Μακκαβαίων Δ' 8

Σημειώση για το κεφάλαιο

Το βιβλίο «Μακκαβαίων Δ’» δεν αποτελεί Κανονικό βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης. Εν τούτοις, κατά τον καθηγητή Παναγιώτη Μπρατσιώτη: «φέρεται ἔν τισι τῶν παλαιῶν χειρογράφων τῆς Ἑλληνικῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ δὴ ἐν τοῖς Α (= Αλεξανδρινός), Σ (= Σιναϊτικός) και Venetus (ενν. Κώδιξι) και παραλαμβάνεται καὶ ὑπό τινων ἐκδοτῶν αὐτῆς, ὑπάρχει δὲ καὶ ἐν ταῖς ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου ἐγκεκριμέναις Αθηναϊκαῖς ἐκδόσεσιν (ἔτη 1844 καὶ 1892)» και του 1928. Επίσης και στην έκδοση της Παλαιάς Διαθήκης (επιμέλειας Alfred Rahlfs) την οποία κυκλοφορεί η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Μακ. Δ' 8,1

Διὰ τοῦτό γέ τοι καὶ μειρακίσκοι τῷ τῆς εὐσεβείας λογισμῷ φιλοσοφοῦντες χαλεπωτέρων βασανιστηρίων ἐπεκράτησαν.

Κολιτσάρα

Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς καὶ νεαρὰ ἀκόμη παλληκάρια, ἐμπνεόμενα ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ λογισμόν, ἐνίκησαν πολὺ βαρύτερα βασανιστήρια.

Τρεμπέλα

Αὐτὸς εἶναι, βέβαια καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καὶ πολὺ νεαρὰ ἀκόμη παλληκάρια, συμμορφούμενα καὶ ἐμπνεόμενα ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ λογισμόν, ὑπερίσχυσαν καὶ ἐνίκησαν πολὺ βαρυτέρα καὶ ὀδυνηρότερα βασανιστήρια.

Μακ. Δ' 8,2

ἐπειδὴ γὰρ κατὰ τὴν πρώτην πεῖραν ἐνικήθη περιφανῶς ὁ τύραννος μὴ δυνηθεὶς ἀναγκάσαι γέροντα μιαροφαγῆσαι, τότε δὴ σφόδρα περιπαθῶς ἐκέλευσεν ἄλλους ἐκ τῆς ἡλικίας τῶν Ἑβραίων ἀγαγεῖν, καὶ εἰ μὲν μιαροφαγήσαιεν, ἀπολύειν φαγόντας, εἰ δὲ ἀντιλέγοιεν, πικρότερον βασανίζειν.

Κολιτσάρα

Ἐπειδὴ κατὰ τὴν πρώτην δοκιμὴν ἐνικήθη ὁλοφάνερα ὁ τύραννος, ἀφοῦ δὲν ἠμπόρεσε νὰ ἐξαναγκάσῃ τὸν γέροντα εἰς μιαροφαγίαν, τότε πλέον μὲ πολλὴν ἐμπάθειαν διέταξε νὰ φέρουν ἐμπρός του ἄλλους ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν Ἑβραίων· καὶ ἐὰν μὲν ἐδέχοντο νὰ φάγουν ἀπὸ τὰς μιαρὰς τροφὰς νὰ τοὺς ἀπολύσουν, ἀφοῦ θὰ ἔτρωγαν προηγουμένως. Ἐὰν ὅμως ἀνθίσταντο, νὰ τοὺς βασανίζουν σκληρότερα.

Τρεμπέλα

Ἐπειδὴ κατὰ τὴν πρώτην ἀπόπειραν ὁ τύραννος (Ἀντιόχος Δ') ἐνικήθη μὲ τρόπον περιφανῆ, ἀφοῦ δὲν κατόρθωσε νὰ ἑξαναγκάσῃ ἕνα γέροντα νὰ φάγῃ ἀκάθαρτα κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον κρέατα, τότε λοιπὸν διέταξε μὲ βιαίαν λύσσαν καὶ μανίαν νὰ φέρουν ἐμπρός του ἄλλα πρόσωπα ἀπὸ τὴν Ἑβραϊκὴν νεότητα· καὶ ἐὰν μὲν αὐτοὶ ἐδέχοντο νὰ φάγουν ἀπὸ τὶς ἀκάθαρτες κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον τροφές, μετὰ τὸ φαγητὸν νὰ τοὺς ἀπολύσουν ἐὰν ὅμως ἠρνοῦντο καὶ ἀνθίσταντο, νὰ τοὺς βασανίζουν σκληρότερα.

