Μακκαβαίων Β' 13

Κατὰ τὸ ἑκατοστὸν τεσσαρακοστὸν ἔνατον ἔτος ἐπληροφορήθη ὁ Ἰούδας καὶ οἱ περὶ αὐτόν, ὅτι ὁ Ἀντίοχος ὁ Ἐπάτωρ ἐπήρχετο ἐναντίον τῆς Ἰουδαίας μὲ πολυάριθμον στρατόν.

Κατὰ δὲ τὸ ἑκατοστὸν τεσσαρακοστὸν ἔνατον (149ον) ἔτος τῆς βασιλείας τῶν Ἑλλήνων Σελευκιδῶν (δηλαδὴ τὸ 163 π.Χ.) ὁ Ἰούδας καὶ οἱ ἄνδρες του ἐπληροφορήθησαν ὅτι ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Ε' ὁ Εὐπάτωρ ἐβάδιζε κατὰ τῆς Ἰουδαίας μὲ πολυάριθμον στρατόν.

Μαζῆ δὲ μὲ αὐτὸν ἦτο ὁ ἐπίτροπός του ὁ Λυσίας, ὁ ἐπὶ τῶν βασιλικῶν πραγμάτων ὑπεύθυνος. Ὁ καθένας ἀπὸ αὐτοὺς εἶχεν ὑπὸ τὰς διαταγάς του ἑκατὸν δέκα χιλιάδας πεζούς, πέντε χιλιάδας τριακοσίους ἱππεῖς, εἴκοσι δύο ἐλέφαντας καὶ τριακόσια δρεπανηφόρα ἅρματα.

Ὁ βασιλιᾶς συνωδεύετο ἀπὸ τὸν Λυσίαν, τὸν ἐπίτροπον καὶ ἀντιβασιλιᾶ. Κάθε ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ἡγεῖτο Ἑλληνικῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἑκατὸν δέκα χιλιάδες (110.000) πεζούς, πέντε χιλιάδες τριακοσίους (5.300) ἱππεῖς, εἴκοσι δύο (22) ἐλέφαντας καὶ τριακόσια (300) πολεμικὰ ἅρματα ἐφωδιασμένα μὲ δρεπάνια.

Ὁ Μενέλαος, ὁ προδότης τῆς πατρίδος του, συνήντησεν αὐτοὺς καὶ μὲ μεγάλην δολιότητα συνεχῶς παρώτρυνε τὸν Ἀντίοχον, ὄχι διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς πατρίδος ἀλλὰ διὰ τὴν ἰδικήν του, ὅπως ἐφαντάζετο, ἀποκατάστασιν εἰς τὸ ἀρχιερατικὸν ἀξίωμα.

Μαζί των ἡνώθη ἐπίσης ὁ Μενέλαος, ὁ ὁποῖος μὲ πολλὴν ἐπιτηδειότητα, κρυψίνοιαν, ὑποκρισίαν καὶ πανουργίαν παρακινοῦσε συνεχῶς τὸν Ἀντίοχον Ε', ὄχι διὰ τὴν ὠφέλειαν καὶ σωτηρίαν τῆς πατρίδος του, ἀλλὰ διὰ τὸν ἑαυτόν του· διότι ἤλπιζε καὶ ἐπίστευεν ὅτι θὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχιερωσύνης.

Ἀλλὰ ὁ βασιλεὺς τῶν βασιλέων ἐξήγειρεν ἐναντίον τοῦ κακούργου αὐτοῦ τὸν θυμὸν τοῦ Ἀντιόχου. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Λυσίας ὑπέδειξεν αὐτὸν ὡς τὸν αἴτιον ὅλων τῶν κακῶν, ποὺ συνέβησαν ἐκεῖ, διέταξεν ὁ βασιλεύς, ἀφοῦ φέρουν αὐτὸν εἰς τὴν Βέροιαν, νὰ τὸν ἐκτελέσουν ἐκεῖ κατὰ τὴν συνήθειαν τοῦ τόπου ἐκείνου.

