Μακκαβαίων Δ' 12

Σημειώση για το κεφάλαιο

Το βιβλίο «Μακκαβαίων Δ’» δεν αποτελεί Κανονικό βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης. Εν τούτοις, κατά τον καθηγητή Παναγιώτη Μπρατσιώτη: «φέρεται ἔν τισι τῶν παλαιῶν χειρογράφων τῆς Ἑλληνικῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ δὴ ἐν τοῖς Α (= Αλεξανδρινός), Σ (= Σιναϊτικός) και Venetus (ενν. Κώδιξι) και παραλαμβάνεται καὶ ὑπό τινων ἐκδοτῶν αὐτῆς, ὑπάρχει δὲ καὶ ἐν ταῖς ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου ἐγκεκριμέναις Αθηναϊκαῖς ἐκδόσεσιν (ἔτη 1844 καὶ 1892)» και του 1928. Επίσης και στην έκδοση της Παλαιάς Διαθήκης (επιμέλειας Alfred Rahlfs) την οποία κυκλοφορεί η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Μακ. Δ' 12,1

Ὡς δὲ καὶ οὗτος μακαρίως ἐναπέθανε καταβληθεὶς εἰς λέβητα, ὁ ἕβδομος παρεγίνετο πάντων νεώτερος.

Κολιτσάρα

Ὅταν δὲ καὶ αὐτὸς ἔλαβε μακάριον θάνατον ριφθεὶς εἰς λέβητα, ἔφθασεν ὁ ἕβδομος, ὁ νεώτερος ἀπὸ ὅλους.

Τρεμπέλα

Ὅταν δὲ καὶ ὁ ἕκτος ἀδελφὸς ἀπέθανε μὲ εὐλογημένον θάνατον, ἀφοῦ ἐρρίφθη εἰς ἕνα λέβητα (μεγάλο καζάνι), ἔφθασεν εἰς τὸν χῶρον τοῦ μαρτυρίου ὁ νεώτερος ὅλων τῶν ἀδελφῶν.

Μακ. Δ' 12,2

ὃν κατοικτειρήσας ὁ τύραννος, καίπερ δεινῶς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ κακισθείς, ὁρῶν ἤδη τὰ δεσμὰ περικείμενον,

Κολιτσάρα

Ἠσθάνθη ὅμως ὁ τύραννος δι’ αὐτὸν μεγάλην εὐσπλαγχνίαν, μολονότι εἶχεν ὑποστῇ ἐκ μέρους τῶν ἀδελφῶν του φοβερὸν ἐξευτελισμόν.

Τρεμπέλα

Παρ’ ὅλον ὅτι ὁ τύραννος (Ἀντίοχος Δ') εἶχε περιφρονηθῇ καὶ ἐξευτελισθῇ ὑπερβολικῶς ἀπὸ τοὺς προηγουμένους ἀδελφοὺς τοῦ νεωτέρου, ἐν τούτοις ἐδοκίμασε συμπάθειαν καὶ εὐσπλαγχνίαν, ὅταν τὸν εἶδε νὰ φορῇ ἤδη τὰ δεσμά.

Μακ. Δ' 12,3

πλησιέστερον αὐτὸν μετεπέμψατο καὶ παρηγορεῖν ἐπειρᾶτο λέγων·

Κολιτσάρα

Καὶ βλέπων αὐτὸν δεμένον τὸν ἑκάλεσε πιὸ κοντά του καὶ προσπαθοῦσε νὰ τὸν πείσῃ λέγων·

Τρεμπέλα

Ἡ συμπάθεια αὐτὴ ἔκαμε τὸν Ἀντίοχον Δ' ὥστε νὰ τὸν καλέσῃ πιὸ κοντά του· ἐπροσπαθοῦσε δὲ νὰ τὸν μεταστρέψῃ μὲ τὰ ἑξῆς λόγια:

Μακ. Δ' 12,4

τῆς μὲν τῶν ἀδελφῶν σου ἀπονοίας τὸ τέλος ὁρᾷς· διὰ γὰρ ἀπείθειαν στρεβλωθέντες τεθνήκασι· σὺ δέ, εἰ μὲν μὴ πεισθείης, τάλας βασανισθεὶς καὶ αὐτὸς τεθνήξῃ πρὸ ὥρας.

Κολιτσάρα

«βλέπεις, ποῖον ὑπῆρξε τὸ τέλος τῆς ἀνοησίας τῶν ἀδελφῶν σου. Ἐξ αἰτίας τῆς ἀνυπακοῆς των ἀπέθαναν βασανισθέντες. Ἀλλὰ καὶ σύ, δυστυχισμένε, ἂν δὲν ὑπακούσῃς, θὰ ἀποθάνῃς καὶ ὁ ἴδιος, πρὶν ἔλθῃ ἡ ὥρα σου, ἀφοῦ προηγουμένως βασανισθῇς.

Τρεμπέλα

«Τὸ μὲν ἀποτέλεσμα τοῦ παραλογισμοῦ καὶ τῆς θρασύτητος τῶν ἀδελφῶν σου τὸ βλέπεις· διότι ἀπέθαναν, ἀφοῦ προηγουμένως ἐβασανίσθησαν, ἕνεκα τῆς ἀνυπακοῆς των. Καὶ σὺ ὅμως, δυστυχισμένε, ἐὰν δὲν ὑπακούσῃς, θὰ βασανισθῇς ἐπίσης καὶ θὰ ἀποθάνῃς πρόωρα.

Μακ. Δ' 12,5

πεισθεὶς δὲ φίλος ἔσῃ καὶ τῶν ἐπὶ τῆς βασιλείας ἀφηγήσῃ πραγμάτων.

Κολιτσάρα

Ἂν ὅμως ὑπακούσῃς, θὰ γίνῃς, ἀγαπητός μου καὶ θὰ λάβῃς ἡγεμονικὸν ἀξίωμα εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ κράτους μου».

Τρεμπέλα

Ἐὰν ὅμως ὑπακούσῃς καὶ πεισθῇς, θὰ γίνης φίλος μου καὶ ἕνας ἄρχοντας καὶ ἡγέτης εἰς τὴν διακυβέρνησιν τοῦ βασιλείου».

Μακ. Δ' 12,6

καὶ ταῦτα παρακαλῶν, τὴν μητέρα τοῦ παιδὸς μετεπέμψατο, ὅπως αὐτὴν ἐλεήσας τοσούτων υἱῶν στερηθεῖσαν παρορμήσειεν ἐπὶ τὴν σωτήριον εὐπείθειαν τὸν περιλειπόμενον.

Κολιτσάρα

Καὶ ἐνῷ τὸν συνεβούλευεν ἔτσι, ἐκάλεσε τὴν μητέρα τοῦ παιδιοῦ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι αὐτὴ θὰ λυπηθῇ τὸν ἑαυτόν της, ποὺ ἔχασε τόσα τέκνα, καὶ θὰ παρορμήσῃ τὸ ἀπομένον εἰς αὐτὴν τέκνον νὰ ὑπακούσῃ, διὰ νὰ σωθῇ ἀπὸ τὸν βασανισμόν.

Τρεμπέλα

Ἐνῷ τὸν συνεβούλευε μὲ αὐτὰ τὰ λόγια, ἔστειλε καὶ ἐκάλεσε τὴν μητέρα τοῦ παιδίου, ὥστε, ἀφοῦ δείξῃ συμπάθειαν εἰς αὐτήν, ἡ ὁποία ἐστερήθη τόσον πολλῶν υἱῶν, νὰ τὴν ἐπηρεάσῃ ὥστε νὰ πείσῃ τὸν υἱὸν ποὺ τῆς εἶχεν ἀπομείνει νὰ ὑπακούσῃ καὶ ἔτσι νὰ σωθῇ ἀπὸ τὰ βασανιστήρια.

Μακ. Δ' 12,7

ὁ δὲ τῆς μητρὸς τῇ ἑβραΐδι φωνῇ προτρεψαμένης αὐτὸν (ὡς ἐροῦμεν μετὰ μικρὸν ὕστερον), ἀπολύσατέ με, φησίν·

Κολιτσάρα

Αὐτὸς ὅμως ἔπειτα ἀπὸ τὴν προτροπήν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἔκαμε ἡ μητέρα του εἰς τὴν ἑβραϊκὴν γλῶσσαν, (καὶ διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὁμιλήσωμεν ἀμέσως κατόπιν), εἶπε· «λύσατε τὰ δεσμά μου,

Τρεμπέλα

Ὁ νεώτερος ὅμως ὅλων τῶν ἀδελφῶν του μετὰ τὴν προτροπὴν ποὺ τοῦ ἔκαμεν ἡ μητέρα του εἰς τὴν ἑβραϊκὴν γλῶσσαν (ὅπως θὰ ἀναφέρωμεν εἰς τὴν συνέχειαν, μετ’ ὀλίγον) εἶπεν: «Ἀπαλλάξετέ με ἀπὸ τὰ δεσμά·

Μακ. Δ' 12,8

εἴπω τι τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ φίλοις πᾶσι.

Κολιτσάρα

διότι ἔχω νὰ ἀναφέρω κάτι εἰς τὸν βασιλέα καὶ εἰς ὅλους τοὺς φίλους, ποὺ εἶναι κοντά του».

Τρεμπέλα

ἔχω κάτι νὰ εἰπῶ εἰς τὸν βασιλιᾶ καὶ εἰς ὅλους τοὺς φίλους ποὺ εἶναι μαζί του».

Μακ. Δ' 12,9

καὶ ἐπιχαρέντες ὅ τε βασιλεὺς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ μάλιστα ἐπὶ τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ παιδὸς ταχέως ἔλυσαν αὐτόν.

Κολιτσάρα

Ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ γύρω του ἐχάρησαν πάρα πολὺ διὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ παιδίου καὶ τὸν ἔλυσαν ἀμέσως.

Τρεμπέλα

Τόσον ὁ βασιλιᾶς, ὅσον καὶ ὅλοι ὅσοι ἦσαν μαζί του, ἐχάρησαν ὑπερβολικὰ διὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ παιδιοῦ καὶ τὸ ἀπήλλαξαν ἀμέσως ἀπὸ τὰ δεσμά.

Μακ. Δ' 12,10

καὶ δραμὼν ἐπὶ πλησίον τῶν τηγάνων ἔφη·

Κολιτσάρα

Ἀφοῦ τότε αὐτὸς ἔτρεξε πλησίον εἰς τὰ τηγάνια τοῦ βασανισμοῦ ἐφώναξε·

Τρεμπέλα

Αὐτὸ δέ, ἀφοῦ ἔτρεξε γρήγορα κοντὰ εἰς τὰ τηγάνια (ὅπου ἐτηγανίζοντο οἱ βασανιζόμενοι), εἶπεν:

Μακ. Δ' 12,11

ἀνόσιε, φησίν, καὶ πάντων τῶν πονηρῶν ἀσεβέστατε τύραννε, οὐκ ᾐδέσθης παρὰ τοῦ Θεοῦ λαβὼν τὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν βασιλείαν τοὺς θεράποντας αὐτοῦ κατακτεῖναι καὶ τοὺς εὐσεβείας ἀσκητὰς στρεβλῶσαι;

Κολιτσάρα

«ἀνόητε καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς φαύλους ἀσεβέστατε τύραννε, δὲν ᾐσθάνθης ἐντροπὴν μολονότι ἔλαβες παρὰ τοῦ Θεοῦ τὰ πλοῦτη καὶ τὴν βασιλείαν, νὰ φονεύσῃς τοῦ ὑπηρέτας του καὶ νὰ ὑποβάλῃς εἰς μαρτύρια τοὺς τηρητὰς τῆς εὐσεβείας;

Τρεμπέλα

«Ἀνίερε τύραννε, βέβηλε καὶ ἀσεβέστατε ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀχρείους καὶ κακοήθεις, ἂν καὶ ἔλαβες ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ τὰ ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν βασιλείαν, δὲν ἔνιωσες ἐντροπὴν νὰ φονεύσῃς τοὺς δούλους του καὶ νὰ βασανίσῃς μὲ τὸ μαρτύριον τοῦ τροχοῦ καὶ τῶν στρεβλωτικῶν ὀργάνων τοὺς ἀθλητὰς τῆς πρὸς τὸν ζωντανὸν Θεὸν ἀληθινῆς θρησκείας;

Μακ. Δ' 12,12

ἀνθ’ ὧν ταμιεύσεταί σε ἡ θεία δίκη πυκνοτέρῳ καὶ αἰωνίῳ πυρὶ καὶ βασάνοις, αἳ εἰς ὅλον τὸν αἰῶνα οὐκ ἀνήσουσί σε.

Κολιτσάρα

Διὰ τοῦτο σὲ προορίζει ἡ θεία δίκη διὰ σφοδρότερον πῦρ καὶ αἰώνιον καὶ διὰ βασανιστήρια, ποὺ δὲν θὰ σὲ ἀφήσουν εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας.

Τρεμπέλα

Δι’ ὅλα αὐτὰ ἡ θεῖα Δικαιοσύνη θὰ ἀποταμιεύσῃ διὰ σὲ σφοδροτέραν καὶ αἰωνίαν φωτιὰ καὶ βασανιστήρια, ποὺ δὲν θὰ σὲ ἀφήσουν ποτὲ ἐλεύθερον εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας.

Μακ. Δ' 12,13

οὐκ ᾐδέσθης ἄνθρωπος ὤν, θηριωδέστατε, τοὺς ὁμοιοπαθεῖς καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν γεγονότας στοιχείων γλωττοτομῆσαι καὶ τοῦτον καταικίσας τὸν τρόπον βασανίσαι;

Κολιτσάρα

Σύ, πού, ἐνῷ εἶσαι ἄνθρωπος, ἔγινες ἀγριώτατον θηρίον δὲν ἠσθάνθης ἐντροπὴν νὰ κόψῃς τῇ γλῶσσαν, νὰ βασανίσῃς καὶ νὰ κακοποιήσῃς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀνθρώπους ὁμοίους σου, ποὺ ἔχουν πλασθῆ μὲ τὸ αὐτὰ ὑλικὰ στοιχεῖα;

Τρεμπέλα

Ὡς ἄνθρωπος ποὺ εἶσαι, δὲν ἐντράπηκες, κατ’ ἐξοχὴν ἄγριε καὶ κτηνώδη, νὰ κόψῃς τὶς γλῶσσες ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ἴδια αἰσθήματα μὲ τὰ ἰδικά σου καὶ ἔχουν πλασθῆ ἀπὸ τὰ ἴδια ἀσθενῇ, θνητά, ὑλικὰ στοιχεῖα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθης καὶ σύ, καὶ νὰ τοὺς βασανίσῃς, ἀφοῦ τοὺς κακομετεχειρίσθης εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταντήσουν ὅλως διόλου ἀγνώριστοι;

Μακ. Δ' 12,14

ἀλλ’ οἱ μὲν εὐγενῶς ἀποθανόντες ἐπλήρωσαν τὴν εἰς τὸν Θεὸν εὐσέβειαν,

Κολιτσάρα

Ἀλλ’ ἐκεῖνο μὲν ὠλοκλήρωσαν τὴν εὐσέβειαν πρὸς τὸ Θεὸν μὲ τὸν εὐγενῆ θάνατόν των.

Τρεμπέλα

Καὶ ἐκεῖνοι μέν, ἀφοῦ ἀπέθαναν μὲ εὐγενῆ θάνατον, ὡλοκλήρωσαν καὶ ἐξεπλήρωσαν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν εὐσέβειαν

Μακ. Δ' 12,15

σὺ δὲ κακὸς κακῶς οἰμώξεις τοὺς τῆς ἀρετῆς ἀγωνιστὰς ἀναιτίως ἀποκτείνας.

Κολιτσάρα

Σὺ ὅμως, κακὸς καθὼς εἶσαι, θὰ θρηνήσῃς κακῶς, διότι ἐφόνευσες ἀδίκως τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς ἀθλητὰς τῆς ἀρετῆς».

Τρεμπέλα

σὺ δέ, ὡς κακοήθης, κακότροπος καὶ ἄγριος, θὰ θρηνήσῃς πικρῶς, μὲ πόνον ψυχῆς καὶ ἀναστεναγμούς, διότι ἐφόνευσες χωρὶς λόγον καὶ χωρὶς αἰτίαν τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς ἀρετῆς».

Μακ. Δ' 12,16

ὅθεν καὶ αὐτὸς ἀποθνήσκειν μέλλων ἔφη·

Κολιτσάρα

Τέλος ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ἀποθάνῃ καὶ αὐτὸς συνεπλήρωσε·

Τρεμπέλα

Κατόπιν, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο καὶ αὐτὸς νὰ ἀποθάνῃ, εἶπε:

Μακ. Δ' 12,17

οὐκ ἀπαυτομολῶ τῆς τῶν ἀδελφῶν μου ἀριστείας·

Κολιτσάρα

«δὲν θὰ γίνω λιποτάκτης εἰς τὸν ἀγῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον ἡρίστευσαν οἱ ἀδελφοί μου·

Τρεμπέλα

«Δὲν λιποτακτῶ ἀπὸ τὸν ἀγῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνδραγάθησαν κατὰ τρόπον ἄριστον οἱ ἀδελφοί μου.

Μακ. Δ' 12,18

ἐπικαλοῦμαι δὲ τὸν πατρῷον Θεόν, ὅπως ἵλεως γένηται τῷ γένει μου.

Κολιτσάρα

παρακαλῶ ἐπὶ πλέον τὸν Θεὸν τῶν πατέρων μου νὰ φανῇ εὔσπλαγχνος εἰς τὸ ἔθνος μου.

Τρεμπέλα

Παρακαλῶ δὲ τὸν Θεὸν τῶν πατέρων μου νὰ φανῇ εὐσπλαγχνικὸς εἰς τὸ ἔθνος μου·

Μακ. Δ' 12,19

σὲ δὲ καὶ ἐν τῷ νῦν βίῳ καὶ θανόντα τιμωρήσεται.

Κολιτσάρα

Σὲ ὅμως καὶ εἰς τὴν παροῦσαν καὶ εἰς τὴν μέλλουσαν ζωὴν θὰ τιμωρήσῃ ὁ Θεός».

Τρεμπέλα

ἐσένα δὲ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ζωὴν καὶ μετὰ θάνατον θὰ σὲ τιμωρήσῃ».

Μακ. Δ' 12,20

καὶ ταῦτα κατευξάμενος, ἑαυτὸν ἔρριψε κατὰ τῶν τηγάνων, καὶ οὕτως ἀπέδωκε τὴν ψυχήν.

Κολιτσάρα

Καὶ ἀφοῦ διετύπωσε τοὺς βαρεῖς αὐτοὺς λόγους ἐρρίφθη μόνος του εἰς τὰ τηγάνια βασανισμοῦ καὶ ἔτσι παρέδωκε τὴν ψυχήν.

Τρεμπέλα

Ἀφοῦ δὲ ἐξεφώνησε τοὺς βαρεῖς αὐτοὺς λόγους, ἔρριψε μόνος του τὸν ἑαυτόν του εἰς τὰ τηγάνια τοῦ βασανισμοῦ καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξεψύχησεν.