Παροιμίαι Σολομώντος 18

Προφάσεις ζητεῖ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει καὶ ἐπιδιώκει νὰ χωρισθῇ ἀπὸ τοὺς φίλους του. Αὐτὸς ὅμως θὰ εἶναι πάντοτε ἄξιος κατακρίσεως καὶ χλευασμοῦ.

Προφάσεις ζητεῖ νὰ εὕρῃ ὁ ἄνθρωπος, ποὺ θέλει νὰ χωρισθῇ ἀπὸ τοὺς φίλους του. Ὁ τοιοῦτος ὅμως θὰ εἶναι πάντοτε ἄξιος καταφρονήσεως.

Ὁ ἀσύνετος καὶ ἄμυαλος ἄνθρωπος, σκοτισμένος ἀπὸ τὸν ἐγωϊσμόν του, δὲν αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ συμβουλευθῇ σοφούς. Δι’ αὐτὸ καὶ σύρεται τῇδε κακεῖσε ἀπὸ τὴν ἀμυαλωσύνην του.

Δὲν αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην τῆς θείας σοφίας καὶ τοῦ ἄνωθεν φωτισμοῦ ὁ μωρὸς καὶ πτωχὸς ἀπὸ μυαλὰ ἄνθρωπος, διότι ἄγεται καὶ φέρεται περισσότερον ἀπὸ τὴν ἀφροσύνην του.

Ὅταν ὁ ἀσεβὴς καὶ χωρὶς φόβον Θεοῦ ἄνθρωπος πάρῃ τὸν κατήφορον καὶ ὀλισθήσῃ εἰς βάθος κακῶν, ἀναίσχυντος πλέον καὶ πωρωμένος καταφρονεῖ τοὺς πάντας. Διὰ τοῦτο ἐπέρχεται ἐναντίον του ὁ ἐξευτελισμὸς καὶ ἡ καταισχύνῃ.

Ὅταν ὁ ἀσεβὴς ἀποσείσῃ κάθε φόβον Θεοῦ καὶ προχωρήσῃ πολὺ εἰς τὴν ἁμαρτίαν καὶ φθάσῃ εἰς βάθος πολλῶν κακῶν, τότε, χωρὶς νὰ αἰσθάνεται τύψεις συνειδήσεως, καταφρονεῖ τοὺς πάντας, ἔρχεται δὲ κατεπάνω του τότε ἡ ἀτιμία καὶ ἡ ἐντροπή.

Ὁ λόγος, ποὺ ἀναβλύζει ἀπὸ τὴν καρδίαν τοῦ συνετοῦ ἀνθρώπου, εἶναι τόσον βαθὺς καὶ ὠφέλιμος, ὅπως τὸ ἀνεξάντλητον ὕδωρ ἑνὸς βαθέος φρέατος. Ποταμὸς δὲ ἀναβλύζει ἀπὸ τὴν ψυχήν του καὶ πηγὴ ὕδατος ζωῆς ἀπὸ τὸ στόμα του.

Ὁ λόγος τῆς ἀληθείας, ὅταν ἐμποτίσῃ τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου, γίνεται ὕδωρ βαθὺ καὶ ἀνεξάντλητον. Ποταμὸς δὲ ἀναπηδᾷ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πηγὴ τρέχει διαρκῶς, ἡ ὁποία σκορπίζει ζωήν.

Τὸ νὰ θαυμάζῃ κανεὶς τὸ πρόσωπον καὶ τὴν ζωὴν τοῦ ἀσεβοῦς δὲν εἶναι ὀρθόν· οὔτε δὲ καὶ εἶναι πρέπον καὶ σύμφωνον πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ νὰ διαστρέφῃ κανεὶς τὸ δίκαιον κατὰ τὴν ὥραν τῆς δίκης.

Τὸ νὰ θαυμάσῃ κανεὶς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀσεβοῦς, δὲν εἶναι ὀρθὸν πρᾶγμα. Οὔτε εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν θείαν δικαιοσύνην καὶ ἁγιότητα νὰ διαστρέψῃς τὸ δίκαιον καὶ νὰ προσωποληπτήσῃς κατὰ τὴν ὥραν τῆς δίκης.

Τὰ λόγια ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ ἀσυνέτου, τὸν ὁδηγοῦν εἰς πειρασμοὺς καὶ καταστροφάς. Τὸ δὲ θρασύ του στόμα μὲ τὰ προκλητικά του λόγια εἶναι, σὰν νὰ προκαλῇ ἐναντίον του τὸν θάνατον.

