Πρὸς Κορινθίους Β' 10

Ἐγὼ τώρα ὁ Παῦλος σᾶς παρακαλῶ μὲ τὴ χριστιανικὴ ταπείνωσι καὶ καλωσύνη. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος (κατηγοροῦμαι ὅτι), ὅταν μὲν εἶμαι ἐνώπιόν σας, εἶμαι συνεσταλμένος, ὅταν δὲ ἀπουσιάζω, εἶμαι τολμηρὸς ἀπέναντί σας!

Σᾶς προβάλλω δὲ τὴν πραότητα καὶ ἐπιείκειαν τοῦ Χριστοῦ καὶ σᾶς προτρέπω ἑγὼ ὁ ἴδιος ὁ Παῦλος, ὁ ὁποῖος ὅταν εἶμαι ἐμπρός σας καὶ σᾶς βλέπω κατὰ πρόσωπον, εἶμαι ἀσθενὴς καὶ τιποτένιος, καθὼς μὲ κατηγοροῦν οἱ συκοφάνται μου, ὅταν δὲ εἶμαι ἀπῶν, παίρνω θάρρος ἀπέναντί σας καὶ δεικνύομαι ἀγέρωχος.

Ἐγὼ δὲ ὁ ἴδιος ὁ Παῦλος προσωπικῶς σᾶς παρακαλῶ διὰ τῆς πρᾳότητος καὶ τῆς ἐπιεικείας καὶ τῆς γλυκύτητος τοῦ Χριστοῦ, ἐγὼ ὁ ὁποῖος, ὅταν εἶμαι προσωπικῶς κοντά σας, εἶμαι μηδαμινὸς καὶ ἀσθενὴς εἰς τὰ μάτια σας, ὅταν δὲ ἀπουσιάζω παίρνω θάρρος ἀπέναντί σας καὶ φαίνομαι τόσον τολμηρός.

Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ μὴ μὲ ἀναγκάσετε, ὅταν θὰ εἶμαι παρών, νὰ φανῶ τολμηρὸς μὲ τὴν τόλμη, τὴν ὁποία σκέπτομαι νὰ μεταχειρισθῶ ἐναντίον μερικῶν, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι κινούμεθα ἀπὸ ἐλατήρια ἀνθρώπινα (ἰδιοτελῆ, κοσμικά).

Σᾶς παρακαλῶ δὲ νὰ μὴ μὲ ἀναγκάσετε, ὅταν ἔλθω εἰς Κόρινθον καὶ θὰ εἶμαι παρών, νὰ δείξω θάρρος μὲ τὴν πνευματικὴν καὶ τιμωρητικὴν ἐξουσίαν καὶ δύναμιν, τὴν ὁποίαν λογαριάζω μὲ τόλμην νὰ μεταχειρισθῶ ἐναντίον μερικῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς περνοῦν σὰν ἀνθρώπους, ποὺ συμπεριφέρονται καὶ κινοῦνται ἀπὸ σαρκικὰ ἐλατήρια.

Σᾶς παρακαλῶ δὲ νὰ μὴ μὲ φέρετε εἰς τὴν ἀνάγκην, ὅταν θὰ εἶμαι παρὼν μεταξύ σας, νὰ χρησιμοποιήσω αὐτὸ τὸ θάρρος, ποὺ μοῦ τὸ δίδει ἡ πίστις καὶ ἡ πεποίθησίς μου εἰς τὴν ἀποστολήν μου, νὰ κάμω χρῆσιν τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν λογαριάζω νὰ μεταχειρισθῶ μὲ τόλμην ἐναντίον μερικῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς θεωροῦν σὰν ζῶντας καὶ συμπεριφερομένους, ὅπως οἱ σαρκικοὶ ἄνθρωποι μὲ ἰδιοτέλειαν καὶ ἐμπάθειαν.

Βεβαίως ζοῦμε μὲ σάρκα καὶ εἴμεθα ἄνθρωποι. Ἀλλὰ δὲν ἀγωνιζόμεθα μὲ ἀνθρώπινα ἐλατήρια.

Ἀλλ’ ὅσα λέγουν καθ’ ἡμῶν δὲν εἶναι ἀληθῆ. Διότι ἡμεῖς, μολονότι ἔχομεν σῶμα καὶ περιβαλλόμεθα ἀπὸ σάρκα, δὲν διεξάγομεν τὸν πνευματικὸν πόλεμον καὶ ἀγῶνα μας μὲ σαρκικὰ ἐλατήρια καὶ ὅπλα.

