Πρὸς Γαλάτας 4

Λέγω ἐπίσης· Ὅσο χρόνο ὁ κληρονόμος εἶναι ἀνήλικος, σὲ τίποτε δὲν διαφέρει ἀπὸ τὸ δοῦλο, ἂν καὶ εἶναι κύριος ὅλης τῆς περιουσίας,

Καὶ διὰ νὰ σᾶς διασαφήσω τὴν ἀλήθειαν αὐτήν, χρησιμοποιῶ ἄλλο ἓν παράδειγμα. Λέγω δὲ τοῦτο: Ἐφ’ ὅσον χρόνον κάθε κληρονόμος εἶναι ἀνήλικος, δὲν διαφέρει εἰς τίποτε ἀπὸ δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς πατρικῆς περιουσίας, τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησε.

Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· ὅτι ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος εἶναι νήπιος καὶ ἀνήλικος, δὲν διαφέρει τίποτε ἀπὸ τὸν δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς κληρονομίας.

ἀλλ’ εἶναι κάτω ἀπὸ ἐπιτρόπους [Σημ.: Ἤ, κηδεμόνες] καὶ διαχειριστὰς μέχρι τὸ χρόνο ποὺ ὥρισε ὁ πατέρας.

Καὶ δὲν διαφέρει ἀπὸ δοῦλον, διότι εἶναι μὲν κύριος τῆς πατρικῆς κληρονομίας, ἀλλ’ εἶναι κάτω ἀπὸ ἐπιτρόπους, ποὺ τὸν κηδεμονεύουν, καὶ κάτω ἀπὸ οἰκονόμους ποὺ θὰ διαχειρίζωνται τὴν πατρικὴν περιουσίαν, μέχρι τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον ὥρισεν ὁ διαθέτης πατήρ.

Ἀλλ’ εὑρίσκεται πάντοτε κάτω ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπιτρόπων, ποὺ τὸν ἐκπροσωποῦν, καὶ κάτω ἀπὸ τοὺς οἰκονόμους, ποὺ διαχειρίζονται τὴν κληρονομίαν, μέχρι τῆς προσθεμίας, ποὺ ἔχει ὁρίσει μὲ τὴν διαθήκην του ὁ πατήρ.

Ἔτσι καὶ ἐμεῖς, ὅταν ἤμασταν ἀνήλικοι, ἤμασταν ὑπόδουλοι στὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου.

Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ὅταν ἤμεθα εἰς νηπιώδη πνευματικὴν κατάστασιν, ἤμεθα δουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὴν στοιχειώδη καὶ ἀνεπαρκῆ θρησκευτικὴν γνῶσιν, ποὺ ἔχει ὁ κόσμος τῶν ἀτελῶν καὶ παχυλῶν ἀνθρώπων.

Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσε ἡ νηπιακή μας ἡλικία, ἀπὸ πνευματικῆς ἀπόψεως, ἤμεθα ὑποδουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὰς στοιχειώδεις διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν ἄλλων θρησκειῶν, ποὺ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀγνοίας.

Ἀλλ’ ὅταν συμπληρώθηκε ὁ χρόνος (ποὺ ὥρισε ὁ Θεός) [Σημ.: Ἤ, ὅταν ἦλθε ὁ κατάλληλος καιρός], ὁ Θεὸς ἀπέστειλε τὸν Υἱό του, καὶ ἦλθε ἀπὸ γυναῖκα (σαρκώθηκε, ἔγινε ἄνθρωπος), καὶ ἦλθε κάτω ἀπὸ τὸ νόμο (ὑποτάχθηκε στὸ νόμο),

Ὅταν ὅμως συνεπληρώθη ὁ χρόνος, ποὺ εἶχεν ὁρίσει ἡ πανσοφία τοῦ Θεοῦ, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱόν του εἰς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἄνθρωπος ἀπὸ γυναῖκα, καὶ συνεμορφώθη πρὸς τὸν μωσαϊκὸν νόμον,

Ὅταν δὲ συνεπληρώθη ὁ χρόνος καὶ ἦλθεν ὁ κατάλληλος καιρός, ποὺ εἶχεν ὁρισθῇ μέσα εἰς τὸ θεῖον σχέδιον, ἔστειλεν ὁ Θεός, ἀπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τὴν γῆν, τὸν Υἱόν του, ὁ ὁποῖος ἔλαβε σάρκα ἀνθρωπίνην διὰ μέσου παρθένου γυναικὸς καὶ ὑπετάχθη θεληματικὰ εἰς τὸν μωσαϊκὸν Νόμον.

γιὰ νὰ ἐξαγοράσῃ τοὺς ὑποδούλους στὸ νόμο, γιὰ νὰ λάβωμε πάλι τὴν υἱοθεσία.

διὰ νὰ ἑξαγοράσῃ ἐκείνους, ποὺ ἦσαν ὑπὸ τὴν κατάραν τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, διὰ νὰ λάβωμεν τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ ὁ Θεὸς μᾶς εἶχεν ὑποσχεθῆ.

Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ ἐκείνους ποὺ εὑρίσκοντο κάτω ἀπὸ τὴν κατάραν τοῦ Νόμου, διὰ νὰ πάρωμεν ὅλοι τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ μᾶς εἶχεν ὑποσχεθὴ ὁ Θεός.

Καὶ διότι εἶσθε παιδιὰ (τοῦ Θεοῦ), ὁ Θεὸς ἀπέστειλε τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του στὶς καρδιές σας (καὶ τὶς κάνει νὰ αἰσθάνωνται τὸ Θεὸ ὡς πατέρα) καὶ προκαλεῖ τὴν κραυγή, Ἀββᾶ! [Σημ.: Τὸ «Ἀββᾶ» εἶναι ἀραμαϊκὸ καὶ ἐξηγεῖται «Πατέρα»] Πατέρα!

Ναί· δὲν εἶσθε πλέον δοῦλοι, ἀλλὰ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ. Διότι δὲ εἶσθε υἱοὶ τοῦ ἐπουρανίου Πατρός, διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, τὸ ὁποῖον δίδει τὴν πληροφορίαν καὶ τὴν παρρησίαν νὰ ἀπευθύνεσθε εἰς τὸν Θεὸν μὲ τὴν κραυγὴν καὶ ἐπίκλησιν: Ἀββᾶ, δηλαδὴ πάτερ.

Ἀκριβῶς δὲ διότι τώρα εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦτο ἔστειλεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, ὥστε νὰ σᾶς δίδῃ τὸ προνόμιον καὶ τὴν χάριν, νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν Θεὸν κράζοντες· Ἀββᾶ, δηλαδὴ Πατέρα μας.

Ὥστε δὲν εἶσαι πλὲον δοῦλος, ἀλλὰ παιδί (τοῦ Θεοῦ). Ἀφοῦ δὲ εἶσαι παιδί, εἶσαι καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Χριστοῦ.

Ὥστε σύμφωνα μὲ τὰ λεχθέντα σύ, ποὺ ἐπίστευσες εἰς τὸν Χριστόν, δὲν εἶσαι πλέον δοῦλος, ἀλλ’ εἶσαι κατὰ χάριν υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱός, εἶσαι συγχρόνως καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ. Γίνεσαι δὲ κληρονόμος διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ.

Ὥστε σύμφωνα μὲ αὐτὰ σύ, ὁ Χριστιανός, δὲν εἶσαι πλέον δοῦλος τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, ἀλλ’ υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱὸς τοῦ Θεοῦ, εἶσαι κατὰ συνέπειαν καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ μέσου τοῦ ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλὰ κατὰ τὸ παρελθὸν βεβαίως, ἐπειδὴ δὲν γνωρίζατε τὸ Θεό, ἤσασθε δοῦλοι στοὺς μὴ ἐκ φύσεως θεούς.

Ἀλλὰ τότε μέν, ὅταν ἦσθε εἰς τὸ σκότος τῆς εἰδωλολατρείας, ἐπειδὴ δὲν ἐγνωρίζατε Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, ποὺ δὲν εἶναι πραγματικοὶ θέοι.

Ἀλλὰ τότε μέν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀγνοίας καὶ εἰδωλολατρίας σας, ποὺ δὲν εἴχατε γνωρίσει τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι θεοί.

Τώρα ὅμως, ἀφοῦ γνωρίσατε τὸ Θεό, μᾶλλον δὲ σᾶς γνώρισε ὁ Θεός (σᾶς ἔκανε δικούς του), πῶς γυρίζετε πάλι στὰ ἀνίσχυρα καὶ πτωχὰ στοιχεῖα (τῆς Ἰουδαϊκῆς διδασκαλίας), καὶ θέλετε πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχὴ νὰ δουλεύετε σ’ αὐτά;

Τώρα ὅμως, ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἢ διὰ νὰ εἴπω καλύτερα, τώρα ποὺ ἐγνωρίσθητε ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ὡς τέκνα του, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν εἰς τὴν στοιχειώδη καὶ ἀτελῆ θρησκευτικὴν διδασκαλίαν, τὴν πτωχὴν καὶ ἀδύνατον καὶ ἀνίκανον νὰ σᾶς σώσῃ, εἰς τὴν ὁποίαν πάλιν καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅπως προτήτερα, θέλετε καὶ τώρα νὰ δουλεύετε;

Τώρα ὅμως ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἡ μᾶλλον ἔχετε γνωρισθῇ καὶ ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὸν Θεὸν ὡς παιδιά του, πῶς ξαναγυρίζετε πάλιν εἰς τὰ ἀτελῆ καὶ ἀδύνατα καὶ φτωχὰ στοιχεῖα τῆς εἰδωλολατρικῆς θρησκείας καὶ τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου, εἰς τὰ ὁποῖα θέλετε, ὅπως καὶ πρίν, νὰ ὑποδουλωθῆτε πάλιν;

Προσέχετε καὶ ἀποδίδετε σωτηριώδη σημασία σὲ ἡμέρες καὶ μῆνες καὶ ἐποχὲς καὶ ἔτη!

Ἔτσι ἐκαταντήσατε νὰ φυλάττετε τὰς ἡμέρας ἐκείνας τῆς ἑβδομάδος, τὰς ὁποίας καὶ οἱ Ἑβραῖοι, καὶ τὰς ἑορτὰς ἑκάστου μηνὸς καὶ τὰς ἑορτασίμους ἐποχὰς καὶ τὰς ἑορτὰς τῶν ἐτῶν.

Ἔξετάζετε τώρα καὶ φυλάσσετε, ὅπως οἱ Ἕβραῖοι, ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος καὶ μῆνας καὶ ἐποχὰς τοῦ ἔτους καὶ ἑορτὰς τῶν ἐτῶν;

Φοβοῦμαι μήπως ματαίως κοπίασα γιὰ σᾶς (μήπως δὲν καταλάβατε ἀπὸ ποῦ ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία).

Σᾶς φοβοῦμαι, μήπως ματαίως ἐκοπίασα διὰ σᾶς.

Φοβοῦμαι, μήπως ματαίως καὶ ἀνωφελῶς ἔχω κοπιάσει διὰ σᾶς.

Σᾶς παρακαλῶ, ἀδελφοί, γίνετε ὅπως ἐγώ, διότι καὶ ἐγὼ ἤμουν ὅπως ἐσεῖς (ζηλωτὴς τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἄλλαξα). Σὲ τίποτε δὲν μὲ βλάψατε (ὥστε νὰ θέλω τὸ κακό σας).

Λάβετε παράδειγμα ἐμὲ καὶ γίνεσθε ὅμοιοι μὲ ἑμέ, διότι καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ἤμην ζηλωτὴς τοῦ νόμου, καθὼς θέλετε νὰ γίνετε καὶ σεῖς τώρα, ἀδελφοί. Σᾶς παρακαλῶ, ὅπως ἐγὼ ἀπεκήρυξα τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ προσεκολλήθην εἰς τὸν Χριστόν, ἔτσι νὰ γίνετε καὶ σεῖς. Δὲν μὲ ἠδικήσατε εἰς τίποτε, ὥστε νὰ θέλω τὸ κακόν σας καὶ νὰ σᾶς ὁμιλῶ ἐκ πάθους. Τοὐναντίον ἔχω λόγους νὰ σᾶς ἀγαπῶ πολύ.

Θελῆστε, ἀδελφοί, νὰ γίνετε ὅπως τώρα εἶμαι ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἤμουν ὅπως σεῖς τώρα, (καὶ ἐπρόσεχα μὲ πολὺν ζῆλον τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, τὰς ἑβραϊκὰς ἑορτὰς καὶ τὰ ἄλλα ἰουδαϊκὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα ὅμως τώρα ἔχω ἀποκηρύξει καὶ ἀκολουθῶ τὸν Χριστόν). Σᾶς παρακαλῶ διὰ τοῦτο, ἀδελφοί· δὲν μὲ ἔχετε ἀδικήσει εἰς τίποτε, (ὥστε ἐγὼ νὰ θέλω νὰ σᾶς βλάψω. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐγὼ σᾶς ἀγαπῶ καὶ ποθῶ πάντοτε τὸ καλόν σας).

Γνωρίζετε δέ, ὅτι ἐξ αἰτίας σωματικῆς ἀσθενείας μου (ἔμεινα κοντά σας καὶ) σᾶς κήρυξα τὴν πρώτη φορά.

Διότι ἠξεύρετε, ὅτι λόγῳ ἀσθενείας τοῦ σώματός μου ἠναγκάσθην νὰ μείνω μεταξύ σας καὶ ἐκήρυξα εἰς σᾶς τὸ εὐαγγέλιον, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἦλθον πρὸς σᾶς.

Ξεύρετε ἄλλωστε, ὅτι ἕνεκα σωματικῆς ἀσθενείας ἔμεινα μεταξύ σας, καθὼς ἐπερνοῦσα ἀπὸ τὴν χώρα σας, καὶ ἐκύρυξα εἰς σᾶς πρώτην φορὰν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

Καὶ δὲν αἰσθανθήκατε περιφρόνησι καὶ ἀηδία λόγῳ τῆς σωματικῆς μου δοκιμασίας, ἀλλὰ μὲ δεχθήκατε σὰν ἄγγελο τοῦ Θεοῦ, σὰν τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Καὶ σεῖς τότε τὸν πειρασμόν μου, τὸν ὁποῖον εἶχον εἰς τὸ σῶμά μου, δὲν ἐξουθενήσατε, οὔτε μὲ ἀηδιάσατε δι’ αὐτόν, ἀλλὰ μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, ὅπως θὰ ἐδέχεσθε τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Καὶ τὴν θλῖψιν μου αὐτὴν τὴν σωματικὴν δὲν τὴν περιφρονήσατε, οὔτε καὶ μὲ ἀηδιάσατε, ἀλλὰ τοὐναντίον μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, σὰν αὐτὸν τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Ποιόν μακαρίζατε τότε; (Ἐμένα δὲν μακαρίζατε;). Βεβαιώνω δὲ γιὰ σᾶς, ὅτι, ἂν ἦταν δυνατό, θὰ βγάζατε καὶ θὰ μοῦ δίνατε τὰ μάτια σας.

Πόσον λοιπὸν μεγάλος ἦτο ὁ μακαρισμός, τὸν ὁποῖον σᾶς ἐμακάριζαν διὰ τὴν διάθεσιν καὶ προθυμίαν, ποὺ ἐδείξατε τότε εἰς ἑμέ; Δικαίως δὲ σᾶς ἐπαινοῦσαν καὶ σᾶς ἐμακάριζαν. Διότι δίδω μαρτυρίαν διὰ σᾶς, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ μάτια σας ἀκόμη θὰ ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ ἠγαπᾶτε.

Τί ἔγινε, λοιπόν, ὁ μακαρισμός σας ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων, ποὺ μὲ ἐδεχθήκατε μὲ τέτοιαν διάθεσιν καὶ προθυμίαν; Διότι, τὸ καταθέτω πρὸς τιμήν σας, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μάτια σας θὰ τὰ ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ εἴχατε ἐκτιμήσει καὶ ἀγαπήσει.

Τώρα ἔγινα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθεια;

Ὥστε τώρα ἔγινα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν;

Ὥστε ἔχω γίνει τώρα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν;

Δείχνουν ζῆλο γιὰ σᾶς (οἱ Ἰουδαΐζοντες διδάσκαλοι) ὄχι γιὰ καλὸ σκοπό. Ἀλλὰ θέλουν νὰ σᾶς μεταστρέψουν, γιὰ νὰ δείχνετε ζῆλο γι’ αὐτούς.

