Πρὸς Κορινθίους Α' 2

Καὶ ἐγώ, ἀδελφοί, ὅταν ἦλθα σὲ σᾶς, ἦλθα καὶ σᾶς κήρυξα τὴν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ χωρὶς ἐπίδειξι ὑπεροχῆς σὲ λόγο καὶ σοφία.

Ναί· τὰ μωρὰ ἐξέλεξεν ὁ Θεὸς διὰ νὰ καταντροπιάσῃ τοὺς σοφοὺς τοῦ κόσμου. Καὶ ἑγώ, ἀδελφοί, ὅταν ἦλθα εἰς σᾶς, ἦλθα νὰ σᾶς διακηρύξω τὴν μαρτυρίαν ἐκείνων, ποὺ ἔκαμεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου, ὄχι μὲ ὑπεροχὴν λόγου ἢ δεξιότητος συλλογισμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων.

Καὶ ἐγώ, ἀδελφοί μου, ὅταν ἦλθα πρὸς σᾶς εἰς τὴν Κόρινθον, ἦλθα νὰ προσφέρω καὶ νὰ κηρύξω τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ, ὄχι μὲ εὐγλωττίαν, μὲ σοφίαν, μὲ ρητορικὰ σχήματα καὶ τεχνικὰς μεθόδους, μὲ τρόπους ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ κατὰ κόσμον σοφοί.

Διότι δὲν θέλησα νὰ διαπιστώνω τίποτε σὲ σᾶς, παρὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, καὶ αὐτὸν ἐσταυρωμένο.

Καὶ δὲν σᾶς ἔδειξα ὑπεροχὴν λόγου, διότι δὲν ἐθεώρησα ἐπιτετραμμένον νὰ γνωρίζω τίποτε ἄλλο μεταξύ σας, παρὰ μόνον τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τοῦτον ὄχι ὡς βασιλέα ἔνδοξον, ἀλλ’ ἐσταυρωμένον.

Διότι δὲν ἔκρινα ὀρθὸν καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ καταστήσω γνωστὸν μεταξύ σας καὶ νὰ κηρύξω τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον. Αὐτὸν καὶ μόνον ἦλθα φέρων εἰς σᾶς.

Ἐπίσης ἐγὼ ἦλθα σὲ σᾶς σὲ κατάστασι ἀδυναμίας καὶ μὲ πολὺ φόβο καὶ τρόμο.

Καὶ ἐγὼ ἦλθα πρὸς σᾶς χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν κοσμικὴν δύναμιν ἢ προστασίαν, ἀλλὰ μὲ φόβον καὶ τρόμον πολύν, μήπως δὲν ἐπιτύχῃ μεταξύ σας τὸ ἀποστολικόν μου ἔργον.

Καὶ ἦλθα εἰς σᾶς ἐγὼ ὡς ἀδύνατος ἄνθρωπος, μὲ φόβον καὶ τρόμον πολύν.

Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου δὲν ἦταν μὲ πειστικοὺς λόγους ἀνθρωπίνης σοφίας, ἀλλὰ μὲ ἀπόδειξι Πνεύματος καὶ δυνάμεως,

Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου δὲν ἔγινε μὲ πιθανοὺς καὶ συναρπαστικοὺς λόγους ἀνθρωπίνης σοφίας, ἀλλ’ ἔγινε μὲ ἀπόδειξιν Πνεύματος τὸ ὁποῖον ἔπειθε τὰς ψυχὰς τῶν ἀκροατῶν, καὶ μὲ ἀπόδειξιν θείας δυνάμεως, ἡ ὁποία μὲ τὰ ὑπερφυσικὰ καὶ θαυμαστὰ ἔργα της ἐπεβεβαίωνε τὴν διδασκαλίαν μου.

Καὶ ἡ διδασκαλία μου καὶ τὸ κήρυγμά μου δὲν εἶχε τίποτε ἀπὸ τὰς πειστικὰς δημηγορίας καὶ τὰ κτυπητὰ σχήματα τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας, ἀλλ’ ἦτο καὶ ἔγινε μὲ ἀποδείξεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πειστικὰς διὰ τὰς ψυχὰς τῶν ἀκροατῶν καὶ μὲ δύναμιν θείαν, ὅπως ἐφαίνετο ἀπὸ τὰ μεγάλα θαύματα, ποὺ τὸ συνώδευαν.

