Πρὸς Ῥωμαίους 12

Σᾶς παρακαλῶ δέ, ἀδελφοί, χάριν τῆς εὐσπλαχνίας τοῦ Θεοῦ, νὰ προσφέρετε τὰ σώματά σας ὡς θυσία ζωντανή, ἁγία, εὐάρεστη στὸ Θεό. Αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ πνευματικὴ λατρεία σας.

Ἀλλ’ ἀφοῦ τόσην ἀγαθότητα δεικνύει εἰς ἡμᾶς ὁ Θεός, ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς νὰ δείξωμεν διαγωγὴν ἀνταξίαν πρὸς τὰς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ. Σᾶς προτρέπω λοιπόν, ἀδελφοί, ἐν ὀνόματι τῆς εὐσπλαγχνίας καὶ τῶν οἰκτιρμῶν, ποὺ μᾶς ἔδειξεν ὁ Θεός, νὰ παραστήσετε ὡς εἰς ἄλλο θυσιαστήριον τὰ σώματά σας θυσίαν ζωντανήν, ἁγίαν, εὐχάριστον εἰς τὸν Θεόν, χρησιμοποιοῦντες τὰ μέλη σας ὡς ὄργανα πράξεων ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἁγίων, οὐδέποτε δὲ ὡς ὄργανα ἁμαρτίας. Αὐτὴ δὲ ἡ θυσία εἶναι καὶ ἡ μόνη πρέπουσα καθαρῶς πνευματικὴ λατρεία, ποὺ γίνεται μὲ τὰς λογικὰς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου.

Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, ἀδελφοί, καὶ σᾶς ἐξορκίζω ἐν ὀνόματι τῆς στοργῆς καὶ τῆς εὐσπλαγχνίας, ποὺ δεικνύει εἰς ἡμᾶς ὁ Θεός, νὰ καταστήσετε καὶ νὰ παρυσιάσετε, σὰν ἄλλοι ἱερεῖς μὲ θυσιαστήριον, τὸν εὐατόν σας, τὰ σώματά σας, θυσίαν ζωντανήν, ἁγίαν, εὐάρεστον εἰς τὸν Θεόν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἔτσι τὴν πράγματι ὀρθὴν καὶ πνευματικὴν λατρείαν σας, ἀξίαν τοῦ λογικοῦ σας.

Καὶ μὴν ἐξομοιώνεσθε πρὸς τὸν κόσμο τοῦτο, ἀλλὰ νὰ μεταμορφώνεσθε μὲ τὴν ἀνακαίνισι τοῦ πνεύματός σας, γιὰ νὰ καταλαβαίνετε ποιό εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸ καὶ εὐάρεστο καὶ τέλειο.

Καὶ διὰ νὰ προσφέρετε μίαν τέτοιαν λογικὴν καὶ πνευματικὴν θυσίαν εἰς τὸν Θεόν, σᾶς προτρέπω νὰ μὴ ἐξομοιώνεσθε πρὸς τὸν τρόπον τῆς ζωῆς τῶν ὑλοφρόνων ἀνθρώπων, ποὺ εἶναι προσκολλημένοι εἰς τὰς ματαίας σκέψεις καὶ φροντίδας τοῦ παρόντος βίου, ἀλλὰ νὰ μεταμορφώνεσθε διὰ τῆς, ἀποκτήσεως νέων χριστιανικῶν φρονημάτων, ὥστε νὰ διακρίνετε ποῖον εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον εἰς αὐτόν, εἶναι δὲ συγχρόνως καὶ τέλειον.

Καὶ προσέχετε νὰ μὴ συμμορφώνεσθε μὲ τὰ φρονήματα καὶ τὸν τρόπον τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων τῆς ὑλόφρονος αὐτῆς ἐποχῆς, ἀλλὰ συνεχῶς νὰ μεταμορφώνεσθε μὲ τὸ ξεκαινούργωμα καὶ τὴν εὐθυκρισίαν τοῦ νοῦ σας, ὥστε νὰ ἐξακριβώνετε καὶ νὰ διακρίνετε, ποῖον εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει πάντοτε ὡς χαρακτηριστικόν του γνώρισμα, ὅτι εἶναι ἀγαθόν, εὐάρεστον εἰς αὐτὸν καὶ τέλειον.