Οἱ ψευδοδιδάσκαλοι δεικνύουν ζῆλον καὶ ἐνδιαφέρον πρὸς σᾶς ὄχι πρὸς καλὸν σκοπόν, ἀλλὰ θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὸ ἀληθὲς εὐαγγέλιον, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ἀφοσίωσιν εἰς αὐτούς.

Διατί πείθεσθε εἰς τοὺς ψευδοδιδασκάλους; Αὐτοὶ δεικνύουν ζῆλον γιὰ σᾶς, ὄχι βέβαια διὰ τὸ καλόν σας, ἀλλὰ διότι θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ὑπακοὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ νὰ γίνετε ἔτσι ὄργανα ἐξυπηρετήσεως των.

Εἶναι δὲ καλὸ νὰ εἶσθε ζηλευτοὶ ἐξ αἰτίας καλοῦ (ἀσκήσεως δηλαδὴ τῆς ἀρετῆς), καὶ νὰ εἶσθε ἔτσι πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν βρίσκωμαι κοντά σας.

Εἶσθε δηλαδὴ ζηλευτοὶ καὶ ποθητοί. Καλὸν δὲ εἶναι νὰ γίνεσθε ζηλευτοὶ πράττοντες τὸ καλὸν καὶ προοδεύοντες εἰς τὴν ἀρετὴν πάντοτε καὶ ὄχι μόνον ὅταν εἶμαι παρών. Σᾶς γράφω ἔτσι, διότι τώρα, ποῦ εἶμαι ἀπών, ἐξεφύγατε ἀπὸ τὸν δρόμον, ποὺ σᾶς κάνει ἀληθινὰ ζηλευτούς.

Καλὸν εἶναι τὸ νὰ εἶσθε πάντοτε ζηλευτοὶ καὶ ἀξιομίμητοι, εἰς τὸ καλὸν ὅμως καὶ τὸ σύμφωνον πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν ἐγὼ εὑρίσκωμαι μαζῆ σας.

Παιδάκια μου! Γιὰ σᾶς πάλι δοκιμάζω πόνους τοκετοῦ, μέχρις ὅτου διαμορφωθῇ μέσα σας ὁ Χριστός.

Παιδάκια μου, ποὺ σᾶς ἀνεγέννησα πνευματικῶς καὶ ποὺ ξαναδοκιμάζω τώρα πόνους καὶ ὠδῖνας διὰ τὴν ἀναγέννησίν σας, ἕως ὅτου ὁ χαρακτὴρ τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας.

Παιδάκια μου, ἀγαπημένα μου πνευματικὰ παιδιά, διὰ τοὺς ὁποίους πάλιν ξαναδοκιμάζω πόνους καὶ ὠδῖνας, μέχρις ὅτου ἡ προσωπικότης τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας.

Ἢθελα δὲ τώρα νὰ εἶμαι παρὼν σὲ σᾶς καὶ ν’ ἀλλάξω τὸν τόνο τῆς φωνῆς μου, διότι μ’ ἔχετε φέρει σὲ δύσκολη θέσι.

Ναί· πονῶ καὶ τώρα διὰ σᾶς. Ἤθελα δὲ νὰ παρευρίσκωμαι μεταξύ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς θρῆνον, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν διὰ σᾶς καὶ δὲν ἠξεύρω, πῶς νὰ σᾶς ὁμιλήσω.

Ἤθελα δὲ νὰ εἶμαι πάλιν παρὼν μεταξύ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν πατρικὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς θρῆνον καὶ δάκρυα, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν καὶ δὲν γνωρίζω πῶς νὰ φερθῶ ἀπέναντί σας.

Λέγετέ μου σεῖς, ποὺ θέλετε νά εἶσθε ὑπόδουλοι στὸ νόμο, δὲν ἀκούετε τί λέγει ὁ νόμος;

Καὶ ἂν τὰ δάκρυά μου δὲν σᾶς πείθουν, προσέξατε εἰς τὰ λογικά μου ἐπιχειρήματα. Εἴπατέ μου σεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἶσθε ὑπὸ τὸν νόμον, δὲν ἀκούετε τί λέγει ὁ νόμος;

Πέστε μου, σεῖς οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἶσθε κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Νόμου, δὲν ἀκούετε τί λέγει αὐτὸς ὁ Νόμος;

Διότι εἶναι γραμμένο (στὸ νόμο), ὅτι ὁ Ἀβραὰμ εἶχε δύο υἱούς, ἕνα ἀπὸ τὴ δούλη (τὴν Ἄγαρ) καὶ ἕνα ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη γυναῖκα του (τὴ Σάρρα).

Σᾶς κάνω τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὸν νόμον, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο υἱούς, ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν δούλην Ἄγαρ καὶ ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν Σάρραν.

Διότι ἐκεῖ ἔχει γραφῆ, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο παιδιά, ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν δούλην του, τὴν Ἄγαρ, καὶ ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἀπὸ τὴν Σάρραν.

Ἀλλ’ ὁ μὲν υἱὸς ἀπὸ τὴ δούλη γεννήθηκε συμφώνως μὲ τοὺς φυσικοὺς νόμους, ἐνῷ ὁ υἱὸς ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη γεννήθηκε κατόπιν τῆς ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ.

Ἀλλ’ ὁ μὲν υἱός, ποὺ ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν δούλην, ἐγεννήθη φυσικῶς κατὰ τὸν νόμον τῆς σαρκός, ὁ δὲ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἐγεννήθη δυνάμει ὑποσχέσεως, ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.

Ἀλλ’ ὁ μὲν πρῶτος υἱός, ὁ ἀπὸ τὴν δούλην, ἔχει γεννηθῇ, ὅπως συνήθως, κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, χωρὶς καμμίαν εἰδικὴν εὔνοιαν καὶ ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ ἄλλος, ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, τὴν Σάρραν, ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.

Αὐτὰ δὲ ἔχουν ἀλληγορικὴ σημασία. Δι’ αὐτῶν δηλαδὴ σημαίνονται οἱ δύο διαθῆκες. Ἡ μία εἶναι ἐκείνη, ποὺ δόθηκε ἀπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ καὶ γεννᾶ τέκνα γιὰ δουλεία. Αὐτὴ σημαίνεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Αὐτὰ ὅμως ἔχουν ἀλληγορικὴν ἔννοιαν. Δηλαδὴ εἶναι μὲν γεγονότα ἱστορικά, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπροτύπωναν καὶ ἐπροεικόνιζαν γεγονότα καὶ ἀληθείας τῆς Καινῆς Διαθήκης. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες, ἡ Ἄγαρ καὶ ἡ Σάρρα, εἶναι τύποι τῶν δύο διαθηκῶν· ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἐκείνη, ποῦ ἐδόθη ἀπὸ τὸ ὄρος Σινά, ἡ ὁποία γεννᾷ τέκνα, διὰ νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν δουλείαν, καὶ ἡ ὁποία προτυπώνεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Αὐτὰ εἶναι ἀλληγορίαι, ποὺ προδιατυπώνουν ἄλλα γεγονότα. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες εἰκονίζουν τὰς δύο διαθήκας. Ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἡ τοῦ ὄρους Σινᾶ, ἡ ὁποία γεννᾷ τὰ παιδιά της εἰς τὴν δουλείαν τοῦ Νόμου καὶ ἡ ὁποία εἰκονίζεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Τὸ Ἄγαρ ἐπίσης εἶναι τὸ ὄρος Σινᾶ στὴν Ἀραβία καὶ ἀντιστοιχεῖ στὴν τωρινὴ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔτσι εἶναι ὑπόδουλο μαζὶ μὲ τὰ τέκνα της.

Προτυπώνεται δὲ ἡ διαθήκη ἐκείνη ἀπὸ τὴν Ἄγαρ, διότι τὸ Σινά, ποὺ καλεῖται καὶ Ἄγαρ, εἶναι ὄρος εἰς τὴν Ἀραβίαν, ὅπου κατοικοῦν οἱ ἀπόγονοι τῆς Ἄγαρ. Ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ὁ νόμος τοῦ Σινᾶ. Ἡ δὲ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ εἶναι δούλη μετὰ τῶν κατοίκων της, ὅπως δούλη ἦτο καὶ ἡ Ἄγαρ.

Διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὸ ὄρος Σινὰ λέγεται καὶ Ἄγαρ. Ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀραβίαν, ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ. Αὐτἦ δὲ ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ μαζῆ μὲ τὰ τέκνα της εἶναι δούλη, ὅπως δούλη ὑπῆρξε καὶ ἡ Ἄγαρ.

Ἀλλ’ ἡ ἄνω Ἱερουσαλὴμ (ἡ Ἐκκλησία) εἶναι ἐλεύθερη. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ μητέρα ὅλων μας.

Ἡ δὲ ἄνω ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ, ἡ θριαμβεύουσα ἐν οὐρανοῖς καὶ ἡ ἐπὶ γῆς στρατευομένη, ἀλλ’ εἰς τοὺς οὐρανοὺς καταλήγουσα Ἐκκλησία εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ εἶναι μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν.

Ἡ δὲ ἐπουράνιος Ἱερουσαλὴμ εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν.

Λέγει σχετικῶς ἡ Γραφή· Γέμισε ἀπὸ εὐφροσύνη, ὦ στεῖρα, ποὺ δὲν γεννᾶς! Ξέσπασε ἀπὸ χαρὰ καὶ φώναξε δυνατὰ ἐσὺ, ποὺ δὲν ἔχεις πόνους τοκετοῦ! Διότι εἶναι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἔρημης μᾶλλον, παρὰ ἐκείνης ποὺ ἔχει τὸν ἄνδρα (Πρὸ Χριστοῦ ὑπῆρχε ἰδεατῶς ἡ Ἐκκλησία, ἀλλὰ δὲν εἶχε ἄνδρα, τὸ Θεό, καὶ ἦταν ἄτεκνη, ἐνῷ ἡ Συναγωγὴ εἶχε ἄνδρα, τὸ Θεό, καθὼς καὶ τέκνα. Ἀλλὰ μετὰ Χριστόν ἡ Ἐκκλησία ἀπέκτησε τέκνα πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ τέκνα τῆς Συναγωγῆς).

Εἶναι δὲ μητέρα ὅλων μας, διότι ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν Ἡσαΐαν· Εὐφράνθητι σύ, ὦ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία προτοῦ ἔλθῃ ὁ Χριστὸς καὶ προτοῦ νὰ δοθῇ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἦσο στεῖρα καὶ δὲν ἐγέννας τέκνα. Βγάλε φωνὴν καὶ βόησον μὲ πολλὴν χαράν, σὺ, ποὺ δὲν ἐκοιλοπόνεις· διότι τὰ τέκνα σου, ποὺ ἦσο ἔρημος ἀπὸ ἄνδρα καὶ παιδιά, εἶναι περισσότερα παρὰ τὰ τέκνα τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ἐσχετίζετο μὲ αὐτὸν καὶ παρουσιάζετο ἔτσι ὅτι ἔχει ἄνδρα.

Ἔχει ἄλλωστε γραφῆ προφητικῶς εἰς τὴν Π. Διαθήκην· «Γέμισε μὲ χαρὰν καὶ εὐφροσύνην σὺ ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία πρὶν ἔλθῃ ὁ Χριστὸς ἤσουν στεῖρα καὶ δὲν ἐγεννοῦσες τέκνα. Κραύγασε μὲ ἀγαλλίασιν καὶ βόησε χαρμόσυνα σύ, ἡ ὁποῖα ἕως τώρα δὲν εἶχες γεννήσει τέκνα καὶ δὲν εἶχες γνωρίσει τὰς ὠδῖνας τοῦ τοκετοῦ. Διότι τὰ παιδιά σου, ποὺ ἤσουν ἔρημη ἀπὸ ἄνδρα, θὰ εἶναι πολλά, περισσότερα ἀπὸ ὅσα εἶχεν ἀποκτήσει, ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποῖα, ἐπειδὴ ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐφαίνετο σὰν νὰ ἔχῃ ἄνδρα».

Ἐμεῖς δέ, ἀδελφοί, ὅπως ὁ Ἰσαάκ, εἴμεθα τέκνα κατόπιν ὑποσχέσεως.

Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ὅσοι ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστόν, εἴμεθα τέκνα ἐπαγγελίας, ὅπως καὶ ὁ Ἰσαὰκ ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσίν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ.

Ἡμεῖς δὲ οἱ Χριστιανοί, ἀδελφοί, εἴμεθα τέκνα, ποὺ ἐγεννήθημεν σύμφωνα μὲ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅπως εἶχε γεννηθῇ τότε καὶ ὁ Ἰσαάκ.

Ἀλλ’ ὅπως τότε ἐκεῖνος (ὁ Ἰσμαήλ), ποὺ γεννήθηκε κατὰ τοὺς φυσικοὺς νόμους, ἐπιβουλευόταν ἐκεῖνον (τὸν Ἰσαάκ), ποὺ γεννήθηκε θαυματουργικῶς, ἔτσι καὶ τώρα (οἱ σαρκικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ ἐπιβουλεύονται τοὺς πνευματικοὺς ἀπογόνους του, τοὺς χριστιανούς).

Ἀλλὰ καθὼς τότε ὁ Ἰσμαήλ, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς φυσικοὺς τῆς σαρκὸς νόμους, ἐπεβουλεύετο τὸν Ἰσαάκ, ποὺ ἐγεννήθη ὑπερφυσικῶς ἐξ ἐπαγγελίας, ἔτσι καὶ τώρα. Οἱ διὰ τοῦ Χριστοῦ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καταδιώκονται ἀπὸ τοὺς σαρκικοὺς ἀπογόνους του.

Ἀλλ’ ὅπως τότε ὁ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, ἐφθονοῦσε καὶ κατεδίωκε τὸν Ἰσαάκ, ποὺ εἶχε γεννηθῇ μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Πνεύματος καὶ μὲ τρόπον ὑπερφυσικόν, ἔτσι καὶ τώρα οἱ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, οἱ Χριστιανοί, διώκονται ἀπὸ τοὺς κατὰ σάρκα ἀπογόνους, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους.

Ἀλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή; Διῶξε τὴ δούλη καὶ τὸν υἱό της, διότι ὁ υἱὸς τῆς δούλης δὲν θὰ γίνῃ κληρονόμος ὅπως ὁ υἱὸς τῆς ἐλεύθερης.

Τί λέγει ὅμως ἡ Γραφή; Εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· ἐκδίωξε τὴν δούλην Ἄγαρ καὶ τὸν υἱὸν τῆς Ἰσμαήλ· διότι δὲν θὰ ἀποκτήσῃ κληρονομικὰ δικαιώματα καὶ ὁ υἱὸς τῆς δούλης, ὅπως ὁ υἱὸς τῆς ἐλευθέρας.

Ἀλλὰ τί λέγει ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ Γραφή; «Διῶξε τὴν δούλην, τὴν Ἄγαρ, καὶ τὸ παιδί της, τὸν Ἰσμαήλ, εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· διότι δὲν θὰ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς δούλης μαζῆ μὲ τὸν υἱὸν τῆς ἐλευθέρας».

Λοιπόν, ἀδελφοί, δὲν εἴμεθα τέκνα δούλης (τῆς κάτω Ἱερουσαλήμ), ἀλλὰ τῆς ἐλεύθερης (τῆς ἄνω Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας).

Τὸ συμπέρασμα δέ, ποὺ βγαίνει ἀπὸ ὅσα εἴπομεν, ἀδελφοί, εἶναι, ὅτι δὲν εἴμεθα τέκνα δούλης, ἤτοι τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ τέκνα τῆς ἐλευθέρας, ἤτοι τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ εἶναι Ἱερουσαλὴμ ἐπουράνιος.

Κατὰ συνέπειαν, ἀδελφοί, δὲν εἴμεθα παιδιά τῆς δούλης, τῆς ἐπιγείου δηλαδὴ Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ Νόμου, ἀλλ’ εἴμεθα τέκνα τῆς ἐλευθέρας, δηλαδὴ τῆς ἐπουρανίου Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.