του, καὶ νὰ μένῃ συγχρόνως ἄρτος ζωντανός;

Ἐφιλονεικοῦσαν, λοιπόν, μεταξύ των οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἔλεγαν· «πῶς ἠμπορεῖ αὐτὸς νὰ μᾶς δώσῃ τὴν σάρκα του νὰ φάγωμεν;»

Τοὺς εἶπε τότε ὁ Ἰησοῦς· «Ἀληθινὰ ἀληθινὰ σᾶς λέγω, ἐὰν δὲν φάγετε τὴ σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν πίετε τὸ αἷμα του, δὲν θὰ ἔχετε ζωὴ μέσα σας.

Τοὺς εἶπε λοιπὸν ὁ Ἰησοῦς· Ἀληθῶς, ἀληθῶς σᾶς λέγω, ἐὰν δὲν ἐμπιστευθῆτε ἐξ ὁλοκλήρου τὴν σωτηρίαν σας εἰς τὴν θυσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρω καὶ ἐὰν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ πίστιν ταύτην δὲν φάγετε διὰ τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν πίετε τὸ αἷμα του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε μέσα σας ζωήν.

Τοὺς εἶπε τότε ὁ Ἰησοῦς· «εἰλικρινῶς καὶ ἀληθῶς σᾶς λέγω, ἐὰν δὲν φάγετε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, διὰ τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας, καὶ πίετε τὸ αἷμα αὐτοῦ, δὲν ἔχετε μέσα σας ζωήν.

Ὅποιος θὰ τρώγῃ τὴ σάρκα μου καὶ θὰ πίνῃ τὸ αἷμα μου, θὰ ἔχῃ ζωὴ αἰώνια, καὶ ἐγὼ θὰ τὸν ἀναστήσω κατὰ τὴν ἐσχάτη ἡμέρα.

Ὅποιος τρώγει τὴν σάρκα μου καὶ πίνει τὸ αἷμα μου καὶ διὰ μέσου τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας γίνεται κοινωνὸς καὶ συμμέτοχος τῆς ζωῆς μου καὶ τῆς θυσίας μου, ἔχει ἤδη ἀπὸ τοῦ παρόντος βίου ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ θὰ ἀναστήσω αὐτὸν ἐνδόξως κατὰ τὴν ἐσχάτην τῆς κρίσεως ἡμέραν.

Ἐκεῖνος ποὺ τρώγει τὴν σάρκα μου, διὰ τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας, καὶ πίνει τὸ αἷμά μου, ἔχει ζωὴν αἰώνιον καὶ ἐγὼ θὰ τὸν ἀναστήσω ἔνδοξον κατὰ τὴν μεγάλην ἡμέραν τῆς κρίσεως.

Διότι ἡ σάρκα μου πραγματικῶς εἶναι τροφή, καὶ τὸ αἷμα μου πραγματικῶς εἶναι ποτό.

Θὰ ἔχῃ δὲ οὗτος ζωὴν αἰώνιον, διότι ἡ σάρξ μου εἶναι ἡ ἀληθὴς καὶ πραγματικὴ τροφή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν λαμβάνει ὁ πιστὸς προσωρινὴν μόνον καὶ πρόσκαιρον ἐνίσχυσιν καὶ ζωήν. Καὶ τὸ αἷμα μου εἶναι τὸ ἀληθὲς ποτόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἰκανοποιεῖ προσκαίρως μόνον τὴν δίψαν τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ τὸν χορταίνει αἰωνίως.

Διότι ἡ σάρξ μου εἶναι πράγματι πνευματικὴ τροφὴ καὶ τὸ αἷμα μου εἶναι πράγματι πνευματικὸν ποτόν. Καὶ ἐκεῖνος ποὺ κοινωνεῖ ἀπὸ αὐτὰ ἔχει ζωὴν αἰώνιον.

