Πρὸς Ἑβραίους 11

Εἶναι δὲ ἡ πίστι πεποίθησι γιὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐλπίζουμε, βεβαιότης γιὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν βλέπουμε.

Εἶναι δὲ ἡ πίστις ὕπαρξις τῶν ἐλπιζομένων, τὰ ὁποῖα τώρα μὲν δὲν ὑπάρχουν, ἀλλ’ ἡ πίστις τὰ κάνει εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ πιστοῦ χειροπιαστά, σὰν νὰ ὑπῆρχον ταῦτα ἀπὸ τώρα. Εἶναι ἀκόμη ἡ πίστις καὶ ἀπόδειξις πραγμάτων, ποὺ δὲν βλέπονται μὲ τοὺς σωματικοὺς ὀφθαλμούς, ἀλλ’ ἡ πίστις φέρει τέτοιον πληροφορίαν περὶ αὐτῶν εἰς τὸν πιστόν, σὰν νὰ τὰ ἔβλεπε καὶ τὰ ἀντελαμβάνετο μὲ τὰς σωματικὰς αἰσθήσεις.

Εἶναι δὲ πίστις, ἡ ἀδίστακτος καὶ ἀκλόνητος πεποίθησις εἰς τὴν πραγματικὴν καὶ βεβαίαν ὕπαρξιν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν· ἀπόδειξις καὶ βεβαιότης περὶ πραγμάτων, ποὺ δὲν βλέπονται μὲ τὰ μάτια τοῦ σώματος καὶ τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις χάρις εἰς αὐτὴν εἶναι σὰν νὰ τὰ βλέπομεν μὲ τὰ μάτια μας καὶ νὰ τὰ πιάνωμεν μὲ τὰ χέρια μας.

Μ’ αὐτὴ δὲ οἱ παλαιότεροι ἔλαβαν καλὴ μαρτυρία.

Δὲν εἶναι δὲ κάτι νέον ἡ πίστις. Διότι ἐξ αἰτίας αὐτῆς ἔλαβον καλὴν μαρτυρίαν ἀπὸ τὸν Θεὸν οἱ παλαιότεροι, οἱ δίκαιοι τῆς Π. Διαθήκης.

Ἕνεκα δὲ αὐτῆς ἀκριβῶς τῆς ζωντανῆς πίστεως ἐπῆραν τὴν καλὴν μαρτυρίαν ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ οἱ παλαιότεροι, οἱ δίκαιοι τῆς Π. Διαθήκης.

Μὲ τὴν πίστι παραδεχόμεθα, ὅτι δημιουργήθηκε ὁ κόσμος μὲ τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ, ὥστε αὐτά, τὰ ὁποῖα βλέπουμε, νὰ μὴν ἔχουν γίνει ἀπὸ ὁρατά.

Μὲ τὴν πίστιν καὶ ὄχι μὲ τὰς ἐξωτερικὰς αἰσθήσεις κατανοοῦμεν καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ὁρατὸς κόσμος, ποὺ ἔγινεν ἐν χρόνῳ, ἐδημιουργήθη ἄρτιος καὶ ἁρμονικός, μὲ λόγον καὶ πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ, ὥστε, ὅσα κτίσματα βλέπομεν τώρα, νὰ ἔχουν γίνει ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντα καὶ μὴ φαινόμενα εἰς τὰς σωματικὰς αἰσθήσεις.

Ἀπὸ αὐτὴν τὴν πίστιν πληροφορούμεθα καὶ ἐνοοῦμεν καλά, ὅτι ὁ ὁρατὸς κόσμος, ποὺ ἔλαβεν ὕπαρξιν ἐν χρόνῳ, ἐδημιουργήθη μὲ τὸν παντοδύναμον λόγον τοῦ Θεοῦ, ὥστε ὅσα δημιουργήματα βλέπομεν τώρα, νὰ ἔχωμεν βεβαίαν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἔχουν γίνει ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντα καὶ τὰ ὁποῖα φυσικὰ δὲν ἐφαίνοντο εἰς τὰ σωματικὰ μάτια.

Ἀπὸ πίστι ὁ Ἄβελ προσέφερε στὸ Θεὸ θυσία ἀνώτερη ἀπὸ τὸν Κάιν, ἐξ αἰτίας τῆς ὁποίας (θυσίας) ἔλαβε μαρτυρία, ὅτι εἶναι εὐσεβής. Ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔδωσε μαρτυρία γιὰ τὰ δῶρα του. Καὶ γι’ αὐτὴ τὴν πίστι, ἐνῷ πέθανε, ἀκόμη γίνεται γι’ αὐτὸν λόγος ἐγκωμιαστικός.

Διὰ τὴν πίστιν, ποὺ εἶχεν ὁ Ἄβελ, ἐπρόσφερεν εἰς τὸν Θεὸν καλυτέραν θυσίαν ἀπὸ ἐκείνην, ποὺ ἐπρόσφερεν ὁ Κάϊν. Διὰ τὴν πίστιν δὲ αὐτὴν ἐδόθη ἀπὸ τὸν Θεὸν ἡ μαρτυρία, ὅτι ἦτο δίκαιος. Διότι αὐτὸς ὁ Θεὸς ἔδωκε διὰ τὰ δῶρα τοῦ Ἄβελ μαρτυρίαν, ὅτι τὰ ἐδέχθη. Καὶ διὰ τὴν πίστιν του αὐτήν, καίτοι ἀπέθανε, γίνεται ἀκόμη ἕως τώρα ἐγκωμιαστικὸς λόγος δι’ αὐτόν.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν, ποὺ εἶχεν ὁ Ἄβελ, ἐπρόσφερεν εἰς τὸν Θεὸν τελειοτέραν θυσίαν ἀπὸ τὸν Κάϊν. Διὰ τὴν πίστιν του δὲ αὐτήν, τοῦ ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ ἡ μαρτυρία, ὅτι εἶναι δίκαιος· διότι ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἐπεβεβαίωσεν, ὅτι ἐδέχθη εὐαρέστως τὰ δῶρα τῆς θυσίας του. Καὶ χάρις εἰς τὴν πίστιν του ὁ Ἄβελ, καίτοι ἔχει ἀποθάνει πρὸ πολλοῦ, διαλαλεῖται ὡς δίκαιος καὶ ἐγκωμιάζεται.

Λόγῳ πίστεως ὁ Ἐνὼχ μετετέθη (ἀπ’ αὐτὸ τὸν κόσμο) καὶ δὲν γνώρισε θάνατο. Καὶ δὲν βρισκόταν, διότι τὸν μετέθεσε ὁ Θεός. Πρὶν δὲ ἀπὸ τὴν μετάθεσί του δόθηκε ἡ μαρτυρία, ὅτι εἶχε εὐαρεστήσει στὸ Θεό.

Ἕνεκα τῆς πίστεώς του ὁ Ἐνὼχ μετετέθη ζωντανὸς ἀπὸ τὸν κόσμον διὰ νὰ μὴ ἴδῃ θάνατον, καὶ καθὼς λέγει ἡ Γραφή, δὲν εὑρίσκετο εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, διότι τὸν μετέθεσεν ὁ Θεός. Τὸν μετέθεσε δέ, διότι προτοῦ νὰ μετατεθῇ, ἐδόθη δι’ αὐτὸν μαρτυρία ἀπὸ τὴν Γραφήν, ὅτι εἶχεν εὐαρεστήσει εἰς τὸν Θεόν.