Διότι ἡμεῖς ἂν καὶ ζῶμεν ὅπως ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, καθὸ σάρκα καὶ ὀστὰ ἔχοντες, δὲν ἀγωνιζόμεθα ὅμως τὸν καλὸν ἀγῶνα μὲ σαρκικὰ μέσα.

Καὶ τὰ ὅπλα τοῦ ἀγῶνος μας δὲν εἶναι ἀνθρώπινα, ἀλλὰ δυνατὰ ἀπὸ τὸ Θεό, γιὰ νὰ γκρεμίσουν ὀχυρώματα.

Διότι τὰ ὅπλα τῆς ἐκστρατείας μᾶς δὲν εἶναι ἀσθενῆ ἀνθρώπινα ὅπλα, ἀλλ’ εἶναι δυνατὰ ἐνώπιόν τοῦ Θεοῦ, διὰ νὰ κρημνίζουν ὀχυρώματα.

Διότι τὰ ὅπλα τοῦ ἀγῶνας μας δὲν εἶναι εὐτελῆ καὶ ἀδύνατα ἀνθρώπινα ὅπλα, ἀλλὰ δυνατὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ διὰ τὸ κρήμνισμα τῶν ὀχυρωμάτων τοῦ ἐχθροῦ.

Γκρεμίζουμε διάνοιες καὶ κάθε τι, ποὺ μὲ ἔπαρσι ὑψώνεται κατὰ τῆς θελήσεως τοῦ Θεοῦ. Καὶ αἰχμαλωτίζουμε κάθε νοῦ, γιὰ νὰ ὑπακούῃ στὸ Χριστό.

Καὶ ὅταν λέγω ὀχυρώματα, δὲν ἐννοῶ πύργους ἢ φρούρια ὑλικά, ἀλλὰ πνευματικά. Δηλαδὴ ἀνατρέπομεν συλλογισμοὺς πονηροὺς καὶ κάθε ὑψηλοφροσύνην, ποὺ ὑψώνεται σὰν ἄλλος πύργος καὶ ἐμποδίζει τοὺς ἀνθρώπους να γνωρίσουν τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Ἀκόμη μὲ τὰ ὅπλα μας κατανικῶμεν σὰν ἄλλον ἄοπλον καὶ παραδομένον αἰχμάλωτον κάθε ἀνθρωπίνην ἐπινόησιν καὶ σοφιστείαν καὶ ὁδηγοῦμεν τοὺς παραπλανωμένους ἀπὸ αὐτοὺς εἰς τὸ νὰ ὑπακούσουν εἰς τὸν Χριστόν.

Καὶ αὐτὰ τὰ ὀχυρά, ποὺ κρημνίζομεν, εἶναι τὰ σοφίσματα καὶ κάθε ἔπαρσις, καὶ ὑψηλοφροσύνη, ποὺ ὑψώνεται ἀλαζονικά, διὰ νὰ ἐμποδίζῃ τοὺς ἀνθρώπους νὰ γνωρίσουν τὸν Θεόν. Ἐπὶ πλέον δὲ μὲ τὰ πνευματικά μας ὅπλα ἑλκύομεν κάθε καλοπροαίρετον καρδίαν καὶ σὰν αἰχμάλωτον τὴν παραδίδομεν εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ.

Καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τιμωρήσωμε κάθε παρακοή, ὅταν ἡ δική σας ὑπακοὴ γίνῃ πλήρης.

Καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τιμωρήσωμεν μὲ δικαιοσύνην κάθε παρακοήν, ὅταν τελειοποιηθῇ ἡ ὑπακοή σας, ὥστε εἰς τὰ τιμωρητικὰ μέτρα, ποὺ θὰ λάβωμεν, νὰ μὴ περιληφθῆτε καὶ σεῖς.

Καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην καὶ νὰ τιμωρήσωμεν κάθε παρακοήν, ἐφ’ ὅσον καὶ ὅταν ἡ ἰδική σας ὑπακοὴ γίνῃ πλήρης καὶ τελεία.

Βλέπετε τὰ πράγματα ἐπιφανειακά. Ἐὰν κανεὶς ἀφ’ ἑαυτοῦ ἔχῃ σχηματίσει τὴν πεποίθησι, ὅτι εἶναι τοῦ Χριστοῦ, τοῦτο ἂς θεωρῇ ἐπίσης ἀφ’ ἑαυτοῦ (ἂς μὴ περιμένῃ νὰ τὸ μάθῃ ἀπὸ μᾶς), ὅτι, ὅπως αὐτὸς εἶναι τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι καὶ ἐμεῖς εἴμεθα τοῦ Χριστοῦ.

Ναί· δὲν εἶναι ἀκόμη τελεία ἡ ὑπακοή σας. Δίδετε προσοχὴν εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ὄψιν τῶν πραγμάτων καὶ δ’ αὐτὸ σᾶς ἑξαπατοῦν εὔκολα. Ἐὰν κανεὶς ἀπὸ αὐτούς, ποὺ σᾶς πλησιάζουν, ἔχῃ πεποίθησιν περὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, ὅτι εἶναι δοῦλος καὶ διάκονος τοῦ Χριστοῦ, ἂς συλλογίζεται πάλιν μόνος του τοῦτο, ὅτι καθὼς αὐτὸς εἶναι διάκονος τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι καὶ ἡμεῖς εἴμεθα διάκονοι τοῦ Χριστοῦ.

Σεῖς ὅμως βλέπετε ἀκόμη τὴν ἐπιφάνειαν τῶν πραγμάτων καὶ ὄχι τὸ βάθος. Ἐὰν κανεὶς κολακεύεται νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸν Χριστόν, ἂς συλλογισθῇ πάλιν ἀπὸ τὸν ἑαυτόν του καὶ τοῦτο, ὅτι, ὅπως αὐτὸς εἶναι τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι καὶ ἡμεῖς εἴμεθα τοῦ Χριστοῦ.

Καὶ ἂν δὲ μὲ καύχησι εἰπῶ καὶ κάτι περισσότερο ἀναφερόμενος στὴν ἐξουσία μας, ποὺ μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος γιὰ νὰ σᾶς οἰκοδομοῦμε καὶ ὄχι γιὰ νὰ σᾶς γκρεμίζωμε, δὲν θὰ αἰσθανθῶ γι’ αὐτὸ ντροπή.

Διότι καὶ ἂν καυχηθῶ κάπως καὶ περισσότερον διὰ τὴν ἐξουσίαν μας, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωκεν ὁ Κύριος διὰ νὰ σᾶς οἰκοδομοῦμεν καὶ ὄχι διὰ νὰ σᾶς σκανδαλίζωμεν καὶ σᾶς βλάπτωμεν, δὲν θὰ ἐντροπιασθῶ, ὅπως ἐντροπιάζονται οἱ καυχηματίαι.

Διότι καὶ ἂν ἀκόμη καυχηθῶ κάπως περισσότερον διὰ τὴν ἐξουσίαν, ποὺ ἔχομεν ἡμεῖς οἱ Ἀπόστολοι καὶ τὴν ὁποίαν μᾶς ἔχει δώσει αὐτὸς ὁ Κύριος, διὰ νὰ σᾶς οἰκοδομοῦμεν εἰς τὴν πνευματικὴν ζωὴν καὶ ὄχι νὰ σᾶς κατακρημνίζωμεν, δὲν θὰ ἐντροπιασθῶ, διότι τὴν ἀλήθειαν θὰ εἴπω.

Νὰ μὴ θεωρηθῶ σὰν νὰ σᾶς τρομοκρατῶ μὲ τὶς ἐπιστολές.

Δὲν θὰ καυχηθῶ ὅμως περισσότερον, διὰ νὰ μὴ φανῶ σὰν νὰ σᾶς ἐκφοβίζω μὲ τὰς ἐπιστολάς.

Δὲν τὸ πράττω ὅμως, διὰ νὰ μὴ φανῶ σὰν νὰ θέλω μὲ τὰς ἐπιστολάς μου νὰ σᾶς ἐκφοβίσω.

Διότι λέγει ὁ κατήγορος (κάθε κατήγορος)· «Οἱ μὲν ἐπιστολές του εἶναι αὐστηρὲς καὶ δυναμικές, ἡ δὲ σωματική του παρουσία εἶναι ἀδύνατη, καὶ ὁ προφορικὸς του λόγος τιποτένιος».

Καὶ λέγω, ὅτι δὲν θέλω νὰ φανῶ, ὅτι σᾶς ἐκφοβίζω, διότι οἱ ψευδαπόστολοι, ποὺ μᾶς συκοφαντοῦν, λέγουν, ὅτι αἱ μὲν ἐπιστολαί (τοῦ Παύλου) εἶναι σοβαραὶ καὶ δυναταί, ἡ προσωπική του ὅμως ἐμφάνισις εἶναι ἀσθενὴς καὶ ὁ λόγος τοῦ τιποτένιος.

Διότι λέγουν καὶ τοῦτο οἱ κατήγοροί μας, ὅτι αἱ μὲν ἐπιστολαί του εἶναι καταθλιπτικαὶ μὲ τὸ βάρος των καὶ αὐστηραὶ μὲ τὴν δύναμιν τῶν ἐλέγχων· ἡ σωματική του ὅμως ἐμφάνισις εἶναι ἀσθενὴς καὶ ὁ λόγος του σὰν ἕνα τίποτε.

Αὐτός, ποὺ λέγει τέτοια λόγια, ἂς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του αὐτό, ὅτι, ὅπως εἴμεθα στὸ λόγο μὲ τὶς ἐπιστολὲς ὅταν ἀπουσιάζωμε, ἔτσι εἴμεθα καὶ στὸ ἔργο ὅταν εἴμεθα παρόντες.

Αὐτὸς ὅμως, ποὺ λέγει αὐτὰς τὰς κατηγορίας, ἂς συλλογίζεται καλὰ τοῦτο, ὅτι ὅποιοι εἴμεθα μὲ τὸν λόγον, ὅταν ἀπουσιάζωμεν καὶ στέλλωμεν ἐπιστολάς, τέτοιοι εἴμεθα καὶ μὲ τὸ ἔργον, ὅταν εἴμεθα παρόντες.

Αὐτὸς ὅμως ποὺ μᾶς κατηγορεῖ, ἂς σκεφθῇ τοῦτο· ὅτι ὅποιοι εἴμεθα μὲ ὅσα γράφομεν εἰς τὰς ἐπιστολάς μας, ὅταν ἀπουσιάζωμεν, τέτοιοι εἴμεθα καὶ μὲ τὰ ἔργα μας, ὅταν εἴμεθα παρόντες.

Ἀλλὰ δὲν θεωροῦμε σωστὸ νὰ κρίνωμε ἐπαινετικὰ τὸν ἑαυτό μας (νὰ περιαυτολογήσωμε), ἢ νὰ συγκρίνωμε τὸν ἑαυτό μας μὲ μερικοὺς ἀπ’ αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι αὐτοσυσταίνονται. Αὐτοὶ βεβαίως, ἀξιολογώντας οἱ ἴδιοι τοὺς ἑαυτούς τους, καὶ συγκρίνοντας τοὺς ἑαυτούς τους μὲ τοὺς ἑαυτούς τους, εἶναι ἀνόητοι.

Πράγματι εἶμαι ἀσθενής! Διότι δὲν τολμῶ νὰ κατατάξω ἢ νὰ συγκρίνω τὸν ἑαυτόν μου πρὸς μερικούς, ποὺ αὐτοσυσταίνονται. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι μετροῦν τὸν ἑαυτόν τους πρὸς τὸν ἑαυτόν τους καὶ συγκρίνουν τὸν ἑαυτόν τους μὲ τὸν ἑαυτόν τους. Εἶναι δηλαδὴ ἄνθρωποι, ποὺ αὐτοθαυμάζονται καὶ ἐπαινοῦνται μεταξύ των. Φουσκώνει ὁ ἕνας τὸν ἄλλον καὶ δὲν καταλαβαίνουν πόσον εἶναι ἀνόητοι.

Πράγματι δὲν ἔχομεν τὴν τόλμην νὰ συναριθμήσωμεν τοὺς εὐατούς μας ἢ καὶ νὰ τοὺς συγκρίνωμεν μὲ μερικούς, ποὺ συσταίνουν τοὺς ἑαυτούς των ὡς μεγάλους καὶ ἰσχυρούς. Αὐτοὶ ὅμως εἶναι ἄνθρωποι ποὺ αὐτοθαυμάζονται μετροῦντες τὸν ἑαυτόν των μὲ τοὺς ἑαυτούς των καὶ συγκρίνοντες τὸν ἑαυτόν των πρὸς ἑαυτοὺς καὶ δὲν καταλαβαίνουν οὔτε τί εἶναι οὔτε τί λέγουν.

Ἐμεῖς ὅμως δὲν θὰ καυχηθοῦμε πέρα ἀπὸ τὸ μέτρο, ἀλλὰ κατὰ τὸ μέτρο τῆς δικαιοδοσίας ποὺ μᾶς ὥρισε ὁ Θεός, μέτρο γιὰ νὰ φθάσωμε καὶ σὲ σᾶς.

Ἡμεῖς ὅμως δὲν θὰ καυχηθῶμεν διὰ κόπους ἄλλων εἰς μέρη ἔξω ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς δικαιοδοσίας μας, ἀλλὰ θὰ καυχηθῶμεν διὰ τὰ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς δικαιοδοσίας, ποὺ μᾶς ἐξεχώρισεν ὁ Θεὸς ὡς μέτρον καὶ περιφέρειαν τῆς δράσεως μας. Τὸ μέτρον δὲ αὐτὸ περιλαμβάνει καὶ σᾶς. Ἡ ἀποστολική μας δικαιοδοσία δηλαδὴ εἶναι νὰ φθάσωμεν ἕως καὶ εἰς σᾶς κηρύττοντες τὸ εὐαγγέλιον.

Ἡμεῖς δὲ δὲν θὰ καυχηθῶμεν κατὰ τρόπον ὑπερβολικὸν καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ θὰ καυχηθῶμεν σύμφωνα μὲ τὸ μέτρον τῆς δικαιοδοσίας, ποὺ ἐξεχώρισεν εἰς ἡμᾶς ὁ Θεὸς σὰν περιοχὴν τῆς ἀποστολικῆς μας δράσεως καὶ ποὺ μᾶς ἔχει ἀξιώσει νὰ φθάσωμεν μέχρις εἰς σᾶς.

Μὲ τὴν καύχησι δὲν ἁπλώνουμε πέραν τοῦ δέοντος τοὺς ἑαυτούς μας, ὅπως θὰ συνέβαινε ἐὰν δὲν εἴχαμε φθάσει σὲ σᾶς. Διότι μέχρι καὶ σὲ σᾶς φθάσαμε γιὰ τὸ εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ.

Διότι δὲν παρατεντώνομεν τὸν ἑαυτόν μας μὲ καυχησιολογίας καὶ μὲ λόγους, ποὺ δὲν στηρίζονται εἰς τὰ πράγματα. Αὐτὸ θὰ συνέβαινεν, ἐὰν καμπτόμενοι ἀπὸ τοὺς κόπους δὲν ἔχομεν φθάσει ἕως σας. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν συνέβη· διότι ἡμεῖς ἐφθάσαμεν καὶ μέχρι τῆς πόλεως σας κηρύττοντες τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

Διότι δὲν ἐξυψώνομεν μὲ κενὰς καυχησιολογίας τὸν εὐατόν μας, σὰν νὰ μὴ εἴχαμεν φθάσει μέχρι καὶ εἰς τὴν χώραν σας κηρύττοντες τὸ Εὐαγγέλιον, διότι τότε θὰ ἐψεδόμεθα. Ἐνῶ ἡμεῖς λέγομεν τὴν ἀλήθειαν, διότι ἐφθάσαμεν πράγματι μέχρις ὑμῶν διὰ τὸ ἔργον τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ.

Δὲν καυχώμεθα πέρα ἀπὸ τὸ μέτρο γιὰ ξένους κόπους. Ἔχουμε δὲ τὴν ἐλπίδα, ὅταν αὐξηθῇ ἡ πίστι σας, ἐξ αἰτίας σας (ἐξ αἰτίας τῆς προόδου σας στὴν πίστι) ν’ ἁπλωθοῦμε περισσότερο στὴ δικαιοδοσία μας,

Καὶ δὲν καυχώμεθα ἔξω ἀπὸ τὴν σφαῖραν καὶ τὸ μέτρον τῆς δικαιοδοσίας μας διὰ κόπους, ποὺ κατέβαλαν ἄλλοι, διὰ νὰ διαδώσουν ἐκεῖ τὸ εὐαγγέλιον. Ἀλλ’ ἔχομεν ἐλπίδα, ὅτι ὅσον αὐξάνεται ἡ πίστις σας, θὰ ἀναδειχθῶμεν διὰ τῆς ἰδικῆς σας προόδου καὶ ἡμείς οἱ διδάσκαλοί σας ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς δικαιοδοσίας, ποὺ μᾶς ἐδόθη ἀπὸ τὸν Θεόν, θὰ ἐπεκταθῇ δὲ καὶ ἡ δρᾶσις μας μὲ τὸ παραπάνω,

Ὄχι, δὲν καυχώμεθα ἔξω ἀπὸ τὸ μέτρον δι’ ἐργασίας καὶ κόπους, ποὺ ἄλλοι ἔχουν κάμει. Ἀλλ’ ἔχομεν ἐλπίδα, καθ’ ὅσον αὐξάνει ἡ χριστιανική σας πίστις καὶ ζωή, ὅτι θὰ δοξασθῶμεν μὲ τὴν ἰδικήν σας πρόοδον καὶ ἡμεῖς, ἐντὸς τῶν ὁρίων πάντοτε τῆς δικαιοδοσίας καὶ τῆς δράσεως, ποὺ μᾶς ἔχει δοθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν. Ἔτσι δὲ θὰ ἐκτείνωμεν τὴν ἀποστολικὴν δρᾶσιν καὶ ἀκόμη περισσότερον,

γιὰ νὰ κηρύξωμε τὸ εὐαγγέλιο στὰ πολὺ πέρα ἀπὸ σᾶς μέρη (ὅπου δὲν ἔχει κηρυχθῇ), γιὰ νὰ μὴ καυχώμεθα γιὰ ἕτοιμο ἔργο σὲ ξένη δικαιοδοσία.

ὥστε νὰ κηρύξωμεν τὸ εὐαγγέλιον εἰς τὰς χώρας, ποὺ εἶναι πολὺ πέραν ἀπὸ τὴν πατρίδα σας, χωρὶς νὰ καυχηθῶμεν εἰς ξένην δικαιοδοσίαν διὰ κατορθώματα, ποὺ ἔγιναν ἕτοιμα ἀπὸ ἄλλους.

ὥστε νὰ κηρύξωμεν τὸ Εὐαγγέλιον καὶ εἰς περιοχάς, ποὺ εἶναι πέραν ἀπὸ τὰ ἰδικά σας σύνορα, εἰς ἀνθρώπους πρὸς τοὺς ὁποίους κανεὶς μέχρι σήμερα δὲν ἔχει διδάξει τὸν Χριστόν, ὥστε καὶ πάλιν νὰ μὴ καυχώμεθα εἰς ξένην δικαιοδοσίαν δι’ ἔργα, ποὺ ἔχουν πραγματοποιήσει καὶ ἑτοιμάσει ἄλλοι.

Ἐκεῖνος δέ, ποὺ καυχᾶται, ἂς καυχᾶται ἐν Κυρίῳ.

Μὲ ἰδικούς μας δὲ κόπους, ποὺ θὰ εὐλογῇ ὁ Θεός, ἐπιτυγχάνοντες νέας κατακτήσεις διὰ τὸ εὐαγγέλιον, θὰ καυχώμεθα μὲ ταπείνωσιν ἀποδίδοντες τὸ πᾶν εἰς τὸν Κύριον, ὥστε νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸν λόγον τῆς Γραφῆς· Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καυχᾶται, ἂς καυχᾶται ὄχι ἀλαζονικῶς νομίζων, δὴ ἀπὸ τὸν ἑαυτόν του ἔγιναν ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα καυχᾶται, ἀλλ’ ἂς δοξάζῃ τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος δι’ αὐτοῦ εἰργάσθη τὰ κατορθώματα αὐτὰ καὶ ἔτσι ἂς καυχᾶται ἐν Κυρίῳ.

Ἂς ἐφαρμόζεται καὶ εἰς ἡμᾶς ὁ λόγος τῆς Γραφῆς· «ἐκεῖνος ποῦ καυχᾶται, ἂς καυχᾶται ὄχι ἀλαζωνικῶς, ἀλλὰ μὲ ταπείνωσιν ἀποδίδων εἰς τὸν Κύριον τὴν δόξαν διὰ τὰ καλὰ ἔργα, ποὺ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς τοῦ ἔχει δώσει δύναμιν καὶ χάριν νὰ τὰ κάμῃ».

Διότι ἄξιος δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνιστᾷ τὸν ἑαυτό του, ἀλλ’ ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖο συνιστᾷ ὁ Κύριος.

Διότι δὲν εἶναι δόκιμος καὶ ἀρεστὸς εἰς τὸν Θεόν ἐκεῖνος, ποὺ συσταίνει μόνος του τὸν ἑαυτόν του, ἀλλ’ ἐκεῖνος τοῦ ὁποίου εὐλογεῖ τὸ ἔργον ὁ Κύριος καὶ ἔτσι συσταίνεται καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὸν Κύριον.

Διότι ἐνάρετος καὶ εὐάρεστος εἰς τὸν Θεὸν δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος αὐτοσυσταίνεται καὶ αὐτοεγκωμιάζεται, ἀλλ’ ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον συσταίνει καὶ ἐγκωμιάζει ὁ Θεός.