Ὅποιος θὰ τρώγῃ τὴ σάρκα μου καὶ θὰ πίνῃ τὸ αἷμα μου, θὰ μένῃ σ’ ἐμένα, καὶ ἐγὼ σ’ αὐτόν.

Ἐκεῖνος, ποὺ τρώγει τὴν σάρκα μου καὶ πίνει τὸ αἷμα μου, ἐνώνεται μαζί μου εἰς ἕνα σῶμα καὶ συνεπῶς μένει αὐτὸς μέσα μου γινόμενος μέλος ἰδικόν μου καὶ ἐγὼ μένω εἰς τὸ ἐσωτερικόν του, τὸ ὁποῖον γίνεται ναός μου.

Καθένας ποὺ τρώγει τὴν σάρκα μου καὶ πίνει τὸ αἷμα μου, ἐνώνεται μαζῆ μου στενότατα εἰς ἕνα πνευματικὸν σῶμα, ὥστε αὐτὸς νὰ μένῃ μέσα εἰς ἐμὲ καὶ ἐγὼ νὰ μένω μέσα εἰς αὐτὸν καὶ νὰ τὸν μεταβάλλω εἰς κατοικητήριον τῆς θεότητος.

Ὅπως μὲ ἀπέστειλεν ὁ Πατέρας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ αὐτοζωή, καὶ ἐγὼ ζῶ ἐξ αἰτίας τοῦ Πατέρα, ἔτσι καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ μὲ τρώγῃ, θὰ ζῇ ἐξ αἰτίας μου.

Καρπὸς δέ, τὸν ὁποῖον θὰ ἀπολαύσῃ ἀπὸ τὴν ἕνωσιν αὐτήν, θὰ εἶναι ἡ αἰώνιος ζωή. Διότι, καθὼς μὲ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον ὁ Πατήρ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπὸ τὸν ἑαυτόν του τὴν ζωήν, καὶ ἐγὼ ὡς ἄνθρωπος ἔχω ζωὴν ἀθάνατον λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ Πατήρ μου ἔδωκεν αὐτήν, ἔτσι καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μὲ τρώγει, θὰ ζήσῃ λόγῳ τοῦ ὅτι ἐγὼ θὰ τοῦ δώσω τὴν ζωήν.

Καθὼς μὲ ἔστειλε ὁ Πατήρ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπὸ τὸν εὐατόν του τὴν ζωὴν καὶ εἶναι ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ ἐγὼ ὡς ἄνθρωπος ἔχω ζωὴν ἀθάνατον ἀπὸ τὸν Πατέρα, καὶ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα, ἔτσι καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς θείας Εὐχαριστίας μὲ μεταλαμβάνει, θὰ ζήσῃ, διότι θὰ πάρῃ ἀπὸ ἐμὲ τὴν ζωήν.

Αὐτὸς εἶναι ὁ ἄρτος, ποὺ κατέβηκε ἀπὸ τὸν οὐρανό, ὄχι ὅπως οἱ πατέρες σας ἔφαγαν τὸ μάννα καὶ ὅμως πέθαναν. Ὅποιος θὰ τρώγῃ αὐτὸ τὸν ἄρτο, θὰ ζῇ αἰωνίως».

Αὐτὸς εἶναι ὁ ἄρτος, ποὺ πράγματι κατέβη ἀπὸ τὸν οὐρανόν. Δὲν εἶναι ἄρτος καθὼς τὸ μάννα, τὸ ὁποῖον ἔφαγαν οἱ πατέρες σας καὶ διετηρήθησαν εἰς τὴν ζωὴν προσωρινῶς καὶ προσκαίρως, εἰς τὸ τέλος δὲ ἀπέθανον. Ἐκεῖνος, ποὺ τρώγει τὸν ἄρτον αὐτὸν τὸν πράγματι οὐράνιον, θὰ ἀναστηθῇ ἐκ τοῦ τάφου ἐνδόξως καὶ θὰ ζήσῃ αἰωνίως.

Αὐτὸς ποὺ σᾶς εἶπα εἶναι ὁ ἄρτος ποὺ ἔχει κατεβῆ ἀπὸ τὸν οὐρανόν. Δὲν εἶναι σὰν τὸ μάννα ποὺ ἔφαγαν οἱ πατέρες σας εἰς τὴν ἔρημον καὶ ἔζησαν ἐπὶ ὀλίγα ἔτη καὶ εἰς τὸ τέλος ἀπέθαναν· ἐκεῖνος ποὺ τρώγει αὐτὸν τὸν ἄρτον θὰ ζήσῃ αἰωνίως».

Αὐτὰ εἶπε σὲ συναγωγή, διδάσκοντας στὴν Καπερναούμ.

Ταῦτα εἶπεν ὁ Ἰησοῦς διδάσκων δημοσίᾳ καὶ ἐν πλήρει συναθροίσει μέσα εἰς τὴν συναγωγὴν ἐν Καπερναούμ.

Αὐτὰ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς μέσα εἰς τὴν συναγωγὴν τῆς Καπερναούμ, διδάσκων τὰ πλήθη.

Πολλοὶ δὲ ἀπὸ τοὺς τακτικοὺς ἀκροατάς του, ὅταν ἄκουσαν (αὐτά), εἶπαν· «Ἀσεβὴς εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος. Ποιός μπορεῖ νὰ τὸν ἀκούῃ (τὸν Ἰησοῦ);».

Πολλοὶ λοιπὸν ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὅταν ἤκουσαν αὐτά, εἶπαν· Βαρὺς καὶ ἀποκρουστικὸς εἶναι ὁ λόγος αὐτός. Ποῖος μπορεῖ νὰ τὸν ἀκούῃ ἀπαθῶς καὶ χωρὶς ἀγανάκτησιν τὸν λόγον αὐτόν, διὰ τοῦ ὁποίου παρουσιάζεται ὡς ὑποχρεωτικὸν καὶ ἀπαραίτητον τὸ νὰ τρώγῃ κανεὶς σάρκα ἀνθρωπίνην;

Πολλοὶ τότε ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὅταν ἤκουσαν αὐτὰ εἶπον· «εἶναι σκληρὸς αὐτὸς ὁ λόγος· ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀκούῃ καὶ νὰ τὸν πιστεύει; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φάγῃ κανεὶς σάρκα ἀνθρωπίνην;»

Γνωρίζοντας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀφ’ ἑαυτοῦ, ὅτι οἱ ἀκροαταί του κάνουν σχόλια γι’ αὐτό, τοὺς εἶπε· «Αὐτὸ σᾶς σκανδαλίζει;

Ὁ Ἰησοῦς ὅμως διὰ τῆς ὑπερφυσικῆς γνώσεώς του ἀντελήφθη, ὅτι γογγύζουν δι’ αὐτὸ οἱ μαθηταὶ καὶ τοὺς εἶπε· Αὐτό, ποὺ εἶπα, σᾶς σκανδαλίζει καὶ κλονίζει τὴν πίστιν σας;

Ὁ Ἰησοῦς ἀντελήφθη, μὲ τὴν θείαν του γνῶσιν, ὅτι γογγύζουν διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ οἱ μαθηταί του καὶ τοὺς εἶπε· «αὐτὸ σᾶς σκανδαλίζει;

Ἀλλ’ ἐὰν θὰ ἰδῆτε τὸν Υἱὸ τοῦ ἀνθρώπου ν’ ἀνεβαίνῃ ὅπου ἦταν πρωτύτερα; (Τότε θὰ πιστεύσετε, ὅτι κατέβηκα ἀπὸ τὸν οὐρανό;).