Μακ. Δ' 8,3

ταῦτα διαταξαμένου τοῦ τυράννου, παρῆσαν ἀγόμενοι μετὰ γηραιᾶς μητρὸς ἑπτὰ ἀδελφοί, καλοί τε καὶ αἰδήμονες καὶ γενναῖοι καὶ ἐν παντὶ χαρίεντες.

Κολιτσάρα

Ἔπειτα ἀπὸ τὴν διαταγὴν αὐτὴν τοῦ τυράννου, ὠδηγήθησον ἐμπρός του συνοδευόμενοι ὑπὸ τῆς γηραιᾶς μητρός των ἑπτὰ ἀδελφοί, ὡραῖοι, σεμνοί, ρωμαλέοι καὶ κοσμημένοι μὲ κάθε χάριν.

Τρεμπέλα

Μετὰ τὶς διαταγὲς αὐτὲς τοῦ τυράννου ὠδηγήθησαν ἐνώπιόν του μαζὶ μὲ τὴν ἠλικιωμένην μητέρα των ἑπτὰ ἀδελφοί, ὡραῖοι, εὔμορφοι, σεμνοί, ἐντροπαλοί, εὐγενεῖς καὶ ἀνδρεῖοι κατὰ τὴν ψυχὴν καὶ καθ’ ὅλα χαριτωμένοι.

Μακ. Δ' 8,4

οὓς ἰδὼν ὁ τύραννος καθάπερ ἐν χορῷ περιέχοντας μέσην τὴν μητέρα, ἥσθη ἐπ’ αὐτοῖς καὶ τῆς εὐπρεπείας ἐκπλαγεὶς καὶ τῆς εὐγενείας, προσεμειδίασεν αὐτοῖς καὶ πλησίον καλέσας ἔφη.

Κολιτσάρα

Ὅταν τοὺς εἶδεν ὁ τύραννος νὰ περιβάλλουν εἰς τὸ μέσον τὴν μητέρα των, ὅπως γίνεται εἰς τὸν χορόν, ἠσθάνθη εὐχαρίστηση καὶ ἔκπληκτος ἀπὸ τὴν κοσμιότητα καὶ τὴν εὐγένειαν ἐμειδίασε πρὸς αὐτοὺς καί, ἀφοῦ τοὺς ἐκάλεσε πλησίον του, εἶπε·

Τρεμπέλα

Ὅταν ὁ τύραννος εἶδεν αὐτοὺς νὰ ἔχουν εἰς τὸ μέσον τὴν μητέρα των καὶ νὰ τὴν περιβάλλουν ὅπως γίνεται εἰς τὸν χορόν, εὐχαριστήθη ἀπὸ τὸ θέαμα ποὺ ἀντίκρυσε, καί, γεμᾶτος ἔκπληξιν ἀπὸ τὴν εὐσχημοσύνην, εὐταξίαν καὶ εὐγένειαν, τοὺς ἐκύτταξε μὲ χαμόγελο καὶ ἀφοῦ τοὺς ἐκάλεσε κοντά του, εἶπεν:

Μακ. Δ' 8,5

ὦ νεανίαι, φιλοφρόνως ἐγὼ καθ’ ἑνὸς ἑκάστου ὑμῶν θαυμάζω, τὸ κάλλος καὶ τὸ πλῆθος τοσούτων ἀδελφῶν ὑπερτιμῶν, οὐ μόνον συμβουλεύω μὴ μανῆναι τὴν αὐτὴν τῷ προβασανισθέντι γέροντι μανίαν, ἀλλὰ καὶ παρακαλῶ συνείξαντάς μου τῇ συμβουλίᾳ τῆς ἐμῆς ἀπολαῦσαι φιλίας·

Κολιτσάρα

«παλληκάρια μου, μὲ πολλὴν χαρὰν θαυμάζω τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς. Ὑπερεκτιμῶν τὴν ὡραιότητα καὶ τὸ πλῆθος τόσον πολλῶν ἀδελφῶν, ὅχι μόνον σᾶς συμβουλεύω νὰ μὴ παρασυρθῆτε ἀπὸ τὴν μανίαν τοῦ προηγουμένως βασανισθέντος γέροντος, ἀλλὰ καὶ σᾶς προτρέπω νὰ δεχθῆτε τὴν συμβουλήν μου καὶ νὰ ἀπολαύσετε τὴν φιλίαν μου.