ὥστε ἡ πίστι σας νὰ μὴ στηρίζεται στὴ σοφία τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ στὴ δύναμι τοῦ Θεοῦ.

Τοῦτο δὲ ἔγινε διὰ νὰ μὴ στηρίζεται ἡ πίστις σας ἐπάνω εἰς τὴν ἀσταθῆ σοφίαν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐπάνω εἰς τὴν ἀκλόνητον δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ θεμελιώνεται ἡ πίστις σας εἰς τὴν ματαίαν σοφίαν καὶ ἱκανότητα τῶν ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐπάνω εἰς τὴν ἀκλόνητον καὶ αἰώνιον δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Ὅμως στοὺς ὡρίμους διδάσκουμε σοφία. Ἀλλὰ σοφία ὄχι αὐτοῦ τοῦ κόσμου, οὔτε τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι καταργοῦνται.

Μεταξὺ ὅμως τῶν πνευματικῶς ὡρίμων καὶ προωδευμένων διδάσκομεν καὶ σοφίαν· ἀλλ’ ὄχι τὴν σοφίαν τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν τὰ φρονήματα τῆς ἁμαρτωλῆς αὐτῆς ἐποχῆς, οὔτε τὴν σοφίαν τῶν ἀρχόντων τοῦ κόσμου αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσωρινὴν ἐξουσίαν καὶ θὰ ἐκμηδενισθῇ μίαν ἡμέραν ἡ δύναμίς των.

Καὶ ἡμεῖς οἱ Ἀπόστολοι διδάσκομεν βέβαια σοφίαν, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ὡρίμων καὶ προωδευμένων, ἀπὸ ἀπόψεως πνευματικῆς, ἀνθρώπων, ὄχι ὅμως τὴν σοφίαν τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἁμαρτωλοῦ τούτου αἰῶνος οὔτε τῶν ἀρχόντων τοῦ κόσμου τούτου, τῶν ὁποίων ἡ ἐξουσία εἶναι προσωρινὴ καὶ θὰ καταλυθῇ.

Ἀλλὰ διδάσκουμε σοφία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀναφέρεται σὲ μυστικὸ σχέδιο· σοφία, ποὺ ἦταν κρυμμένη, ποὺ ὁ Θεὸς προώρισε προαιωνίως γιὰ τὴ δόξα μας.

Ἀλλὰ διδάσκομεν καὶ ἀναπτύσσομεν σοφίαν, τῆς ὁποίας χορηγὸς εἶναι ὁ Θεός· σοφίαν μυστηριώδη ποὺ δὲν ἠμπορεῖ πεπερασμένος νοῦς μόνος του νὰ τὴν ἀνακαλύψῃ· σοφίαν, ἡ ὁποία καὶ τώρα ἀκόμη, ποὺ ἀπεκαλύφθη ἀπὸ τὸν Θεόν, μένει κρυμμένη εἰς τοὺς ἀφωτίστους καὶ ξένους πρὸς τὸν Χριστόν· σοφίαν τὴν ὁποίαν προτοῦ ἀκόμη δημιουργηθοῦν τὰ ἐν χρόνῳ γενόμενα κτίσματα, προαπεφάσισε καὶ προκαθώρισεν ὁ Θεὸς νὰ μᾶς τὴν ἀποκαλύψῃ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ μᾶς δοξάσῃ δι’ αὐτῆς.

Ἀλλὰ λαλοῦμεν καὶ κηρύσσομεν σοφίαν μυστηριώδη, ἀπρόσιτον εἰς τὴν ἀνθρωπίνην διάνοιαν, σοφίαν τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία μολονότι ἔχει ἀποκαλυφθῆ ἀπὸ τὸν Θεόν, εἰς μὲν τοὺς πιστούς, διὰ τὴν ἀσθένειαν τοῦ ἀνθρωπίνου νοῦ, δὲν εἶναι εἰς ὅλον της τὸ βάθος καὶ τὸ πλάτος γνωστή, εἰς δὲ τοὺς ἀπίστους καὶ ἀδιαφωτίστους εἶναι ἀκόμη κρυμμένη. Αὐτὴν τὴν σοφίαν προώρισεν ὁ Θεός, πρὶν ἀκόμη γίνῃ ἡ ἐν χρόνῳ δημιουργία, νὰ τὴν φανερώσῃ, διὰ νὰ δοξάσῃ ἡμᾶς τοὺς πιστούς.

Αὐτὴ τὴ σοφία κανεὶς ἀπὸ τοὺς ἄρχοντες αὐτοῦ τοῦ κόσμου δὲν γνώρισε. Διότι, ἂν γνώριζαν δὲν θὰ σταύρωναν τὸν ἔνδοξο Κύριο.

Τὴν σοφίαν δὲ αὐτὴν κανεὶς ἀπὸ τοὺς ἄρχοντας τοῦ προσκαίρου τούτου κόσμου δὲν ἔχει γνωρίσει. Διότι ἐὰν τὴν εἶχον γνωρίσει, δὲν θὰ ἐκάρφωναν εἰς τὸν σταυρὸν τῆς ἀτιμίας τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος εἶναι χορηγὸς τῆς δόξης.

Αὐτὴν δὲ τὴν σοφίαν κανεὶς ἀπὸ τοὺς ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου δὲν τὴν ἔχει γνωρίσει. Διότι ἂν τὴν εἶχαν γνωρίσει, δὲν θὰ ἔφθαναν ποτὲ μέχρι τέτοιου σημείου σκοτισμοῦ καὶ καταπτώσεως, ὥστε νὰ σταυρώσουν τὸν Κύριον τῆς δόξης.

(Ναὶ, δὲν γνώρισαν). Ἀλλὰ συνέβη ὅπως λέγει ἡ Γραφή· Ἐκεῖνα, ποὺ μάτι δὲν εἶδε, καὶ αὐτὶ δὲν ἄκουσε, καὶ νοῦς δὲν φαντάστηκε· ἐκεῖνα, ποὺ ἑτοίμασε ὁ Θεὸς γιὰ ὅσους τὸν ἀγαποῦν.

Ἀλλὰ συνέβη σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν Ἡσαΐαν· Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μάτι δὲν εἶδε καὶ αὐτὶ δὲν ἄκουσε καὶ ἀνθρώπινος νοῦς δὲν ἐφαντάσθη, τὰ ὁποῖα ἑτοιμασεν ὁ Θεὸς δι’ ἐκείνους ποὺ τὸν ἀγαποῦν. Αὐτὰ ἦσαν τὰ μυστηριώδη καὶ κρυμμένα.

Ἀλλ’ ἐγινε αὐτὸ σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο ποὺ ἔχει γραφῆ εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην· «ἐκεῖνα ποὺ ἔχει ἑτοιμάσει ὁ Θεὸς ἀπὸ καταβολῆς κόσμου διὰ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὸν εἶναι τέτοια, τὰ ὁποῖα μάτι δὲν εἶδε ποτὲ καὶ αὐτὶ δὲν ἔχει ἀκούσει καὶ ἀνθρώπινος νοῦς δὲν ἔχει φαντασθῆ».

Σὲ μᾶς ὅμως ὁ Θεὸς τὰ φανέρωσε διὰ μέσου τοῦ Πνεύματός του. Διότι τὸ Πνεῦμα γνωρίζει τὰ πάντα, καὶ αὐτὰ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ (Πατρός).

Εἰς ἡμᾶς ὅμως ὁ Θεὸς ἐφανέρωσε ταῦτα μὲ τὸ Πνεῦμα του. Καὶ μόνον ἀπὸ τὸ Πνεῦμα ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ φανέρωσις αὐτή. Διότι τὸ Πνεῦμα ἐρευνᾷ καὶ γνωρίζει ὅλα, καὶ αὐτὰ τὰ βαθύτατα καὶ μυστηριώδη ἰδιώματα καὶ σχέδια τοῦ Θεοῦ.

Εἰς ἡμᾶς ὅμως τοὺς πιστοὺς ἐφανέρωσεν αὐτὰ ὁ Θεὸς μὲ τὸν φωτισμὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Διότι τὸ Ἅγιον Πνεῦμα γνωρίζει τὰ πάντα, ἐρευνᾷ καὶ αὐτὰ τὰ ἄπειρα βάθη τοῦ Θεοῦ, (καὶ αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μεταδώσῃ ὅσον χωρεῖ εἰς τὴν ἀνθρωπίνην διάνοιαν, τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ).

Ποιός βεβαίως ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους γνωρίζει τὰ μυστικὰ τοῦ ἀνθρώπου, παρὰ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ εἶναι μέσα του; Ἔτσι καὶ τὰ μυστικὰ τοῦ Θεοῦ κανεὶς δὲν γνωρίζει, παρὰ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ.

Τὸ ὅτι δὲ τὸ Πνεῦμα ἐρευνᾷ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ, τὸ ἐννοοῦμεν καὶ ἀπὸ τὴν πεῖραν μας. Διότι, ποῖος ἄλλος ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους γνωρίζει τὰ ἰδιαίτερα τοῦ ἀνθρώπου παρὰ μόνον ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ εἶναι μέσα του; Ἔτσι καὶ τὰ ἰδιαίτερα τοῦ Θεοῦ κανεὶς ἄλλος δὲν τὰ γνωρίζει παρὰ μόνον τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ.

Συμβαίνει μὲ τὸ Πνεῦμα κάτι ἀνάλογον, ἀλλὰ εἰς ἄπειρον βαθμόν, μὲ αὐτὸ ποὺ συμβαίνει μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου. Δηλαδὴ ποιὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους γνωρίζει τὰ ἰδιαίτερα τοῦ ἀνθρώπου, παρὰ μόνον τὸ πνεῦμα ποὺ ὑπάρχει μέσα εἰς αὐτόν; Ἔτσι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ, κανένας ἄλλος δὲν τὰ γνωρίζει εἰς τὴν ἐντέλειαν, παρὰ μόνον τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ.

Ἐμεῖς δὲ λάβαμε, ὄχι τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸ Θεό, γιὰ νὰ γνωρίσωμε ἐκεῖνα, ποὺ μᾶς χάρισε ὁ Θεός.

Ἡμᾶς δὲ δὲν ἐλάβαμεν τὸ πνεῦμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐμπνέεται ὁ ξένος πρὸς τὸν Θεόν κόσμος· ἀλλ’ ἐλάβαμεν τὸ χάρισμα τοῦ Πνεύματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὸν Θεόν καί, τὸ ὁποῖον ἐδόθη καὶ εἰς ἡμᾶς, διὰ νὰ γνωρίσωμεν ἐκεῖνα ποὺ μᾶς ἐχαρίσθησαν ἀπὸ τὸν Θεόν.

Ἡμεῖς δὲ δὲν ἔχομεν λάβει τὸ πνεῦμα, ποὺ βασιλεύει καὶ ἐμπνέει τὸν κόσμον τῆς ἁμαρτίας, ἀλλ’ ἐλάβομεν τὸ Πνεῦμα, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὸν Θεόν, διὰ νὰ γνωρίσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν βαθύτερα καὶ πλατύτερα αὐτά, ποὺ μᾶς ἔχουν χαρισθῆ ἀπὸ τὸν Θεόν.

Αὐτὰ καὶ κηρύττουμε, ὄχι μὲ λόγους ποὺ διδάσκει ἡ ἀνθρώπινη σοφία, ἀλλὰ μὲ λόγους ποὺ διδάσκει τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο, ἑρμηνεύοντας πνευματικὰ πράγματα σὲ πνευματικοὺς ἀνθρώπους (Ὁ πνευματικὸς λοιπὸν ἄνθρωπος καταλαβαίνει τὰ πνευματικὰ πράγματα).

Ταῦτα καὶ διδάσκομεν ὄχι μὲ λόγους σὰν αὐτούς, ποὺ μεταχειρίζεται εἰς τὴν διδασκαλίαν ἡ ἀνθρωπίνη σοφία, ἀλλὰ μὲ λόγους, ποὺ διδάσκονται ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα. Καὶ ἐξηγοῦμεν καὶ κατανοοῦμεν τὰς διδασκαλίας αὐτὰς διὰ τῆς συγκρίσεως τῶν πνευματικῶν πρὸς τὰ πνευματικά.

Αὐτὰ δὲ καὶ διδάσκομεν, ὄχι μὲ καλλωπισμένους καὶ ρητορικοὺς λόγους, σὰν αὐτούς ποὺ μεταχειρίζεται ἡ ἀνθρωπίνη σοφία, ἀλλὰ μὲ λόγους ποὺ μᾶς τοὺς διδάσκει καὶ μᾶς τοὺς ἐμπνέει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, συγκρίνοντες καὶ ἀντιπαραβάλλοντες τὰ πνευματικὰ νοήματα καὶ γεγονότα μὲ ἄλλα πνευματικά, διὰ νὰ τὰ ἐννοοῦμεν καλύτερα.

Ὁ ἀπνευμάτιστος δὲ ἄνθρωπος δὲν δέχεται τὰ διδάγματα τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ, διότι σ’ αὐτὸν φαίνονται μωρία. Καὶ δὲν δύναται νὰ τὰ καταλάβῃ, διότι αὐτὰ κατανοοῦνται μὲ πνευματικὲς προϋποθέσεις.

Ὁ φυσικὸς δὲ καὶ μὴ ἀναγεννημένος ἄνθρωπος δὲν δέχεται ἐκεῖνα, ποὺ διδάσκει τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, διότι ταῦτα φαίνονται εἰς αὐτὸν κουταμάρα καὶ δὲν ἔχει τὴν πνευματικὴν δύναμιν καὶ ἀντίληψιν νὰ τὰ γνωρίσῃ, διότι ταῦτα ἐξετάζονται καὶ διακρίνονται πνευματικῶς καὶ μὲ τὸν φωτισμὸν τοῦ Πνεύματος.

Ὁ ψυχικὸς ἄνθρωπος, ὁ ἄνθρωπος δηλαδή ποὺ δὲν ἔχει ἀναγεννηθῇ, ἀλλὰ ζῇ τὴν κατωτέραν ζωὴν τῶν ἐνστίκτων καὶ παθῶν, δὲν δέχεται ἐκεῖνα ποὺ ἀποκαλύπτει τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, διότι τοῦ φαίνονται ἀνόητα, καὶ δὲν ἔχει τὴν πνευματικὴν ἱκανότητα νὰ τὰ γνωρίσῃ, ἐπειδὴ αὐτὰ ἐρευνῶνται καὶ κατανοούνται κατὰ τρόπον πνευματικόν, μὲ τὸν φωτισμὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἐπίσης ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος ἑρμηνεύει μέν κάθε ἄνθρωπο, ἀλλ’ ὁ ἴδιος δὲν ἑρμηνεύεται ἀπὸ κανένα.

Ὁ ἀναγεννημένος ὅμως ἀπὸ τὸ Πνεῦμα ἄνθρωπος διακρίνει καὶ κατανοεῖ ὅλα, κάθε περίστασιν καὶ κάθε πρόσωπον, αὐτὸς δὲ δὲν νοιώθεται ἀπὸ κανένα μὴ ἀναγεννημένον ἄνθρωπον.

Ὁ πνευματικὸς ὅμως ἄνθρωπος διακρίνει καὶ ἐννοεῖ ὅλα, κάθε γεγονὸς καὶ κάθε ἄνθρωπον, ἐνῶ αὐτὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοηθῇ ἀπὸ κανένα κοσμικὸν καὶ ξένον πρὸς τὸν Χριστὸν ἄνθρωπον.

Διότι ποιός γνώρισε τὸ νοῦ τοῦ Κυρίου, ὥστε νὰ ἑρμηνεύσῃ αὐτόν; Ἀλλ’ ἐμεῖς ἔχουμε νοῦ Χριστοῦ (Ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος, ὁ ἄνθρωπος μὲ νοῦ Χριστοῦ, κατανοεῖ τοὺς ἄλλους, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν κατανοεῖται ἀπὸ κανένα ἀπνευμάτιστο ἄνθρωπο).

Καὶ δὲν νοιώθεται ὁ ἀναγεννημένος ἀπὸ τὸν φυσικὸν καὶ μὴ ἀναγεννημένον ἄνθρωπον, διότι, ποῖος ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ δὲν ἐφωτίσθησαν ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ἐγνώρισε τὴν σκέψιν καὶ τὰς βουλὰς τοῦ Θεοῦ; Ποῖος ἀπὸ αὐτοὺς θὰ διδάξῃ καὶ θὰ διορθώσῃ τὸν Κύριον; Κανείς. Κανεὶς λοιπὸν ἀπὸ τοὺς μὴ ἀναγεννημένους δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατανοήσῃ καὶ ἡμᾶς. Διότι καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν σκέψιν καὶ τὴν διάνοιαν τοῦ Χριστοῦ.

Διότι, ποῖος ἀπὸ ἐκείνους ποὺ δὲν ἐφωτίσθησαν ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ἐγνώρισε τὴν σκέψιν καὶ τὰ σχέδια τοῦ Θεοῦ καὶ ποιὸς ποτὲ θὰ διδάξῃ καὶ θὰ διορθώσῃ τὸν Θεόν; Κανείς. Ἔτσι καὶ κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοήσῃ καὶ ἡμᾶς, ποὺ ἔχομεν τὰς σκέψεις καὶ τὰ αἰσθήματα τοῦ Χριστοῦ.