Λέγω δὲ μὲ τὴ χάρι, ποὺ μοῦ δόθηκε, στὸν καθένα ἀπὸ σᾶς, νὰ μὴ φρονῇ γιὰ τὸν ἑαυτό του παραπάνω ἀπ’ ὅ,τι πρέπει νὰ φρονῇ, ἀλλὰ νὰ φρονῇ στὸ νὰ σωφρονῇ (νὰ σκέπτεται μὲ σύνεσι, μὲ σοβαρότητα) ἀναλόγως μὲ τὸ χάρισμα, ποὺ ὁ Θεὸς τοῦ ἔδωσε κατὰ τὴν πίστι του.

Πρὸς ἀπόκτησιν δὲ τῶν νέων φρονημάτων, ποὺ θὰ σᾶς ἀλλάξουν τὸν νοῦν, φωτιζόμενος ἐγὼ ἀπὸ τὸ χάρισμα τοῦ ἀποστολικοῦ ἀξιώματος ποὺ μοῦ ἐδόθη, διακηρύττω εἰς πάντα μεταξύ σας πιστὸν νὰ μὴ ἔχῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του φρόνημα ὑψηλότερον παρ’ ἐκεῖνο ποὺ ὀφείλει νὰ ἔχῃ, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ φρόνημα τέτοιο, ὥστε νὰ σκέπτεται διὰ τὸν ἑαυτόν του συνετὰ καὶ ἀληθινά, ἀναλόγως τοῦ χαρίσματος, τὸ ὁποῖον ὁ Θεὸς ἐμοίρασεν εἰς τὸν καθένα. Μὴ νομίσετε δέ, ὅτι τὰ χαρίσματα δίδονται εἰς τὸν καθένα διὰ νὰ τοῦ γίνωνται ἀφορμὴ ἁμαρτωλῆς καυχήσεως καὶ ἀλαζονείας. Δίδονται ταῦτα πρὸς ὑπηρεσίαν τῶν ἄλλων καὶ τοῦ συνόλου τῆς Ἐκκλησίας.

Διότι, φωτιζόμενος καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὴν ἀποστολικὴν χάριν καὶ κλῆσιν ποὺ μοῦ ἐδόθη, παρακαλῶ καὶ διδάσκω τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς νὰ μὴ φρονῇ διὰ τὸν ἑαυτόν του ὑψηλότερα ἀπὸ ὅ,τι πρέπει νὰ φρονῇ, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ ἀληθὲς καὶ δίκαιον φρόνημα, ὥστε νὰ σκέπτεται ἀληθινὰ καὶ συνετὰ διὰ τὸ χάρισμα τῆς πίστεως καὶ τὴν θέσιν, ποὺ ὁ Θεὸς σύμφωνα μὲ τὸ δίκαιον μέτρον του τοῦ ἔχει δώσει. Ἔτσι δὲ θὰ ὑπάρχῃ ἁρμονία, ἑνότης καὶ συνεργασία εἰς τὴν Ἐκκλησίαν.

Ὅπως παραδείγματος χάριν σ’ ἕνα σῶμα ἔχουμε πολλὰ μέλη, ὅλα δὲ τὰ μέλη δὲν ἔχουν τὴν ἴδια λειτουργία,

Διότι, καθὼς εἰς ἕνα σῶμα ἔχομεν πολλὰ μέλη, ὅλα δὲ τὰ μέλη δὲν ἔχουν τὸ αὐτὸ ἔργον,

Διότι ὅπως εἰς τὸ ἕνα σῶμα ἔχομεν πολλὰ μέλη, ὅλα δὲ τὰ μέλη δὲν ἔχουν τὴν αὐτὴν λειτουργίαν καὶ ὑπηρεσίαν,

ἔτσι οἱ πολλοὶ εἴμεθα ἕνα σῶμα ἐν Χριστῷ, καὶ ὁ καθένας λειτουργεῖ ὡς ὄργανο τῶν ἄλλων.