Τρεμπέλα

«Ὦ παλληκάρια, ἐγὼ μὲ καλὴν καὶ φιλικὴν διάθεσιν θαυμάζω τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς. Τιμῶν δὲ ὑπερβολικῶς τὸ κάλλος καὶ τὸ πλῆθος τόσον πολλῶν ἀδελφῶν, σᾶς συμβουλεύω ὄχι μόνον νὰ μὴ κυριευθῆτε ἀπὸ τὴν ἰδίαν τρέλλαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἦταν κυριευμένος ὁ γέροντας ποὺ ἐβασανίσθη προηγουμένως, ἀλλὰ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν συμβουλήν μου καὶ νὰ ἀπολαύσετε τὴν φιλίαν μου.

Μακ. Δ' 8,6

δυναίμην δ’ ἂν ὥσπερ κολάζειν τοὺς ἀπειθοῦντάς μου τοῖς ἐπιτάγμασιν, οὕτως καὶ εὐεργετεῖν τοὺς εὐπειθοῦντάς μοι.

Κολιτσάρα

Ὅπως δὲ ἠμπορῶ νὰ τιμωρῶ ἐκείνους, ποὺ δεικνύουν ἀνυπακοὴν εἰς τὰς διαταγάς μου, ἔτσι ἠμπορῶ καὶ νὰ εὐεργετῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποτάσσονται εἰς ἐμέ.

Τρεμπέλα

Καὶ ὅπως ἔχω τὴν δύναμιν νὰ τιμωρῷ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπακούουν εἰς τὶς διαταγές μου, ἔτσι ἠμπορῶ νὰ εὐεργετῶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπακούουν προθύμως εἰς ἐμέ.

Μακ. Δ' 8,7

πεισθέντες οὖν μοι καὶ ἀρχὰς καὶ ἐπὶ τῶν ἐμῶν πραγμάτων ἡγεμονίας λήψεσθε, ἀρνησάμενοι τὸν πάτριον ὑμῶν τῆς πολιτείας θεσμόν·

Κολιτσάρα

Ἐάν, λοιπόν, ὑπακούσετε εἰς ἐμέ, θὰ λάβετε εἰς τὴν διοίκησίν μου καὶ ἀρχὰς καὶ ἀξιώματα, ἀφοῦ ἀρνηθῆτε τοὺς θεσμοὺς τῆς πατροπαραδότου πολιτείας σας.

Τρεμπέλα

Ἐὰν λοιπὸν ὑπακούσετε καὶ ἐμπιστευθῆτε εἰς ἐμέ, θὰ λάβετε καὶ ἐξουσίες εἰς τὴν κυβέρνησίν μου καὶ ἀξιώματα, ἀφοῦ προηγουμένως ἀρνηθῆτε τοὺς θεσμοὺς καὶ τὶς διατάξεις τῆς πολιτείας ποὺ σᾶς παρέδωσαν οἱ προπάτορές σας.

Μακ. Δ' 8,8

καὶ μεταλαβόντες ἑλληνικοῦ βίου καὶ μεταδιαιτηθέντες ἐντρυφήσατε ταῖς νεότησιν ὑμῶν·

Κολιτσάρα

Ἀφοῦ δὲ δεχθῆτε νὰ ζήσετε σύμφωνα μὲ τὸν ἑλληνικὸν τρόπον τῆς ζωῆς καὶ μεταβάλετε τὸν ἰδικόν σας τρόπον ζωῆς, ἠμπορεῖτε νὰ χαρῆτε τὰς ἀπολαύσεις τῆς νεότητός σας.

Τρεμπέλα

Ἀφοῦ δὲ ἀποφασίσετε νὰ ἀποδεχθῆτε καὶ νὰ υἱοθετήσετε τὸν Ἑλληνικὸν τρόπον ζωῆς καὶ ἀλλάξετε τὸν ἰδικόν σας (Ἰουδαϊκόν), νὰ ἀπολαύσετε καὶ χαρῆτε τὰ νιάτα σας.

Μακ. Δ' 8,9

ἐπεὶ ἐὰν ὀργίλως με διάθησθε διὰ τῆς ἀπειθείας ὑμῶν, ἀναγκάσετέ με ἐπὶ δειναῖς κολάσεσιν ἕνα ἕκαστον ὑμῶν διὰ τῶν βασάνων ἀπολέσαι.

Κολιτσάρα

Ἂν ὅμως μὲ κάμετε νὰ ὀργισθῶ ἐναντίον σας ἐξ αἰτίας τῆς ἀνυπακοῆς σας, θὰ μὲ ἀναγκάσετε νὰ θανατώσω τὸν καθένα σας μὲ σκληρὰς τιμωρίας καὶ μὲ βασανιστήρια.

Τρεμπέλα

Ἐὰν ὅμως μὲ τὴν ἄρνησιν καὶ τὴν ἀπειθαρχίαν σας μὲ προκαλέσετε νὰ ἐξοργισθῶ ἐναντίον σας, θὰ μὲ ἀναγκάσετε νὰ θανατώσω τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς μὲ τρομερὲς καὶ σκληρὲς τιμωρίες καὶ βασανιστήρια.

Μακ. Δ' 8,10

κατελεήσατε οὖν ἑαυτούς, οὓς καὶ ὁ πολέμιος ἔγωγε καὶ τῆς ἡλικίας καὶ τῆς εὐμορφίας οἰκτείρομαι.

Κολιτσάρα

Λυπηθῆτε, λοιπόν, τὸν ἑαυτόν σας, ἀφοῦ καὶ ἐγὼ ἀκόμη σᾶς λυποῦμαι, ἐγὼ ὁ διώκτης σας, λόγῳ τῆς νεότητος καὶ τῆς ὡραιότητός σας.

Τρεμπέλα

Λυπηθῆτε, λοιπόν, ἀπὸ καρδίας τοὺς ἑαυτούς σας, ἀφοῦ καὶ ἐγὼ ἀκόμη ὁ ἐχθρὸς καὶ διώκτης σας εὐσπλαγχνίζομαι καὶ συμπονῶ τὴν νεανικὴν ἡλικίαν καὶ τὸ κάλλος σας.

Μακ. Δ' 8,11

οὐ διαλογιεῖσθε τοῦτο, ὅτι οὐδὲν ὑμῖν ἀπειθήσασι πλὴν τοῦ μετὰ στρεβλῶν ἀποθανεῖν ἀπόκειται; -

Κολιτσάρα

Λοιπόν, δὲν θὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τοῦτο, ὅτι ἐὰν ἀπειθήσετε εἰς τὴν ἐντολήν μου τίποτε ἄλλο δὲν σᾶς περιμένει, εἰμὴ μόνον, ὁ θάνατος μὲ βασανιστήρια;» -

Τρεμπέλα

Συνεπῶς, δὲν θὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τοῦτο· ὅτι δηλαδή, ἐὰν ἀπειθήσετε εἰς τὴν προσταγήν μου, δὲν σᾶς ἀπομένει τίποτε ἄλλο παρὰ τὸ νὰ ἀποθάνετε μὲ τὰ βασανιστήρια τῶν στρεβλῶν, τῶν τιμωρητικῶν αὐτῶν ὀργάνων;»

Μακ. Δ' 8,12

Ταῦτα δὲ λέγων ἐκέλευσεν εἰς τὸ ἔμπροσθεν προτεθεῖναι τὰ βασανιστήρια, ὅπως καὶ διὰ τοῦ φόβου πείσειεν αὐτοὺς μιαροφαγῆσαι.

Κολιτσάρα

Ἐνῷ δὲ ἔλεγεν αὐτὰ διέταξε νὰ ἐκτεθοῦν ἐκεῖ ἐμπρὸς εἰς αὐτοὺς τὰ ὄργανα τοῦ βασανισμοῦ, ὥστε καὶ διὰ τοῦ φόβου νὰ τοὺς πείσῃ, νὰ φάγουν μολυσμένας τροφάς.

Τρεμπέλα

Ἐνῷ ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' ἔλεγεν αὐτά, ἐπρόσταξε νὰ ἐκτεθοῦν ἐμπρός των τὰ ὄργανα τῶν βασανιστηρίων, ὥστε καὶ διὰ τοῦ φόβου νὰ τοὺς πείσῃ νὰ φάγουν ἀπὸ τὰ ἀκάθαρτα κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον κρέατα.

Μακ. Δ' 8,13

ὡς δὲ τροχούς τε καὶ ἀρθρέμβολα, στρεβλωτήριά τε καὶ τροχαντῆρας καὶ καταπέλτας καὶ λέβητας, τήγανά τε καὶ δακτυλήθρας καὶ χεῖρας σιδηρᾶς καὶ σφῆνας καὶ τὰ ζώπυρα τοῦ πυρὸς οἱ δορυφόροι προέθεσαν, ὑπολαβὼν ὁ τύραννος ἔφη·

Κολιτσάρα

Ὅταν δὲ οἱ στρατιῶται ἐτοποθέτησαν ἐκεῖ ἐμπρὸς τοὺς τροχούς, τὰ ὄργανα ἐξαρθρώσεως τῶν μελῶν, τὰ στρεβλωτήρια, τοὺς βασανιστικοὺς τροχαντῆρας, τοὺς καταπέλτας, τὰς χύτρας, τὰ τηγάνια, τὰς δακτυλήθρας, τὰ σιδερένια χέρια, τὰς σφῆνας, τὰ ἐναύσματα τοῦ πυρός, ὁ τύραννος αὐτὸν τὸν λόγον εἶπε·

Τρεμπέλα

Ὅταν δὲ οἱ φρουροὶ τοῦ βασιλιᾶ ἔβαλαν ἐμπρός των (τὰ ὄργανα τοῦ βασανισμοῦ, δηλαδή) τοὺς τροχούς, τὰ βασανιστήρια ὄργανα διὰ τὴν ἐξάρθρωσιν τῶν μελῶν καὶ παραλύσιν τοῦ σώματος, τὰ ὄργανα μὲ τὰ ὁποῖα ἐστραγγάλιζαν τοὺς βασανιζομένους, τὰ βασανιστικὰ ὄργανα τροχαντῆρες, τοὺς καταπέλτες, τοὺς λέβητες (τὰ καζάνια), τὰ τηγάνια, τὶς δακτυλῆθρες (βασανιστικὸν ὄργανον διὰ τὴν ἐξάρθρωσιν τῶν δακτύλων), τὰ σιδερένια χέρια (σιδερένια νύχια, μὲ τὰ ὁποῖα ἐξέσχιζαν τὶς σάρκες), τὶς σφῆνες καὶ τοὺς φυσητῆρες (ἤ: Τὰ προσανάμματα) διὰ νὰ διατηροῦν ἄσβηστη τὴν φωτιά, ὁ τύραννος ἔλαβε τὸν λόγον καὶ εἶπε:

Μακ. Δ' 8,14

μειράκια φοβήθητε, καὶ ἣν σέβεσθε δίκην, ἵλεως ὑμῖν ἔσται δι’ ἀνάγκην παρανομήσασιν.

Κολιτσάρα

«φοβηθῆτε, νέοι, καὶ ἡ θεία δίκη, τὴν ὁποίαν σεῖς σέβεσθε, θὰ γίνῃ ἵλεως εἰς σᾶς, ἐπειδὴ θὰ ἔχετε παραβῂ τὸν νόμον λόγῳ ἀνάγκης».

Τρεμπέλα

«Παλληκαράκια, φοβηθῆτε, καὶ ἡ θεία δίκη (ὁ Θεός) τὴν ὁποίαν εὐλαβεῖσθε καὶ λατρεύετε θὰ φανῇ εὐμενὴς καὶ συμπαθητικὴ ἀπέναντί σας, διότι θὰ ἔχετε παραβῆ τὸν Νόμον ἕνεκα πιέσεως καὶ ἐξαναγκασμοῦ».

Μακ. Δ' 8,15

οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐπαγωγὰ καὶ ὁρῶντες δεινά, οὐ μόνον οὐκ ἐφοβήθησαν, ἀλλὰ καὶ ἀντεφιλοσόφησαν τῷ τυράννῳ καὶ διὰ τῆς εὐλογιστίας τὴν τυραννίδα αὐτοῦ κατέλυσαν.

Κολιτσάρα

Ἐκεῖνοι ὅμως, ἂν καὶ ἤκουσαν τὰς προτροπὰς καὶ ἔβλεπαν τὰ φοβερὰ βασανιστικὰ ὄργανα, ὅχι μόνον δὲν ἐφοβήθησαν, ἀλλὰ καὶ ἀντέταξαν τὰς ἰδικάς των σοφὰς ἀντιλήψεις εἰς τὸν τύραννον καὶ μὲ τὴν ὀρθότητα τῶν συλλογισμῶν των ἐξεμηδένισαν τὴν τυραννικὴν δύναμίν του.

Τρεμπέλα

Ἐκεῖνοι ὅμως, ἂν καὶ ἄκουσαν τὶς προτροπές, ἂν καὶ ἔβλεπαν ἐμπρώς των τὰ φοβερὰ βασανιστικὰ ὅργανα, ὄχι μόνον δὲν ἐφοβήθησαν, ἀλλ’ ἀντέταξαν εἰς τὸν τύραννον τὸ ἰδικόν των «πιστεύω» καὶ τὶς ἰδικές των ἀντιλήψεις, καὶ μὲ τὸν ἰδικόν των ὀρθόν, φρόνιμον καὶ στοχαστικὸν λόγον ἀνέτρεψαν ἐκ θεμελίων τὶς θέσεις του καὶ κατήργησαν ὅλως διόλου τὴν τυραννικήν του δύναμιν.

Μακ. Δ' 8,16

καὶ τοι λογισώμεθα· εἰ δειλόψυχοί τινες ἦσαν καὶ ἄνανδροι ἐν αὐτοῖς, ποίοις ἂν ἐχρήσαντο λόγοις; οὐχὶ τούτοις;

Κολιτσάρα

Ἂς ἐξετάσωμεν λοιπὸν τὸ γεγονός. Ἂν ἦσαν μερικοὶ δειλοὶ κατὰ τὴν ψυχὴν καὶ ἄνανδροι μεταξὺ αὐτῶν, ποίους λόγους θὰ ἐχρησιμοποιοῦσαν; Δὲν θὰ ἐχρησιμοποιοῦσαν τοὺς παρακάτω;

Τρεμπέλα

Καὶ ὅμως, ἂς σκεφθῶμεν καὶ ἂς ἐξετάσωμεν ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τοῦτο: Ποῖα ἐπιχειρήματα θὰ ἐχρησιμοποιοῦσαν, ἐὰν ἦσαν τίποτε δειλοί, μικρόψυχοι καὶ χωρὶς ἀνδρικὸν φρόνημα; Δὲν θὰ ἐχρησιμοποιοῦσαν τὰ ἀκόλουθα λόγια; Δὲν θὰ ἐξεφράζοντο μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον;

Μακ. Δ' 8,17

ὦ τάλανες ἡμεῖς καὶ λίαν ἀνόητοι· βασιλέως ἡμᾶς παρακαλοῦντος καὶ ἐπὶ εὐεργεσίᾳ φωνοῦντος, μὴ πεισθείημεν αὐτῷ,

Κολιτσάρα

«Ὦ δυστυχεῖς καὶ ἀνόητοι ἠμεῖς, ἂν δὲν πεισθῶμεν εἰς τὸν βασιλέα, ποὺ μᾶς προτρέπει καὶ μᾶς καλεῖ, διὰ νὰ μᾶς εὐεργετήσῃ,

Τρεμπέλα

«Ὦ ταλαίπωροι, ἄθλιοι καὶ κατ’ ἐξοχὴν μωροὶ καὶ ἀσυλλόγιστοι ἐμεῖς· ὁ βασιλιᾶς νὰ μᾶς προτρέπῃ καὶ νὰ μᾶς καλὴ διὰ νὰ μᾶς εὐεργετήσῃ, καὶ ἐμεῖς νὰ μὴ πειθώμεθα

Μακ. Δ' 8,18

εἰ βουλήμασι κενοῖς ἑαυτοὺς εὐφραίνομεν καὶ θανατηφόρον ἀπείθειαν τολμῶμεν;

Κολιτσάρα

ἀλλὰ θελήσωμεν νὰ εὐχαριστηθῶμεν μὲ ματαίας ἐπιθυμίας καὶ νὰ ἀναλάβωμεν τὸ τόλμημα θανασίμου ἀνυπακοῆς!

Τρεμπέλα

παρὰ νὰ εὐχαριστούμεθα μὲ μάταια, κούφια θελήματα καὶ ἐπιθυμίες, καὶ νὰ ριψοκινδυνεύωμεν μὲ ἀνυπακοήν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς θάνατον;

Μακ. Δ' 8,19

οὐ φοβησόμεθα, ἄνδρες ἀδελφοί, τὰ βασανιστήρια καὶ λογιούμεθα τὰς τῶν βασάνων ἀπειλὰς καὶ φευξόμεθα τὴν κενοδοξίαν ταύτην καὶ ὀλεθροφόρον ἀλαζονείαν;

Κολιτσάρα

Λοιπόν, ἀδελφοί, δὲν θὰ φοβηθῶμεν τὰ βασανιστήρια; Δὲν θὰ ἀναλογισθῶμεν τὰς ἀπειλὰς τῶν φοβερῶν βασάνων; Δὲν θὰ ἀποφύγωμεν τὴν κενόδοξον αὐτὴν καὶ θανατηφόρον ἀλαζονείαν;

Τρεμπέλα

Δὲν θὰ φοβηθῶμεν, ἄνδρες ἀδελφοί, τὰ βασανιστήρια καὶ δὲν θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὶς ἀπειλὲς τῶν βασάνων καὶ δὲν θὰ ἀποφύγωμεν αὐτὴν τὴν κενοδοξίαν, τὴν ματαιοφροσύνην καὶ τὴν ψευδοϋπερηφάνειαν, ἡ ὁποία προξενεῖ φθορὰν καὶ ἀφανισμόν;

Μακ. Δ' 8,20

ἐλεήσωμεν τὰς ἑαυτῶν ἡλικίας καὶ κατοικτείρωμεν τὸ τῆς μητρὸς γῆρας

Κολιτσάρα

Ἂς λυπηθῶμεν τὴν νεότητά μας καὶ τὸν σπαραγμὸν τῆς γηραιᾶς μητρός μας

Τρεμπέλα

Ἂς λυπηθῶμεν τὸ νεαρὸν τῆς ἡλικίας μας καὶ ἂς εὐσπλαγχνισθῶμεν τὸ γῆρας τῆς μητέρας μας·

Μακ. Δ' 8,21

καὶ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι ἀπειθοῦντες τεθνηξόμεθα.

Κολιτσάρα

καὶ ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὅψιν, ὅτι ἀπὸ μίαν τέτοιαν ἀνυπακοήν μας μᾶς περιμένει ὁ θάνατος.

Τρεμπέλα

ἂς λάβωμεν δὲ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ἐὰν παρακούσωμεν (εἰς τὸν βασιλιᾶ), θὰ ἀποθάνωμεν.

Μακ. Δ' 8,22

συγγνώσεται δὲ ἡμῖν καὶ ἡ θεία δίκη δι’ ἀνάγκην τὸν βασιλέα φοβηθεῖσιν.

Κολιτσάρα

Ἂς σημειωθῇ δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι θὰ μᾶς συγχωρήσῃ ἡ θεία δίκη, διότι ἐφοβήθημεν τὸν βασιλέα ἐκ λόγων ἀνάγκης.

Τρεμπέλα

Θὰ μᾶς συγχωρήσῃ δὲ καὶ ἡ θεία δίκη (ὁ Θεός), διότι ἐφοβηθήκαμε τὸν βασιλιᾶ ἐπειδὴ ἐπιεσθήκαμε καὶ ἑξαναγκασθήκαμε πρὸς τοῦτο.

Μακ. Δ' 8,23

τί ἐξάγομεν ἑαυτοὺς τοῦ ἡδίστου βίου καὶ ἐπιστεροῦμεν ἑαυτοὺς τοῦ γλυκέος κόσμου;

Κολιτσάρα

Διατί ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὴν γλυκύτητα τῆς ζωῆς καὶ στερούμεθα ἀπὸ τὸν γεμᾶτον ἡδονὰς κόσμον;

Τρεμπέλα

Διατί βγάζομεν (ἀποκλείομεν) τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ αὐτὴν τὴν πάρα πολὺ γλυκεῖαν ζωὴν καὶ τοὺς στεροῦμεν ἀπὸ τὸν γεμᾶτον ἀπολαύσεις καὶ ἠδονὲς κόσμον;

Μακ. Δ' 8,24

μὴ βιαζώμεθα τὴν ἀνάγκην μηδὲ φιλοδοξήσωμεν ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν στρέβλῃ.

Κολιτσάρα

Ἂς μὴ προκαλοῦμεν τὴν βίαν ἐναντίον μας καὶ ἃς μὴ κεντρίσωμεν τὴν κενοδοξίαν μας μὲ ἀντίτιμον τὸν βασανισμόν μας.

Τρεμπέλα

Ἂς μὴ προκαλῶμεν ἐναντίον μας τὴν βίαν, τὸν ἑξαναγκασμόν, καὶ ἂς μὴ ἀγαπήσωμεν τὴν κενὴν δόξαν τοῦ νὰ ὑποβάλωμεν τὸν ἑαυτόν μας εἰς τὸ μαρτύριον τοῦ βασανιστικοῦ ὀργάνου τῆς στρέβλης.

Μακ. Δ' 8,25

οὐδὲ αὐτὸς ὁ νόμος ἀκουσίως ἡμᾶς θανατοῖ φοβηθέντας τὰ βασανιστήρια.