Ἀλλ’ ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλέων, ὁ Κύριος, ἐξήγειρε τὴν ὀργὴν τοῦ Ἀντιόχου Ε' κατὰ τοῦ κακούργου καὶ ἀσεβοῦς Μενελάου· ὅταν δὲ ὁ Λυσίας παρουσίασε στοιχεῖα εἰς βάρος τοῦ Μενελάου, ὅτι αὐτὸς ἦταν ὑπεύθυνος καὶ ἔνοχος ὅλων τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα συνέβησαν, ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Ε' διέταξε νὰ συλλάβουν καὶ νὰ ὁδηγήσουν τὸν Μενέλαον εἰς τὴν Βέροιαν καὶ ἐκεῖ νὰ τὸν ἐκτελέσουν, ὅπως ἐσυνήθιζαν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον.

Εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ὑπῆρχεν ἕνας πύργος ὕψους πενήντα ἑβραϊκῶν πήχεων γεμᾶτος ἀπὸ στάκτην. Εἶχε δὲ αὐτὸς ἕνα ὄργανον περιστρεφόμενον, τὸ ὁποῖον ἦτο κατηφορικὸν ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα, ὥστε ὁ κατάδικος νὰ κρημνίζεται μέσα εἰς τὴν στάκτην.

Ὑπάρχει δὲ εἰς τὴν Βέροιαν ἕνας πύργος ὕψους πενῆντα ἑβραϊκῶν πηχῶν (= 26 μέτρων), γεμᾶτος ἀπὸ στάχτη· ὁ πύργος αὐτὸς εἶχεν ἐσωτερικῶς ἕνα περιστρεφόμενον κυκλικὸν χεῖλος, τὸ ὁποῖον μὲ τὶς γύρω-γύρω κατηφορικὲς πλευρές του, καθὼς ἐγύριζεν, ἔφερε καὶ ἔρριχνε τὸν κατάδικον μὲ δύναμιν μέσα εἰς τὴν στάχτη, ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὸ κάτω μέρος τοῦ πύργου· μέσα δὲ εἰς τὴν στάχτη ὁ κατάδικος ἀπέθνῃσκεν ἀπὸ ἀσφυξίαν.

Ἐκεῖ οἱ κάτοικοι τῆς Βεροίας ἐκρήμνιζαν κάθε ἔνοχον ἱεροσυλίας ἢ καὶ κάθε ἔνοχον ἄλλων βαρέων ἐγκλημάτων.

Ἐδῶ εἶναι ὁ τόπος, ὅπου οἱ πολῖται τῆς Βεροίας ὠδηγοῦσαν οἰονδήποτε ἔνοχον δι’ ἱεροσυλίαν ἢ ἄλλα ἀποτρόπαια ἐγκλήματα καὶ τὸν ἔσπρωχναν ἀπὸ πάνω πρὸς τὰ κάτω διὰ νὰ τὸν ἐξολοθρεύσουν.

Μὲ τέτοιον φοβερὸν θάνατον, κατὰ λόγον δικαιοσύνης, ἐξετελέσθη ὁ παράνομος Μενέλαος, ὥστε νὰ μὴ τύχῃ ταφῆς εἰς τὴν γῆν.

Μὲ τέτοιον ὀλέθριον θάνατον ἀπέθανεν ὁ παραβάτης τοῦ Νόμου Μενέλαος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀξιώθηκε οὔτε κἀν νὰ ταφῇ εἰς τὴν γῆν· ἡ τιμωρία αὐτὴ ἦταν δικαιοτάτη καὶ τοῦ ἄξιζε πλήρως.

Ἐπειδὴ αὐτὸς εἶχε πολλὲς φορὲς ἁμαρτήσει ἐναντίον τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων, τοῦ ὁποίου τὸ πῦρ καὶ ἡ στάκτη ἦσαν ἁγνά, ἀπέθανε ἀπὸ ἀσφυξίαν βυθισθεὶς μέσα εἰς τὴν στάκτην τοῦ πύργου αὐτοῦ.

Ἐπειδὴ εἶχε διαπράξει πολλὰ ἁμαρτήματα κατὰ τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων, τοῦ ὁποίου ἡ φωτιὰ καὶ ἡ στάχτη ἦσαν καθαρὰ καὶ ἅγια, διὰ τοῦτο εἰς τὴν στάχτη (τοῦ πύργου τῆς Βέροιας) εὑρῆκε τὸν δι’ ἀσφυξίας θάνατον!

Πλημμυρισμένος ἀπὸ βάρβαρα φρονήματα ὁ Εὐπάτωρ ἤρχετο νὰ ἐξαπολύσῃ ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων ἀσυγκρίτῳ λόγῳ βαρυτέρας συμφοράς, ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας εἶχε δείξει ἐναντίον αὐτῶν ὁ πατέρας του.

Ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Ε' ὁ Εὐπάτωρ ἐπροχωροῦσε μὲ τὴν βάρβαρον πρόθεσιν νὰ καταφέρῃ ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων ἰσχυρότερα κτυπήματα καὶ νὰ προξενήσῃ πολὺ χειρότερες συμφορὲς ἀπὸ ἐκεῖνες, ποὺ τοὺς εἶχε προξενήσει ὁ πατέρας του.

Ὅταν ἔμαθεν αὐτὰ ὁ Ἰούδας, παρήγγειλεν εἰς τὸν λαόν του νὰ παρακαλῇ ἡμέραν καὶ νύκτα τὸν Θεόν, ὥστε περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην φορὰν τώρα νὰ βοηθήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ στερηθοῦν τὸν Νόμον των, τὴν πατρίδα των καὶ τὸν ἱερόν ναόν·

Ὅταν ὁ Ἰούδας ἐπληροφορήθη τὸ γεγονὸς αὐτό, διέταξε τὸν λαὸν νὰ παρακαλῇ ἡμέραν καὶ νύκτα τὸν Κύριον, ὥστε τώρα περισσότερον ἀπὸ ἄλλοτε νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ στερηθοῦν τὸν Νόμον, τὴν πατρίδα καὶ τὸν ἱερὸν Ναόν.

καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ, ὥστε ὁ λαὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου εἶχεν ἀνακουφισθῆ ἀπὸ τὰς δοκιμασίας, νὰ περιπέσῃ ὑποχείριος εἰς ἀσεβεῖς λαούς.

Ἀκόμη ἰκέτευαν τὸν Θεὸν νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ, ὥστε ὁ λαός, ὁ ὁποῖος μόλις εἶχεν ἀνακουφισθῇ καὶ ἀρχίσει νὰ ἀναπνέῃ ἐλεύθερα, νὰ πέσῃ καὶ πάλιν εἰς τὰ χέρια τῶν βλασφήμων καὶ ἀπαισίων ἐθνῶν.

Ἀφοῦ δὲ ὅλοι ὁμοφώνως ἔκαμαν τὰς προσευχάς των καὶ ἱκετεῦσαν τὸν ἐλεήμονα Κύριον μὲ δάκρυα καὶ νηστείας, προσπίπτοντες ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας συνεχῶς, ὁ Ἰούδας τοὺς ἐνεψύχωσε καὶ τοὺς διέταξε νὰ εἶναι ἕτοιμοι.

Ὅταν δὲ ὅλοι μαζί, μὲ μίαν φωνήν, ὑπήκουσαν εἰς τὴν ἐντολὴν του Ἰούδα καὶ παρεκάλεσαν τὸν πολυεύσπλαγχνον Κύριον μὲ δάκρυα, νηστεῖες καὶ γονυκλισίες μὲ τὸ πρόσωπον κατὰ γῆς ἐπὶ τρεῖς ἡμέρες συνεχῶς, ὁ Ἰούδας τοὺς ἐνεθάρρυνε καὶ τοὺς διέταξε νὰ συγκεντρωθοῦν πλησίον του καὶ νὰ εἶναι ἕτοιμοι.

Κατόπιν δὲ συνεσκέφθη ἰδιαιτέρως μὲ τοὺς πρεσβυτέρους τοῦ λαοῦ καὶ ἀπεφάσισεν ὅπως, πρὶν ἐπιχειρήσῃ εἰσβολὴν τὸ βασιλικὸν στράτευμα εἰς τὴν Ἰουδαίαν καὶ κυριεύσουν τὴν Ἱερουσαλήμ, νὰ ἐξέλθουν αὐτοὶ εἰς πόλεμον κατὰ τοῦ βασιλέως καὶ νὰ ἀναθέσουν τὴν ἔκβασιν τῶν πραγμάτων εἰς τὴν βοήθειαν τοῦ Κυρίου.

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ ἕνα πολεμικὸν συμβούλιον, ποὺ εἶχε μὲ τοὺς πρεσβυτέρους τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ ἰδιαιτέρως, ἀπεφάσισε νὰ μὴ περιμένῃ τὴν εἰσβολὴν τοῦ βασιλικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν καὶ τὴν κατάληψιν τῆς Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ νὰ προχωρήσῃ αὐτὸς πρῶτος πρὸς συνάντησιν τοῦ βασιλιᾶ καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ νὰ τακτοποιήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα ὁριστικῶς.

Ἐνεπιστεύθη, λοιπόν, τὴν ἔκβασιν τῶν πραγμάτων εἰς τὸν Δημιουργὸν τοῦ κόσμου καὶ ἐνεθάρρυνε τοὺς ἄνδρας του νὰ ἀγωνισθοῦν μέχρι θανάτου ὑπὲρ τῶν νόμων τοῦ Θεοῦ, ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ ναοῦ, ὑπὲρ τῆς πόλεως, ὑπὲρ τῆς πατρίδος, ὑπὲρ τῶν ἱερῶν θεσμῶν τοῦ ἔθνους των. Ὡδήγησε δὲ ἔπειτα τὸν στρατόν του καὶ ἐστρατοπέδευσαν εἰς τὰ περίχωρα τῆς Μωδεΐν.

Καὶ ἀφοῦ ἐνεπιστεύθη τὴν διοίκησιν καὶ ἔκβασιν τοῦ πολέμου εἰς τὸν Δημιουργὸν τοῦ κόσμου καὶ παρώτρυνε τὸν στρατόν του νὰ ἀγωνισθοῦν γενναίως μέχρι θανάτου ὑπὲρ τῶν Νόμων, ὑπὲρ τοῦ Ναοῦ, ὑπὲρ τῆς Ἱερουσαλήμ, ὑπὲρ τῆς πατρίδος των καὶ ὑπὲρ τοῦ πολιτικοῦ συστήματός των καὶ τῶν ἱερῶν θεσμῶν, ἐπροχώρησε καὶ ἐστρατοπέδευσε κοντὰ εἰς τὴν Μωδεΐν.

Ἔδωσε κατόπιν ὁ Ἰούδας εἰς τοὺς ἄνδρας του ὡς πολεμικὸν σύνθημα «Θεοῦ νίκη», ἐξέλεξε τοὺς γενναιοτέρους ἀπὸ τοὺς νεαροὺς πολεμιστὰς καὶ ἐπετέθη ἐν καιρῷ νυκτὸς ἐναντίον τῆς βασιλικῆς αὐλῆς, ἐφόνευσε δὲ εἰς τὸ ἐχθρικὸν στρατόπεδον τέσσαρας χιλιάδας ἄνδρας καί, τὸ σπουδαιότερον ἀπὸ ὅλα, τὸν μεγαλύτερον ἀπὸ τοὺς ἐλέφαντας μαζῆ μὲ τοὺς στρατιώτας, ποὺ εὑρίσκοντο εἰς τὸν ἐπ’ αὐτοῦ πύργον.

Ἀφοῦ δὲ ἔδωσε εἰς τὸν στρατόν του ὡς πολεμικὸν σύνθημα τὴν κραυγὴν «Θεοῦ νίκη!», ἐπετέθη αἰφνιδίους κατὰ τὴν διαρκειαν τῆς νύκτας ἐναντίον τῆς βασιλικῆς σκηνῆς μὲ ἐκλεκτὴν δύναμιν, ποὺ ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς ἠρωϊκωτέρους νεαροὺς πολεμιστὰς τοῦ στρατοῦ του. Ἐφόνευσε δὲ εἰς τὸ ἐχθρικὸν στρατόπεδον περὶ τὶς τέσσερις χιλιάδες (4.000) ἄνδρες καὶ τὸν μεγαλύτερον ἀπὸ τοὺς ἐλέφαντας, μὲ ὅλους τοὺς στρατιώτας ποὺ ἦσαν εἰς τὸν πύργον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐπάνω εἰς τὸν πολεμικὸν ἐκεῖνον ἐλέφαντα.

Ἐν τέλει ἐγέμισε τὸ ἐχθρικὸν στρατόπεδον μὲ φόβον καὶ ταραχὴν καὶ ἀνεχώρησε μὲ τοὺς ἄνδρας του ἰκανοποιημένος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν των.

Τελικῶς, ἀφοῦ ἐγέμισαν τὸ ἐχθρικὸν στρατόπεδον μὲ πανικὸν καὶ σύγχυσιν, ἀνεχώρησαν μὲ ἰκανοποίησιν ὡς νικηταί.

Ὅταν δὲ ἤρχισε νὰ ὑποφώσκῃ ἡ ἡμέρα, τὸ πᾶν εἶχε πλέον συντελεσθῆ χάρις εἰς τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθεῖσαν βοήθειαν.

Ὅλη αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις ἐτελείωσε, μόλις ἄρχισε νὰ χαράζῃ ἡ ἡμέρα, χάρις εἰς τὴν βοήθειαν καὶ τὴν προστασίαν, τὴν ὁποίαν ἐχάρισεν εἰς τὸν Ἰούδαν ὁ Κύριος.

Ὁ βασιλεὺς Εὐπάτωρ, λαβὼν πεῖραν ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ τοῦ θάρρους τῶν Ἰουδαίων προσεπάθησε μὲ ἄλλας πλέον μεθόδους νὰ κατακτήσῃ τοὺς τόπους.

Ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Ε' ὁ Εὐπάτωρ, ἀφοῦ ἔλαβε μίαν γεῦσιν τῆς τόλμης καὶ γενναιότητος τῶν Ἰουδαίων, ἐπροσπάθησε νὰ ἐπιτεθῇ καὶ νὰ καταλάβῃ τὶς ἰσχυρές των θέσεις μὲ δόλια στρατηγήματα.

Ἐπῆλθεν ἐναντίον τῆς Βαιθσούρας, ὀχυροῦ φρουρίου τῶν Ἰουδαίων. Ἀλλ’ ἀμέσως κατετροπώθη, ἀπωθήθη, ἔχασε δυνάμεις καὶ ἀπέτυχε.

Ἐβάδισε κατὰ τῆς Βαιθσούρας, ἡ ὁποία ἦταν ἰσχυρὸν φρούριον τῶν Ἰουδαίων, ἀλλ’ ἀπωθήθη· εὕρισκεν ἐμπόδιον, ἀπετύγχανε καὶ ἔτσι ὠλιγόστευεν ἀριθμητικῶς ἡ δύναμίς του καὶ ἐφθείρετο.

Ὁ δὲ Ἰούδας ἐπέτυχε νὰ δώσῃ τρόφιμα καὶ πολεμοφόδια εἰς τοὺς ἐντὸς τοῦ φρουρίου πολιορκουμένους.

Ὁ δὲ Ἰούδας κατώρθωσε νὰ στείλῃ τρόφιμα καὶ πολεμοφόδια εἰς τοὺς πολιορκουμένους μέσα εἰς τὴν Βαιθσούραν.

Κάποιος ὅμως ἀπὸ τὸν στρατὸν τῶν Ἰουδαίων, Ρόδοκος ὀνόματι, ἐπρόδωσεν εἰς τὸν βασιλέα τὰ μυστικὰ τῶν Ἰουδαίων. Αὐτὸς ἀνεκρίθη, ἀπεδείχθη ἡ ἐνοχή του καὶ ἐκλείσθη εἰς τὴν φυλακήν.

Ἀλλα κάποιος στρατιώτης τοῦ Ἰουδαϊκοῦ στρατοῦ, ὀνομαζόμενος Ρόδοκος, ἐπρόδωσε τὰ μυστικὰ τῶν Ἰουδαίων εἰς τοὺς ἐχθρούς. Ἀνεζητήθη ὅμως, συνελήφθη, ἀνεκρίθη καὶ ἐφυλακίσθη.

Ἡ δευτέρα ἐπιχείρησις τοῦ βασιλέως ἦτο, ὅτι ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς πολιορκουμένους, συνεφιλιώθη μὲ αὐτούς, ἔδωσαν τὴν δεξιάν των χεῖρα εἰς πίστωσιν τῆς συμφιλιώσεως καὶ ἔπειτα αὐτὸς μὲ τὸν ἀτρατόν του ἐκτύπησαν τὸν στρατὸν τοῦ Ἰούδα, ἀλλὰ ἡττήθησαν.

Ὁ βασιλιᾶς ἦλθεν εἰς εἰρηνικὰς διαπραγματεύσεις διὰ δευτέραν φορὰν μὲ τοὺς πολιορκουμένους πολεμιστὰς τῆς Βαιθσούρας καί, ἀφοῦ συνεφιλιώθη μαζί των καὶ ἀφοῦ ἔδωκε καὶ ἔλαβεν ἐκ μέρους των ἐγγυήσεις, ἀπεχώρησεν ἐπετέθη ὅμως καὶ πάλιν κατὰ τοῦ Ἰούδα καὶ τοῦ στρατοῦ του, ἀλλ’ ἔχασε τὴν μάχην καὶ πολλοὺς στρατιῶτες (ὠλιγόστευσεν ἡ δύναμίς του).

Ἔμαθεν ὅμως τότε, ὅτι ὁ Φίλιππος, τὸν ὁποῖον ὁ Ἀντίοχος ὁ Ἐπιφανὴς εἶχεν ἀφήσει εἰς τὴν Ἀντιόχειαν διοικητὴν τῶν ὑποθέσεων τοῦ κράτους, ἐπανεστάτησεν ἐναντίον τῆς Ἀντιοχείας καὶ κατελήφθη αὐτὸς ἀπὸ ταραχήν. Ἐζήτησε, λοιπόν, καὶ ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς Ἰουδαίους, ὑπετάχθη εἰς τὰς προτάσεις των καὶ ὡρκίσθη νὰ τηρήσῃ τοὺς δικαίους ὄρους, ποὺ ἐκεῖνοι προέβαλαν, συνεφιλιώθη μαζῆ των, προσέφερε θυσίαν, ἐτίμησε τὸν ναὸν καὶ ἐφέρθη κατὰ τρόπον φιλάνθρωπον πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ.

Τότε ὁ Ἀντίοχος Ε' ἐπληροφορήθη ὅτι ὁ Φίλιππος, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀφήσει ὡς ἐπόπτην καὶ διαχειριστὴν τῶν κρατικῶν ὑποθέσεων, ἐπανεστάτησεν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν. Εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς εἰδήσεως αὐτῆς ὁ Εὐπάτωρ ἐξεπλάγη καὶ ἐζαλίσθη! Μέσα δὲ εἰς τὸν τρόμον καὶ τὴν ἀπελπισίαν του ἄρχισε διαπραγματεύσεις μὲ τοὺς Ἰουδαίους, ὑπέκυψεν εἰς τοὺς ὄρους των, ὡρκίσθη ὅτι θὰ σέβεται ὅλα τὰ δικαιώματά των, καὶ μετὰ τὴν συμφωνίαν καὶ τακτοποίησιν αὐτὴν προσέφερε θυσίαν, ἐτίμησε τὸν Ναὸν μὲ δῶρα καὶ ἐφέρθη μὲ φιλανθρωπίαν πρὸς τὸν ἱερὸν τόπον (κατ’ ἄλλους: Πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ).

Ἐδέχθη δὲ κατὰ τρόπον φιλικὸν τὸν Ἰούδαν τὸν Μακκαβαῖον. Ἀφῆκεν ὡς στρατιωτικὸν διοικητὴν ἀπὸ τῆς Πτολεμαΐδος μέχρι τῶν Γερρηνῶν τὸν Ἡγεμονίδην.

Ἐπίσης ἐδέχθη μὲ καλωσύνην, εὐγένειαν καὶ καταδεκτικότητα τὸν Μακκαβαῖον. Ἀφῆκε δὲ ὡς στρατηγὸν τῆς περιοχῆς, ποὺ ἐξετείνετο ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα μέχρι τῆς Γεράρ, ὅπου κατοικοῦσαν οἱ Γεραρρηνοί, τὸν Ἠγεμονίδην.

Κατόπιν ἦλθεν εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Οἱ κάτοικοι ὅμως τῆς Πτολεμαΐδος ἐδυσφόρησαν διὰ τὰς συναφθείσας μὲ τοὺς Ἰουδαίους συνθήκας, ἠγανάκτησαν καὶ ἠθέλησαν νὰ καταπατήσουν τοὺς ὄρους τῆς συνθήκης.

Ὁ ἴδιος δὲ ὁ βασιλιᾶς ἦλθεν εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Οἱ κάτοικοι ὅμως τῆς Πτολεμαΐδος ἐδυσφοροῦσαν διὰ τὶς συνθῆκες, ποὺ συνῆψεν ὁ Εὐπάτωρ μὲ τοὺς Ἰουδαίους, καὶ ἐπάνω εἰς τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τοὺς φόβους των ἤθελαν νὰ ἀποκηρύξουν καὶ νὰ ἀκυρώσουν τοὺς ὄρους τῶν συνθηκῶν.

Ὁ Λυσίας ἀνῆλθε τότε εἰς τὸ βῆμα, ἀπελογήθη καὶ ὑπερήσπισε τὰς συνθήκας αὐτάς, ὅσον τοῦ ἦτο δυνατόν· τοὺς ἔπεισε, τοὺς κατεπράϋνε, τοὺς κατέστησεν εὐμενεῖς καὶ ἔπειτα ἀνεχώρησε διὰ τὴν Ἀντιόχειαν. Ἔτσι ἐξειλίχθησαν τὰ τῆς ἐκστρατείας αὐτῆς τοῦ βασιλέως ἐναντίον τῆς Ἰουδαίας καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπεχώρησεν ἀπὸ αὐτήν.

Τότε ὅμως ὁ Λυσίας ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπελογήθη καὶ ὑπερήσπισεν, ὅσον ἠμποροῦσε, τὶς συνθῆκες· μὲ ὅσα δὲ εἶπεν, ἔπεισε καὶ ἐκέρδισε τὸν λαόν, τὸν ἠρέμησε καὶ τὸν κατηύνασε, καὶ ἀφοῦ ἐκερδισε ἔτσι τὴν ὑποστήριξίν των, ἀνεχώρησε διὰ τὴν Ἀντιόχειαν. Τέτοια ὑπῆρξεν ἡ ἐξέλιξις καὶ ἡ ἔκβασις τῆς ἐπιθέσεως καὶ τῆς ὅλης ἐκστρατείας καὶ τῆς ἀναχωρήσεως (ὀπισθοχωρήσεως) τοῦ βασιλιᾶ Ἀντιόχου Ε' τοῦ Εὐπάτορος εἰς τὴν Ἰουδαίαν.