Ἐκκλησιαστής 7

Τὸ καλὸν ὄνομα εἶναι προτιμότερον καὶ ἀπὸ τὸ καλύτερον μύρον. Καὶ ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς γεννήσεως εἶναι προτιμοτέρα ἡ ἡμέρα τοῦ θανάτου, διότι εἶναι ἐκδημία πρὸς τὴν αἰωνιότητα.

Τὸ καλὸν ὄνομα εἶναι καλύτερον ἀπὸ τὸ ἀκριβὸ μύρον καὶ ἡ ἡμέρα τοῦ θανάτου εἶναι προτιμοτέρα ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς γεννήσεως, διότι ὁ θάνατος λυτρώνει ἀπὸ τὰ δεινὰ τοῦ βίου καὶ τὸ πνεῦμα ἐπιστρέφει εἰς τὸν Θεόν.

Προτιμότερον καὶ ὠφελιμώτερον εἶναι νὰ ἐπισκεφθῇ κανεὶς σπίτι, ὅπου ὑπάρχει πένθος, παρὰ νὰ μεταβῇ εἰς οἶκον, ὅπου παρατίθεται συμπόσιον. Διότι ὁ θάνατος εἶναι ἡ κατάληξις τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εὑρίσκεται ἐν τῇ ζωῇ, ἃς δεχθῇ αὐτὰς τὰς σκέψεις καὶ θὰ δώσῃ ἔτσι κάτι ἀγαθὸν εἰς τὴν καρδίαν του.

Εἶναι ὠφελιμώτερον τὸ νὰ ἐπισκεφθῇ κανεὶς ἕνα σπίτι ποὺ ἔχει πένθος, παρὰ νὰ μεταβῇ εἰς σπίτι ὅπου γίνεται συμπόσιον, διότι αὐτό, ὁ θάνατος δηλαδή, εἶναι τὸ τέλος κάθε ἀνθρώπου, καὶ ὁ ἄνθρωπος ποὺ ζῇ, ἂς τὸ φέρῃ εἰς τὸν νοῦν του καὶ ἂς σκέπτεται τὸ ὠφέλιμον.

Ἡ σοβαρότης εἶναι προτιμοτέρα ἀπὸ τὸν γέλωτα. Διότι μὲ τὴν σοβαρὰν ὄψιν τοῦ προσώπου καὶ τοῦ ἤθους θὰ χαρῇ ἡ καρδία.

Εἶναι προτιμοτέρα ἡ σοβαρότης ἀπὸ τὸν ἀπερίσκεπτον γέλωτα καὶ τὴν ἐπιπολαίαν εὐθυμίαν, διότι, ὅταν τὸ πρόσωπον εἶναι σοβαρὸν καὶ αὐστηρόν, ἡ καρδία θὰ χαρῇ.

Ἡ ψυχὴ καὶ ὁ νοῦς τῶν συνετῶν ἀνθρώπων σκέπτεται τὸ σπίτι, ποὺ πενθεῖ, καὶ μορφώνεται εἰς τὸν ἀγαθόν. Ὁ νοῦς ὅμως τῶν ἀσυνέτων τρέχει εἰς τοὺς τόπους τῆς ἀσωτίας καὶ τῆς διασκεδάσεως.

Ὁ νοῦς τῶν εὐσεβῶν σκέπτεται τὸ σπίτι ποὺ πενθεῖ καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὸ θέμα τοῦ θανάτου καὶ τῆς αἰωνιότητος, ὁ νοῦς ὅμως τῶν ἀφρόνων τρέχει εἰς τοὺς τόπους τῆς διασκεδάσεως.

Καλύτερος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ ἀκούει παρατήρησιν καὶ ἐπίπληξιν ἐκ μέρους ἑνὸς σοφοῦ καὶ εὐσεβοῦς ἀνθρώπου, ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἀκούει τραγούδια ἀνοήτων.

Καλύτερος εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἀκούει ἐπίπληξιν ἀπὸ ἕνα σοφὸν καὶ εὐσεβῆ ἄνθρωπον, ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον ποὺ ἀκούει τραγούδια ἀνοήτων.

Ὡσὰν τὸ τρίξιμο, ποὺ κάνουν τὰ ἀγκάθια, τὰ ὁποῖα καίονται κάτω ἀπὸ τὸ καζάνι, ἔτσι εἶναι ἡ διασκέδασις καὶ τὸ γέλιο τῶν ἀφρόνων. Καὶ αὐτὸ βεβαίως εἶναι ματαιότης.

Σὰν τὸ τρίξιμο ποὺ κάνονν τὰ ἀγκάθια, τὰ ὁποῖα καίονται κάτω ἀπὸ τὸν λέβητα, ἔτσι ὁμοιάζει καὶ τὸ γλέντι καὶ τὸ γέλιο τῶν ἀφρόνων. Καὶ αὐτὸ ὅμως εἶναι ματαιότης.

Ἡ καταδυνάστευσις καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις κάμνει καὶ αὐτὸν τὸν σοφὸν νὰ παραφέρεται, καὶ τὴν καρδίαν του νὰ χάνῃ τὴν γενναιότητά της.

Ἡ καταπίεσις καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις κάμνει καὶ τὸν σοφὸν νὰ παραφέρεται καὶ τοῦ ἀφαιρεῖ τὴν καρδίαν του, δηλαδὴ τὴν ψυχραιμίαν καὶ τὴν αὐτοκυριαρχίαν του.

Προτιμοτέρα εἶναι ἡ καλὴ ἔκβασις τῶν λόγων, παρὰ ἡ ἀρχή των. Προτιμότερος εἶναι ὁ ὑπομονητικὸς καὶ μακρόθυμος ἄνθρωπος, ἀπὸ τὸν ἐγωϊστὴν καὶ ὑψηλόφρονα.

Προτιμοτέρα εἶναι ἡ ἔκβασις τῶν λόγων, παρὰ ἡ ἀρχὴ αὐτῶν. Προτιμότερος ὁ ὑπομονητικὸς καὶ μακρόθυμος ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν ὑψηλόφρονα καὶ ἐγωϊστήν.

Μὴ σπεύδῃς νὰ ταραχθῇς καὶ ὀργισθῇς, διότι ὁ θυμὸς ἐγκαθίσταται μονίμως εἰς τὴν καρδίαν τῶν ἀνοήτων ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων καὶ ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸν γνώρισμα.

Νὰ μὴ σπεύδῃς νὰ ὀργίζεσαι, διότι ὁ θυμὸς ἐγκαθίσταται μονίμως εἰς τὸν κόλπον τῶν ἀνοήτων.

Μὴ εἴπῃς μὲ νοσταλγίαν, τί συνέβη ὥστε αἱ περασμέναι ἡμέραι ἦσαν καλύτεροι ἀπὸ αὐτὰς τὰς σημερινάς; Ἡ ἐρώτησίς σου αὐτὴ δὲν εἶναι σοφὴ καὶ συνετή.

Νὰ μὴ εἴπῃς μὲ διάθεσιν μεμψίμοιρον καὶ ἐριστικήν: «Καὶ τί ἔγινε μὲ τὸ ὅτι αἱ παλαιότεραι ἡμέραι ἦσαν καλύτεραι ἀπὸ αὐτάς;» Διότι ἡ ἐρώτησίς σου αὐτὴ δὲν δεικνύει σοφίαν καὶ σύνεσιν.

Ἡ σοφία εἶναι καλὴ καὶ ὠφέλιμος, ὅταν ἔχῃ μαζῆ της ὡς κληρονομίαν καὶ ὑλικὰ ἀγαθά. Αὐτὸ εἶναι πλεονέκτημα, δι’ ὅσους βλέπουν τὸν ἥλιον, δι’ ὅσους ζοῦν.

Ἡ σοφία εἶναι ὠφέλιμος, ὅταν συνοδεύεται καὶ μὲ περιουσίαν, καὶ εἶναι πλεονέκτημα δι’ ἐκείνους ποὺ βλέπουν τὸν ἥλιον, δηλαδὴ τοὺς ζωντανούς.

Διότι ἡ σοφία ἐν τῇ σκιᾷ της εἶναι ὅπως ἡ σκέπη καὶ ἡ σκιὰ τοῦ ἀργυρίου. Ὁ πλοῦτος τῆς γνώσεως καὶ τῆς σοφίας θὰ διατηρήσῃ εἰς τὴν ζωὴν τὸν κάτοχόν του.