ἔτσι οἱ πολλοὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πιστοί, εἴμεθα ἕνα σῶμα ἕνεκα τῆς ἑνώσεώς μας μὲ τὸν Χριστόν, ὁ καθένας δὲ εἴμεθα μέλη ἀλλήλων καὶ συνεπῶς ὀφείλομεν ταπεινοφρόνως νὰ συνεργαζώμεθα καὶ νὰ ὑπηρετῇ ὁ καθένας τὸ ὅλον σῶμα τῆς Ἐκκλησίας.

ἔτσι καὶ τὰ πολλὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας, οἱ Χριστιανοί, εἴμεθα ἕνα σῶμα μὲ τὸν Χριστόν, καὶ διὰ τοῦ Χριστοῦ μεταξύ μας· ὁ καθένας μας δὲ εἴμεθα μέλη ἀλλήλων, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεργαζώμεθα μεταξύ μας καὶ νὰ ὑπηρετοῦμεν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον.

Ἔχοντας δὲ διάφορα χαρίσματα συμφώνως πρὸς τὴ χάρι, ποὺ μᾶς δόθηκε, ἂς τὰ χρησιμοποιοῦμε. Ἐὰν κανεὶς ἔχῃ προφητεία, ἂς κηρύττει ἀναλόγως μὲ τὴν πίστι του [Σημ.: Ἤ, μὲ τὸ ζῆλο του].

Ἔχοντες δὲ διαφόρους ἱκανότητας ἀνάλογα μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία μᾶς ἐδόθη, ἂς ἀρκούμεθα εἰς αὐτὰς καὶ ἂς μὴ ζητοῦμεν ἐγωϊστικῶς ἐκεῖνα, ποὺ δὲν μᾶς ἔδωκε τὸ Πνεῦμα. Εἴτε δηλαδὴ ἔχομεν προφητείαν, ἂς προφητεύωμεν ἀνάλογα μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ χαρίσματος, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς ἕκαστον προφητεύοντα σύμφωνα μὲ τὸν βαθμὸν τῆς πίστεώς του.

Ἐφ’ ὅσον δὲ ἔχομεν διάφορα χαρίσματα σύμφωνα μὲ τὴν χάριν, ποὺ μᾶς ἔχει δοθῆ ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ἂς ἐπαναπαυώμεθα εἰς αὐτὰ καὶ ἂς ἐργαζώμεθα πνευματικῶς δι’ αὐτῶν. Εἴτε δηλαδὴ ἔχομεν προφητικὸν χάρισμα, ἂς διδάσκωμεν τὴν ἀλήθειαν ἀνάλογα μὲ τὸ χάρισμα αὐτό.

Ἐὰν ἔχῃ διακονία, ἂς διακονῇ. Ἐὰν εἶναι διδάσκαλος, ἂς διδάσκῃ.

Εἴτε ἔχομεν χάρισμα ἐκκλησιαστικῆς διακονίας, ἂς μένωμεν εἰς τὸ χάρισμα τοῦτο τῆς διακονίας· εἴτε κανεὶς εἶναι διδάσκαλος τῶν θείων ἀληθειῶν, ἂς μένῃ ἐν τῇ διδασκαλίᾳ καὶ ἂς ἀρκῆται νὰ ἐξηγῇ τὰς ὑπὸ τῶν προφητῶν ἀποκαλυπτομένας καὶ εἰς τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ περιλαμβανομένας ἀληθείας.

