Πρὸς Ῥωμαίους 9

Ἀλήθεια λέγω ὡς χριστιανός, δὲν ψεύδομαι. Ἔχω ἔντονη τὴ μαρτυρία τῆς συνειδήσεώς μου, ποὺ ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο,

Ἄς ἔλθω τώρα εἰς ἄλλο ζήτημα. Λέγω ἀλήθειαν ὡς ἄνθρωπος, ποὺ ἐγνώρισε τὸν Χριστὸν καὶ εὑρίσκεται εἰς στενὴν σχέσιν μὲ αὐτόν. Δὲν ψεύδομαι. Εἰς τοῦτο δὲ συμμαρτυρεῖ καὶ ἡ συνείδησίς μου φωτιζομένη ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα.

Ἀλήθειαν σᾶς λέγω, ὡς ἄνθρωπος ποὺ ὁμιλεῖ ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ, δὲν ψεύδομαι καὶ ἔχω μαρτυροῦσαν καὶ ἐπιβεβαιώνουσαν τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν ταύτην τὴν συνείδησίν μου, ἡ ὁποία φωτίζεται ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα.

ὅτι λύπη μεγάλη ὑπάρχει μέσα μου καὶ ἀδιάκοπη ὀδύνη στὴν καρδιά μου.

Σᾶς βεβαιώνω λοιπόν, ὅτι μεγάλη λύπη ὑπάρχει μέσα μου καὶ πόνος συνεχὴς καὶ ἀδιάκοπος εἰς τὸ βάθος τῆς καρδίας μου διὰ τὴν ἀπιστίαν τῶν ὁμοεθνῶν μου Ἰουδαίων.

Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι μεγάλη λύπη ὑπάρχει μέσα μου, συνεχῆς καὶ ἀκατάπαυστος πόνος εἰς τὴν καρδίαν μου, διὰ τὴν σκληροκαρδίαν καὶ ἀπιστίαν τῶν ὁμοεθνῶν μου Ἑβραίων.

Θὰ εὐχόμουν μάλιστα νὰ χωρισθῶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ τὸ Χριστὸ γιὰ χάρι τῶν ἀδελφῶν μου, τῶν ὁμοεθνῶν μου.

Θὰ ηὐχόμην δὲ ἐγώ, τὸν ὁποῖον τίποτε δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ χωρίσῃ ἀπὸ τὸν Χριστόν, νὰ χωρισθῶ ἀπὸ αὐτὸν διαπαντός, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό, χάριν τῶν ἀδελφῶν μου Ἰουδαίων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συγγενεῖς μου ἐκ σαρκικῆς καταγωγῆς.

Θὰ ηὐχόμην δὲ νὰ χωρισθῶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ τὸν Χριστὸν καὶ νὰ γίνω ἀνάθεμα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν μὲ τὴν καταδίκην μου αὐτὴν νὰ σωθοῦν οἱ κατὰ σάρκα ἀδελφοί μου, οἱ ὁμοεθνεῖς μου Ἰουδαῖοι.

Αὐτοὶ φέρουν τὸ τιμημένο ὄνομα Ἰσραηλῖτες. Αὐτοὶ υἱοθετήθηκαν ἀπ’ τὸ Θεό. Αὐτῶν εἶναι ἡ δόξα καὶ οἱ διαθῆκες καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ λατρεία καὶ οἱ ὑποσχέσεις.

Λυποῦμαι δέ, διότι ἀπεξενώθησαν ἀπὸ τὴν σωτηρίαν, ποὺ μᾶς ἔφερεν ὁ Μεσσίας, αὐτοί, οι ὁποῖοι εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἰακώβ, ποὺ ἔλαβεν ἀπὸ τὸν Θεὸν τὸ τιμητικὸν ὄνομα Ἰσραήλ· αὐτοί, τοὺς ὁποίους υἱοθέτησεν ὁ Θεὸς καὶ ἐνεφανίσθη εἰς αὐτοὺς ἐνδόξως καὶ τοὺς ἔδωκε τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως ἀνενέωσε· τοὺς ἔδωκε δὲ καὶ τὴν νομοθεσίαν καὶ τὴν λατρείαν καὶ τὰς ὑποσχέσεις.

Αὐτοὶ ποὺ εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἰακώβ, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκει ἡ υἱοθεσία καὶ ἡ δόξα μὲ τὰ τόσα θαύματα ποὺ ἔκαμε πρὸς χάριν αὐτῶν ὁ Θεός· εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν αἱ συνθῆκαι, ποὺ εἶχε κάμει ὁ Θεὸς μὲ τοὺς προγόνους των, καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ λατρεία καὶ αἱ ἀνεκτίμητοι ὑποσχέσεις.

Αὐτῶν εἶναι οἱ πατέρες (οἱ ἔνδοξοι πατριάρχες). Καὶ ἀπ’ αὐτοὺς προῆλθε ὁ Χριστὸς ὡς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Θεὸς ὁ ἐξουσιαστὴς πάντων, ὁ δοξασμένος στοὺς αἰῶνες, ἀμήν.