Διότι τὸ χρῆμα ἀσφαλίζεται καὶ ἀξιοποιεῖται κάτω ἀπὸ τὴν σκέπην τῆς σοφίας, ὁ πλεονασμὸς ὅμως τῆς γνώσεως τῆς σοφίας θὰ δώσῃ ζωὴν εἰς τὸν κάτοχόν της.

Κύτταξε μὲ προσοχὴν τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, διότι ποιὸς θὰ ἠμπορῇ νὰ διορθώσῃ καὶ καλλύνῃ αὐτό, ποὺ φαίνεται εἰς ἡμᾶς ὅτι ὁ Θεὸς τὸ ἔκαμεν ἄσχημον καὶ κυρτόν;

Μελέτησε μὲ προσοχὴν τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ· διότι ποῖος θὰ δυνηθῇ νὰ διορθώσῃ ἐκεῖνο, ποὺ φαίνεται εἰς ἡμᾶς ὅτι ὁ Θεὸς τὸ ἔκαμεν ἄσχημον;

Κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἀφθονίας ζῆσε ἀπολαμβάνων τὰ ἀγαθά. Κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς δυστυχίας ἴδε καὶ σκέψου, ὅτι ὁ Θεός ἔχει κάμει τοῦτο ἐν συναρτήσει καὶ συμφωνίᾳ πρὸς τὸ ἄλλο. Ὥστε ὁ ἄνθρωπος νὰ μὴ γνωρίζῃ τίποτε δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν εἰς τὸ μέλλον.

Κατὰ τὰς εὐτυχεῖς ἡμέρας σου να ἀπολαμβάνῃς τὰ ἀγαθά σου καὶ κατὰ τὴν δυστυχίαν σου νὰ φιλοσοφῇς, διότι, ὅπως λέγουν, καὶ ἐκείνας καὶ αὐτὴν ὁ Θεὸς τὰς ἔδωκε καὶ συνεκέρασε τὴν εὐτυχίαν καὶ τὴν δυστυχίαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὁ ἄνθρωπος νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ προβλέψη τι διὰ τὸ μέλλον του.

Ὅλα αὐτὰ τὰ εἶδα καὶ τὰ διεπίστωσα κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ματαίας καὶ προσωρινῆς ζωῆς μου. Ὑπάρχει δίκαιος, ὁ ὁποῖος καταστρέφεται, καίτοι ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ. Καὶ ὑπάρχει ἀσεβής, ὁ ὁποῖος εὐδοκιμεῖ, μολονότι παραμένει εἰς τὴν ζωὴν τῆς ἀσωτίας καὶ τῆς ἁμαρτίας.

Καὶ τὰ δύο ποὺ ἀκολουθοῦν, τὰ εἶδα κατὰ τὸν σύντομον βίον μου, τὸν πλήρη ματαίων προσπαθειῶν· ὑπάρχει δίκαιος, ὁ ὁποῖος καταστρέφεται, καίτοι ἑξακολουθεῖ νὰ εἶναι δίκαιος, καὶ ὑπάρχει ἀσεβής, ὁ ὁποῖος εὐδοκιμεῖ, παρ’ ὅλον ὅτι συνεχίζει ζωὴν ἀσεβῆ καὶ ἁμαρτωλόν.

Μὴ γίνεσαι πάρα πολὺ δίκαιος καὶ μὴ κάμνῃς πολὺ τὸν σοφόν, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῇς πρὸ δυσαρέστων ἐκπλήξεων.

Μὴ γίνεσαι ὑπερβολικὰ δίκαιος καὶ μὴ κάμνῃς πολὺ τὸν σοφόν, διὰ νὰ μὴ σοῦ φανῇ παράδοξον, ὅταν ἴδῃς τὸν ἑαυτόν σου νὰ βλάπτεται.

Νὰ μὴ γίνῃς πολὺς κακὸς καὶ σκληρός, διὰ νὰ μὴ χαθῇς προώρως ἀπὸ τὴν ζωήν.

Νὰ μὴ ξεπεράσῃς πολὺ τὸ ὅριον τῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας καὶ μὴ γίνεσαι προπετὴς καὶ αὐστηρὸς κριτής, διὰ νὰ μὴ σὲ ἁρπάσῃ προώρως ὁ θάνατος.

Καλὸν εἶναι τοῦτο· νὰ κρατῇς καὶ νὰ μένῃς εἰς τὸ ἀγαθόν, καὶ νὰ μὴ μολύνῃς τὸ χέρι σου εἰς τὰς ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν ἀκρότητας. Διότι εἰς τοὺς φοβουμένους τὸν Θεὸν τὰ πάντα θὰ λάβουν καλὴν ἔκβασιν.

Καλὸν εἶναι νὰ μένῃς εἰς τοῦτο, δηλαδὴ εἰς τὴν μεσότητα, καὶ νὰ μὴ μολύνῃς τὸ χέρι σου μὲ τὰς ἀκρότητας, διότι ὅσοι φοβοῦνται τὸν Θεόν, θὰ ἀποφεύγουν τὰ δύο ἄκρα.

Ἡ ἀληθινὴ σοφία, ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ, θὰ βοηθήσῃ τὸν ἄνθρωπον περισσότερον ἀπὸ δέκα ἄρχοντας, ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὴν πόλιν.

Ἡ ἀληθινὴ σοφία, ἡ γνῶσις δηλαδὴ τοῦ θείου νόμου, θὰ φανῇ χρήσιμος εἰς τὸν εὐσεβῆ περισσότερον ἀπὸ πολλοὺς ἄρχοντας, ποὺ ὑπάρχουν εἰς μίαν πόλιν.

Δὲν ὑπάρχει δὲ δίκαιος ἄνθρωπος εἰς τὴν γῆν, ὁ ὁποῖος θὰ πράξῃ ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον τὸ ἀγαθὸν καὶ δὲν θὰ παρασυρθῇ εἰς ἁμαρτίαν.

Δὲν ὑπάρχει δίκαιος ἄνθρωπος εἰς τὴν γῆν, ὁ ὁποῖος θὰ πράξῃ τὸ ἀγαθὸν καὶ δὲν θὰ ἁμαρτήσῃ.

Μὴ δώσῃς προσοχὴν εἰς ὅλα τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ἀσεβεῖς ἄνθρωποι θὰ εἴπουν ἐναντίον σου, διὰ νὰ μὴ ἀκούσῃς λόγῳ τῆς εὐθιξίας σου, καὶ αὐτὸν ἀκόμη τὸν δοῦλον σου, νὰ σὲ καταρᾶται.

Μὴ δώσῃς προσοχὴν εἰς ὅλα τὰ λόγια, ποὺ θὰ εἴπουν οἱ ἄνθρωποι ἐναντίον σου, διότι δὲν ἀποκλείεται νὰ ἀκούσῃς καὶ τὸν ὑπηρέτην σου νὰ σὲ κακολογῇ.

Διότι πολλὲς φορὲς θὰ σὲ ἐλέγξῃ ἡ καρδία σου διὰ πονηρὰς σκέψεις καὶ πράξεις, ἐπειδὴ καὶ σὺ κατέκρινες τοὺς ἄλλους.

Διότι πολλὲς φορὲς ἡ συνείδησίς σου θὰ σὲ κατηγορήσῃ διὰ πολλὰς ἰδικάς σου πονηρίας καὶ ἀπρεπεῖς συμπεριφοράς, καθ’ ὅσον καὶ σὺ κατέκρινες καὶ κατηράσθης ἄλλους.

Ὅλα αὐτὰ τὰ ἐξήτασα καὶ τὰ ἤλεγξα λεπτομερῶς μὲ τὴν σοφίαν μου καὶ εἶπα ἀπὸ μέσα μου· «ἔτσι θὰ γίνω περισσότερον σοφός».

Ὅλα αὐτὰ τὰ ἐξήτασα λεπτομερῶς μὲ τὴν σοφίαν μου καὶ εἶπα κατ’ ἐμαυτόν· θὰ γίνω περισσότερον σοφός.

Ἡ σοφία ὅμως ἔφυγε περισσότερον μακρὰν ἀπὸ ἐμέ, ἀπὸ ὅ,τι ἦτο προηγουμένως. Ἔγινε βάθος βαθὺ καὶ ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ ἐξερευνήσῃ αὐτὸ τὸ βάθος της;

Ἡ σοφία ὅμως ἀπεμακρύνθη περισσότερον ἀπὸ ἐμέ, ἀπὸ ὅ,τι ἦτο προηγουμένως, καὶ ἔγινε βάθος βαθὺ καὶ ἀνεξιχνίαστον. Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἐξερευνήσῃ τὸ βάθος της;

Ἐστράφην ἐγὼ κύκλῳ εἰς τοὺς περὶ ἐμὲ καὶ ἡ καρδία μου ἐπεδόθη εἰς τὸ νὰ γνωρίσῃ, νὰ σκεφθῇ εἰς βάθος, νὰ ἀναζητήσῃ καὶ εὕρῃ τὴν σοφίαν· νὰ βγάλω συμπεράσματα καὶ νὰ γνωρίσω τὴν ἀφροσύνην τοῦ ἀσεβοῦς, τὴν πικρίαν καὶ τὴν παραφοράν του.

Ἐστράφην γύρω μου πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ ἀφωσιώθην μὲ τὸν νοῦν μου διὰ νὰ γνωρίσω καὶ νὰ εὕρω σοφίαν καὶ νὰ ἐξαγάγω πορίσματα καὶ νὰ ἐξακριβώσω τὴν ἀφροσύνην, τὴν σκληρότητα καὶ τὴν παραφορὰν τοῦ ἀσεβοῦς.

Εὑρῆκα αὐτὴν τὴν ἀφροσύνην καὶ ὡς συμπέρασμα λέγω τοῦτο· ἡ πονηρὰ γυναῖκα εἶναι πικροτέρα καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν θάνατον. Εἶναι παγὶς διὰ τὸν ἄνδρα. Ἡ καρδία της εἶναι παγὶς καὶ δίκτυον δι’ αὐτὸν καὶ τὰ χέρια της εἶναι ἁλυσίδες. Ὁ εὐσεβὴς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ θὰ γλυτώσῃ ἀπὸ αὐτήν, ἐνῷ ὁ ἁμαρτωλὸς θὰ συλληφθῇ εἰς τὰ δίκτυά της.

Καὶ τὴν εὑρίσκω εἰς τὸ ὅτι ἡ πονηρὰ γυναῖκα εἶναι πικροτέρα καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν θάνατον. Αὐτὴ εἶναι παγὶς διὰ τὸν ἄνδρα καὶ ἡ καρδία της εἶναι δίκτυα καὶ τὰ χέρια της εἶναι ἁλυσίδες. Ὁ εὐσεβὴς ἐνώπιόν τοῦ Θεοῦ θὰ λυτρωθῇ ἀπὸ αὐτήν, ἐνῷ ὁ ἁμαρτωλὸς θὰ πιασθῇ εἰς τὰς πλεκτάνας της.

Ἰδοὺ ὅτι εὑρῆκα αὐτό, λέγει ὁ Ἐκκλησιαστής, ἀντιπαραβάλλων τὴν μίαν περίπτωσιν πρὸς τὴν ἄλλην, διὰ νὰ καταλήξω εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

Ἰδοὺ λοιπόν, αὐτὸ εὑρῆκα, λέγει ὁ Ἐκκλησιαστής, συνδυάζων τὴν μίαν περίπτωσιν μὲ τὴν ἄλλην διὰ νὰ καταλήξω εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀπ’ ἀρχῆς ἠρεύνησε νὰ εὕρῃ ἡ διάνοιά μου, δὲν τὸ εὑρῆκε. Εὑρῆκα ἄνδρα καλὸν μεταξὺ χιλίων, γυναῖκα ὅμως καλὴν μεταξὺ ὅλων δὲν εὑρῆκα.

Ἀκόμη ἠρεύνησεν ἡ ψυχή μου νὰ εὕρῃ καλὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δὲν εὑρῆκα. Ἄνδρα ἕνα εἰς τοὺς χιλίους ἀνθρώπους εὑρῆκα, γυναῖκα ὅμως καλὴν μεταξὺ ὅλων αὐτῶν δὲν εὑρῆκα.

Ἰδοὺ ὅμως ὅτι εὑρῆκα καὶ κάτι ἄλλο· ὅτι δηλαδη ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε τὸν ἄνθρωπον εὐθὺν ἀγαθόν. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως ἐξέκλιναν εἰς πολλοὺς πονηροὺς λογισμοὺς καὶ πονηρὰς ἐπιθυμίας καὶ διέφθειραν τὸν ἑαυτόν των.

Εὑρῆκα ὅμως αὐτό, ὅτι ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον ἀγαθόν, οἱ ἄνθρωποι ὅμως μηχανεύονται παντοιοτρόπως τὸ κακόν.