Ἐὰν λοιπὸν συμβῇ νὰ ἴδετε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀνεβαίνῃ διὰ τῆς ἀναλήψεώς του ἐκεῖ, ὅπου ἦτο προτήτερα, προτοῦ νὰ καταβῇ ἐπὶ τῆς γῆς ὡς ἄνθρωπος, θὰ πιστεύσετε τότε εἰς τὸ πρωτοφανὲς αὐτὸ γεγονός, καὶ δὲν θὰ σκανδαλισθῆτε κλονιζόμενοι εἰς τὴν πίστιν πρὸς αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ φύγῃ πλέον ἀπὸ τὰ μάτια σας διαπαντός;

Ἐὰν λοιπόν, ἴδετε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀνεβαίνῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκετο πρὶν λάβῃ σάρκα ἀνθρωπίνην, θὰ πιστεύσετε τότε εἰς τὸ πρωτάκουστον αὐτὸ γεγονός;

Τὸ πνεῦμα (τὸ αἰώνιο πνεῦμα, ἡ θεότης μου) εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο ζωοποιεῖ, ἡ σάρκα (ἀφ’ ἑαυτῆς, μόνη) δὲν ὠφελεῖ τίποτε. Τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ἐγὼ σᾶς λέγω, ἀναφέρονται στὸ πνεῦμα καὶ στὴ ζωή.

Ἐσκανδαλίσθητε, διότι σᾶς εἶπα, ὅτι διὰ νὰ λάβετε ζωὴν αἰώνιον, πρέπει νὰ φάγετε τὴν σάρκα μου. Σᾶς προσθέτω λοιπὸν πρὸς μεγαλυτέραν διασάφησιν καὶ τὰ ἑξῆς: Τὸ θεῖον Πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο, ποὺ ζωοποιεῖ. Καὶ ἡ σάρξ μου δίδει ζωὴν αἰώνιον, διότι συνελήφθη ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύματος καὶ κατοικεῖ εἰς αὐτὴν τὸ Πνεῦμα. Πᾶσα ἅλλη σάρξ, ἐπειδὴ δὲν κατοικεῖ ἐν αὐτῇ ἡ θεότης, δὲν ὠφελεῖ τίποτε. Καὶ τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ἐγὼ σᾶς λέγω, ἐπειδὴ εἶναι λόγια Θεοῦ, ἔχουν μέσα των Πνεῦμα καὶ δι’ αὐτὸ μεταδίδουν ζωήν.

Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· Τὸ Ἅγιον Πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ζωοποιεῖ. Ἡ δὲ σάρξ μου δίδει ζωὴν αἰώνιον, διότι ἀκριβῶς ἔχει συλληφθῇ ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον καὶ κατοικεῖ εἰς αὐτὴν τὸ Πνεῦμα. Κάθε ἄλλη σὰρξ δὲν ὠφελεῖ τίποτε. Τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ἐγὼ σᾶς διδάσκω, εἶναι πνεῦμα Θεοῦ, δι’ αὐτὸ δὲ ἔχουν καὶ μεταδίδουν ζωήν.

Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀπὸ σᾶς μία μερίδα, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν». Γνώριζε δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀπ’ τὴν ἀρχὴ ποιοί εἶναι αὐτοί, ποὺ δὲν πιστεύουν, καὶ μάλιστα ποιός εἶναι αὐτός, ποὺ θὰ τὸν προδώσῃ.

Ἀλλ’ εἶναι μερικοὶ ἀπὸ σᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν εἰς τοὺς λόγους μου, καὶ δι’ αὐτό, ἀντὶ νὰ ζωοποιοῦνται, σκανδαλίζονται ἀπὸ αὐτούς. Προσέθεσε δὲ τοὺς τελευταίους τούτους λόγους ὁ Ἰησοῦς, διότι ἐξ ἀρχῆς, ἀφ’ ὅτου τὸν ἠκολούθησαν οἱ σκανδαλισθέντες μαθηταί, ἐγνώριζεν ἕνεκα τῆς ὑπερφυσικῆς του γνώσεως, ποῖοι δὲν ἐπίστευον, ἀκόμη δὲ καὶ ποῖος ἐπρόκειτο νὰ τὸν παραδώσῃ.

Ἀλλὰ ὑπάρχουν μερικοὶ ἀπὸ σᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν». Εἶπε δὲ αὐτὰ ὁ Ἰησοῦς, διότι ἐγνώριζε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ δὲν πιστεύουν καὶ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔμελλε νὰ τὸν παραδώσῃ.

Καὶ ἔλεγε· «Γι’ αὐτὸ σᾶς εἶπα, ὅτι κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ πρὸς ἐμένα, ἐὰν αὐτὸ δὲν τοῦ ἔχῃ δοθῆ ἀπ’ τὸν Πατέρα μου».

Καὶ ἔλεγεν ὁ Ἰησοῦς· ἐπειδὴ ἐγνώριζα, ὅτι μερικῶν ἀπὸ σᾶς θὰ ἐκλονίζετο ἡ πίστις καὶ δὲν θὰ παρέμενον μέχρι τέλους μαθηταί μου, δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι κανεὶς δὲν ἡμπορεῖ νὰ αἰσθανθῆ μέσα του, ὅτι εἶμαι ὁ Σωτὴρ καὶ ὁ Λυτρωτής, καὶ μὲ τὴν πίστιν αὐτὴν νὰ ἔλθη πρὸς ἐμέ, ἐὰν δὲν ἔχῃ δοθῇ τοῦτο εἰς αὐτὸν ἀπὸ τὸν Πατέρα μου.

Καὶ ἔλεγεν ὁ Χριστός· «διὰ τοῦτο σᾶς εἶπα ὅτι κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ εἰς ἐμὲ καὶ νὰ μὲ ἀκολουθήσῃ μὲ πίστιν, ἐὰν δὲν τοῦ ἔχῃ δοθῇ αὐτὸ τὸ χάρισμα ἀπὸ τὸν Πατέρα μου».

Ἀπὸ τότε πολλοὶ ἀπ’ τοὺς ἀκροατάς του ἀποχώρησαν καὶ δὲν τὸν ἀκολουθοῦσαν πλέον.

Ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς πολλοὶ ἀπὸ τοὺς μαθητάς του, ὅσοι δὲν ἦσαν σταθεροί, ἔφυγαν καὶ ἐπέστρεψαν εἰς τὰ συνήθη των ἐπαγγέλματα, καὶ δὲν ἐπήγαιναν πλέον μαζί του εἰς τὰς περιοδείας του.

Ἀπὸ τὴν ἡμέραν αὐτὴν πολλοὶ ἐκ τῶν μαθητῶν του ἐγύρισαν εἰς τὰ σπίτια των καὶ τὰς ἐργασίας των καὶ δὲν ἐπήγαιναν πλέον μαζῆ του.

Τότε ὁ Ἰησοῦς εἶπε στοὺς δώδεκα· «Μήπως καὶ σεῖς θέλετε νὰ φύγετε;».

Συνεπείᾳ λοιπὸν τῆς ἀποχωρήσεως τούτων εἶπεν ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς δώδεκα· Μήπως θέλετε καὶ σεῖς νὰ φύγετε;

Λαβὼν ἀφορμὴν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τὴν ἀποχώρησιν ἐκείνων εἶπεν εἰς τοὺς δώδεκα· «μήπως καὶ σεῖς θέλετε νὰ φύγετε;»

Ἀλλ’ ὁ Σίμων Πέτρος τοῦ ἀποκρίθηκε· «Κύριε, σὲ ποιόν νὰ πᾶμε; Ἔχεις λόγια ζωῆς αἰώνιας.

Εἰς τὴν ἐρώτησιν λοιπὸν τούτην ἀπήντησεν εἰς αὐτὸν ὁ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς ποῖον ἄλλον διδάσκαλον νὰ ἀπέλθωμεν; Σὺ ἔχεις λόγια, ποὺ μεταδίδουν ζωὴν αἰώνιον.

Ἀπήντησε τότε εἰς αὐτὸν ὁ Σίμων Πέτρος· «Κύριε, πρὸς ποῖον ἄλλον νὰ πᾶμε; Μένομεν πάντοτε μαζῆ σου, διότι σὺ ἔχεις λόγια ποὺ δίδουν ζωὴν αἰωνίαν.

Καὶ ἐμεῖς ἔχουμε πιστεύσει καὶ πεισθῇ, ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Χριστός (ὁ Μεσσίας), ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζωντανοῦ (τοῦ ἀληθινοῦ)».

Καὶ ἡμεῖς οἱ δώδεκα ἔχομεν πλέον πιστεύσει καὶ ἔχομεν γνωρίσει διὰ τῆς προσωπικῆς μας πείρας, ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Χριστός, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ποὺ δὲν εἶναι νεκρὸς σὰν τὰ εἴδωλα, ἀλλ’ ἔχει ἀπὸ τὸν ἑαυτόν του ζωὴν καὶ μεταδίδει αὐτὴν καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους.

Καὶ ἡμεῖς ἔχομεν πιστεύσει εἰς σὲ καὶ ἔχομεν ἀπὸ τὴν προσωπικήν μας πεῖραν γνωρίσει, ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Χριστός, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος».

Τοὺς εἶπε ὁ Ἰησοῦς· «Ἐγὼ δὲν ἐξέλεξα ἐσᾶς τοὺς δώδεκα; Ἀλλ’ ἕνας ἀπὸ σᾶς εἶναι Διάβολος».

Ἀπεκρίθη εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ παραξενεύεσθε, ἐὰν ἔφυγαν ἐκεῖνοι. Προσέξατε, μήπως ἀπὸ τὸν αὐτὸν κίνδυνον δὲν ξεφύγετε καὶ σεῖς. Δὲν ἐξέλεξα ἐγὼ σᾶς τοὺς δώδεκα; Καὶ ὅμως ἕνας ἀπὸ σᾶς, λόγῳ τοῦ ὅτι ἔγινεν ὅργανον τοῦ διαβόλου, ἐξωμοιώθη πρὸς τὸν διάβολον.

Ἀπεκρίθη εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς· «ἐγὼ δὲν ἐξέλεξα καὶ ἐκάλεσα ἐσᾶς τοὺς δώδεκα; Προσέξατε μήπως καὶ σεῖς σκανδαλισθῆτε. Διότι ἔνας ἀπὸ σᾶς εἶναι διάβολος διὰ τὸ φοβερὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κάμῃ».

Ἐννοοῦσε δὲ τὸν Ἰούδα, τὸν υἱὸ τοῦ Σίμωνος, τὸν Ἰσκαριώτη. Διότι αὐτὸς ἔμελλε νὰ τὸν προδώσῃ, ἂν καὶ ἦταν ἕνας ἀπ’ τοὺς δώδεκα.

Ἔλεγε δὲ ταῦτα διὰ τὸν Ἰούδαν, τὸν υἱὸν τοῦ Σίμωνος τὸν Ἰσκαριώτην. Διότι αὐτὸς ἔμελλε νὰ τὸν παραδώσῃ εἰς τοὺς ἐχθρούς του, καίτοι ἦτο ἕνας ἀπὸ τοὺς δώδεκα Ἀποστόλους.

Ὑπονοοῦσε δὲ τὸν Ἰούδαν τὸν υἱὸν τοῦ Σίμωνος, τὸν Ἰσκαριώτην. Διότι αὐτὸς ἔμελλε νὰ τὸν παραδώσῃ εἰς τοὺς ἐχθρούς, μολονότι ἦτο ἔνας ἀπὸ τοὺς δώδεκα.