Ἐχωρίσθησαν ἀπὸ τὸν Μεσσίαν αὐτοί, τῶν ὁποίων ἐθνικὴ κληρονομία εἶναι οἱ μακαριστοὶ πατέρες, καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατάγεται ὁ Χριστὸς κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην του φύσιν, ὁ ὁποῖος εἶναι Θεὸς ἐξουσιαστὴς ὅλων, ἄξιος νὰ ὑμνῆται εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

Αὐτοί, τῶν ὁποίων οἱ πατέρες καὶ οἱ πατριάρχαι εἶναι ἐπίσημοι καὶ ἔνδοξοι καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατάγεται, κατὰ σάρκα, ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος εἶναι Θεός, κύριος καὶ ἐξουσιαστὴς ὅλων, ἄξιος νὰ ὑμνῆται καὶ νὰ δοξάζεται εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ διαψεύσθηκε ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Διότι ἀληθινὸς Ἰσραηλιτικὸς λαὸς δὲν εἶναι ὅλοι οἱ καταγόμενοι ἀπὸ τὸν Ἰσραήλ (τὸν Ἰακώβ, τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς τιμητικῶς ὠνόμασε Ἰσραήλ).

Τὸ ὅτι ὅμως ἐχωρίσθησαν οἱ Ἰσραηλῖται ἀπὸ τὸν Μεσσίαν καὶ ἐξέπεσαν ἀπὸ τὰς εὐλογίας, ποὺ μᾶς ἔφερε, δὲν ἔχει τέτοιαν σημασίαν, ὁποίαν ἐκ πρώτης ὄψεως θὰ ἐφαντάζετο κανείς. Δὲν σημαίνει δηλαδή, ὅτι ἔχασε τὴν δύναμίν του καὶ διεψεύσθη ὁ λόγος, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς ἐβεβαίωσε τὴν διαθήκην του. Διότι ἀληθινὸς ἰσραηλιτικὸς λαὸς δὲν εἶναι ὅλοι, ὅσοι κατάγονται σαρκικῶς ἀπὸ τὸν Ἰσραήλ.

Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ἐξέπεσαν αὐτοὶ ἀπὸ τὰς εὐλογίας, δὲν σημαίνει ὅτι ἔχει ξεπέσει καὶ διαψευσθῆ ὑπὸ τῶν πραγμάτων ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, διότι ἀληθινοὶ Ἰσραηλῖται δὲν εἶναι ὅλοι ὅσοι κατάγονται σαρκικῶς ἀπὸ τὸν Ἰσραήλ,

Οὔτε διότι εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ εἶναι ὅλοι ἀληθινὰ τέκνα του. Ἀλλ’ (ὅπως εἶπε ὁ Θεὸς στὸν Ἀβραὰμ) ἀπὸ τὸν Ἰσαὰκ θὰ προέλθουν οἱ ἀληθινοὶ ἀπόγονοί σου.

Οὔτε διότι εἶναι σαρκικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, εἶναι δι’ αὐτὸ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ μὲ κληρονομικὰ δικαιώματα ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας. Ἀλλά, καθὼς λέγει ἡ Γραφή, ἀπὸ τὸν Ἰσαὰκ θὰ ὀνομασθοῦν οἱ ἀληθινοὶ ἀπόγονοί σου.

οὔτε, διότι εἶναι σαρκικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, εἶναι ὅλοι ἄξια τέκνα τοῦ Ἀβραάμ. Ἀλλά, ὅπως ὁ Θεὸς εἶπεν εἰς τὸν Ἀβραάμ, «θὰ ὀνομασθοῦν ἀληθινοὶ ἀπόγονοί σου ἀπὸ τὸν Ἰσαάκ»,

Δηλαδὴ τέκνα τοῦ Θεοῦ (καὶ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ) δὲν εἶναι τὰ τέκνα ποὺ γεννῶνται κατὰ τὸ φυσικό νόμο, ἀλλὰ τὰ τέκνα ποὺ γεννῶνται κατόπιν τῆς ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ, αὐτὰ θεωροῦνται ἀληθινὰ τέκνα.

Μὲ ἄλλα λόγια τέκνα τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι τὰ σαρκικὰ τέκνα, ποὺ γεννῶνται κατὰ νόμους φυσικούς. Ἀλλὰ τὰ τέκνα, ποὺ γεννῶνται σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ, αὐτὰ λογαριάζονται εἰς ἀληθινοὺς καὶ πραγματικοὺς ἀπογόνους.

δηλαδὴ τέκνα τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι ὅλοι οἱ κατὰ σάρκα ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, ποὺ γεννῶνται σύμφωνα μὲ τοὺς φυσικοὺς νόμους. Ἀλλὰ θεωροῦνται καὶ εἶναι γνήσια τέκνα καὶ πραγματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ αὐτοὶ ποὺ γεννῶνται σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ.

Διότι αὐτὸς ὁ λόγος εἶναι λόγος ὑποσχέσεως·Τὸ ἐρχὀμενο ἔτος τὸν ἴδιο καιρὸ θὰ ἔλθω πάλι, καὶ ἡ Σάρρα θὰ ἔχῃ υἱό.

Διότι εἶναι λόγος ἐπαγγελίας καὶ ὑποσχέσεως ὁ λόγος αὐτός, τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς εἶπεν εἰς τὸν Ἀβραάμ, ὅταν προανήγγελλε τὴν γέννησιν τοῦ Ἰσαάκ, τοῦ μόνου πραγματικοῦ κληρονόμου τοῦ Ἀβραάμ. Εἶπε δηλαδὴ ὁ Θεός: Τὸ ἐρχόμενον ἔτος σὰν τώρα θὰ ἔλθω καὶ ἡ στεῖρα Σάρρα θὰ ἔχῃ παιδί.

Διότι εἶναι λόγος τῆς ἐπισήμου ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς τὸν ὁποῖον εἶπεν εἰς τὸν Ἀβραάμ· ὅτι δηλαδή, «κατὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος, εἰς τέτοιαν ἐποχήν, θὰ ἔλθω, καὶ ἡ στεῖρα Σάρρα θὰ ἔχῃ παιδί», δηλαδὴ τὸν Ἰσαάκ.

Ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλὰ καὶ ἡ Ρεβέκκα ἀπέκτησε τέκνα ἀπὸ τὸν αὐτὸν ἄνδρα, τὸν Ἰσαὰκ τὸν πατέρα μας.

Ὄχι δὲ μόνον ἡ Σάρρα ἐγέννησε κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ Ρεβέκκα ἔλαβε θείαν ἐπαγγελίαν καὶ ὑπόσχεσιν καὶ ἀπὸ ἕνα ἄνδρα, δηλαδὴ τὸν πατέρα μας Ἰσαάκ, συνέλαβε καὶ ἐτεκνοποίησεν.

Ὄχι μόνον δὲ ἡ Σάρρα ἐτεκνοποίησε, σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ Ρεβέκκα ἔλαβε τέτοια ὑπόσχεσιν καὶ ἀπὸ ἕνα ἄνδρα, δηλαδὴ τὸν πατέρα μας Ἰσαάκ, ἐτεκνοποίησε.

Ἐνῷ δὲ ἀκόμη (τὰ τέκνα τοῦ αὐτοῦ πατέρα καὶ τῆς αὐτῆς μητέρας) δὲν εἶχαν γεννηθῆ καὶ δὲν εἶχαν πράξει κάτι καλὸ ἢ κακό, γιὰ νὰ ἰσχύῃ ἡ ἐκ τῶν προτέρων ἀπόφασι τοῦ Θεοῦ γιὰ ἐκλογὴ, ἀπόφασι ποὺ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἔργα, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Θεό, ποὺ κάνει τὴν κλῆσι,

Ὅτι δὲ σύμφωνα μὲ θείαν ὑπόσχεσιν ἐγέννησε καὶ ἡ Ρεβέκκα, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι, ἐνῷ ἀκόμη δὲν εἶχαν γεννηθῆ τὰ δίδυμα παιδιά της καὶ δὲν εἶχαν ἀκόμη πράξει κάτι ἀγαθὸν ἢ κακόν,

Εἶναι δὲ ἀξιοσημείωτον ὅ,τι πρὶν ἀκόμη γεννηθοῦν τὰ παιδιά, ὅταν δὲν εἶχαν πράξει κάτι καλὸν ἢ κάτι κακόν,

ὁ Θεὸς εἶπε στὴ Ρεβέκκα· Ὁ μεγαλύτερος (ὁ πρωτότοκος) θὰ ὑπηρετήσῃ τὸ νεώτερο (τὸ δευτερότοκο).

ἐλέχθη εἰς αὐτήν, ὅτι ὁ μεγαλύτερος Ἠσαῦ θὰ δουλεύσῃ εἰς τὸν μικρότερον Ἰακώβ. Καὶ ἔγινεν αὐτό, διὰ νὰ μένῃ στερεὰ καὶ ἀδιαμφισβήτητος ἡ βουλὴ καὶ ἡ προαπόφασις τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία βασίζεται εἰς τὴν ἐκλογήν του καὶ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἔργα ἀνθρώπου, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος καλεῖ καὶ προορίζει τοὺς ἀνθρώπους.

ἐλέχθη εἰς τὴν Ρεβέκκαν ἀπὸ τὸν Θεόν, ὅτι «ὁ μεγαλύτερος, ὁ Ἡσαῦ, θὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸν μικρότερον, εἰς τὸν Ἰακώβ», καὶ τοῦτο διὰ νὰ μένῃ στερεὰ καὶ ἀκλόνητος ἡ θεία βουλὴ καὶ προαπόφασις, ἡ ὁποία δὲν ἐκξαρτᾶται ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν καλοῦντα Θεόν.

Καὶ τοῦτο συμφωνεῖ μὲ τὸν ἄλλο λόγο τῆς Γραφῆς, Τὸν Ἰακὼβ ἀγάπησα, ἐνῷ τὸν Ἠσαῦ μίσησα (Ὁ λόγος ἀναφέρεται σ’ ἐξωτερικὲς συνθῆκες· Τὸν Ἰακὼβ μὲ τὸ λαό του ἐξέλεξα καὶ εὐνόησα, ἐνῷ τὸν Ἠσαῦ μὲ τὸ λαό του ἀπέρριψα καὶ δὲν εὐνόησα).

Πράγματι δὲ ἡ ὑπόσχεσις αὐτὴ τοῦ Θεοῦ ἔλαβε τελείαν ἐπαλήθευσιν σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν προφήτην Μαλαχίαν· Τὸν Ἰακὼβ καὶ τοὺς Ἰσραηλίτας, ποὺ κατάγονται ἀπὸ αὐτόν, ἠγάπησα, λέγει ὁ Θεός· τὸν δὲ Ἠσαῦ καὶ τοὺς ἀπογόνους του Ἰδουμαίους ἀπεδοκίμασα.

Πράγματι δὲ ἡ βουλὴ τοῦ Θεοῦ ἐπραγματοποιήθη, σύμφωνα καὶ μὲ ἐκεῖνο ποὺ ἔχει γραφῆ καὶ ἀπὸ τὸν προφήτην Μαλαχίαν· «τὸν Ἰακὼβ καὶ τοὺς ἀπογόνους του Ἰσραηλίτας ἠγάπησα, τὸν δὲ Ἡσαῦ καὶ τοὺς Ἰδουμαίους ἀπογόνους του ἐμίσησα».

Τί θὰ εἰποῦμε τώρα; Μήπως εἶναι ἄδικος ὁ Θεός; Μὴ γένοιτο!

Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ προτίμησις ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος καλεῖ τὸν ἄνθρωπον, τί λοιπὸν θὰ εἴπωμεν; Διέπραξεν ἀδικίαν ὁ Θεὸς εἰς βάρος τοῦ Ἠσαῦ; Μὴ γένοιτο νὰ μᾶς περάσῃ ἀπὸ τὸν νοῦν κάτι τέτοιο.

Ἐμπρὸς εἰς τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Θεοῦ τί θὰ εἴπωμεν; Μήπως διεπράχθη ἀδικία ἀπὸ τὸν Θεὸν εἰς βάρος τοῦ Ἡσαῦ; Μὴ γένοιτο!

Βεβαίως στὸ Μωυσῆ λέγει· Θὰ ἐλεήσω ὅποιον θὰ λυποῦμαι, καὶ θὰ φανῶ σπλαχνικὸς σ’ ὅποιον θὰ σπλαχνίζωμαι.

Πάντοτε οὕτως ἐνεργεῖ ὁ Θεός, ἀποδεικνύεται δὲ τοῦτο ἀπὸ τὸ ὅτι καὶ εἰς ἄλλο μέρος βεβαιώνει ἡ Ἁγία Γραφὴ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προορισμόν, ποὺ κάνει ὁ δίκαιος Θεός. Εἶπε δηλαδὴ εἰς τὸν Μωϋσὴν ὁ Θεός· Θὰ ἐλεήσω ὁποιονδήποτε ἐγὼ ὁ ἀπροσωπόληπτος καὶ δίκαιος κρίνω ἄξιον τοῦ ἐλέους μου, καὶ θὰ δείξω τοὺς οἰκτιρμούς μου εἰς ὁποιονδήποτε ἐγὼ εὑρίσκω ἄξιον τῆς εὐσπλαγχνίας μου.

Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν Μωϋσῆν εἶπεν ὁ Θεός· «ἐγὼ ὁ δίκαιος καὶ ἀπροσωπόληπτος θὰ ἐλεήσω ἐκεῖνον ποὺ κρίνω ἄξιον ἐλέους καὶ θὰ ἐκδηλώσω τὴν στοργὴν καὶ τοὺς οἰκτιρμούς μου πρὸς ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον κρίνω ἄξιον τῆς ἐσπλαγχνίας μου».

Καὶ ἄρα ἡ θεία εὔνοια δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴ θέλησι οὔτε ἀπὸ τὴν προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Τὸ συμπέρασμα λοιπὸν ἐκ τῆς μαρτυρίας αὐτῆς εἶναι, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Ἰακὼβ καὶ τοῦ Ἠσαῦ ἐνήργησεν ὁ Θεὸς σύμφωνα μὲ ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει γενικῶς. Κατὰ τὴν ἀρχὴν δὲ αὐτὴν τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ δὲν ἐξαρτᾶται τελείως καὶ ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὸν θέλοντα οὐδὲ ἀπὸ τὸν ἐπιδιώκοντα τὸ ἔλεος τοῦτο ἄνθρωπον, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ἐλεοῦντα Θεόν.

Ἄρα τὸ θεῖον ἔλεος δὲν ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ τὸ θέλει καὶ τρέχει διὰ νὰ τὸ ἀποκτήσῃ, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν ἐλεοῦντα Θεόν.

Στὸ δὲ Φαραὼ ἡ Γραφὴ (ὁ Θεός, ὅπως ἀναφέρεται στὴ Γραφὴ) λέγει· Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς σὲ διήγειρα ὥστε ν’ ἀντιδρᾷς, γιὰ νὰ δείξω ἐξ αἰτίας σου τὴ δύναμί μου καὶ νὰ διαλαληθῇ τὸ ὄνομά μου σὲ ὅλη τὴ γῆ.

Αὐτὸ ἄλλως τε φαίνεται καὶ ἀπὸ ἄλλο τῆς Γραφῆς παράδειγμα. Διότι λέγει ἡ Γραφὴ εἰς τὸν Φαραώ, ὅτι ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐπέτρεψα νὰ ἀνυψωθῇς εἰς τὸ βασιλικὸν ἀξίωμα, διὰ νὰ δείξω διὰ σοῦ τὴν δύναμίν μου καὶ νὰ διαφημισθῇ τὸ ὄνομά μου εἰς ὅλην τὴν γῆν.

Διότι, ὅπως εἶναι γραμμένο εἰς τὴν Ἔξοδον, εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Φαραώ· ὅτι «δι’ αὐτὸ τοῦτο ἐπέτρεψα νὰ ἐξερεθισθῇς καὶ νὰ σκληρυνθῇς, διὰ νὰ δείξω διὰ μέσου σοῦ εἰς τὸν λαόν μου, μὲ τὰ μεγάλα θαύματά μου, τὴν δύναμίν μου καὶ νὰ διαλαληθῇ τοιουτοτρόπως τὸ ὄνομά μου εἰς ὅλην τὴν γῆν».

Καὶ ἄρα ὅποιον θέλει ἐλεεῖ, καὶ ὅποιον θέλει σκληρύνει.

Συνάγεται λοιπὸν καὶ ἀπὸ τὸ νέον αὐτὸ τῆς Ἁγίας Γραφῆς παράδειγμα, ὅτι ἐλεεῖ ὁ Θεὸς ἐκεῖνον ποὺ θέλει, ἀλλὰ καὶ ὅποιον θέλει, τὸν ἐγκαταλείπει καὶ σκληρύνεται. Προϋποτίθεται ὅμως, ὅτι πάντοτε ἡ θέλησις καὶ ἡ προτίμησις αὐτὴ τοῦ Θεοῦ στηρίζεται ἐπὶ τῆς προγνώσεως καὶ τῆς δικαιοσύνης του.

Ἄρα, λοιπόν, ὅποιον θέλει ὁ παντοδύναμος Θεὸς ἐλεεῖ καὶ ὅποιον θέλει τὸν ἀφίνει νὰ σκληρυνθῇ, σύμφωνα μὲ τὴν δικαίαν αὐτοῦ πρόγνωσιν.

Κατόπιν τούτου θὰ μοῦ εἰπῇς· «Γιατὶ πλέον ὁ Θεὸς κατηγορεῖ τὸν ἄνθρωπο; Στὸ θέλημά του ποιός βεβαίως μπόρεσε ποτὲ ν’ ἀντισταθῇ;».

Ὕστερον λοιπὸν ἀπὸ αὐτὰ θὰ μοῦ προβάλῃς τὴν ἔνστασιν: Ἀφοῦ ὅποιον ὁ Θεὸς θέλει, τὸν ἐγκαταλείπει καὶ σκληρύνεται, διατί πλέον ἀποδοκιμάζει καὶ κατακρίνει τοὺς σκληρυνομένους; Εἰς τὸ θέλημά του ποῖος ἀντεστάθη ποτέ;

Θὰ μοῦ εἴπῃς ὅμως τώρα· ἀφοῦ ὅποιον θέλει τὸν ἀφίνει καὶ σκληρύνεται, διατί τὸν καταδικάζει; Εἰς τὸ θέλημά του ποιὸς ποτὲ ἔχει ἀντισταθῆ;

Ἀλλ’ ὦ ἄνθρωπε, ποιός εἶσαι σύ, ποὺ κάνεις κριτικὴ στὸ Θεό; Μήπως μπορεῖ τὸ πήλινο ἀγγεῖο νὰ εἰπῇ στὸν ἀγγειοπλάστη του· «Γιατί μὲ ἔκανες ἔτσι;»;

Βεβαίως κανεὶς ποτὲ δὲν ἀντεστάθη εἰς τὸ θέλημά του. Ἀλλὰ ποῖος εἶσαι σύ, ὦ ἀνόητε ἄνθρωπε, ὁ ὁποῖος ἀντιλέγεις εἰς τὸν Θεόν; Μήπως ἡμπορεῖ τὸ πήλινον ἀγγεῖον νὰ εἴπῃ εἰς ἐκεῖνον ποὺ τὸ ἔπλασε, διατί μὲ ἔκαμες δι’ αὐτὴν ἢ διὰ τὴν ἄλλην χρῆσιν;

Βεβαίως, κανεὶς δὲν ἔχει ἀντισταθῆ καὶ δὲν ἔχει ματαιώσει τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ· ἀλλά, ὦ ἄνθρωπε, σὺ ποιὸς εἶσαι ὁ ὁποῖος συζητεῖς καὶ ἀντιλέγεις πρὸς τὸν Θεόν; «Μήπως εἶναι δυνατόν ποτὲ τὸ πήλινον ἀγγεῖον νὰ πῇ εἰς τὸν ἀγγειοπλάστην ποὺ τὸ ἔπλασε· Διατί μὲ ἔκαμες ἔτσι;

Ἢ δὲν ἔχει ὁ ἀγγειοπλάστης ἐξουσία πάνω στὸν πηλό, ἀπὸ τὴν αὐτὴ μᾶζα πηλοῦ νὰ κατασκευάσῃ ἄλλο μὲν ἀγγεῖο γιὰ σπουδαία χρῆσι καὶ ἄλλο γιὰ εὐτελῆ;

Ἢ δὲν ἔχει ὁ ἀγγειοπλάστης ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ πηλοῦ νὰ κατασκευάσῃ ἀπὸ τὸ αὐτὸ ζυμωμένον ὑλικὸν ἄλλο μὲν ἀγγεῖον διὰ χρῆσιν τιμητικήν, ἄλλο δὲ διὰ χρῆσιν πρόστυχον; Ἔτσι καὶ ὁ Θεός, χωρὶς νὰ ἐκμηδενίζῃ τὸ αὐτεξούσιον καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀνθρώπου, ἔχει τάξει τὸν καθένα διὰ κάποιον σκοπὸν ἐξυπηρετικὸν τοῦ σχεδίου του.

Ἢ μήπως ὁ κεραμοποιὸς δὲν εἶναι κύριος καὶ ἐξουσιαστὴς εἰς τὸν πηλόν του, ὥστε νὰ κάμῃ ἀπὸ τὸ αὐτὸ φύραμα ἄλλο μὲν σκεῦος διὰ χρῆσιν τιμητικὴν καὶ ἄλλο διὰ χρῆσιν εὐτελῆ;

Τὶ μπορεῖς νὰ εἰπῇς, ἂν ὁ Θεὸς μὲ πολλὴ μακροθυμία ἀνέχθηκε νὰ ὑπάρχουν σκεύη ἄξια ὀργῆς, ἑτοιμασμένα γιὰ καταστροφὴ (ἐννοεῖ τὸ Φαραὼ καὶ τοὺς ἄλλους Αἰγυπτίους), ἐπειδὴ ἤθελε νὰ δείξῃ τὴν (δικαία) ὀργή του καὶ νὰ κάνῃ γνωστὴ τὴ δύναμί του ἐπιφέροντας (ὕστερα λόγῳ τῆς ἀμετανοησίας τους) τὴν τιμωρία,

Ἐὰν λοιπὸν θέλων ὁ Θεὸς νὰ δείξῃ τὴν ὀργήν του καὶ νὰ καταστήσῃ γνωστὸν τί δύναται νὰ κάμῃ, ἠνέχθη μὲ πολλὴν μακροθυμίαν ἀγγεῖα καὶ σκεύη ἄξια νὰ ἐπισύρουν τὴν ὀργήν του, τὰ ὁποῖα μόνα τους ἐκατάρτισαν τὸν ἑαυτόν τους διὰ τὴν ἀπώλειαν, τί ἡμπορεῖς νὰ εἴπῃς σύ, ποὺ τολμᾷς νὰ ἀντιλέγῃς εἰς τὸν Θεόν;

Ἐὰν δὲ ὁ Θεός, θέλων νὰ δείξῃ τὴν ὀργήν του καὶ νὰ κάμῃ γνωστὴν τὴν δύναμίν του, ἠνέχθη μὲ πολλὴν μακροθυμίαν σκεύη ὀργῆς, τὰ ὁποῖα μόνα των, μὲ τὴν ἀμετανόητον κακίαν των, ἑτοίμασαν καὶ προώρισαν τὸν εὐατόν των διὰ τὴν ἀπώλειαν, σὺ τί ἠμπορεῖς εἰς τοῦτο νὰ πῇς;

ἀλλὰ καὶ νὰ κάνῃ γνωστὸ τὸν πλοῦτο τῆς δόξης του σὲ σκεύη ἄξια ἐλέους, ποὺ προετοίμασε γιὰ δόξα;

Καὶ τί πάλιν ἡμπορεῖς νὰ εἴπῃς, ἐὰν ὁ Θεὸς ἡνέχθη μὲ πολλὴν ἀγαθότητα σκεύη ἄξια τοῦ ἐλέους του, διὰ νὰ καταστήσῃ γνωστὸν τὸν πλοῦτον τῶν ἐνδόξων καὶ λαμπρῶν ἰδιοτήτων του εἰς τὰ σκεύη αὐτά, δηλαδὴ εἰς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἀξίους τοῦ ἐλέους του, τοὺς ὁποίους ἐκ προτέρου ἑτοίμασε διὰ νὰ τοὺς δοξάσῃ;

Καὶ πάλιν τί ἠμπορεῖς νὰ πῇς, ἐὰν ὁ Θεός, θέλων νὰ δείξῃ τὸν πλοῦτον τῆς δόξῃς αὐτοῦ, ἔδωσε χάριν εἰς σκεύη ἐλέους, εἰς ἀνθρώπους δηλαδὴ ἀξίους τοῦ ἐλέους του, τοὺς ὁποίους ἐκ τῶν προτέρων παρεσκεύασε καὶ ἡτοίμασε διὰ νὰ τοὺς δοξάσῃ;

Αὐτοὺς καὶ κάλεσε (ποὺ εἶναι σκεύη ἄξια ἐλέους), ἐμᾶς δηλαδή, ὄχι μόνο ἀπὸ τοῦς Ἰουδαίους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς,

Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἴμεθα ἡμεῖς, τοὺς ὁποίους ἀδιακρίτως καταγωγῆς μᾶς ἐκάλεσεν ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς,

Αὐτοὺς δὲ τοὺς ἀνθρώπους, δηλαδὴ ἡμᾶς, ἐκάλεσεν εἰς τὴν δόξαν, ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς.

ὅπως καὶ λέγει στὸ βιβλίο τοῦ Ὡσηέ· Καὶ αὐτούς, ποὺ δὲν εἶναι λαός μου, θὰ ὀνομάσω λαό μου. Καὶ αὐτὴ, ποὺ δὲν εἶναι ἀγαπημένη (ὡς ἄπιστη σύζυγὸς μου), θὰ ὀνομάσω ἀγαπημένη.

σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου Ὡσηέ· θὰ ὀνομάσω λαόν μου τοὺς ἐθνικούς, οἱ ὁποῖοι τώρα δὲν εἶναι λαός μου, καὶ θὰ ὀνομάσω ἀγαπημένην τὴν Ἐκκλησίαν τῶν εἰδωλολατρῶν, ἡ ὁποία τώρα δὲν εἶναι ἀγαπημένη μου·

Σύμφωνα καὶ μὲ ἐκεῖνο ποὺ εἶπε ὁ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου Ὡσηέ· «θὰ καλέσω καὶ θὰ ἀναδείξω λαόν μου τοὺς ἐθνικούς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τώρα λαός μου καὶ θὰ καλέσω καὶ θὰ ἀναδείξω ἀγαπημένην μου τὴν ἐκκλησίαν τῶν εἰδωλολατρῶν, ἡ ὁποία τώρα δὲν εἶναι ἀγαπημένη μου».

Καὶ στὸν τόπο, ὅπου εἰπώθηκε σ’ αὐτούς, «Ἐσεῖς δὲν εἶσθε λαός μου», ἐκεῖ θὰ ὀνομασθοῦν παιδιὰ τοῦ ζωντανοῦ (τοῦ ἀληθινοῦ) Θεοῦ.

καὶ θὰ συμβῇ ὥστε εἰς τὸν τόπον καὶ τὴν χώραν τῶν εἰδωλολατρῶν, ὅπου ἐλέχθη εἰς αὐτούς· Δὲν εἶσθε λαός μου σεῖς, ἐκεῖ θὰ ὀνομασθοῦν παιδιὰ τοΰ ζῶντος Θεοῦ.

Καὶ εἰς τὴν χώραν ὄχι μόνον τῶν Ἑβραίων, ἀλλὰ καὶ τῶν εἰδωλολατρῶν, ὅπου ἐλέχθη εἰς αὐτούς· «δὲν εἶσθε σεῖς λαός μου», καὶ ἐκεῖ ἀκόμη θὰ ὀνομασθοῦν παιδιὰ τοῦ ζῶντος Θεοῦ.

Ὁ Ἡσαΐας δὲ φωνάζει γιὰ τὸν Ἰσραήλ· Ἐὰν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἰσραηλιτῶν σὰν τὴν ἄμμο τῆς θαλάσσης, μόνο ἕνα μικρὸ ὑπόλοιπο θὰ σωθῇ.

Ἀλλὰ καὶ ὁ Ἡσαΐας φωνάζει διὰ τὸν Ἰσραηλιτικὸν λαόν· Ἐὰν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἰσραὴλ ἀναρίθμητος, σὰν τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης, δὲν θὰ σωθοῦν ὅλοι αὐτοί, ἀλλὰ μόνον τὸ ὑπόλοιπον τῶν καλοπροαιρέτων, ποὺ ἐξελέγη ἀπὸ τὸ πλῆθος αὐτό.

Ἀλλὰ καὶ ὁ Ἡσαῒας κράζει σχετικῶς μὲ τὸν Ἰσραηλιτικὸν λαόν· «ἐὰν τὸ πλῆθος τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἰσραὴλ εἶναι σὰν τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης, δὲν θὰ σωθοῦν ὅλοι, ἀλλὰ θὰ σωθῇ τὸ ἐκλεκτὸν ὑπόλοιπον τῶν καλοπροαιρέτων».

Διότι πρᾶγμα ἀποφασίζει καὶ ὁρίζει μὲ δικαιοσύνη, καὶ τὸ πρᾶγμα, ποὺ ἔχει ὁρισθῇ, ὁ Κύριος θὰ ἐκτελέσῃ στὴ χώρα.

Διότι ὁ Θεὸς ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ πολλοῦ ἐφοβέρισεν ὅτι θὰ λάβῃ, ἐκτελεῖ σύντομα μὲ δικαιοσύνην διότι θὰ πραγματοποιήσῃ ὁ Κύριος ἐπὶ τῆς γῆς ἀπόφασιν, ποὺ σύντομα θὰ ἐκτελεσθῇ.

Διότι «ὁ Θεὸς πραγματοποιεῖ καὶ φέρει εἰς πέρας, σύντομα καὶ μὲ δικαιοσύνην, ἀπόφασιν, ποὺ εἶχε λάβει, ὅτι δηλαδὴ θὰ πραγματοποιήσῃ ταχέως εἰς τὴν γῆν τὸν λόγον του».

Καθὼς ἐπίσης προεῖπεν ὁ Ἡσαΐας, Ἐὰν ὁ Κύριος τῶν δυνάμεων δὲν ἄφηνε σ’ ἐμᾶς σπόρο, θὰ γινόμασταν σὰν τὰ Σόδομα καὶ θ’ ἀφανιζόμασταν σὰν τα Γόμορρα.

Καὶ καθὼς ὁ αὐτὸς προφήτης Ἡσαΐας ἔχει προείπει· Ἐὰν ὁ Κύριος ὁ παντοκράτωρ δὲν διέσωζε τοὺς καλοπροαιρέτους καὶ δὲν μᾶς ἄφινεν ἀγαθοὺς ἀπογόνους, θὰ εἴχαμεν γίνει σὰν τὰ Σόδομα καὶ θὰ εἴχαμεν ἐξομοιωθῆ πρὸς τὰ Γόμορρα.

Καὶ ὅπως ὁ προφήτης Ἡσαΐας ἔχει προαναγγείλει· «Ἐὰν ὁ παντοδύναμος Κύριος δὲν εἶχε ἀφήσει ἐν μέσῳ ἡμῶν ἀγαθούς, ἀπογόνους τοῦ Ἀβραάμ, θὰ εἴχαμεν γίνει σὰν τὰ Σόδομα καὶ θὰ εἴχαμε ὁμοιωθῆ μὲ τὰ Γόμορρα».

Τί θὰ εἰποῦμε τώρα; Ὅτι οἱ ἐθνικοί, ποὺ δὲν ἐπιδίωκαν δικαίωσι, ἐπέτυχαν δικαίωσι, δικαίωσι δὲ, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν πίστι.

Τί λοιπὸν θὰ εἴπωμεν; Ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα τῶν λεχθέντων; Ὄχι, δὲν ἔχασε τὴν δύναμίν της ἡ ἐπαγγελία τοῦ Θεοῦ, οὔτε διεψεύσθη, ἀλλὰ λαοὶ εἰδωλολατρικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπεδίωκαν νὰ δικαιωθοῦν, κατέκτησαν τὴν δικαίωσιν, δικαίωσιν δὲ ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ πίστεως, καὶ ἔτσι ἐπαλήθευσε καὶ ἐπραγματοποιήθη ἡ ἐπαγγελία τοῦ Θεοῦ.

Τί λοιπὸν θὰ συμπεράνωμεν τώρα; Ὅτι τὰ εἰδωλολατρικὰ ἔθνη ποὺ δὲν ἐπεδίωκαν νὰ δικαιωθοῦν, κατέλαβον ὡς κτῆμα των τὴν δικαίωσιν, δικαίωσιν δὲ ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν πίστιν,

Ἀντιθέτως οἱ Ἰσραηλῖτες, ἂν καὶ ἐπιδίωκαν πῶς νὰ δικαιωθοῦν, δικαίωσι δὲν ἐπέτυχαν.

Ἐνῷ οἱ Ἰσραηλῖται, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον τὸν νόμον καὶ ἐπεδίωκαν τὴν δικαίωσιν διὰ τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἐπιτύχουν τρόπον, ποὺ νὰ ὁδηγῇ εἰς τὴν δικαίωσιν.

οἱ δὲ Ἰσραηλῖται, οἱ ὁποῖοι ἐπιζητοῦσα τὴν δικαίωσίν των διὰ τοῦ Νόμου εἰς τὸν ἀληθινὸν Νόμον τῆς δικαιώσεως, δὲν κατώρθωσαν νὰ φθάσουν.

Γιατί; Διότι δὲν ἐπιδίωκαν νὰ δικαιωθοῦν ἀπὸ τὴν πίστι, ἀλλ’ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νόμου. Ἔτσι σκόνταψαν στὸ λίθο τῆς προσκρούσεως,

Διατί; Διότι ἐπεδίωξαν τὴν δικαίωσιν ὄχι διὰ τῆς πίστεως, ἀλλὰ διὰ τῶν ἔργων τοῦ νόμου, σὰν νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐπιτύχουν διὰ τῆς τηρήσεως τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου. Καὶ ἔτσι ἐξ αἰτίας τῆς ἀπιστίας των εἰς τὸν Χριστὸν ἐσκόνταψαν εἰς τὸν γνωστὸν ἀπὸ τὰς προφητείας τῆς Γραφῆς λίθον, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ σκόνταμμα εἰἷς τοὺς τυφλωμένους ἀπὸ τὴν ἀπιστίαν.

Διατί; Διότι δὲν ἐπεδίωκαν τὴν δικαίωσίν των διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν, ἀλλὰ διὰ τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου, ὡς ἐὰν ἦτο δυνατὸν μὲ ἔργα τοῦ Νόμου νὰ δικαιωθοῦν. Διότι ἐξ αἰτίας τῆς ἀπιστίας των «ἐσκόνταψαν ἐπάνω εἰς τὸν Χριστόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε δι’ αὐτοὺς λίθος προσκόμματος».

ὅπως εἶναι γραμμένο· Ἰδοὺ θέτω στὴ Σιὼν λίθο προσκρούσεως, καὶ πέτρα πτώσεως (Οἱ ἄπιστοι προσκρούουν στὸ Μεσσία καὶ πίπτουν). Ἀλλὰ καθένας, ποὺ πιστεύει σ’ αὐτόν, δὲν θὰ ντροπιασθῇ».

Καὶ γίνεται αὐτὸ σύμφωνα μὲ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει γραφῆ εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Ἡσαΐου· Ἰδοὺ ἐγὼ ὁ Θεὸς θὰ θέσω εἰς τὴν Σιὼν τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν σὰν ἄλλον λίθον τίμιον καὶ στερεόν, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ σκοντάπτουν πολλοὶ καὶ σὰν ἄλλην πέτραν, ἕνεκα τῆς ὁποίας θὰ πίπτουν κάτω ὅσοι θὰ ἀπιστοῦν. Καθένας ὅμως, ὁ ὁποῖος πιστεύει εἰς αὐτόν, δὲν θὰ ἐντροπιασθῇ.

Ἔτσι δὲ ἔχει γραφῆ καὶ εἰς τὸν προφήτην Ἡσαΐαν· «ἰδοὺ ἐγὼ θέτω εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀκρογωνιαῖον θεμέλιον λίθον, τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὅμως θὰ σκοντάπτουν καὶ σὰν εἰς πέτραν σκανδάλου θὰ πίπτουν ὅσοι δὲν θὰ πιστεύσουν. Ἐξ ἀντιθέτου, καθένας ποὺ πιστεύει καὶ θεμελιώνεται ἐπάνω εἰς αὐτόν, δὲν θὰ ἐντροπιασθῇ».