Διὰ τὴν πίστιν τοῦ ὁ Ἐνὼχ μετετέθη ζωντανὸς ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμον, διὰ νὰ μὴ ἵδῃ θάνατον καὶ δὲν εὑρίσκετο πλέον εἰς τὴν γῆν, διότι τὸν εἶχε μεταθέσει ὁ Θεός. Διότι πρὸ τῆς μεταθέσεώς του αὐτῆς ἐδόθη δι’ αὐτὸν μαρτυρία, ὅτι εἶχεν εὐαρεστήσει μὲ τὴν ὅλην ζωήν του εἰς τὸν Θεόν.

Χωρὶς δὲ πίστι εἶναι ἀδύνατο νὰ εὐαρεστήσῃ κανείς. Αὐτὸς βεβαίως, ποὺ προσέρχεται στὸ Θεό, πρέπει πρῶτα νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ὑπάρχει ὁ Θεὸς καὶ ἀνταμείβει ὅσους μὲ πόθο τὸν ζητοῦν.

Χωρὶς πίστιν δὲ εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐαρεστήσῃ κανεὶς εἰς τὸν Θεόν. Καὶ εἶναι ἀδύνατον, διότι ἐκεῖνος ποὺ πλησιάζει εἰς τὸν Θεὸν ὡς λάτρης καὶ δοῦλος του, πρέπει προτήτερα νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ὑπάρχει Θεὸς καὶ γίνεται μισθαποδότης εἰς ἐκείνους, ποὺ ζητοῦν νὰ τὸν εὔρουν καὶ εὐαρεστήσουν εἰς αὐτόν.

Χωρὶς δὲ τὴν πίστιν εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐαρεστήσῃ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν Θεόν· διότι ἐκεῖνος ποὺ προσέρχεται εἰς τὸν Θεὸν πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ πιστεύσῃ πρῶτον μὲν ὅτι ὑπάρχει Θεός, καὶ δεύτερον, ὅτι ὁ Θεὸς ἀποδίδει πάντοτε τὸν δίκαιον μισθὸν εἰς ἐκείνους ποὺ τὸν ἀναζητοῦν καὶ προσέρχονται εἰς αὐτὸν καὶ τηροῦν τὸ θέλημά του.

Λόγῳ πίστεως ὁ Νῶε, ὅταν ἔλαβε ἀποκάλυψι, φοβήθηκε γιὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ἔβλεπε, καὶ κατασκεύασε κιβωτὸ γιὰ τὴ σωτηρία τῆς οἰκογενείας του, μὲ τὴν ὁποία (κιβωτὸ) καταδίκασε τὸν κόσμο καὶ κληρονόμησε τὴ δικαίωσι, ποὺ παρέχεται διὰ τῆς πίστεως.

Λόγῳ τῆς πίστεώς του ὁ Νῶε, ὅταν μὲ προφητείαν εἰδοποιήθη δι’ ἐκεῖνα, ποὺ ἀκόμη δὲν ἐβλέποντο, διὰ τὸν κατακλυσμὸν δηλαδὴ ποὺ δὲν εἶχε γίνει, κατελήφθη ἀπὸ εὐλαβῆ φόβον καὶ κατεσκεύασε τὴν κιβωτὸν διὰ νὰ σωθῇ ἀπὸ τὴν καταστροφὴν ἡ οἰκογένειά του. Μὲ τὴν πίστιν του δὲ αὐτὴν ἀπέδειξεν ἄξιον κατακρίσεως καὶ τιμωρίας τὸν κόσμον, ποὺ δὲν ἐπίστευσε καὶ δὲν ἐμιμήθη τὸν Νῶε. Καὶ διὰ τὴν πίστιν του αὐτὴν οὗτος ἔγινε κληρονόμος καὶ τῆς δικαιώσεως, ποὺ παρέχεται διὰ τῆς πίστεως.

Ἔνεκα τῆς πίστεώς του ὁ Νῶε, πληροφορηθεὶς προφητικῶς ἀπὸ τὸν Θεὸν δι’ ἐκεῖνα ποὺ δὲν ἐβλέποντο ἀκόμη, ἔμελλαν ὅμως νὰ γίνουν, δηλαδὴ διὰ τὸν κατακλυσμόν, κατελήφθη ἀπὸ ἱερὸν δέος καὶ κατεσκεύασε τὴν κιβωτὸν διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς οἰκογενείας του. Μὲ τὴν ἀκλόνητον καὶ εὐλαβῆ δὲ αὐτὴν πίστιν του, διεβεβαίωσε καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι ἦτο ἄξιος καταδίκης ὁ ἄπιστος καὶ ἁμαρτωλὸς κόσμος τῆς ἐποχῆς του. Καὶ χάρις εἰς τὴν πίστιν του αὐτὴν δὲν ἐσώθη μόνον ἀπὸ τὸν κατακλυσμόν, ἀλλ’ ἔγινε καὶ κληρονόμος τῆς δικαιώσεως, ποὺ παρέχει ὁ Θεὸς εἰς τοὺς πιστούς.

Λόγῳ πίστεως ὁ Ἀβραάμ, ὅταν ἐκαλεῖτο νὰ ἀναχωρήσῃ γιὰ τὸν τόπο, ποὺ ἔμελλε νὰ λάβῃ ὡς κληρονομία, ὑπάκουσε καὶ ἀναχώρησε, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ποῦ πηγαίνει.

Ἐξ αἰτίας τῆς πίστεώς του ὁ Ἀβραὰμ ὑπήκουσεν, ὅταν ἐκαλεῖτο νὰ βγῇ ἀπὸ τὴν πατρίδα τοῦ καὶ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον ἔμελλε νὰ λάβῃ κληρονομίαν. Καὶ ἐβγῆκε, χωρὶς νὰ ξεύρῃ ποῦ πηγαίνει.

Ἕνεκα τῆς πίστεώς του ὁ Ἀβραάμ, καλούμενος ἀπὸ τὸν Θεόν, ὑπήκουσε νὰ ἐξέλθῃ καὶ νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν πατρίδα του καὶ νὲ μεταβῇ εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ ὡς κληρονομίαν του ἀπὸ τὸν Θεόν. Καὶ πράγματι ἐξῆλθε, χωρὶς καὶ νὰ γνωρίζῃ ποῦ πηγαίνει.

Λόγῳ πίστεως ἔμεινε ὡς ξένος σὲ ξένη χώρα, στὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας (στὴ χώρα ποὺ τοῦ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός). Καὶ κατοίκησε μέσα σὲ σκηνές, ὅπως καὶ ὁ Ἰσαὰκ καὶ ὁ Ἰακώβ, οἱ συγκληρονόμοι τῆς αὐτῆς χώρας ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν του ὁ Ἀβραὰμ ἔμεινεν ὡς ξένος εἰς τὴν γῆν, ποὺ τοῦ ὑπεσχέθη ὁ Θεὸς καὶ ἐθεώρει αὐτὴν ὡς ξένην χώραν καὶ ὄχι ὡς ἰδικήν του. Καὶ ἑκατοίκησε μέσα εἰς σκηνὰς μαζὶ μὲ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακώβ, ποὺ ἦσαν συγκληρονόμοι τῆς αὐτῆς ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ.