Τὰ χείλη τοῦ ἄφρονος ἀνθρώπου τὸν ὁδηγοῦν εἰς πειρασμοὺς καὶ εἰς κακὰς συνεπείας, τὸ στόμα του δὲ τὸ θρασὺ καὶ προπετὲς ἐπιζητεῖ καὶ προσκαλεῖται τὸν θάνατον.

Τὸ στόμα τοῦ ἄφρονος εἶναι ἡ καταστροφή του καὶ τὰ λόγια τῶν χειλέων του εἶναι παγίς, ὅπου συλλαμβάνεται καὶ καταστρέφεται ἡ ζωή του.

Τὸ στόμα τοῦ ἄφρονος θὰ ἀποβῂ εἰς αὐτὸν καταστροφὴ καὶ τὰ χείλη του παγὶς θανατηφόρος διὰ τὴν ψυχήν του.

Οἱ ὀκνηροὶ καὶ ἀπρόθυμοι εἰς τὴν ἐργασίαν καταβάλλονται ἀπὸ φόβον, οἱ δὲ θηλυπρεπεῖς καὶ μαλθακοὶ θὰ πεινάσουν.

Τοὺς τεμπέληδες καταβάλλει ὁ φόβος τῆς ἐργασίας, οἱ δὲ θηλυπρεπεῖς καὶ μαλθακοὶ θὰ πεινάσουν.

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν καταπολεμεῖ τὴν ὀκνηρίαν καὶ δὲν προσπαθεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν ἑαυτόν του μὲ τὴν ἐργατικότητά του, αὐτὸς εἶναι ὅμοιος μὲ ἐκεῖνον, ποὺ ὁδηγεῖ τὸν ἑαυτόν του εἰς τὸν ὄλεθρον.

Ἐκεῖνος, ποὺ δὲν φροντίζει ὁ ἴδιος μὲ τὰ ἰδικά του ἔργα νὰ θεραπεύῃ τὰς ἀνάγκας του καὶ νὰ διορθώνῃ τὰ ἐλαττώματά του, ὁμοιάζει καὶ εἶναι ἀδελφὸς ἐκείνου, ποὺ τραυματίζει τὸν ἑαυτόν του καὶ αὐτοκτονεῖ.

Τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου εἶναι ὄνομα μεγαλοπρεπείας καὶ παντοδυναμίας. Εἰς αὐτὸ ὅταν καταφεύγουν οἱ δίκαιοι, ὑψώνονται καὶ δοξάζοναι.

Τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου ὡς πύργος καὶ φρούριον ἰσχυρὸν ἀκτινοβολεῖ τὴν θείαν μεγαλωσύνην καὶ δύναμιν. Εἰς αὐτὸ τὸ ὄνομα, ὅταν καταφεύγουν οἱ δίκαιοι διὰ τῶν προσευχῶν των, νικοῦν τὰ δεινὰ καὶ τὰς ἀντιξοότητας τῆς ζωῆς, ὑψοῦνται καὶ δοξάζονται.

Ἡ περιουσία του εὐσεβοῦς πλουσίου εἶναι ἀσφαλής, ὅπως ἡ ὀχυρὰ πόλις· ἡ δόξα δὲ αὐτῆς τὸν ἐπισκιάζει καὶ τὸν ἐπαναπαύει.

Τὰ ὑπάρχοντα τοῦ πλουσίου, ὅπως ὁ ἴδιος φαντάζεται, εἶναι ὡσὰν πόλις ὠχυρωμένη, ἀναπαύεται δὲ ὁ πλούσιος κάτω ἀπὸ τὴν δόξαν τοῦ πλούτου του, ὅπως εἰς παχεῖαν σκιάν.

Ἡ ὑψηλοφροσύνη τῆς καρδίας προηγεῖται ἀπὸ τὴν συντριβὴν τοῦ ἀλαζόνος, ὅπως καὶ ἡ ταπεινοφροσύνη προηγεῖται ἀπὸ τὴν δόξαν τοῦ ταπεινοῦ.

Προτοῦ νὰ ἐπέλθῃ συντριβή, προηγήθη ὑψηλοφροσύνη καὶ ὑπερηφάνεια τῆς καρδίας, καὶ πρὶν ἀπὸ τὴν δόξαν καὶ τὸ μεγαλεῖον προηγεῖται ταπείνωσις αὐτῆς.

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δίδει ἀπάντησιν, πρὶν ἀκούσῃ τί τοῦ λέγουν, εἶναι ἀσύνετος καὶ ἐντροπιάζεται.

Ὅποιος ἀπαντᾷ, προτοῦ νὰ ἀκούσῃ, ἀποδεικνύεται ἀσύνετος καὶ ἐντροπιάζεται.

Τὸν θυμὸν ἑνὸς ὀργισμένου κυρίου ἠμπορεῖ νὰ καταπραΰνῃ καὶ διαλύσῃ ἕνας συνετὸς ὑπηρέτης. Τὸν μικρόψυχον ὅμως καὶ λεπτολόγον ἄνθρωπον ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ τὸν ὑποφέρῃ;

Τὸν θυμὸν καὶ τὴν παραφορὰν κάθε ἀνθρώπου μαλακώνει καὶ καταπραύνει φίλος ἢ ὑπηρέτης φρόνιμος, τὸν μικρόψυχον δὲ καὶ τὸν δειλὸν ποῖος ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀνεχθῇ καὶ τὸν βαστάσῃ;

Ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιὰ τοῦ συνετοῦ ἀνθρώπου ζητεῖ καὶ ἀποκτᾷ συνεχῶς τὴν ἀληθινὴν γνῶσιν. Τὰ αὐτιὰ δὲ τῶν σοφῶν εὐχαριστοῦνται νὰ ἀκούουν ὑψηλὰς ἐννοίας.

Ὁ νοῦς τοῦ φρονίμου ἀποκτᾷ συνεχῶς τὴν θείαν γνῶσιν καὶ διάκρισιν, τὰ αὐτιὰ δὲ τῶν σοφῶν ἀρέσκονται καὶ ἐπιζητοῦν νὰ ἀκούουν καὶ νὰ μανθάνουν λόγους στοχαστικούς.

Τὸ δῶρον, ποὺ μὲ ἀγάπην καὶ φιλίαν προσφέρει κανείς, ἀνοίγει ἐμπρός του πλατεῖς τοὺς δρόμους τῆς προόδου καὶ ἐπιτυχίας, καὶ τὸν βάζει νὰ καθήσῃ κοντὰ εἰς ἄρχοντας καὶ ἐπισήμους.

Τὸ δῶρον, ποὺ προσφέρει κανεὶς ὄχι διὰ δωροδοκίαν, ἀλλὰ φιλικῶς εἰς ἐκδήλωσιν σεβασμοῦ καὶ ἐκτιμήσεως, τοῦ ἀνοίγει δρόμους πλατεῖς καὶ τὸν βάζει νὰ καθήσῃ κοντὰ εἰς βασιλεῖς καὶ ἄρχοντας.

Ὁ δίκαιος, ὅταν παρασυρθῇ εἰς κάποιαν ἀδικίαν, πρῶτος θὰ κατηγορήσῃ τὸν ἑαυτόν του ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, διότι ἐὰν τὸν προλάβῃ ὁ κατήγορός του καὶ τὸν ἐλέγξῃ, ἡ θέσις του θὰ ἐπιβαρυνθῇ.

Ὁ δίκαιος καὶ εἰλικρινὴς ἄνθρωπος, ὅταν προσαχθῇ εἰς δίκην ὡς κατηγορούμενος, λαμβάνει πρῶτος τὸν λόγον καὶ ὁμολογεῖ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τὸ σφάλμα του καὶ κατηγορεῖ πρῶτος τὸν ἑαυτόν του, ἄλλως, ἐὰν δὲν ταπεινωθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἔρχεται ὁ ἀντίδικος καὶ τὸν ἐλέγχει ὡς ἔνοχον καὶ οὕτω πῶς ἡ θέσις του ἐπιβαρύνεται.

Ἡ ἄφωνος κλήρωσις καταπαύει ἀντιθέσεις καὶ φιλονεικίας. Καὶ κατὰ τὰς διαφωνίας τῶν ἀρχόντων ὁ ἀνασυρόμενος κλῆρος ὁρίζει τὸ ὀρθόν.

Τὰς ἀντιλογίας καὶ λογομαχίας καταπαύει ὁ ἄφωνος καὶ σιωπηλὸς λαχνός, εἰς τὸν ὁποῖον καταφεύγουν διὰ νὰ λύσουν τὴν διαφοράν των οἱ μὴ συμφωνοῦντες, εἰς δὲ τὰς συζητήσεις τῶν ἀρχόντων ἀνασύρεται ὁ κλῆρος καὶ ὁρίζει αὐτὸς τί θὰ γίνῃ.

Ἀδελφός, ὅταν μὲ ἀγάπην βοηθῆται ἀπὸ τὸν ἀδελφὸν, εἶναι ὡσὰν ὠχυρωμένη καὶ ἀπόρθητος πόλις, κτισμένη ἐπάνω εἰς ὑψηλὸν μέρος. Εἶναι δὲ ἰσχυρὸς ὡσὰν τὸ ἀσάλευτον ἀνάκτορον, ποὺ ἔχει θεμελιωθῆ εἰς στερεὸν ἔδαφος.

Ἀδελφός, ὅταν βοηθῆται εἰς τὰς ὑλικὰς καὶ πνευματικάς του ἀνάγκας ἀπὸ ἄλλον ἀδελφὸν ἀνιδιοτελῆ, ὁμοιάζει πρὸς τὴν ὑψηλὴν καὶ ὠχυρωμένην πόλιν, εἶναι δὲ ἰσχυρός, ὅπως τὸ βασιλικὸν ἀνάκτορον, τὸ ὁποῖον ἔχει γερὰ καὶ βαθιὰ θεμέλια καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὸ σείσῃ κανείς.

Ἀπὸ τὰ λόγια του, ὡσὰν ἀπὸ ἄλλους καρπούς, θὰ γεμίσῃ κάθε ἄνθρωπος τὴν ψυχήν του. Ἀπὸ τὰ λόγια του τὰ καλὰ ἢ κακὰ θὰ πλημμυρίσῃ καὶ θὰ χορτάσῃ ὁ ἴδιος.

Ὁ ἄνθρωπος γεμίζει τὴν ψυχήν του ἀπὸ τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα ὡς καρποὶ γλυκεῖς ἢ πικροὶ βγαίνουν ἀπὸ τὸ στόμα, ὁ ἴδιος δὲ θὰ χορτάσῃ ἀπὸ τοὺς καρποὺς καὶ τὰς συνεπείας τῶν λόγων του.

Εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς γλώσσης εἶναι ὁ θάνατος καὶ ἡ ζωή. Ὅσοι κατορθώνουν νὰ συγκρατοῦν τὴν γλῶσσαν των, θὰ φάγουν τοὺς γλυκεῖς καὶ θρεπτικοὺς αὐτῆς καρπούς.

Θάνατος καὶ ζωὴ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς γλώσσης, ὅσοι δὲ τὴν συγκρατοῦν, θὰ φάγουν καὶ θὰ γευθοῦν τοὺς γλυκεῖς καρπούς της.

Ἐκεῖνος, ποὺ μὲ τὸν φωτισμὸν τοῦ Θεοῦ εὑρῆκε σύζυγον ἐνάρετον, ἐπέτυχε πολλὰς ὠφελείας καὶ κέρδη. Ἐπῆρε ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Θεὸν ἤρεμον καὶ εὐχέριστον ζωήν.

Ὅποιος ἠξιώθη ἀπὸ τὸν Θεὸν νὰ εὕρῃ σύζυγον ἐνάρετον, αὐτὸς εὑρῆκε πολλὰς ὠφελείας καὶ κέρδη, ἔλαβε δὲ ἀπὸ τὸν Θεὸν ἰσόβιον καλωσύνην καὶ εὐχαρίστησιν.

Ὅποιος ὅμως διώχνει τὴν ἐνάρετον σύζυγόν του, διώχνει μαζῆ μὲ αὐτὴν καὶ τὰ ἀγαθά. Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος κρατεῖ πλησίον του καὶ συζῇ μὲ μοιχαλίδα, εἶναι ἀσύνετος καὶ ἀσεβὴς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Ὅποιος χωρίζει καὶ διώχνει τὴν ἐνάρετον σύζυγόν του, διώχνει μαζί της καὶ τὰ ἀγαθά· ἐκεῖνος δέ, ὁ ὁποῖος κρατεῖ κοντά του γυναῖκα μοιχαλίδα, εἶναι ἄφρων καὶ παραβάτης τοῦ θείου νόμου.