Κολιτσάρα

Οὔτε αὐτὸς οὗτος ὁ Νόμος δὲν θὰ μᾶς καταδικάσῃ εἰς θάνατον, ἐπειδὴ ἡμεῖς ἀκουσίως ἐξ αἰτίας τοῦ φόβου ἐκείνων τῶν βασανιστηρίων ὑπεχωρήσαμεν.

Τρεμπέλα

Ἄλλωστε οὔτε αὐτὸς ὁ Νόμος θὰ μᾶς καταδικάσῃ αὐθαιρέτως εἰς θάνατον, ἐπειδὴ ἐφοβηθήκαμε τὰ βασανιστήρια καὶ ὑπεχωρήσαμεν χωρὶς νὰ τὸ θέλωμεν.

Μακ. Δ' 8,26

πόθεν ἡμῖν ἡ τοσαύτη ἐντέτηκε φιλονικία καὶ ἡ θανατηφόρος ἀρέσκει καρτερία, παρὸν μετὰ ἀταραξίας ζῆν τῷ βασιλεῖ πεισθέντας;

Κολιτσάρα

Πῶς ἔχει εἰσχωρήσει ἐντὸς ἡμῶν ἡ τόσον μεγάλη ἀγάπη πρὸς νίκην καὶ μᾶς εὐχαριστεῖ ἡ θανατηφόρος καρτερία, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωμεν μὲ γαλήνην ὑπακούοντες εἰς τὸν βασιλέα;»

Τρεμπέλα

Ἀπὸ ποὺ ἐφυτεύθη μέσα μας ἡ τόσον μεγάλη καὶ ἐπίμονος αὐτὴ ἐριστικὴ διάθεσις καὶ πῶς μᾶς εὐχαριστεῖ ἡ καρτερία ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὸν ὄλεθρον καὶ τὸν θάνατον, ἐνῷ ἠμποροῦμεν νὰ ζήσωμεν ἥσυχα καὶ γαλήνια, ἐὰν ὑπακούσωμεν εἰς τὸν βασιλιᾶ;»

Μακ. Δ' 8,27

ἀλλὰ τούτων οὐδὲν εἶπον οἱ νεανίαι βασανίζεσθαι μέλλοντες οὐδὲ ἐνεθυμήθησαν.

Κολιτσάρα

Ἀλλὰ τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν εἶπαν οἱ νέοι, ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ βασανισθοῦν, οὔτε κἂν καὶ τὰ ἐσκέφθησαν.

Τρεμπέλα

Ὅμως τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν εἶπαν οἱ νέοι, ἂν καὶ ἐπρόκειτο νὰ βασανισθοῦν, ἀλλ’ οὔτε κἀν ἐσκέφθησαν κάτι τέτοιο.

Μακ. Δ' 8,28

ἦσαν γὰρ περίφρονες τῶν παθῶν καὶ αὐτοκράτορες τῶν ἀλγηδόνων,

Κολιτσάρα

Ἦσαν καταφρρνηταὶ τῶν παθῶν, κύριοι τῶν πόνων,

Τρεμπέλα

Διότι ἦσαν περιφρονηταὶ καὶ καταφρονηταὶ τῶν παθῶν καὶ ἐξουσιασταί, κύριοι τῶν πόνων,

Μακ. Δ' 8,29

ὥστε ἅμα τῷ παύσασθαι τὸν τύραννον συμβουλεύοντα αὐτοῖς τοῦ μιαροφαγῆσαι, πάντες διὰ μιᾶς φωνῆς ὁμοῦ, ὥσπερ ἀπὸ τῆς αὐτῆς ψυχῆς εἶπον πρὸς αὐτόν.

Κολιτσάρα

ὥστε εὐθὺς ὡς ἔπαυσεν ὁ τύραννος νὰ τοὺς συμβουλεύῃ, νὰ γευθοῦν τὰ μιαρὰ φαγητά, ὅλοι μαζῆ μὲ μίαν φωνήν, ὡς ἐὰν ὠμιλοῦσαν ἀπὸ τὴν ἰδίαν ψυχήν, εἶπαν πρὸς αὐτόν.

Τρεμπέλα

ἔτσι ὥστε, ὅταν ἔπαυσεν ὁ τύραννος νὰ τοὺς συμβουλεύει νὰ φάγουν ἀπὸ τὰ ἀκάθαρτα κατὰ τὸν Νόμον κρέατα, ὅλοι μαζὶ μὲ μίαν φωνήν, ὡσὰν νὰ ὡμιλοῦσαν ἀπὸ μίαν καὶ τὴν ἰδίαν ψυχήν, εἶπαν πρὸς αὐτὸν τὰ ἑξῆς: