Πρὸς Φιλήμονα 1

Ἐγὼ ὁ Παῦλος, φυλακισμένος γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, καὶ ὁ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν Φιλήμονα τὸν ἀγαπητὸ καὶ συνεργάτη μας,

Ὁ Παῦλος, δέσμιος καὶ φυλακισμένος διὰ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς γράφομεν τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν πρὸς σὲ τὸν Φιλήμονα, τὸν ἀγαπητὸν καὶ συνεργάτην μας εἰς τὸ κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου,

Ἐγώ ὁ Παῦλος, δέσμιος καὶ φυλακισμένος εἰς τὴν Ρώμην διὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφός, πρὸς τὸν Φιλήμονα, τὸν ἀγαπητὸν διὰ τὴν ἀρετήν του καὶ συνεργάτην μας εἰς τὸ κήρυγμα

καὶ τὴν Ἀπφία τὴν ἀγαπητή, καὶ τὸν Ἄρχιππο τὸ συστρατιώτη μας, καὶ τὴν ἐκκλησία ποὺ συναθροίζεται στὸ σπίτι σου.

καὶ πρὸς τὴν Ἀπφίαν τὴν ἀγαπητὴν καὶ πρὸς τὸν Ἄρχιππον τὸν συστρατιώτην μας εἰς τὸν ὑπὲρ τοῦ Εὐαγγελίου ἀγῶνα, καὶ πρὸς τὴν σύναξιν τῶν πιστῶν, ἡ ὁποία συναθροίζεται εἰς τὸ σπίτι σου.

καὶ πρὸς τὴν Ἀπφιὰν τὴν ἀγαπητήν, καὶ τὸν Ἄρχιππον, τὸν συστρατιώτην μας καὶ συναγωνιστὴν εἰς τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνας, καὶ εἰς ὅλην τὴν συνάθροισιν τῶν πιστῶν, ποὺ γίνεται εἰς τὸ σπίτι σου·

Χάρι νὰ εἶναι σὲ σᾶς καὶ εὐλογία ἀπὸ τὸ Θεὸ πατέρα μας καὶ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό.

Εἴθε νὰ εἶναι μαζί σας ἡ χάρις καὶ ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεόν καὶ Πατέρα μας καὶ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν.

εἴθε νὰ εἶναι μαζῆ σας ἡ χάρις καὶ ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα ἡμῶν καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν.

Δοξάζω τὸ Θεό μου πάντοτε, ὁσάκις σ’ ἐνθυμοῦμαι στὶς προσευχές μου,

Εὐχαριστῶ τὸν Θεόν μου πάντοτε, ὁσάκις σὲ ἐνθυμοῦμαι κατὰ τὰς προσευχάς μου.

Εὐχαριστῶ τὸν Θεόν μου πάντοτε, ἐνθυμούμενος σὲ εἰς τὰς προσευχάς μου.

διότι ἀκούω τὴν ἀγάπη καὶ τὸ ζῆλο, τὸν ὁποῖο ἔχεις γιὰ τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ γιὰ ὅλους τοὺς ἁγίους (τοὺς χριστιανούς),

Καὶ τὸν εὐχαριστῶ, ἐπειδὴ ἀκούω τὴν πίστιν ποὺ ἔχεις πρὸς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τὴν ἀγάπην τὴν ὁποίαν δεικνύεις πρὸς ὅλους τοὺς Χριστιανούς.

Τὸν εὐχαριστῶ δὲ ἐπειδὴ πληροφοροῦμαι τὴν ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν σου· τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἔχεις πρὸς τὸν Κύριον Ἰησοῦν, καὶ τὴν ἀγάπην ποὺ ἐκδηλώνεις πρὸς ὅλους τοὺς Χριστιανούς.

διότι ἡ ἐκδήλωσι τοῦ ζήλου σου ὑπῆρξε ἔμπρακτη μὲ τὴν ἄσκησι κάθε ἀγαθοῦ, ποὺ πιστεύουμε ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, γιὰ τὴ δόξα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Συγχρόνως δὲ καὶ τὸν παρακαλῶ, ἡ πίστις, τὴν ὁποίαν ἔχεις κοινὴν μὲ τοὺς Χριστιανούς, νὰ γίνῃ τόσον ἔμπρακτος καὶ ζωντανή, ὥστε νὰ λάβουν ὅλοι τελείαν γνῶσιν κάθε ἀγαθοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ γίνεται μεταξύ μας πρὸς δόξαν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Καὶ παρακαλῶ τὸν Κύριον νὰ γίνῃ ἡ συμμετοχή σου εἰς τὴν πίστιν ἔμπρακτος καὶ ἐνεργητική, μὲ πλήρη ἐπίγνωσιν καὶ ἀκριβῆ πραγματοποίησιν παντὸς ἀγαθοῦ, ποὺ εἶναι εἰς τὸ χέρι μας νὰ κάμωμεν πρὸς δόξαν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Πολλὴ δὲ χαρὰ καὶ παρηγορία ἔχουμε ἐξ αἰτίας τῆς ἀγάπης σου, διότι οἱ καρδιὲς τῶν ἁγίων (τῶν χριστιανῶν) ἔχουν ἀναπαυθῇ ἀπὸ σένα, ἀδελφέ.

Πρέπει δὲ νὰ εὐχαριστῶ τὸν Θεόν διὰ σέ, διότι ἔχομεν πολλὴν χαρὰν καὶ παρηγορίαν διὰ τὴν ἀγάπην σου, διότι αἱ καρδίαι τῶν ἀδελφῶν Χριστιανῶν ἔχουν εὔρει ἀνάπαυσιν μὲ τὰς εὐεργεσίας καὶ ἀγαθοεργίας σου, ἀδελφέ.

Εὐχαριστῶ δὲ τὸν Θεὸν διὰ σέ, ἀδελφέ, διότι ἔχομεν πολλὴν παρηγορίαν καὶ ἐνίσχυσιν καὶ χαρὰν διὰ τὴν ἀγάπην σου, ἐπειδὴ αἱ καρδίαι τῶν ἀδελφῶν Χριστιανῶν εὑρίσκουν εἰς σὲ ἄνεσιν καὶ ἀνάπαυσιν.

Γι’ αὐτό, ἂν καὶ ἡ σχέσι μου μὲ τὸ Χριστὸ μοῦ δίνει πολὺ θάρρος γιὰ νὰ προστάζω σὲ σένα τὸ πρέπον,

Ἐπειδὴ δὲ τόσον εὐεργετικὸς δεικνύεσαι εἰς τοὺς Χριστιανούς, διὰ τοῦτο, καίτοι ἡ σχέσις καὶ κοινωνία μας μὲ τὸν Χριστὸν μοῦ δίδει τὸ θάρρος νὰ διατάσσω εἰς σὲ ἐκεῖνο, ποὺ πρέπει ὡς Χριστιανὸς νὰ πράττῃς,

Δι’ αὐτό, μολονότι μὲ τὸ δικαίωμα, πού μοῦ δίδει ὁ Χριστὸς καὶ ἡ κοινὴ πίστις μας πρὸς τὸν Χριστόν, ἔχω τὸ θάρρος νὰ διατάσσω εἰς σὲ ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ πράττῃς,

ὅμως γιὰ τὴν ἀγάπη προτιμῶ νὰ παρακαλῶ. Ἔτσι ὅπως εἶμαι, σὰν Παῦλος γέροντας [Σημ.: Ἤ, διδάσκαλος], τώρα δὲ καὶ φυλακισμένος γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό,

ἕνεκα ὅμως τῆς ἀγάπης, ποὺ σοῦ ἔχω, προτιμῶ νὰ σὲ παρακαλέσω. Καὶ σὲ παρακαλῶ σὰν τέτοιος ποὺ εἶμαι δηλαδὴ σὰν Παῦλος, ἠλικιωμένος, τώρα δὲ καὶ φυλακισμένος διὰ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

ἐν τούτοις διὰ τὴν ἀγάπην, ποὺ σοῦ ἔχω, σὲ παρακαλῶ· καὶ τὸ πράττω αὐτὸ μὲ τὸ κῦρος ποὺ ἔχω, σὰν Παῦλος ἠλικιωμένος, τώρα δὲ φυλακισμένος καὶ δέσμιος πρὸς χάριν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

σὲ παρακαλῶ γιὰ τὸ (πνευματικὸ) τέκνο μου, ποὺ γέννησα φυλακισμένος, τὸν Ὀνήσιμο [Σημ.: Ὁ Ὀνήσιμος ἦταν δοῦλος τοῦ Φιλήμονος καὶ δραπέτευσε],

Σὲ παρακαλῶ διὰ τὸ πνευματικόν μου τέκνον, τὸ ὁποῖον ἐγέννησα πνευματικῶς τώρα, ποὺ εἶμαι εἰς τὰ δεσμὰ καὶ τὴν φυλακήν. Σὲ παρακαλῶ δηλαδὴ διὰ τὸν Ὀνήσιμον,

Σὲ παρακαλῶ, λοιπόν, διὰ τὸ πνευματικόν μου τέκνον, τὸν ὁποῖον ἐγέννησα πνευματικῶς κατὰ τὸ διάστημα αὐτό ποὺ εἶμαι δέσμιος, διὰ τὸν Ὀνήσιμον,

ποὺ ἄλλοτε σοῦ ἦταν ἄχρηστος (τιποτένιος), ἀλλὰ τώρα εἶναι χρήσιμος σὲ σένα καὶ σὲ μένα. Τὸν ἔστειλα πίσω.

ποὺ ἄλλοτε, ὅταν σὲ ἔκλεψε καὶ ἐδραπέτευσε, σοῦ ἦτο ἄχρηστος, τώρα ὅμως, ποὺ ἐπίστευσε καὶ ἐβαπτίσθη, καὶ εἰς σὲ καὶ εἰς ἐμὲ ἔγινε χρήσιμος, τὸν ὁποῖον καὶ σοῦ ἔστειλα πάλιν.

ὁ ὁποῖος ἄλλοτε σοῦ ἦτο ἄχρηστος, διότι σὲ εἶχε κλέψει καὶ εἶχε δραπετεύσει, τώρα ὅμως ποὺ ἐδέχθη τὴν χάριν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶναι χρήσιμος εἰς σὲ καὶ εἰς ἐμὲ καὶ σοῦ τὸν στέλλω πάλιν.

Καὶ σὺ αὐτόν, ποὺ εἶναι τὸ σπλάχνο μου (τὸ παιδί μου), νὰ δεχθῇς μὲ ἀγάπη.

Σὺ δὲ δέχθητι μὲ εὐμένειαν αὐτόν, ποὺ τόσον πολὺ τὸν ἀγαπῶ, ὥστε εἶναι αὐτὴ ἡ καρδία μου καὶ αὐτὰ τὰ σωθικά μου.

Σὺ δὲ νὰ τὸν δεχθῇς καὶ νὰ κρατήσῃς πάλιν πλησίον σου μὲ καλωσύνην αὐτόν, ποὺ εἶναι σπλάγνο μου.

Ἐγὼ ἤθελα νὰ τὸν κρατήσω κοντά μου, γιὰ νὰ μὲ διακονῇ γιὰ λογαριασμό σου τώρα ποὺ βρίσκομαι στὴ φυλακὴ χάριν τοῦ εὐαγγελίου.

Τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἤθελα νὰ τὸν κρατήσω πλησίον μου, διὰ νὰ μὲ ὑπηρετῇ ἀντὶ σοῦ, ὅσον καιρὸν εἶμαι φυλακισμένος διὰ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα.

Ἐγὼ ἤθελα νὰ τὸν κρατήσω διὰ τὸν εὐατόν μου καὶ νὰ τὸν ἔχω κοντά μου, διὰ νὰ μὲ ὑπηρετῇ πρὸς λογαριασμὸν ἰδικόν σου κατὰ τὸ διάστημα τῶν δεσμῶν καὶ τῆς φυλακίσεώς μου.

Ἀλλὰ χωρὶς τὴ θέλησί σου δὲν θέλησα νὰ κάνω τίποτε, γιὰ νὰ μὴν εἶναι τὸ καλό σου σὰν ἀναγκαστικό, ἀλλὰ νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴ θέλησί σου.

Ἄλλα χωρὶς τὴν ἰδικήν σου γνώμην καὶ ἔγκρισιν δὲν ἠθέλησα νὰ κάμω τίποτε, διὰ νὰ μὴ εἶναι ἡ ἀγαθὴ ἐξυπηρέτησις, τὴν ὁποίαν δι’ αὐτοῦ θὰ μοῦ προσέφερες σὰν ἐξ ἀνάγκης, ἀλλὰ ὑπηρεσία ἀπὸ τὴν καρδία σου καὶ ἀπὸ τὴν πρόθυμον θέλησίν σου.

Ἀλλὰ χωρὶς τὴν ἰδικήν σου γνώμην καὶ συγκατάθεσιν δὲν ἠθέλησα νὰ κάμω τίποτε μόνος μου, διὰ νὰ μὴν εἶναι κατ’ ἀνάγκην τὸ καλόν, τὸ ὁποῖον θά μοῦ προσέφερες, ἀλλὰ νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἰδικήν σου καλὴν θέλησιν καὶ καρδίαν.

Ἴσως μάλιστα γι’ αὐτὸ ἀποχωρίσθηκε προσωρινῶς, γιὰ νὰ τὸν πάρῃς πίσω καὶ νὰ τὸν ἔχῃς παντοτινά,

Ναί· πρέπει νὰ τὸν δεχθῇς μὲ καλωσύνην. Διότι ἴσως δι’ αὐτὸ ἐχωρίσθη ἀπὸ σὲ δι’ ὀλίγον χρόνον, διὰ νὰ τὸν λάβῃς πάλιν καὶ τὸν ἔχῃς αἰωνίως.

Λοιπόν, αὐτὸν πρέπει νὰ τὸν δεχθῇς μὲ ἀδελφικὴν ἀγάπην, διότι ἴσως δι’ αὐτὸ ἐχωρίσθη ἀπὸ σὲ ἐπὶ ὀλίγον διάστημα, διὰ νὰ τὸν ξαναπάρῃς πάλιν καὶ νὰ τὸν ἔχῃς αἰωνίως μαζῆ σου,

ὄχι πλέον σὰν δοῦλο, ἀλλὰ παραπάνω ἀπὸ δοῦλο, ἀδελφὸ ἀγαπητό, πολὺ ἀγαπητὸ σὲ μένα, πόσο μᾶλλον σὲ σένα καὶ κατὰ κόσμον (ἐπειδὴ θὰ σὲ ὑπηρετῇ) καὶ κατὰ Κύριον (ἐπειδὴ πλέον εἶναι χριστιανός)!

Καὶ νὰ τὸν ἔχῃς ὄχι πλέον ὡς δοῦλον, ἀλλὰ παραπάνω ἀπὸ δοῦλον, ὡς ἀδελφὸν ἀγαπητόν, ἰδιαιτέρως ἀγαπητὸν εἰς ἑμέ, πόσῳ δὲ μᾶλλον εἰς σέ, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ἔχῃς καὶ σωματικῶς σονδεδεμένον, διότι θὰ σὲ ὑπηρετῇ πλέον πιστά, ἀλλὰ καὶ ἀδελφὸν πνευματικὸν διὰ τῆς μετὰ τοῦ Κυρίου ἑνώσεώς σας.

ὄχι πλέον ὡς δοῦλον, ἀλλὰ παρὰ πάνω ἀπὸ δοῦλον σὰν ἀγαπητὸν ἀδελφόν, ἀγαπητὸν μάλιστα εἰς ἐμέ, πόσῳ μᾶλλον ἀγαπητὸν εἰς σὲ καὶ ὡς ἄνθρωπος ποὺ θὰ σὲ ὑπηρετῇ μὲ πίστιν καὶ ἀφωσίωσιν καὶ ὡς ἀδελφὸς ἐν Κυρίῳ.

Ἐὰν λοιπὸν μὲ θεωρῇς φίλο, νὰ τὸν δεχθῇς μὲ ἀγάπη, ὅπως θὰ δεχόσουν ἐμένα.

Ἐὰν λοιπὸν ἔχῃς κοινὰ μὲ ἐμὲ τὴν πίστιν καὶ τὰ φρονήματα καὶ τοὺς πόθους, παράλαβέ τον μὲ ἀγάπην, ὅπως θὰ ἐδέχεσο ἐμέ.

Ἐάν, λοιπόν, ἔχῃς, ἐμὲ ἀδελφὸν συγκοινωνὸν καὶ συμμέτοχον εἰς τὴν ἰδίαν πίστιν καὶ τὰ ἴδια φρονήματα, νὰ δεχθῇς πάλιν αὐτὸν ὅπως θὰ ἐδέχεσο ἐμέ.

Καὶ ἂν σὲ ζημίωσε κάτι ἢ σοῦ ὀφείλει, χρέωσέ το σὲ μένα.

Ἐὰν δὲ σὲ ἠδίκησεν ἢ σοῦ χρεωστῇ τίποτε, τοῦτο λογάριασέ το εἰς ἑμέ.

Ἐὰν δὲ σὲ ἔχῃ ἀδικήσει εἰς τίποτε ἢ σοῦ ὀφείλῃ κάτι, αὐτὸ λογάριασέ το εἰς ἐμέ.

Ἐγὼ ὁ Παῦλος τὸ γράφω μὲ τὸ ἴδιο μου τὸ χέρι, ἐγὼ θὰ πληρώσω τὸ χρέος· γιὰ νὰ μὴ σοῦ εἰπῶ, ὅτι χρεωστεῖς σὲ μένα ἀκόμη καὶ τὸν ἑαυτό σου (διότι σὲ ἔφερα στὴν Πίστι).

Ἐγὼ ὁ Παῦλος ἔγραψα μὲ τὸ χέρι μου. Ἐγὼ θὰ πληρώσω τὸ χρέος. Καὶ γίνομαι ἐγὼ χρεώστης σου, διὰ νὰ μὴ σοῦ εἴπω, ὅτι σὺ εἶσαι ὀφειλέτης μου μέχρι σημείου, ὥστε καὶ τὸν ἑαυτόν σου νὰ μοῦ χρεωστῇς.

Ἐγὼ ὁ Παῦλος, ποὺ ἔγραψα μὲ τὸ χέρι μου τὴν ἐπιστολήν, ἐγὼ θὰ πληρώσω εἰς σὲ τὸ χρέος του· διὰ νὰ μὴ εἴπω, ὅτι σύ μοῦ χρεωστεῖς ὄχι μόνον ὅλα ὅσα σοῦ ἀνήκουν, ἀλλὰ καὶ τὸν εὐατόν σου ἀκόμη.

Ναί, ἀδελφέ, εἴθε ἐγὼ νὰ ἀπολαύσω ἀπὸ σένα ὄφελος χάριν τοῦ Κυρίου. Ἀνάπαυσέ μου τὴν καρδιὰ στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου.

Ναί, ἀδελφέ. Εἴθε νὰ ἀπολαύσω ἀπὸ σὲ τὶς χάρες καὶ τὰ πνευματικὰ ὀφέλῃ, ποὺ δημιουργεῖ ἡ μετὰ τοῦ Κυρίου ἕνωσίς μας. Ἀνάπαυσε τὴν καρδία μου μὲ ἀνάπαυσιν πνευματικὴν ἒν Κυρίῳ.

Ναί, ἀδελφέ, περιμένω ἀπὸ σὲ αὐτὴν τὴν χαρὰν καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν ἐν Κυρίῳ. Ἀνάπαυσε καὶ χαροποίησε τὴν καρδίαν μου μὲ τὴν ἐν Κυρίῳ χαράν.

Σοῦ γράφω μὲ τὴν πεποίθησι ὅτι θὰ ὑπακούσῃς, μὲ τὴ βεβαιότητα ὅτι θὰ κάνῃς καὶ παραπάνω ἀπ’ αὐτὸ ποὺ λέγω.

Ἐπειδὴ ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν ὑπακοήν σου, ἔγραψα εἰς σὲ τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν, γνωρίζων ὅτι θὰ πράξῃς καὶ παραπάνω ἀπ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω.

Ἐπειδὴ ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν ὑπακοήν σου, σοῦ ἔγραψα αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν γνωρίζων καλά, ὅτι θὰ κάμῃς καὶ παρὰ πάνω ἀπὸ αὐτό πού σοῦ λέγω.

Συνάμα δὲ νὰ μοῦ ἑτοιμάζῃς φιλοξενία, διότι ἐλπίζω, ὅτι μὲ τὶς προσευχές σας ὁ Θεὸς θὰ μὲ χαρίσῃ σὲ σᾶς (ἀπελευθερώνοντάς με ἀπὸ τὴ φυλακή).

Συγχρόνως δὲ καὶ ἑτοίμαζέ μου φιλοξενίαν. Διότι ἐλπίζω, ὅτι διὰ τῶν προσευχῶν σας θὰ σωθῶ καὶ θὰ δοθῶ ὡς δῶρον εἰς σᾶς.

Συγχρόνως δὲ ἑτοίμαζέ μου καὶ φιλοξενίαν. Διότι ἐλπίζω, ὅτι μὲ τὰς προσευχάς σας θὰ μὲ ἐλευθερώσῃ ὁ Θεὸς ἀπὸ τὰ δεσμὰ καὶ τὴν φυλακὴν καὶ θὰ μὲ χαρίσῃ σὰν δῶρον εἰς σᾶς.

Σὲ χαιρετίζει ὁ Ἐπαφρᾶς, ὁ φυλακισμένος μαζί μου γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό,

Σὲ χαιρετᾷ ἐγκαρδίως ὁ Ἐπαφρᾶς, ποὺ μὲ συντροφεύει εἰς τὴν φυλακὴν διὰ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Σὲ χαιρετᾷ μὲ ὅλη του τὴν καρδιὰ ὁ Ἐπαφρᾶς, ὁ ὁποῖος πρὸς χάριν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ μένει θεληματικὰ μαζῆ μου φυλακισμένος καὶ αἰχμάλωτος.

ὁ Μᾶρκος, ὁ Ἀρίσταρχος, ὁ Δημᾶς, ὁ Λουκᾶς, οἱ συνεργάτες μου.

Σὲ ἀσπάζονται καὶ ὁ Μᾶρκος, ὁ Ἀρίσταρχος, ὁ Δημᾶς, ὁ Λουκᾶς, οἱ συνεργάται μου.

Ἐπίσης σὲ χαιρετοῦν ὁ Μᾶρκος, ὁ Ἀρίσταρχος, ὁ Δημᾶς, ὁ Λουκᾶς, οἱ συνεργάται μου.

Ἡ χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ νὰ εἶναι μαζὶ μὲ τὸ πνεῦμα σας. Ἀμήν.

Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ εἴθε νὰ εἶναι μετὰ τοῦ πνεύματός σας. Ἀμήν.

Εἴθε ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ νὰ εἶναι πάντοτε μετὰ τοῦ πνεύματος σας· ἀμήν.