Χάρις εἰς αὐτὴν τὴν πίστιν του κατώκησεν εἰς τὴν γῆν, ποὺ τοῦ εἶχε ὑποσχεθῆ ὁ Θεός, σὰν εἰς ξένην περιοχὴν καὶ ἔζησε μέσα εἰς σκηνὰς μαζῆ μὲ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακώβ, ποὺ ἦσαν συγκληρονόμοι τῆς ἰδίας ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ.

Διότι προσδοκοῦσε τὴν πόλι μὲ τὰ ἀληθινὰ θεμέλια τῆς ὁποίας ἀρχιτέκνων καὶ δημιουργὸς εἶναι ὁ Θεός.

Ἑκατοικησε δὲ ὁ Ἀβραὰμ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας σὰν ξένος καὶ πάροικος, διότι ἐπερίμενε νὰ κατοικήσῃ εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν, ἡ ὁποία ἔχει τὰ ἀληθινὰ καὶ ἀδιάσειστα θεμέλια καὶ τῆς ὁποίας τεχνίτης καὶ κτίστης εἶναι αὐτὸς ὁ Θεός.

Καὶ τοῦτο, διότι ἐπερίμενε μὲ πίστιν καὶ ἐλπίδα ἀκλόνητον τὴν ἐπουράνιον πόλιν, μὲ τὰ ἀδιάσειστα καὶ αἰώνια θεμέλια της, τῆς ὁποίας τεχνίτης καὶ δημιουργὸς εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός.

Λόγῳ πίστεως καὶ αὐτὴ ἡ Σάρρα ἔλαβε δύναμι, γιὰ νὰ καταβληθῇ σ’ αὐτὴ σπέρμα (γιὰ νὰ συλλάβῃ). Καὶ ἐνῷ εἶχε περάσει ἡ ἡλικία της, γέννησε. Διότι θεώρησε ἀξιόπιστο ἐκεῖνον (τὸ Θεό), ποὺ ἔδωσε τὴν ὑπόσχεσι (ὅτι θ’ ἀποκτοῦσε υἱό).

Διὰ τὴν πίστιν της καὶ αὐτὴ ἡ στεῖρα καὶ προχωρημένη εἰς τὴν ἡλικίαν Σάρρα ἔλαβε δύναμιν, ὥστε νὰ καταβληθῇ σπέρμα εἰς αὐτήν, καὶ ἐνῷ πλέον εἶχε περάσει ἡ ἡλικία της, ἐγέννησεν, ἐπειδὴ ἐθεώρησεν ἀξιόπιστον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἀπέκτα υἱόν.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν της καὶ αὐτὴ ἡ στεῖρα καὶ πολὺ ἠλικιωμένη Σάρρα, ἐπῆρε δύναμιν, ὥστε νὰ καταβληθῇ καὶ ζωογονηθῇ εἰς αὐτὴν σπέρμα· καὶ μολονότι εἶχε περάσει πλέον ἡ ἡλικίᾳ της, ἐγέννησε τέκνον, ἐπειδὴ ἐθεώρησε κατὰ πάντα ἀξιόπιστον ἐκεῖνον, ποὺ τῆς εἶχε ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ ἀποκτοῦσε υἱόν.

Γι’ αὐτὸ καὶ ἀπὸ ἕνα (τὸν Ἀβραάμ), καὶ μάλιστα νεκρωμένο (λόγῳ γήρατος), γεννήθηκαν ὅπως τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ στὸ πλῆθος, καὶ ὅπως ἡ ἄμμος στὴν ἀκρογιαλιὰ ἡ ἀναρίθμητη.

Διότι ἐπίστευσαν καὶ ὁ Ἀβραὰμ καὶ ἡ Σάρρα, διὰ τοῦτο ἀπὸ ἕνα ἄνθρωπον, τὸν Ἀβραάμ, καὶ μάλιστα νεκρωμένον ἕνεκα τοῦ γήρατος, ἐγεννήθησαν ἀπόγονοι, καθὼς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ κατὰ τὸ πλῆθος, καὶ καθὼς ἡ ἄμμος ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν ἀκροθαλασσιὰν καὶ τῆς ὁποίας οἱ μικροὶ κόκκοι εἶναι σχεδὸν ἀμέτρητοι.

Διὰ τὴν πίστιν αὐτὴν τῆς Σάρρας καὶ τοῦ Ἀβραὰμ ἐγεννήθησαν ἀπὸ ἔναν ἄνθρωπον, τὸν Ἀβραάμ, νεκρωμένον πλέον ἐξ αἰτίας τοῦ γήρατος ἀναρίθμητοι ἀπόγονοι σὰν τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ κατὰ τὸ πλῆθος καὶ σὰν τὴν ἄμμον τῆς ἀκροθαλασσιᾶς, ποὺ εἶναι ἀδύνατον νὰ μετρηθῇ.

Μὲ πίστι πέθαναν ὅλοι αὐτοί, χωρὶς νὰ λάβουν ἐκεῖνα, ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός· ἁπλῶς τὰ εἶδαν ἀπὸ μακριὰ καὶ τὰ χαιρέτισαν, καὶ διακήρυξαν, ὅτι εἶναι ξένοι καὶ προσωρινοὶ κάτοικοι στὴ χώρα.

Αὐτοὶ ὅλοι ἀπέθανον μὲ τὴν πίστιν καὶ τὴν ἐλπίδα, χωρὶς νὰ λάβουν τὰς ἐπαγγελίας, ἀλλὰ τὰς εἶδαν ἀπὸ μακρὰν καὶ μὲ πόθον πολὺν καὶ ἀγαλλίασιν τὰς ἐνεκολπώθησαν καὶ ὡμολόγησαν, ὅτι εἶναι ξένοι καὶ παρεπίδημοι ἐπὶ τῆς γῆς.

Ὅλοι αὐτοὶ ἀπέθαναν στερεωμένοι εἰς τὴν πίστιν καὶ εἰς τὴν ἐλπίδα, ποὺ γεννᾷ ἡ πίστις, χωρὶς ἐν τούτοις νὰ λάβουν τὰς ἐπαγγελίας. Ἀλλὰ τὰς εἶδαν ἀπὸ μακρὰν καὶ τὰς ἐδέχθησαν μὲ ὅλην των τὴν ψυχὴν καὶ ὡμολόγησαν μὲ τὰ ἔργα των καὶ μὲ τὰ λόγια των, ὅτι εἶναι ξένοι καὶ παρεπίδημοι ἐπάνω εἰς τὴν γῆν.

Ἐκεῖνοι δέ, ποὺ λέγουν τέτοια λόγια, φανερώνουν, ὅτι ἐπιζητοῦν πατρίδα.

Πράγματι δὲ μὲ τὴν πίστιν καὶ ἐλπίδα ἀπέθανον. Διότι αὐτοί, ποὺ ἔλεγαν τέτοια, ὅτι δηλαδὴ εἶναι ξένοι καὶ ταξιδιῶται εἰς τὴν γῆν, ἐφανέρωναν καὶ ἀπεδείκνυαν μὲ τὰ λόγια των αὐτά, ὅτι ἐζήτουν μὲ πόθον πατρίδα μόνιμον καὶ ἀληθινήν, καὶ τέτοια εἶναι ὁ οὐρανός, ὁ ὁποῖος μόνον διὰ τῆς πίστεως βλέπεται.

Διότι αὐτοί ποὺ ἔλεγαν τέτοια λόγια, ἐφανέρωναν καθαρά, ὅτι δὲν ἐπανεπαύοντο εἰς τὴν ἐπίγειον πατρίδα, ἀλλ’ ἐζητοῦσαν τὴν μόνιμον καὶ χαρμόσυνον πατρίδα, δηλαδὴ τὸν οὐρανόν.

Καὶ ἂν μὲν ἐννοοῦσαν ἐκείνη, ἀπὸ τὴν ὁποία εἶχαν φύγει, θὰ εἶχαν καιρὸ νὰ ἐπιστρέψουν.

Ὅτι δὲ τὴν οὐράνιον πατρίδα ἐπόθουν, εἶναι φανερόν. Διότι, ἐὰν ἐνεθυμοῦντο ἐκείνην τὴν πατρίδα, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔβγηκαν, θὰ εὔρισκαν εὐκαιρίαν νὰ ἐπιστρέψουν πάλιν εἷς αὐτήν.

Καὶ ἐὰν ἐνεθυμοῦντο ἐκείνην, τὴν ἐπίγειον πατρίδα, ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἶχαν ἐξέλθει, εἶχαν καὶ τὸν χρόνον καὶ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς αὐτήν.

Ἀλλὰ τώρα λαχταροῦν ἀνώτερη πατρίδα, δηλαδὴ ἐπουράνια. Γι’ αὐτὸ ὁ Θεὸς δὲν ἐντρέπεται γι’ αὐτοὺς νὰ ὀνομάζεται Θεός τους, καὶ τοὺς ἑτοίμασε πόλι.

Τώρα ὅμως ἐπιθυμοῦν καλυτέραν πατρίδα, τουτέστι πατρίδα ἐπουράνιον. Δι’ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς δὲν τοὺς ἐντρέπεται νὰ ὀνομάζεται Θεὸς τῶν. Ἀπόδειξις δὲ τῆς εὐνοίάς του αὐτῆς εἶναι, ὅτι τοὺς ἑτοιμασεν εἷς τοὺς οὐρανοὺς πόλιν ὣς πατρίδα τῶν παντοτινήν.

Τώρα ὅμως ἐπιθυμοῦν σφοδρῶς καλυτέραν καὶ τελειοτέραν πατρίδα, δηλαδὴ τὴν ἐπουράνιον. Δι’ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς δὲν αἰσθάνεται ἐξ αἰτίας των καμμίαν ἐντροπήν, νὰ ὀνομάζεται Θεός των. Τοὐναντίον εὐαρεστεῖται εἰς αὐτούς, ὅπως μαρτυρεῖται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι τοὺς ἔχει ἑτοιμάσει ἐπουράνιον καὶ μακαρίαν πατρίδα.

Ἀπὸ πίστι ὁ Ἀβραάμ, ὅταν δοκιμαζόταν, προσήγαγε γιὰ θυσία τὸν Ἰσαάκ, καὶ τὸν μονογενῆ θυσίαζε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὶς ὑποσχέσεις,

Λόγῳ τῆς πίστεώς του ἐπρόσφερεν ὁ Ἀβραὰμ θυσίαν τὸν Ἰσαάκ, ὅταν ἐδοκιμάζετο ἀπὸ τὸν Θεόν, καὶ ἐπρόσφερε τὸν μονάκριβόν του αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη καὶ ἐκράτησε σφικτὰ τὰς ἐπαγγελίας.

Ἕνεκα τῆς μεγάλης του πίστεως ἐπρόσφερε θυσίαν τὸν Ἰσαὰκ ὁ Ἀβραάμ, ὅταν ἐδοκιμάζετο ἀπὸ τὸν Θεόν. Καὶ αὐτὸς ὁ ὁποῖος προηγουμένως εἶχε δεχθῇ καὶ πιστεύσει ὁλοψύχως εἰς τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ, ὅτι διὰ τοῦ Ἰσαὰκ θὰ ἐγεννᾶτο ἀναρίθμητος λαός, ἐπρόφερε μὲ πίστιν τὸν μονάκριβον υἱόν του.

στὸν ὁποῖο ἐλέχθη, Ἀπὸ τὸν Ἰσαὰκ θὰ προέλθουν οἱ ἀπόγονοί σου.

Διότι πρὸς αὐτὸν τὸν Ἀβραὰμ ἐλέχθη προηγουμένως ἀπὸ τὸν Θεόν, ὅτι οἱ ἀπόγονοι ποὺ θὰ ἔχῃς ἀπὸ τὸν Ἰσαάκ, αὐτοὶ θὰ λάβουν τὴν ὀνομασίαν καὶ τὰ δικαιώματα τῶν γνησίων ἀπογόνων σου.

Διότι εἰς αὐτὸν εἶχε λεχθῇ προηγουμένως, ὅτι γνήσιοι ἀπόγονοι του θὰ ὠνομάζοντο αὐτοί, τοὺς ὁποίους θὰ εἶχεν ἀπὸ τὸν Ἰσαάκ.

Διότι σκέφθηκε, ὅτι ὁ Θεὸς δύναται καὶ ἐκ νεκρῶν νὰ ἀνασταίνῃ. Γι’ αὐτὸ τὸν πῆρε πίσω, καὶ μάλιστα μὲ δόξα.

Μ’ ὅλα ταῦτα ἐπρόσφερε τὸν μονάκριβόν του θυσίαν, διότι μὲ ὀρθὰς σκέψεις καὶ συλλογισμοὺς ἔπεισε τὸν ἑαυτόν του, ὅτι εἶναι δυνατὸς ὁ Θεὸς καὶ ἐκ νεκρῶν νὰ ἀναστήσῃ τὸν Ἰσαάκ. Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ τὸν ἐπῆρε πάλιν ὁ Ἀβραὰμ κατὰ τρόπον, ποὺ ἔγινεν ὁ Ἰσαὰκ τύπος τῆς θυσίας καὶ τῆς ἐκ νεκρὼν ἀναστάσεως τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.

Ἐσκέφθη ὅμως, ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι δυνατὸς καὶ ἱκανὸς καὶ ἐκ νεκρῶν νὰ ἀναστήσῃ τὸν Ἰσαάκ. Διὰ τὴν πίστιν τοῦ ἀκριβῶς αὐτὴν τὸν ἐπῆρε πάλιν, καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον, ποὺ ὁ Ἰσαὰκ ἔγινε προεικόνισμα τῆς θυσίας καὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.

Ἀπὸ πίστι ὁ Ἰσαὰκ εὐλόγησε τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἠσαῦ γιὰ πράγματα μελλοντικά.

Ἐπίστευσεν ὁ Ἰσαὰκ καὶ δι’ αὐτὸ ἔδωκεν εὐχὰς καὶ εὐλογίας εἰς τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἠσαῦ περὶ πραγμάτων, ποὺ θὰ τοὺς συνέβαιναν εἰς τὸ μέλλον.

Ἐπειδὴ ἐπίστευσεν εἰς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ ὁ Ἰσαάκ, εὐλόγησε τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἠσαῦ, δι’ ὅσα ἔμελλον νὰ συμβοῦν.

Ἀπὸ πίστι ὁ Ἰακώβ, ὅταν πέθαινε, εὐλόγησε καθένα ἀπὸ τοὺς υἱοὺς τοῦ Ἰωσὴφ καὶ προσκύνησε στὸ ἄκρο τῆς ράβδου του (Διότι μὲ τὰ μάτια τῆς πίστεως εἶδε τὴ ράβδο ὡς σύμβολο τοῦ βασιλικοῦ σκήπτρου τοῦ Μεσσία, τοῦ σταυροῦ).

Μὲ πίστιν ὁ Ἰακώβ, ὅταν ἐπέθαινεν, εὐλόγησε καθένα ἀπὸ τὰ δύο παιδιὰ τοῦ Ἰωσὴφ καὶ ἀνέδειξε καὶ τὰ δύο ἀρχηγοὺς φυλῶν σύμφωνα μὲ τὸν φωτισμόν, ποὺ τοῦ ἔδιδεν ἡ πίστις. Καὶ ἐπροσκύνησε τὸν Θεὸν ἀκουμβήσας τὸ κεφάλι του εἰς τὸ ἄκρον τῆς ράβδου, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἕνεκα τῆς γεροντικῆς του ἀδυναμίας ἐστηρίζετο.

Μὲ πίστιν ὁ Ἰακώβ, ὅταν ἐπέθαινε, εὐλόγησε τὰ δύο παιδιὰ τοῦ Ἰωσὴφ καὶ τὰ προανήγγειλε ὡς ἀρχηγοὺς δύο φυλῶν καὶ ἐπροσκύνησε τὸν Θεόν, στηριζόμενος, καθὸ γέρων πλέον, εἰς τὸ ἄκρον τῆς ράβδου του.

Ἀπὸ πίστι ὁ Ἰωσήφ, ὅταν πέθαινε, μίλησε γιὰ τὴν ἔξοδο τῶν Ἰσραηλιτῶν (ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο), καὶ ἔδωσε ἐντολὴ γιὰ τὰ ὀστᾶ του.

Ἕνεκα τῆς πίστεώς του ὁ Ἰωσήφ, ὅταν ἐπέθαινεν, ἐνεθυμήθη καὶ ὡμίλησε περὶ τῆς ἐξόδου τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον καὶ ἔδωκεν ἐντολὴν διὰ τὰ κόκκαλά του νὰ μεταφερθοῦν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον εἰς τὴν γῆν Χαναάν.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν τοῦ ὁ Ἰωσήφ, ὅταν ἐπέθαινε, ἐνεθυμήθη ἐκεῖ, εἰς τὴν ἐπιθανάτιον κλίνην του, τὴν ἔξοδον τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον πρὸς τὴν γῆν Χαναὰν καὶ ἔδωσεν ἐντολὴν νὰ παραλάβουν μαζῆ των καὶ τὰ ὀστᾶ του.

Ἀπὸ πίστι, ὅταν γεννήθηκε ὁ Μωυσῆς, οἱ γονεῖς του τὸν ἔκρυψαν ἕνα τρίμηνο, διότι εἶδαν τὸ παιδὶ χαριτωμένο (διαβλέποντας σ’ αὐτὸ ἐξαιρετικὸ προορισμό), καὶ δὲν φοβήθηκαν τὸ διάταγμα τοῦ βασιλέως.

Λόγῳ τῆς πίστεως τῶν γονέων του ὁ Μωϋσῆς, ὅταν ἐγεννήθη, ἐκρύφθη ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἀπὸ αὐτούς, διότι εἶδαν τὸ παιδίον χαριτωμένον καὶ ἐξ αὐτοῦ συνεπέραναν, ὅτι ὁ Θεὸς τὸ προώριζε διὰ μεγάλον προορισμόν, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐφοβήθησαν τὸ διάταγμα τοῦ βασιλέως τῆς Αἰγύπτου, ποὺ διέτασσε νὰ θανατώνεται κάθε ἀρσενικὸν βρέφος τῶν Ἰουδαίων.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν τῶν γονέων του, ὅταν ἐγεννήθη ὁ Μωϋσῆς, ἐκρατήθη κρυμμένος ἀπὸ αὐτοὺς ἐπὶ τρεῖς μῆνες, διότι εἶδαν ὡραῖον καὶ χαριτωμένον τὸ παιδίον των, καὶ δὲν ἐφοβήθησαν τὸ διάταγμα τοῦ Φαραώ (ποὺ ἐπέβαλλε νὰ θανατώνωνται τὰ ἀρσενικὰ βρέφη τῶν Ἑβραίων).

Ἀπὸ πίστι ὁ Μωυσῆς, ὅταν μεγάλωσε, ἀρνήθηκε νὰ λέγεται υἱὸς τῆς θυγατέρας τοῦ Φαραώ.

Ἕνεκα τῆς πίστεώς του ὁ Μωϋσῆς, ὅταν ἐμεγάλωσε καὶ ἔγινεν ἄνδρας, ἠρνήθη νὰ ὀνομάζεται βασιλόπαις, υἱὸς τῆς θυγατέρας τοῦ Φαραώ.

Ἕνεκα τῆς πίστεως του ὁ Μωϋσῆς, ὅταν ἐμεγάλωσεν, ἠρνήθη νὰ ὀνομάζεται παιδὶ τῆς θυγατρὸς τοῦ Φαραώ,

Προτίμησε μᾶλλον νὰ συγκακουχῆται μὲ τὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ, παρὰ νὰ ἔχῃ πρόσκαιρη ἁμαρτωλὴ ἀπόλαυσι.

Καὶ ἐπροτίμησεν ὡς καλύτερον νὰ κακοπαθῇ μαζὶ μὲ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ παρὰ νὰ ἔχῃ πρόσκαιρον ἀπόλαυσιν ἁμαρτίας, νὰ ζῇ δηλαδὴ ἄνετα καὶ μὲ τιμὰς σὰν Αἰγύπτιος ἄρχων μὲ τοὺς εἰδωλολάτρας, ποὺ κατεπίεζαν τοὺς Ἰσραηλίτας.

καὶ ἐπροτίμησε καλύτερον νὰ ταλαιπωρῆται καὶ νὰ κακοπαθῇ μαζῆ μὲ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ, παρὰ νὰ ἔχῃ πρόσκαιρον ἀπόλαυσιν μιᾶς ἁμαρτωλῆς καὶ τρυφηλῆς ζωῆς, σὰν βασιλόπουλο εἰς τὰ ἀνάκτορα.

Ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τῆς Αἰγύπτου θεώρησε μεγαλύτερο πλοῦτο τὸν ὀνειδισμὸ τοῦ νὰ εἶναι χριστὸς (μεγαλύτερο πλοῦτο δηλαδὴ τὸ νὰ εἶναι χρισμένος ἀπὸ τὸ Θεὸ ὡς ὄργανό του καὶ ἂς χλευάζεται γιὰ τὴν ἐγκατάλειψι τῆς θέσεώς του στὰ ἀνάκτορα τοῦ Φαραώ), διότι ἀπέβλεπε στὴ θεία ἀνταπόδοσι.

Καὶ ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς καὶ τὰ ἀγαθὰ τῆς Αἰγύπτου ἐθεώρησε μεγαλύτερον πλοῦτον τὰς περιφρονήσεις, ποὺ ὠμοίαζαν πρὸς τὸν ὀνειδισμὸν καὶ τὴν περιφρόνησιν, τὰ ὁποῖα ὑστερώτερα ὑπέστη ὁ Χριστὸς διότι εἶχε καρφωμένα τὰ μάτια του εἰς τὰς οὐρανίους ἀνταμοιβάς.

Καὶ ἀπὸ τοὺς θησαυρούς, ἀπὸ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν δόξαν τῆς Αἰγύπτου, ἐθεώρησε μεγαλύτερον καὶ πολυτιμότερον πλοῦτον τὸ νὰ χλευάζεται καὶ νὰ περιφρονῆται, ὅπως βραδύτερον θὰ ὠνειδίζετο ὁ Χριστός. Διότι εἶχε προσηλωμένα τὰ μάτια του καὶ ἐπερίμενε μὲ πίστιν τῆς ἀνταμοιβήν, ποὺ θὰ τοῦ ἔδιδεν ὁ Θεὸς εἰς τοὺς οὐρανούς.

Ἀπὸ πίστι ἐγκατέλειψε τὴν Αἴγυπτο, ὄχι διότι φοβήθηκε τὸ θυμὸ τοῦ βασιλέως (Φοβήθηκε μέν, ἀλλὰ δὲν ἐγκατέλειψε γι’ αὐτὸ τὴν Αἴγυπτο· τὴν ἐγκατέλειψε ὑπακούοντας σὲ θεῖο θέλημα). Καὶ σὰν νὰ ἔβλεπε τὸν ἀόρατο Θεό, μὲ τόση πεποίθησι τὸν περίμενε (ἐπὶ σαράντα ἔτη, γιὰ νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ στὴν Αἴγυπτο γιὰ τὴν ἀποστολή του).

Ἐπειδὴ ἐπίστευσεν εἰς τὴν προστασίαν τοῦ Θεοῦ ὁ Μωϋσῆς, ἐγκατέλιπε τὴν Αἴγυπτον, ὅταν ἐφόνευσε τὸν Αἰγύπτιον καὶ δὲν ἐφοβήθη τὸν θυμὸν τοῦ βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὴν φυγὴν αὐτὴν τοῦ Μωϋσέως θὰ ἐσχημάτιζε πλέον πεποίθησιν περὶ τῆς ἐνοχῆς του καὶ ἠδύνατο νὰ τὸν καταδιώξῃ καὶ ἔξω ἀπὸ τὰ σύνορα τοῦ κράτους του. Καὶ δὲν ἐφοβήθη ὁ Μωϋσῆς, διότι ἔβλεπε σὰν μὲ τὰ σωματικά του μάτια τὸν ἀόρατον Θέον καὶ μὲ καρτερίαν πολλὴν ἐπερίμενε τὴν βοήθειάν του.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν του ἐγκατέλειψε τὴν Αἴγυπτον, ὅταν, διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ ἕνα Ἑβραῖον, ἐφόνευσε τὸν Αἰγύπτιον, χωρὶς νὰ φοβηθῇ τὸν θυμὸν τοῦ Φαραώ. Καὶ τοῦτο, διότι ἐπερίμενε μὲ πίστιν καὶ ἐγκαρτέρησιν τῆς βοήθειαν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου, τὸν ὁποῖον ᾐσθάνετο παρόντα, σὰν νὰ τὸν ἔβλεπε μὲ τὰ σωματικά του μάτια.

Ἀπὸ πίστι τέλεσε τὸ πάσχα καὶ τὴ χρῖσι (τῶν θυρῶν) μὲ αἷμα, γιὰ νὰ μὴ κτυπήσῃ ὁ ἐξολοθρευτὴς ἄγγελος τὰ πρωτότοκα παιδιὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν.

Μὲ πίστιν ἔκαμεν ὁ Μωϋσῆς τὸ Πάσχα, ἤτοι τὴν θυσίαν τοῦ ἀρνίου καὶ ἔχρισε μὲ τὸ αἷμα τοῦ ἀρνίου τούτου τὶς ἐξώπορτες τῶν Ἑβραίων, διὰ νὰ μὴ ἐγγίσῃ τὰ πρωτότοκά των ὁ ἐξολοθρευτὴς ἄγγελος, ποὺ θὰ ἐθανάτωνε τὰ πρωτότοκο τῶν Αἰγυπτίων κατὰ τὴν νύκτα τῆς ἐξόδου τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον.

Μὲ τὴν πίστιν ἔκαμε τὸ Πάσχα, τὴν θυσίαν τοῦ ἀρνίου, μὲ τὸ αἷμα τοῦ ὁποίου ἔχρισε τοὺς παραστάτας τῶν ἐξωτερικῶν θυρῶν τῶν οἰκιῶν τῶν Ἑβραίων, διὰ νὰ μὴ ἐγγίσῃ τὰ πρωτότοκα τῶν Ἑβραίων ὁ ἐξολεθρευτὴς ἄγγελος.

Μὲ πίστι πέρασαν τὴν Ἐρυθρὰ Θάλασσα σὰν νὰ περνοῦσαν ξηρά, ἐνῷ οἱ Αἰγύπτιοι, ὅταν ἀποπειράθηκαν νὰ τὴν περάσουν, καταποντίσθηκαν.

Μὲ τὴν πίστιν, ὅτι δὲν θὰ ἐπνίγοντο, ἐπέρασαν οἱ Ἰσραηλῖται τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, σὰν νὰ ἐπερνοῦσαν ξηρὰν γῆν, ἡ θάλασσα δὲ αὐτή, ὅταν ἐτόλμησαν νὰ πειραματισθοῦν εἰς αὐτὴν οἱ Αἰγύπτιοι, τοὺς κατέπιε.

Μὲ πίστιν εἰς τὴν παντοδύναμον βοήθειαν τοῦ Θεοῦ διέβησαν οἱ Ἑβραῖοι τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, σὰν νὰ ἐπερνοῦσαν ἀπὸ ξηράν, ἐνῶ οἱ Αἰγύπτιοι, ὅταν ἐπεχείρησαν νὰ κάμουν τὸ ἴδιο, κατεποντίσθησαν καὶ κατεπόθησαν ἀπὸ τὴν θάλασσαν.

Μὲ πίστι τὰ τείχη τῆς Ἱεριχὼ ἔπεσαν, ἀφοῦ περικυκλώθηκαν ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρες.

Διὰ τῆς πίστεως ἔπεσαν τὰ τείχη τῆς Ἱεριχω, ἀφοῦ ἐγύρισαν τριγύρω ἀπὸ αὐτὸ oἱ ἱερεῖς τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας μετὰ τῆς κιβωτοῦ σαλπίζοντες.

Διὰ τῆς πίστεως ἔπεσαν τὰ ἰσχυρὰ τείχη τῆς Ἱεριχοῦς, ἀφοῦ προηγουμένως ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας τὰ περιτριγύριζαν κύκλῳ οἱ Ἰσραηλῖται.

Ἀπὸ πίστι ἡ Ραὰβ ἡ πόρνη δὲν χάθηκε μαζὶ μ’ αὐτοὺς ποὺ ἀντιστάθηκαν, διότι δέχθηκε τοὺς κατασκόπους φιλικά.

Λόγῳ τῆς πίστεώς της ἡ πόρνη Ραὰβ δὲν ἐθανατώθη μαζὶ μὲ τοὺς συμπατριώτας της ποὺ ἀπείθησαν, διότι ἐδέχθη μὲ εἰρηνικὰς διαθέσεις τοὺς κατασκόπους, ποὺ ἐστάλησαν ἀπὸ τοὺς Ἰσραηλίτας εἰς τὴν Ἱεριχώ.

Χάρις εἰς τὴν πίστιν της ἡ Ραάβ, ἡ πόρνη, δὲν ἐξωλοθρεύθηκε μαζῆ μὲ τοὺς ἀπειθεῖς συμπατριώτας της, διότι εἶχε δεχθῇ προηγουμένως μὲ εἰρήνην τοὺς Ἰσραηλίτας κατασκόπους, τοὺς ὁποίους εἶχε στείλει ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ.

Καὶ τί νὰ εἰπῶ ἀκόμη; Ὁ χρόνος βεβαίως δὲν θὰ μοῦ ἀρκέσῃ νὰ διηγοῦμαι γιὰ τὸν Γεδεὼν καὶ τὸν Βαρὰκ καὶ τὸν Σαμψὼν καὶ τὸν Ἰεφθάε καὶ τὸν Δαβὶδ καὶ τὸν Σαμουὴλ καὶ τοὺς προφῆτες.

Καὶ τί ἀκόμη νὰ λέγω καὶ νὰ διηγοῦμαι; Πρέπει νὰ σταματήσω, διότι, δὲν θὰ μὲ ἀρκέσῃ ὁ χρόνος ἐὰν διηγοῦμαι διὰ τὸν Γεδεὼν καὶ τὸν Βαρὰκ καὶ τὸν Σαμψὼν καὶ τὸν Ἰεφθάε καὶ διὰ τὸν Δαβὶδ καὶ τὸν Σαμουὴλ καὶ τοὺς προφήτας.

Καὶ τί νὰ διηγοῦμαι ἀκόμη; Θὰ σταματήσω, διότι δὲν θὰ μὲ πάρῃ ὁ χρόνος, νὰ διηγηθῶ διὰ τὸν Γεδεών, τὸν Βαρὰκ καὶ τὸν Σαμψὼν καὶ τὸν Ἰεφθάε, διὰ τὸν Δαυῒδ καὶ τὸν Σαμουὴλ καὶ τοὺς προφήτας.

Αὐτοὶ μὲ τὴν πίστι κατανίκησαν βασίλεια, πολιτεύθηκαν μὲ δικαιοσύνη, ἐπέτυχαν τὴν πραγματοποίησι ὑποσχέσεων τοῦ Θεοῦ, ἔφραξαν στόματα λεόντων,

Αὐτοὶ διότι εἶχαν πίστιν κατεπολέμησαν καὶ ὑπέταξαν βασίλεια, ἐκυβέρνησαν τὸν λαὸν μὲ δικαιοσύνην, ἐπέτυχαν τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὑποσχέσεων, ποὺ τοὺς ἔδωκεν ὁ Θεός, ἐβούλωσαν καὶ ἔφραξαν στόματα λεονταριῶν, ὅπως ὁ Δανιήλ,

Αὐτοί, χάρις εἰς τὴν πίστιν των, ἠγωνίσθησαν καὶ κατενίκησαν βασίλεια, ἤσκησαν δικαιοσύνην, ἐπέτυχαν τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὑποσχέσεων τοῦ Θεοῦ, ἔφραξαν τὰ στόματα τῶν ἀγρίων λεόντων, ὅπως ὁ Δανιήλ,

ἔσβησαν δύναμι φωτιᾶς, διέφυγαν σφαγές, ἦταν ἀσθενεῖς καὶ ἐνδυναμώθηκαν, ἔγιναν ἰσχυροὶ στὸν πόλεμο, ἔτρεψαν σὲ φυγὴ στρατόπεδα ἐχθρῶν.

ἔσβησαν τὴν καταστρεπτικὴν δύναμιν τῆς φωτιᾶς, διέφυγαν τὸν κίνδυνον νὰ σφαγοῦν μὲ μαχαίρια, ἔλαβον δύναμιν καὶ ἔγιναν καλὰ ἀπὸ ἀρρώστιες, ἀνεδείχθησαν ἰσχυροὶ καὶ ἀνίκητοι εἰς τὸν πόλεμον, ἔτρεψαν εἰς φυγὴν τὰς παρατάξεις καὶ τὰ πολυπληθῆ στρατεύματα τῶν ξένων καὶ ἐχθρῶν.

ἔσβησαν τὴν φοβερὰν δύναμιν τῆς φωτιᾶς, ὅπως οἱ τρεῖς παῖδες, διέφυγαν τὸν κίνδυνον νὰ σφαγοῦν μὲ μαχαίρια, ὅπως ὁ Ἠλίας, ἐδυναμώθησαν καὶ ἔγιναν καλὰ ἀπὸ ἀρρώστιες, ἀνεδείχθησαν κραταιοὶ καὶ δυνατοὶ εἰς τὸν πόλεμον, ἔκαμψαν καὶ ἔτρεψαν εἰς φυγὴν πολυάριθμα στρατεύματα ξένων ἐχθρῶν.

Γυναῖκες ἔλαβαν πίσω ἀναστημένους τοὺς νεκρούς τους. Ἄλλοι δὲ βασανίσθηκαν δεμένοι στὸ τύμπανο (ὄργανο βασανιστικό), καὶ δὲν δέχθηκαν ν’ ἀπαλλαγοῦν ἀπ’ τὰ βασανιστήρια, γιὰ νὰ ἐπιτύχουν ἀνώτερη σωτηρία.

Διὰ τῆς πίστεως, ποὺ ειχαν εἰς τὴν ὑπερφυσικὴν δύναμιν τῶν προφητῶν αἱ γυναῖκες, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἡ Π. Διαθήκη, ἐπῆραν πάλιν ζωντανοὺς δι’ ἀναστάσεως τοὺς πεθαμένους τν. Ἄλλοι δὲ ἐδέθησαν εἰς τὸ βασανιστικὸν ὄργανον, ποὺ ἐλέγετο τύμπανον καὶ ἐδάρησαν σκληρὰ μέχρι θανάτου, μὴ δεχθέντες νὰ ἀρνηθοῦν τὴν πίστιν των καὶ ἔτσι νὰ ἐλευθερωθοῦν ἀπὸ τὸ μαρτύριον· ἐπροτίμησαν δὲ τὸ σκληρὸν αὐτὸ μαρτύριον, διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἀνάστασιν καλυτέραν ἀπὸ τὴν πρόσκαιρον ἀποκατάστασιν εἰς τὴν ζωὴν αὐτήν.

Μερικὲς γυναῖκες, χάρις εἰς αὐτὴν τὴν πίστιν, ἐπῆραν πάλιν ζωντανούς, διὰ τῆς ἀναστάσεως τοὺς νεκρούς των. Ἄλλοι δὲ ἐδέθησαν εἰς τὸ τύμπανον, εἰς τὸ φοβερὰ βασανιστικὸν ἐκεῖνον ὄργανον, χωρὶς νὰ δεχθοῦν τὴν ἀπελευθέρωσιν, ποὺ τοὺς ἐπρότειναν οἱ βασανισταί των, ἐὰν ἠρνοῦντο τὴν πίστιν των, καὶ ὑπέμειναν τὸ φοβερὸν μαρτύριον μέχρι θανάτου, διὰ νὰ ἐπιτύχουν καὶ πάρουν ἀνάστασιν ἀσυγκρίτως καλυτέραν ἀπὸ τὴν παροῦσαν ζωήν.

Ἄλλοι δὲ κτυπήθηκαν καὶ μαστιγώθηκαν, ἀκόμη καὶ ἁλυσοδέθηκαν καὶ φυλακίσθηκαν.

Ἄλλοι δὲ ἐδοκίμασαν ἐμπαιγμοὺς καὶ μαστιγώσεις, ἀκόμη δὲ δεσμὰ καὶ φυλακήν.

Ἄλλοι δὲ ἐδοκίμασαν ἐμπαιγμοὺς καὶ μαστιγώσεις, ἀκόμη δὲ δεσμὰ καὶ φυλακήν.

Θανατώθηκαν μὲ λίθους, μὲ πριόνι, μὲ φωτιὰ [Σημ.: Ἡ ἔννοια τοῦ «ἐπυράσθησαν» προσαρμόζεται ἄριστα στὴ σειρὰ τοῦ λόγου, ἐνῷ τοῦ «ἐπειράσθησαν» δὲν προσαρμόζεται], μὲ μαχαίρι. Ντύθηκαν δέρματα προβάτων καὶ γιδιῶν. Ζοῦσαν μὲ στερήσεις, μὲ πενία, μὲ κακουχίες.

Ἐλιθοβολήθησαν, ἐπριονίσθησαν, ἐδοκίμασαν πολλοὺς πειρασμούς, ἀπέθανον μὲ τὸν διὰ μαχαίρας θάνατον, περιεφέροντο σὰν πλανόδιοι ἐδῶ καὶ ἐκεῖ· καὶ ἐφόρουν γιὰ ἐνδύματα προβατοδέρματα καὶ γιδοδέρματα, στερούμενοι, θλιβόμενοι καὶ κακοπαθοῦντες.

Ἐλιθοβολήθησαν, ἐπριονίσθησαν, ἐπέρασαν μέσα ἀπὸ πολλοὺς πειρασμούς, ἀπέθαναν σφαγέντες μὲ μάχαιραν, περιήρχοντο ἐδῶ καὶ ἐκεῖ φοροῦντες, ἀντὶ γιὰ ἐνδύματα, προβιὲς καὶ δέρματα γιδιῶν, στερούμενοι, θλιβόμενοι, ὑποβαλλόμενοι εἰς πολλὰς κακουχίας.

Ἐπειδὴ ὁ κόσμος δὲν ἦταν ἄξιος νὰ τοὺς ἔχῃ κοντά του, περιπλανῶνταν σ’ ἐρημιὲς καὶ ὄρη καὶ σπηλιὲς καὶ τὶς ὀπὲς τῆς γῆς.

Τῶν ἁγίων αὐτῶν ἀνδρῶν δὲν ἦτο ἄξιος οὔτε ἠδύνατο νὰ συγκριθῇ πρὸς αὐτοὺς ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Ἐπεριπλανῶντο εἰς τὰς ἐρήμους καὶ εἰς τὰ βουνὰ καὶ εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς τὰς τρύπας τῆς γῆς.

Τέτοιους ἁγίους δὲν ἦτο ἄξιος νὰ τοὺς ἔχῃ ὁ ἁμαρτωλὸς κόσμος. Ἐπεριπλανῶντο εἰς τὶς ἐρημίες, εἰς τὰ ὄρη, εἰς τὰ σπήλαια, εἰς τὶς τρύπες τῆς γῆς.

Ὅλοι δὲ αὐτοί, ἂν καὶ ἔλαβαν καλὴ μαρτυρία λόγῳ τῆς πίστεώς τους, δὲν ἔλαβαν αὐτὸ ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός.

Καὶ ὅλοι αὐτοί οἱ ἅγιοι ἄνδρες, καίτοι ἔλαβαν ἐγκωμιαστικὴν μαρτυρίαν διὰ τὴν πίστιν των, δὲν ἀπήλαυσαν τὴν ὑπόσχεσιν τῆς οὐρανίου κληρονομίας.

Καὶ ὅλοι αὐτοί, μολονότι ἔλαβαν τὴν καλὴν καὶ τιμίαν μαρτυρίαν, ὅτι εὐηρέστησαν εἰς τὸν Θεὸν χάρις εἰς τὴν πίστιν των, δὲν ἀπήλαυσαν πλήρως τὴν ὑπόσχεσιν τῆς λυτρώσεως καὶ τῆς οὐρανίου βασιλείας.

Διότι ὁ Θεὸς προέβλεψε κάτι ἀνώτερο γιὰ μᾶς, νὰ μὴ δικαιωθοῦν δηλαδὴ χωρὶς ἐμᾶς (Ἐν μέρει μόνον ἔλαβαν τὸ μισθό τους, καὶ πλήρως θὰ τὸν λάβουν μαζὶ μὲ μᾶς κατὰ τὴ δευτέρα παρουσία).

Διότι ὁ Θεὸς προέβλεψε δι’ ἠμᾶς κάτι καλύτερον, ὥστε αὐτοὶ νὰ μὴ λάβουν εἰς βαθμὸν τέλειον τὴν σωτηρίαν χωρὶς ἡμᾶς, ἀλλὰ νὰ τὴν λάβωμεν ὅλοι μαζί. Ἔτσι ἠμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς πλεονεκτικωτέραν θέσιν, διότι ὄχι μόνον ζῶμεν εἰς τοὺς χρόνους τῆς ἀπολυτρώσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ περίοδος τῆς ἀναμονῆς εἶναι μικροτέρα δι’ ἡμᾶς.

Διότι ὁ Θεὸς ἐπρόβλεψε δι’ ἡμᾶς κάτι καλύτερον· δηλαδὴ νὰ μὴ ἀπολαύσουν αὐτοὶ πλήρη τὴν τελείωσιν καὶ τὴν μακαριότητα χωρὶς ἡμᾶς (ἀλλ’ ὅλοι μαζῆ σὰν ἕνα πνευματικὸν σῶμα νὰ ἀπολαύσωμεν κατὰ τὴν δευτέραν παρυσίαν τὴν μακαριότητα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν).