Ἁγία Γραφή

Η αμφιβολία ως προς τη γνησιότητα των κειμένων της Αγίας Γραφής που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο χωρίς σαφή αναφορά πηγών ή αν ο επιμελητής τους είναι Ορθόδοξος Χριστιανός, καθώς και η διαπίστωση ότι παλαιότερες ιστοσελίδες είναι δυσλειτουργικές, αποτέλεσαν την αφορμή για τη δημιουργία της παρούσας ιστοσελίδας.

Με εφόδιο τις τεχνολογικές μου γνώσεις ως προγραμματιστής, το παρόν εγχείρημα ολοκληρώθηκε έπειτα από πολύμηνη, συνεχόμενη εργασία κατά το προηγούμενο έτος. Ο έλεγχος των κειμένων πραγματοποιήθηκε με βάση πολλαπλές έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις, τόσο για το αρχαίο κείμενο όσο και για τις νεοελληνικές αποδόσεις, με σκοπό τη μείωση τυπογραφικών σφαλμάτων, εκδοτικών αποκλίσεων και διαφοροποιήσεων μεταξύ των επιμέρους εκδόσεων. Όπου παρατηρήθηκαν τέτοιες διαφοροποιήσεις ή όπου απαιτείται διευκρίνιση, παρατίθεται σχετικός σχολιασμός, ο οποίος εμφανίζεται επιλέγοντας το εικονίδιο στον οικείο στίχο.

Σκοπός της ιστοσελίδας είναι να έχουμε όλοι μας, ανά πάσα στιγμή και ανεξαρτήτως τόπου, μέσω υπολογιστή ή κινητού τηλεφώνου, άμεση πρόσβαση τόσο στο αυθεντικό αρχαίο κείμενο της Αγίας Γραφής όσο και τη δυνατότητα ταυτόχρονου και εύκολου ελέγχου πολλαπλών νεοελληνικών αποδόσεων προς πληρέστερη κατανόηση και ασφαλέστερη προσέγγιση του νοήματός του.

Καινή Διαθήκη

Για το αρχαίο κείμενο της Καινής Διαθήκης ακολουθήθηκε πιστά, κατά γράμμα, η εγκεκριμένη έκδοση του Οικουμενικού Πατριαρχείου 1904.

Οι νεοελληνικές αποδόσεις που παρουσιάζονται είναι εκείνες των Σωτηρόπουλου, Τρεμπέλα και Κολιτσάρα.

Οι σχολιασμοί () στην Καινή Διαθήκη αφορούν κυρίως περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εκδόσεις διαφοροποιούνται ως προς το σημείο διαίρεσης ενός στίχου ή ως προς τη γραφή συγκεκριμένων λέξεων μεταξύ των εκδόσεων. Πάντοτε όμως, το κείμενο που παραμένει ως κύριο είναι εκείνο της πατριαρχικής εκδόσεως του 1904, ενώ οι λοιπές αναγνώσεις καταγράφονται αποκλειστικώς στον σχολιασμό.

Για παράδειγμα, στο Ματθ. 1,6 ο σχολιασμός καταγράφει:

- Τη γραφή «Σολομῶνα» υιοθετούν: Οικ. Πατρ. 1904, Ελλ. Βιβλ. Εταιρ., Τρεμπέλας

- Τη γραφή «Σολομῶντα» υιοθετούν: Βούλγαρης, Κολιτσάρας, Σωτηρόπουλος

Για την Καινή Διαθήκη, ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε με βάση τις ακόλουθες εκδόσεις:

• Οικουμενικό Πατριαρχείο, Η Καινή Διαθήκη Εγκρίσει της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Εν Κωνσταντινουπόλει, Εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου, 1904
• Νικόλαος Ιω. Σωτηρόπουλος, έκδ. Σαΐτης, 2023
• Παναγιώτης Ν. Τρεμπέλας, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδ. 46η
• Ιωάννης Θ. Κολιτσάρα, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ζωή», έκδ. 4η
• Ελληνική Βιβλική Εταιρία, "για λογαριασμό της Ι. Μ. Θεσσαλονίκης", 2010
• Χρήστος Σπ.Βούλγαρης, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2024

Προσωπική εκτίμηση: Για την Καινή Διαθήκη, ως προς το αρχαίο κείμενο, πλησιέστερες προς την πατριαρχική έκδοση του 1904 θεωρώ εκείνες των Τρεμπέλα και Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας (2010).

Παλαιά Διαθήκη

Για το αρχαίο κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης χρησιμοποιήθηκε η ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα (Ο'). Επειδή δεν υφίσταται εγκεκριμένη έκδοση του αρχαίου κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης, πραγματοποιήθηκε συνεκτίμηση όλων των εκδόσεων που αναφέρω παρακάτω.

Οι νεοελληνικές αποδόσεις που παρουσιάζονται είναι εκείνες των Τρεμπέλα και Κολιτσάρα.

Οι σχολιασμοί () στην Παλαιά Διαθήκη αφορούν κυρίως τις πολυάριθμες περιπτώσεις όπου ορισμένοι στίχοι απουσιάζουν από το κείμενο των Εβδομήκοντα. Στις διάφορες εκδόσεις οι στίχοι αυτοί άλλοτε εντάσσονται στο κύριο σώμα του κειμένου εντός αγκυλών [], και άλλοτε παρατίθενται σε υποσημειώσεις. Την ίδια πρακτική ακολούθησα και εγώ, χωρίς αυθαίρετες παρεμβάσεις, σεβόμενος την ήδη διαμορφωμένη εκδοτική παράδοση.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις παρέχεται σχετικός σχολιασμός () , όπως, ενδεικτικώς, η αντιστοίχιση απωλεσθέντων στίχων του κειμένου των Εβδομήκοντα με άλλες πηγές λ.χ. στο Εβραϊκό κείμενο, ή λοιπές πληροφορίες που προκύπτουν από τις επιμέρους εκδόσεις. Ιδιαίτερο βάρος στους σχολιασμούς πάρθηκε από την Παλαιά Διαθήκη του Γιαννακόπουλου και του Τρεμπέλα, με ρητή αναφορά κάθε φορά στην εκάστοτε πηγή.

Παλαιά Διαθήκη – βιβλίο των Ψαλμών

Ιδιαιτέρως στο βιβλίο των Ψαλμών, ορισμένοι στίχοι παρουσίασαν ιδιαίτερο προβληματισμό ως προς την διαφοροποίησή τους ανά έκδοση και για τον λόγο αυτό, όπου κρίθηκε αναγκαίο, παρατίθεται και «ἔτερη γραφή» του στίχου.

Ο στίχος που παρουσιάζεται ως βασική μορφή, στις περισσότερες περιπτώσεις ακολουθείται από τις εκδόσεις των Γιαννακόπουλου, Κολιτσάρα, της Παλαιάς Διαθήκης «Ζωής» και Αποστολικής Διακονίας, ενώ η «ἔτερη γραφή» αντιστοιχεί κυρίως στον άγιο Νικόδημο αγιορείτη (στο βιβλίο του ερμηνείες των Ψαλμών) και στον Τρεμπέλα.

Οι εκδόσεις ψαλτηρίων που προορίζονται για λειτουργικές χρήσεις στην Εκκλησία, ακολουθούν συχνά - αλλά όχι πάντοτε - την «ἔτερη γραφή», αναλόγως την έκδοση. Τον σχετικό προβληματισμό επισημαίνει και ο άγιος Νικόδημος σε υποσημείωσή του για τον στίχο Ψαλμ. 66,2: «Τὴν φράσιν καὶ ἐλεήσαι ἡμᾶς παραλείπουν αἱ νεώτεραι ἐκδόσεις. Ἴσως ἐνταῦθα ἐγράφη κατ' ἐπίδρασιν τῆς κατοπινῆς λειτουργικῆς ἀποτυπώσεως τοῦ ψαλμοῦ.» (Ερμηνεία εις τους ΡΝ' Ψαλμούς τους προφητάνακτος Δαβίδ, τόμος Β', σελ.161).

Για την Παλαιά Διαθήκη, ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε με βάση τις ακόλουθες εκδόσεις:

• Αρχιμανδρίτης Ιωήλ Γιαννακόπουλος, Παλαιά Διαθήκη 1955-1976
• Παλαιά Διαθήκη, Αδελφότης θεολόγων «Ζωή» 1950
• Παλαιά Διαθήκη Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος
• Ιωάννης Θ. Κολιτσάρα, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ζωή», έκδοση 2η
• Παναγιώτης Ν. Τρεμπέλας & Ν. Π. Βασιλειάδης, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ο Σωτήρ», 1988
• Παναγιώτης Ν. Τρεμπέλας & Ν. Π. Βασιλειάδης, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ο Σωτήρ», 2023
• Άγιος Νικόδημος αγιορείτης, Ερμηνεία εις τους ΡΝ' Ψαλμούς τους προφητάνακτος Δαβίδ, έκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη
• Το ψαλτήριον Παναγιώτη Ν. Τρεμπέλα, έκδ. Αδελφότης θεολόγων «Ζωή», 1955
• Ψαλτήριον, έκδ. Το περιβόλι της Παναγίας, 2010
• Το ψαλτήριον, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2010

Προσωπική εκτίμηση: Για την Παλαιά Διαθήκη, ως πληρέστερη και πιο ικανοποιητική θεωρώ την έκδοση του Γιαννακόπουλου.

Λειτουργικές δυνατότητες της ιστοσελίδας

1. Επιλέγοντας το εικονίδιο της αναζήτησης , παρέχεται η δυνατότητα απλής και σύνθετης αναζήτησης στίχων σε ολόκληρη την Αγία Γραφή, στο αρχαίο κείμενο ή στις μεταφράσεις.

Παραδείγματα αναζήτησης:

• Ματθ 12
• Ψαλμ. 66,2
• Εν αρχή εποίησεν
• Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν

2. Επιλέγοντας το εικονίδιο των ρυθμίσεων , παρέχεται η δυνατότητα:

• απόκρυψης μεταφράσεων,
• αναδιάταξης της σειράς εμφάνισης των μεταφράσεων,
• ρύθμισης του μεγέθους της γραμματοσειράς,

3. Εύκολη πλοήγηση στα βιβλία και τα κεφάλαια της Αγίας Γραφής:

Τέλος καὶ τῷ Θεῷ δόξα

6 Ιανουαρίου 2026

Χαράλαμπος Νεοκάζης

neobabis@gmail.com