Εἴτε ἔχομεν χάρισμα πνευματικῆς διακονίας εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, ἂς μένωμεν συνεπεῖς εἰς αὐτό· ἐκεῖνος, ποὺ ἔλαβε τὸ χάρισμα νὰ διδάσκῃ, ἂς μένῃ εἰς τὴν διακονίαν τῆς διδασκαλίας καὶ ἂς ἀναλύῃ τὰς ἀληθείας τοῦ Θεοῦ εἰς τοὺς πιστούς.

Ἐὰν ἔχῃ τὸ χάρισμα νὰ παρηγορῇ καὶ νὰ στηρίζῃ, ἂς παρηγορῇ καὶ ἂς στηρίζῃ. Ἐὰν ἔχῃ τὸ χάρισμα νὰ μεταδίδῃ ἀπὸ τὸ ἀγαθά του, ἂς μεταδίδη μὲ ἁπλότητα. Ὁ προϊστάμενος ἂς προΐσταται μὲ ζῆλο. Ὅποιος μοιράζει τὶς ἐλεημοσύνες, ἂς τὸ κάνῃ μὲ προθυμία.

Καὶ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὸ χάρισμα νὰ προτρέπῃ εἰς τὴν ἀρετὴν καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν θείων ἀληθειῶν, τὰς ὁποίας ἀποκαλύπτει μὲν ὁ προφήτης, ἐξηγεῖ δὲ ὁ διδάσκαλος, ἂς μένῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς προτροπῆς. Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει κλίσιν νὰ μοιράζῃ ἀπὸ τὰ ἀγαθά του εἰς τοὺς πτωχούς, ἂς πράττῃ τοῦτο μὲ ἀφέλειαν, χωρὶς ἐπίδειξιν ἢ ἄλλα ἐγωϊστικὰ ἐλατήρια. Ἐκεῖνος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ἡ ἐπιστασία καὶ φροντὶς καὶ ἐπιμέλεια ὁποιουδήποτε καλοῦ ἔργου, ἂς ἐπιστατῇ μὲ προθυμίαν καὶ δραστηριότητα. Καὶ ἐκεῖνος ποὺ κάνει ἐλεημοσύνην, ἂς ἐλεῇ μὲ χαρὰν καὶ προσήνειαν.

Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὸ χάρισμα νὰ παρηγορῇ, νὰ ἐνθαρρύνῃ καὶ νὰ προτρέπῃ τοὺς πιστοὺς εἰς τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς, ἂς μένῃ εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς ἠθικῆς τονώσεως· ἐκεῖνος, ποὺ ἔχει ἀγαθὰ καὶ αἰσθάνεται τὴν ἐσωτερικὴν κλίσιν νὰ τὰ μοιράζῃ εἰς τοὺς πτωχούς, ἂς τὸ πράττῃ μὲ ἁπλότητα καὶ διάκρισιν· ἐκεῖνος ποὺ ἔχει ὁρισθῇ προϊστάμενος, ἂς διαχειρίζεται τὴν ἐξουσίαν καὶ ἂς ἐπιστατῇ εἰς κάθε καλὸν ἔργον μὲ ἐπιμέλειαν καὶ δραστηριότητα· ἐκεῖνος, ποὺ ἐλεεῖ, ἂς προσφέρῃ τὴν ἐλεημοσύνην του μὲ γλυκύτητα καὶ καλωσύνην.

Ἡ ἀγάπη νὰ εἶναι ἀνυπόκριτη. Νὰ μισεῖτε τελείως τὸ κακό, καὶ νὰ προσκολλᾶσθε στὸ καλό.

Ἡ ἀγάπη ἂς εἶναι εἰλικρινὴς καὶ ἐλευθέρα ἀπὸ ὑποκρισίαν. Νὰ ἀποστρέφεσθε μὲ ὅλην σας τὴν δύναμιν τὸ πονηρὸν καὶ να εἶσθε προσκολλημένοι εἰς τὸ ἀγαθόν.

Ἡ ἀγάπη σας ἂς εἶναι πάντοτε εἰλικρινής, ἀπηλλαγμένη ἀπὸ κάθε ὑποκρισίαν καὶ ἰδιοτέλειαν· νὰ ἀποστρέφεσθε καὶ νὰ μισῆτε μὲ ὅλην σας τὴν δύναμιν τὸ πονηρόν, νὰ εἶσθε δὲ καὶ νὰ μένετε πάντοτε προσκολλημένοι εἰς τὸ ἀγαθόν.

Ὡς πρὸς τὴν ἀδελφικὴ ἀγάπη νὰ εἶσθε γεμᾶτοι στοργὴ ὁ ἕνας γιὰ τὸν ἄλλο. Ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσι τιμῆς ὁ ἕνας νὰ συναγωνίζεται τὸν ἄλλο.

Διὰ τῆς φιλαδελφίας νὰ γίνεσθε φιλόστοργοι μεταξύ σας. Νὰ προλαμβάνῃ ὁ καθένας τοὺς ἄλλους εἰς τὸ νὰ τοὺς ἀποδίδῃ τὴν τιμήν.

Διὰ τῆς εἰλικρινοῦς καὶ ἀδελφικῆς ἀγάπης νὰ γίνεσθε φιλόστοργοι ὁ ἕνας εἰς τὸν ἄλλον καὶ ὁ καθένας σας νὰ ἀποδίδῃ τὰ πρωτεῖα τῆς τιμῆς καὶ τοῦ σεβασμοῦ εἰς τοὺς ἄλλους (καὶ νὰ μὴ σπεύδῃ νὰ ζητῇ διὰ τὸν εὐατόν του τιμὰς καὶ πρωτοκαθεδρίας).

Στὴ φροντίδα νὰ μὴν εἶσθε ὀκνηροί. Στὸ πνεῦμα νὰ εἶσθε θερμοί. Τὸν Κύριο νὰ ὑπηρετῆτε ὡς ἀφωσιωμένοι δοῦλοι.

Εἰς τὴν προθυμίαν καὶ τὸν ζῆλον, ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ κάθε ἔργον θεάρεστον, νὰ μὴ εἶσθε δυσκίνητοι καὶ ὀκνηροί. Αἱ ἐσωτερικαί σας πνευματικαὶ δυνάμεις νὰ εἶναι γεμᾶται ἀπὸ θερμὴν ἀφοσίωσιν καὶ πάντοτε ζεσταὶ ἀπὸ τὴν πνευματικὴν φλόγα τοῦ Πνεύματος. Δι’ ὅλων δὲ αὐτῶν νὰ ὑπηρετῆτε ὡς ἀφωσιωμένοι δοῦλοι τὸν Κύριον.

Εἰς τὸν ζῆλον καὶ τὴν δραστηριότητα, ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ κάθε καλὸν ἔργον, νὰ μὴ εἶσθε ράθυμοι καὶ δυσκίνητοι. Τὸ πνεῦμα σας, αἱ ἐσωτερικαὶ πνευματικαὶ δυνάμεις σας, νὰ εἶναι διαποτισμέναι καὶ πλήρεις ἀπὸ τὴν φλόγα τοῦ κατὰ Θεὸν ζήλου. Δι’ ὅλων δὲ αὐτῶν τῶν χαρισμάτων καὶ ἀρετῶν νὰ δουλεύετε μὲ προθυμίαν καὶ νὰ εὐαρεστῆτε εἰς τὸν Κύριον.

Μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ χαίρετε. Στὴ θλῖψι νὰ ὑπομένετε. Στὴν προσευχὴ νὰ ἐπιμένετε.

Ἡ ἀκλόνητος ἐλπίς σας εἰς τὰ μέλλοντα ἀγαθὰ νὰ σᾶς γεμίζῃ χαρὰν καὶ νὰ σᾶς ἐνισχύῃ, διὰ νὰ δεικνύετε ὑπομονὴν εἰς τὴν θλῖψιν. Καὶ νὰ ἐπιμένετε εἰς τὴν προσευχήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ λαμβάνετε σπουδαίαν βοήθειαν δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀρετάς, καθὼς καὶ εἰς τὰς δυσκόλους τοῦ βίου περιστάσεις.

Ἔχοντες ἀκλόνητον τὴν ἐλπίδα εἰς τὰ ἄπειρα ἀγαθά, ποὺ σᾶς ἔχει ἑτοιμάσει ὁ Θεός, νὰ χαίρετε καὶ νὰ ἀγάλλεσθε· εἰς τὴν θλῖψιν νὰ δεικνύετε ὑπομονὴν καὶ γενναιότητα· νὰ ἐπιμένετε πάντοτε μὲ προθυμίαν καὶ ζῆλον εἰς τὴν προσευχήν.

Στὶς ἀνάγκες τῶν ἁγίων (τῶν πιστῶν) νὰ βοηθῆτε. Τὴ φιλοξενία νὰ ἐπιδιώκετε.

Νὰ γίνεσθε συμμέτοχοι καὶ βοηθοὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Χριστιανῶν καὶ νὰ ἐπιδιώκετε τὴν φιλοξενίαν, χωρὶς νὰ περιμένετε οἱ ξενητευμένοι ἀδελφοὶ νὰ σᾶς ζητήσουν αὐτήν.

Μὲ τὰ δῶρα τῆς ἀγάπης σας νὰ γίνεσθε συμμέτοχοι καὶ βοηθοὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Χριστιανῶν· νὰ ἐπιδιώκετε τὴν φιλοξενίαν, χωρὶς νὰ περιμένετε νὰ σᾶς τὴν ζητήσουν.

Νὰ εὔχεσθε γιὰ τοὺς διῶκτες σας, νὰ εὔχεσθε καὶ νὰ μὴ καταρᾶσθε.

Νὰ εὔχεσθε δι’ ἐκείνους, ποὺ σᾶς καταδιώκουν· νὰ εὔχεσθε καὶ νὰ λέγετε καλὰ δι’ ὅλους καὶ ποτὲ νὰ μὴ καταρᾶσθε.

Νὰ εὔχεσθε καὶ νὰ παρακαλῆτε, τὸν Θεὸν δι’ ἐκείνους ποὺ σᾶς διώκουν. Νὰ εὔχεσθε καὶ νὰ λέγετε πάντοτε καλὰ λόγια δι’ ὅλους καὶ ποτὲ νὰ μὴ καταρᾶσθε.

Νὰ χαίρετε μ’ αὐτοὺς ποὺ χαίρουν, καὶ νὰ κλαίετε μ’ αὐτοὺς ποὺ κλαίουν.

Χαίρετε μαζὶ μὲ ἐκείνους ποὺ χαίρουν καὶ κλαίετε μαζὶ μὲ ἐκείνους ποὺ κλαίουν.

Πλημμυρισμένοι ἀπὸ ἀνεπίφθονον ἀγάπην νὰ χαίρετε μαζῆ μὲ ἐκείνους ποὺ χαίρουν καὶ νὰ κλαίετε μαζῆ μὲ ἐκείνους ποὺ θλίβονται καὶ κλαίουν.

Νὰ ἔχετε τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον ὁ ἕνας γιὰ τὸν ἄλλο. Νὰ μὴν ἐπιδιώκετε τὰ μεγαλεῖα, ἀλλὰ ν’ ἀκολουθῆτε τὴν ἁπλοϊκὴ ζωή. Νὰ μὴν εἶσθε ὑπερήφανοι.

Νὰ ἔχετε μεταξύ σας τὰ αὐτὰ φρονήματα καὶ σχέσεις ἁρμονικάς. Μὴ ἀποβλέπετε καὶ μὴ ἐπιζητεῖτε τὰς ὑψηλὰς διακρίσεις καὶ τιμάς, ἀλλὰ νὰ συγκαταβαίνετε πρὸς τοὺς ταπεινοὺς καὶ νὰ συμμερίζεσθε τὴν ταπεινήν τους θέσιν καὶ ἀσημότητα. Μὴ σχηματίζετε διὰ τὸν ἑαυτόν σας τὸ φρόνημα, ὅτι εἶσθε συνετοὶ καὶ ἔχετε σεῖς ὅλην τὴν γνῶσιν, ὥστε νὰ μὴ σᾶς χρειάζεται ἀπὸ ἄλλον συμβουλή.

Νὰ ἔχετε μεταξύ σας τὰ ἴδια φρονήματα, τὰς αὐτὰς πεποιθήσεις καὶ κατευθύνσεις. Μὴ ἔχετε ὑψηλὸν φρόνημα διὰ τὸν ἑαυτόν σας (καὶ μὴ ζητεῖτε ὑψηλὰς διακρίσεις καὶ τιμάς), ἀλλὰ νὰ συγκαταβαίνετε μὲ ἀγάπην καὶ νὰ συναναστρέφεσθε μὲ ἁπλότητα τοὺς ταπεινούς. «Μὴ αὐταπατᾶσθε καὶ φαντάζεσθε διὰ τὸν ἑαυτόν σας ὅτι εἶσθε σεῖς συνετοὶ καὶ φρόνημοι» (ὥστε νὰ μὴ σᾶς χρειάζεται συμβουλὴ καὶ καθοδήγησις ἀπὸ τοὺς ἄλλους).

Σὲ κανένα νὰ μὴν ἀνταποδίδετε κακὸ ἀντὶ κακοῦ. Νὰ προνοῆτε, ὥστε τὰ ἔργα σας νὰ εἶναι ἔντιμα ἐνώπιον ὅλων τῶν ἀνθρώπων (καὶ νὰ μὴ σκανδαλίζεται κανεὶς καὶ δυσφημῆται ὁ Χριστιανισμός).

Μὴ ἀποδίδετε εἰς κανένα κακὸν ἀντὶ κακοῦ ποὺ σᾶς ἔκαμε. Νὰ εἶσθε προνοητικοὶ καὶ προσεκτικοί, ὥστε ἡ διαγωγή σας νὰ εἶναι ἔντιμος καὶ νὰ παρουσιάζεται καλὴ εἰς τὰ μάτια ὅλων τῶν ἀνθρώπων, διὰ νὰ μὴ σκανδαλίζωνται οὗτοι ἐξ αὐτῆς καὶ σχηματίζουν κακὴν ἰδέαν διὰ τὸ εὐαγγέλιον.

Ποτὲ νὰ μὴ ἀποδίδετε κακὸν ἀντὶ κακοῦ, ἀλλά «νὰ λαμβάνετε πρόνοιαν καὶ φροντίδα, ὥστε νὰ φέρεσθε καλὰ καὶ νὰ πράττετε τὰ καλὰ εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους», τοὺς φίλους καὶ τοὺς ἐχθρούς.

Ἂν εἶναι δυνατό, ὅσο ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς νὰ ἔχετε εἰρηνικὲς σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

Ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς, προσπαθεῖτε νὰ ἔχετε εἰρηνικὰς σχέσεις μὲ ὅλους, ἂν εἶναι δυνατόν, τοὺς ἀνθρώπους.

Καθόσον δὲ ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς νὰ ἔχετε εἰρήνην μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

Ἀγαπητοὶ, μὴ κάνετε ἐκδίκησι γιὰ τοὺς ἑαυτούς σας, ἀλλ’ ἀφῆστε τὴν ὀργή, διότι εἶναι γραμμένο· Σ’ ἐμένα ἀνήκει ἡ ἐκδίκησι, ἐγὼ θ’ ἀνταποδώσω, λέγει ὁ Κύριος.

Μὴ ζητῆτε, ἀγαπητοί, μὲ ἐκδικήσεις νὰ ὑπερασπίζετε τὸν ἑαυτόν σας, ἀλλὰ δώσατε τόπον εἰς τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ νὰ ἒλθῃ καὶ νὰ κάμῃ αὐτὴ τὴν ἐκδίκησιν. Διότι εἶναι γραμμένον· Ἐγὼ θὰ κάμω τὴν ἐκδίκησιν· Ἐγὼ θὰ ἀνταποδώσω, λέγει ὁ Κύριος.

Νὰ μὴν ἐκδικῆτε καὶ νὰ μὴν ὑπερασπίζετε τὸν ἑαυτόν σας ἀπέναντι ἐκείνων ποὺ σᾶς ἀδικοῦν, ἀγαπητοί, ἀλλὰ ἀφῆστε ἐλεύθερον τὸν τόπον νὰ ἐνεργήσῃ ἡ δικαία ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐναντίον ἐκείνων ποὺ σᾶς ἀδικοῦν. Διότι εἶναι γραμμένον· εἰς ἐμὲ ἀνήκει ἡ ἐκδίκησις· ἐγὼ θὰ ἀνταποδώσω τὸ δίκαιον». λέγει ὁ Κύριος.

Ἐὰν δὲ ὁ ἐχθρός σου πεινᾷ, δίνε του νὰ φάγῃ· ἐὰν διψᾷ, δίνε του νὰ πιῇ. Καὶ κάνοντας αὐτὸ θὰ συσσωρεύσῃς πάνω στὸ κεφάλι του ἀναμμένα κάρβουνα (τύψεων καὶ ἐντροπῆς, καὶ μπορεῖ ν’ ἀλλάξῃ καὶ νὰ γίνῃ φίλος).

Ἐὰν λοιπὸν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, δίδε ψωμὶ καὶ τροφὴν εἰς αὐτόν· ἐὰν διψᾷ, φέρε του νερὸ νὰ πίῃ· διότι, ἐὰν πράττῃς αὐτό, θὰ μαζεύσῃς ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του σὰν ἄλλα κάρβουνα ἀναμμένα σωροὺς ἐντροπῆς καὶ τύψεως συνειδήσεως.

Κάνετε κάτι πολὺ περισσότερον· δηλαδὴ «ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου δίδε του ψωμί, ἐὰν διψᾷ φέρε του νερὸ νὰ πιῇ· διότι ἐὰν αὐτὰ τὰ καλὰ πράττῃς, εἶναι σὰν νὰ βάζῃς σωροὺς ἀπὸ ἀναμμένα κάρβουνα εἰς τὸ κεφάλι του». (Αὐτὸς δηλαδὴ θὰ καταληφθῇ ἀπὸ φλογερᾶς τύψεις συνειδήσεως καὶ θὰ δοκιμάσῃ μεγάλην ἐντροπὴν διὰ τὸ κακόν, ποὺ σοῦ ἔκαμε).

Νὰ μὴ νικᾶσαι ἀπὸ τὸ κακό, ἀλλὰ νὰ νικᾷς τὸ κακὸ μὲ τὸ καλό.

Μὴ νικᾶσαι ἀπὸ τὸ κακόν, ὥστε διὰ παραφορῶν καὶ ἐκδικήσεων νὰ παρασύρεσαι καὶ σὺ εἰς αὐτό, ἀλλὰ νίκα μὲ τὸν καλὸν τρόπον καὶ μὲ τὴν ἀγαθοεργίαν τὸ κακόν. Αὐτὰ εἶναι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ὁ καθένας σας ὡς μέλος τῆς Ἐκκλησίας πρέπει νὰ τηρῇ ἀπέναντι τῶν ἄλλων Χριστιανῶν ἀδελφῶν του.

Νὰ μὴ νικᾶσαι ἀπὸ τὸ κακὸν καὶ νὰ μὴ κυριαρχῆσαι ἀπὸ ὀργὴν καὶ ἐκδίκησιν ἐναντίον αὐτοῦ, ποὺ σὲ ἠδίκησε, ἀλλὰ νὰ νικᾷς τὸ κακὸν μὲ τὴν καλωσύνην καὶ τὰ ἀγαθά σου ἔργα.