Παροιμίαι Σολομώντος 24

Σημειώση για το κεφάλαιο

Κατά τον Γιαννακόπουλο στο κεφάλαιο αυτό οι στίχοι εμφανίζονται συγκεχυμένοι. Στο Εβραϊκό κείμενο και στη Βουλγάτα οι παρεμβαλλόμενοι στίχοι ανήκουν ως ξεχωριστό κεφάλαιο, Παροιμιών 30. Εδώ ακολουθείται η διάταξη των Ο’.

Παρ. 24,1

Υἱέ, μὴ ζηλώσῃς κακοὺς ἄνδρας μηδὲ ἐπιθυμήσῃς εἶναι μετ’ αὐτῶν·

Κολιτσάρα

Παιδί μου, μὴ ζηλέψῃς ποτὲ τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους καὶ τὴν παραστρατημένην ζωήν των. Μὴ ἐπιθυμήσῃς συναναστροφήν μὲ αὐτούς.

Τρεμπέλα

Παιδί μου, μὴ ζηλεύσῃς ποτὲ τὴν ζωὴν τῶν κακῶν ἀνθρώπων, οὔτε νὰ ἐπιθυμήσῃς τὴν συντροφιὰν καὶ συναναστροφήν των·

Παρ. 24,2

ψευδῆ γὰρ μελετᾷ ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πόνους τὰ χείλη αὐτῶν λαλεῖ.

Κολιτσάρα

Διότι τὸ ψεῦδος καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἔχουν ὡς θησαυρὸν καὶ μελέτην τῆς καρδίας των. Τὰ δὲ χείλη των ἐκστομίζουν λόγια, ποὺ προξενοῦν θλίψεις καὶ στενοχωρίας.

Τρεμπέλα

διότι αὐτοὶ σχεδιάζουν μὲ τὸν νοῦν των μάταια καὶ βλαβερὰ καὶ τὰ χείλη τῶν ἐκστομίζουν ὕβρεις, ποὺ προξενοῦν λύπην εἰς τοὺς ἄλλους.

Παρ. 24,3

μετὰ σοφίας οἰκοδομεῖται οἶκος καὶ μετὰ συνέσεως ἀνορθοῦται.

Κολιτσάρα

Μὲ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν, μὲ τὴν εὐλάβειαν καὶ τὸν φόβον δηλαδὴ τοῦ Θεοῦ, θεμελιώνεται καὶ κτίζεται ἕνα σπίτι· μὲ τὴν σύνεσιν δὲ ἀνορθώνεται καὶ προοδεύει ἡ οἰκογένεια.

Τρεμπέλα

Μὲ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ κτίζεται στερεὸν καὶ καλὰ θεμελιωμένον σπίτι καὶ μὲ τὴν σύνεσιν καὶ φρονιμάδα ἀνορθώνεται καὶ προκύπτει.

Παρ. 24,4

μετὰ αἰσθήσεως ἐμπίπλανται ταμιεῖα ἐκ παντὸς πλούτου τιμίου καὶ καλοῦ.

Κολιτσάρα

Μὲ τὴν ὀρθὴν καὶ δικαίαν γνῶσιν γεμίζουν αἱ ἀποθῆκαι τοῦ σπιτιοῦ ἀπὸ κάθε τίμιον καὶ καλὸν πλοῦτον.

Τρεμπέλα

Μὲ τὴν εὐσυνειδησίαν καὶ σύνεσιν γεμίζουν αἱ ἀποθῆκαι καὶ τὰ ταμεῖα ἀπὸ κάθε δίκαιον καὶ τίμιον πλοῦτον.

Παρ. 24,5

κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων γεωργίου μεγάλου.

Κολιτσάρα

Εἶναι καλύτερος καὶ προτιμότερος ὁ σοφὸς ἀπὸ τὸν ἰσχυρόν, καὶ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔχει σύνεσιν ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἔχει μεγάλο ἀγρόκτημα.

Τρεμπέλα

Εἶναι προτιμότερος καὶ δυνατώτερος ὁ σοφὸς ἀπὸ τὸν παλληκαράν, καὶ ὁ συνετὸς καὶ μυαλωμένος ἀπὸ χωράφι ἐκτεταμένον καὶ ἀπὸ μεγάλην περιουσίαν

Παρ. 24,6

μετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεμος, βοήθεια δὲ μετὰ καρδίας βουλευτικῆς.

Κολιτσάρα

Μὲ καλὴν στρατηγικὴν καὶ διακυβέρνησιν διεξάγεται ὁ ἐπιτυχὴς πόλεμος. Ἀποτελεσματικὴ δὲ βοήθεια διὰ τὴν κατόρθωσιν τῆς νίκης ἔρχεται ἀπὸ νοῦν συνετόν.

Τρεμπέλα

Ἂν ὑπάρχῃ καλὴ διακυβέρνησις, τότε ὁ πόλεμος διεξάγεται καλῶς καὶ φθάνει εἰς αἴσιον πέρας, ὅπου δὲ ὑπάρχει ἄνθρωπος συνετὸς καὶ μετρημένος, ἀπατελεῖ πολύτιμον βοήθειαν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς νίκης.

Παρ. 24,7

σοφία καὶ ἔννοια ἀγαθὴ ἐν πύλαις σοφῶν· σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόματος Κυρίου,

Κολιτσάρα

Ἡ σοφία, ἡ ἀληθὴς γνῶσις καὶ ἡ ὀρθοφροσύνη ὑπάρχουν εἰς τὰς πύλας τῶν πόλεων, ποὺ κατοικοῦν οἱ σοφοί. Οἱ ἀληθινὰ σοφοὶ δὲν ἐκτρέπονται καὶ δὲν παρεκκλίνουν ἀπὸ ὅσα ἔχει λαλήσει τὸ στόμα τοῦ Κυρίου.

Τρεμπέλα

Σοφία καὶ εὐθυκρισία κυριαρχοὺν εἰς τὰς πύλας τῆς πόλεως, εἰς τὴν ὁποίαν κατοικοῦν σοφοὶ καὶ συνετοί. Οἱ πραγματικῶς σοφοὶ δὲν παρεκκλίνουν ἀπὸ ὅσα τὸ σοφὸν στόμα τοῦ Κυρίου παραγγέλλει καὶ ἐντέλλεται

Παρ. 24,8

ἀλλὰ λογίζονται ἐν συνεδρίοις. ἀπαιδεύτοις συναντᾷ θάνατος,

Κολιτσάρα

Καίτοι ὁ καθένας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι σοφός, ἐν τούτοις συσκέπτονται εἰς κοινὰς συνεδριάσεις. Τοὺς ἀμορφώτους κατὰ Θεὸν καὶ ἀδιορθώτους θὰ τοὺς συναντήσῃ ἀσφαλῶς ὁ πρόωρος θάνατος.

Τρεμπέλα

ἀλλὰ συζητοῦν καὶ συσκέπτονται εἰς συνεδριάσεις, διὰ νὰ εὔρουν τὸ ὀρθὸν καὶ τὴν ἀλήθειαν. Τοὺς ψυχικῶς ἀδιαπαιδαγωγήτους καὶ ἀδιορθώτους, τοὺς μὴ ἔχοντας τὴν κατὰ Θεὸν σοφίαν, θὰ συναντήσῃ ὁριστικῶς θάνατος αἰώνιος.

Παρ. 24,9

ἀποθνήσκει δὲ ἄφρων ἐν ἁμαρτίαις. ἀκαθαρσία δὲ ἀνδρὶ λοιμῷ

Κολιτσάρα

Ὁ ἀσύνετος καὶ ἀμετανόητος ἀποθνήσκει μὲ τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ. Μεγάλη ἀκαθαρσία ὑπάρχει εἰς τὸν ψυχικῶς διεφθαρμένον ἄνθρωπον.

Τρεμπέλα

Ὁ ἀνόητος δὲ καὶ ἀσύνετος καὶ ἀδιαπαιδαγώγητος, ἐπειδὴ δὲν μετανοεῖ οὔτε κατὰ τὸ γῆρας, ἀποθνήσκει ἁμαρτωλός. Ἀκαθαρσία δὲ καὶ δυσωδία ὑπάρχει εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἁμαρτωλοῦ λυμεῶνος.

Παρ. 24,10

ἐμμολυνθήσεται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ καὶ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ἕως ἂν ἐκλίπῃ.

Κολιτσάρα

Ἀμετανόητος καθὼς εἶναι θὰ μολύνεται ὁλοὲν καὶ περισσότερον καὶ θὰ διαφθείρεται, θὰ περιπίπτῃ συνεχῶς εἰς ἡμέρας κακάς, εἰς ἡμέρας θλίψεως καὶ ὀδύνης, ἕως ὅτου λείψῃ ἀπὸ τὴν γῆν.

Τρεμπέλα

Ὁ ἀκάθαρτος αὐτὸς ἄνθρωπος, ἀντὶ νὰ μετανοήσῃ καὶ καθαρισθῇ ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν, θὰ μολυνθῇ περισότερον καὶ θὰ διαφθαρῇ βλασφημῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν δοκιμασιῶν του, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ χαθῇ τελείως.

Παρ. 24,11

ῥῦσαι ἀγομένους εἰς θάνατον καὶ ἐκπρίου κτεινομένους, μὴ φείσῃ·

Κολιτσάρα

Μὴ διστασῃς νὰ σώσῃς ἀνθρώπους, ποὺ ὁδηγοῦνται εἰς ἐκτέλεσιν, καὶ μὴ τσιγκουνευθῇς τὰ χρήματα, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃς ἐκείνους, ποὺ πρόκειται νὰ φονευθοῦν.

Τρεμπέλα

Γλύτωσε, σῶσε τοὺς ἀθώους, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦνται ἀδίκως εἰς θάνατον, καὶ ἐξαγόραζε μὲ τὰ χρήματά σου ἐκείνους, ποὺ πρόκειται νὰ φονευθοῦν. Μὴ τσιγγουνευθῇς καὶ μὴ λυπηθῇς τὰ χρήματά σου εἰς τοιαύτας περιστάσεις.

Παρ. 24,12

ἐὰν δὲ εἴπῃς, οὐκ οἶδα τοῦτον, γίνωσκε ὅτι Κύριος καρδίας πάντων γινώσκει, καὶ ὁ πλάσας πνοὴν πᾶσιν, αὐτὸς οἶδε πάντα, ὃς ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.

Κολιτσάρα

Ἐάν, προκειμένου νὰ δικαιολογήσῃς τὴν σκληροκαρδίαν σου, πῇς δὲν ξέρω αὐτὸν τὸν ἀθῷον ποὺ ὁδηγεῖται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, μάθε ὅτι ὁ Κύριος, ποὺ ἔπλασε καρδίας καὶ ἔδωσε πνοὴν εἰς πάντα, γνωρίζει πολὺ καλὰ τὰς καρδίας ὅλων τῶν ἀνθρώπων, ἄρα δὲ καὶ τὴν ἰδικήν σου. Γνωρίζει τὰ πάντα καὶ αὐτὸς ἀνταποδίδει εἰς τὸν καθένα ἀνάλογα μὲ τὰ ἔργα του.

Τρεμπέλα

Ἐὰν ὅμως εἴπῃς· δὲν ἠξεύρω αὐτόν, ποὺ πρόκειται νὰ φονευθῇ ἀδίκως, τότε γνώριζε καλὰ ὅτι ὁ Κύριος ἠξεύρει λεπτομερῶς τὰς καρδίας ὅλων, ἄρα καὶ τὴν ἰδικήν σου ἀπονιὰ καὶ τὰς ψευδεῖς δικαιολογίας σου, καὶ ἐκεῖνος ποὺ ἔπλασε τὰς καρδίας καὶ ἔδωκε πνοὴν ζωῆς εἰς ὅλα τὰ πλάσματά του, αὐτὸς τὰ γνωρίζει ὅλα καὶ θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν καθένα, ἄρα δὲ καὶ εἰς σέ, κατὰ τὰ ἔργα του.

Παρ. 24,13

φάγε μέλι, υἱέ, ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ φάρυγξ·

Κολιτσάρα

Παιδί μου, φάγε μέλι, διότι ἡ κηρήθρα εἶναι καλὴ καὶ ὠφέλιμος. Φάγε μέλι, διὰ νὰ γλυκανθῇ ὁ φάρυγξ σου.

Τρεμπέλα

Φάγε μέλι, παιδί μου, διότι ἡ κηρήθρα εἶναι ὡραία, καλὴ καὶ ὠφέλιμος, φάγε διὰ νὰ γλυκανθῇ ὁ φάρυγξ σου. Δηλαδὴ ἄκουε, μελέτα καὶ ἐφάρμοζε τὴν θείαν διδασκαλίαν, ἡ ὁποία εἶναι γλυκεῖα, ὅπως τὸ μέλι, διὰ νὰ εὐφρανθῇ, νὰ ἰατρευθῇ καὶ νὰ χορτάσῃ ἡ ψυχή σου.

Παρ. 24,14

οὕτως αἰσθήσῃ σοφίαν τῇ σῇ ψυχῇ· ἐὰν γὰρ εὕρῃς, ἔσται καλὴ ἡ τελευτή σου, καὶ ἐλπίς σε οὐκ ἐγκαταλείψει.

Κολιτσάρα

Ὅπως ὅμως γλυκαίνεται ὁ φάρυγξ μὲ τὸ μέλι, ἔτσι θὰ αἰσθανθῇς γλυκύτητα μέσα εἰς τὴν καρδίαν σου ἀπὸ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν. Διότι ἐὰν τὴν ἀναζητήσῃς καὶ τὴν ἀποκτήσῃς, θὰ εὐτυχήσῃς. Καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ θάνατός σου θὰ εἶναι ὡραῖος. Δὲν θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ δὲ ποτὲ ἡ ἐλπὶς τῆς αἰωνίου σωτηρίας.

Τρεμπέλα

Ἔτσι ὅπως γλυκαίνεται τὸ στόμα καὶ ὁ φάρυγξ σου μὲ τὸ μέλι, ἔτσι θὰ αἰσθανθῇς καὶ εἰς τὴν ψυχήν σου τὴν γλυκύτητα τῆς θείας σοφίας. Διότι ἐὰν τὴν ἀποκτήσῃς, τότε τὸ τέλος καὶ ὁ θάνατός σου θὰ εἶναι καλὸς καὶ ἡ ἐλπὶς τῆς σωτηρίας δὲν θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ ποτέ.

Παρ. 24,15

μὴ προσαγάγῃς ἀσεβῆ νομῇ δικαίων μηδὲ ἀπατηθῇς χορτασίᾳ κοιλίας·

Κολιτσάρα

Μὴ φέρῃς τὸν ἀσεβῆ εἰς τὸν τόπον, ὅπου κατοικοῦν καὶ διαιτῶνται οἱ δίκαιοι. Μὴ ἀπατηθῇς δὲ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι σὲ ἐχόρτασε μὲ καλὰ φαγητά.

Τρεμπέλα

Μὴ φέρῃς κοντὰ στὶς πτωχικὲς κατοικίες τῶν δικαίων τὸν ἀσεβῆ, ποὺ σχεδιάζει τὴν ἑξαφάνισίν των, καὶ μὴ ἀπατηθῇς ἀπὸ τὸ ὅτι ἐχόρτασες τὴν κοιλίαν σου εἰς τὸ τραπέζι, εἰς τὸ ὁποῖον ὑστεροβούλως σὲ ἐκάλεσε, διὰ νὰ σὲ χρησιμοποιήσῃ ὡς ὄργανον τῶν κακῶν σκοπῶν του.

Παρ. 24,16

ἑπτάκις γὰρ πεσεῖται δίκαιος καὶ ἀναστήσεται, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν κακοῖς.

Κολιτσάρα

Πολλὲς φορὲς εἶναι δυνατὸν νὰ πέσῃ καὶ νὰ ἀτυχήσῃ ὁ δίκαιος, ἀλλὰ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ θὰ ἀνορθωθῇ πάλιν. Οἱ ἀσεβεῖς ὅμως θὰ ἐξασθενήσουν καὶ θὰ ἐξαντληθοῦν μέσα εἰς τὰ κακὰ καὶ εἰς τὴν κακότητά των, θὰ πέσουν καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀνορθωθοῦν.

Τρεμπέλα

Διότι, ἂν καὶ ὁ δίκαιος ἠμπορεῖ νὰ ἀτυχήσῃ πολλάκις καὶ νὰ τὸν εὕρουν γεγονότα δυσάρεστα, ἐν τούτοις οὐδέποτε θὰ καμφθῇ καὶ οὐδέποτε θὰ συντριβῇ. Τὸν προστατεύει ὁ Θεός. Ἐνῷ οἱ ἀσεβεῖς, καὶ ὅταν ἀκόμη φαίνεται ὅτι προκύπτουν, θὰ ἔλθῃ καιρὸς ποὺ θὰ καταπέσουν καὶ δὲν θὰ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ σηκωθοῦν ἐξ αἰτίας τῶν κακῶν ἔργων των.

Παρ. 24,17

ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ ἐπιχαρῇς αὐτῷ, ἐν δὲ τῷ ὑποσκελίσματι αὐτοῦ μὴ ἐπαίρου·

Κολιτσάρα

Ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ χαιρεκακήσῃς διὰ τὸ πέσιμό του. Καὶ ἂν μὲ τριχλοποδιὰν ἀνατροπῇ, σὺ νὰ μὴ ἀλαζονευθῇς ἀπέναντί του.

Τρεμπέλα

Ἐὰν σκοντάψῃ καὶ πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, νὰ μὴ χαρῇς διὰ τὸ πέσιμό του, ἀλλὰ νὰ τὸν συμπαθήσῃς, καὶ ὅταν πεδικλωθῇ καὶ γίνῃ ὑποπόδιον τῶν ἄλλων, σὺ μὴ ἐπαίρεσαι καὶ μὴ τὸ παίρνῃς ἐπάνω σου·

Παρ. 24,18

ὅτι ὄψεται Κύριος καὶ οὐκ ἀρέσει αὐτῷ, καὶ ἀποστρέψει τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ.

Κολιτσάρα

Διότι ὁ παντεπόπτης Κύριος θὰ ἴδῃ αὐτὸ καὶ δὲν θὰ εὐχαριστηθῇ ἀπὸ τὴν διαγωγήν σου καὶ θὰ ἀπομακρύνῃ τὸν θυμὸν του ἀπὸ τὸν ἐχθρόν σου.

Τρεμπέλα

διότι θὰ ἴδῃ ὁ καρδιογνώστης Κύριος τὰ σκληρὰ καὶ ἀπάνθρωπα αἰσθήματά σου, καὶ ἐπειδὴ αὐτὰ δὲν τοῦ ἀρέσουν, θὰ σηκώσῃ τὴν ὀργήν του ἀπὸ ἐκεῖνον καὶ θὰ τὴν στρέψῃ ἐναντίον σου.

Παρ. 24,19

μὴ χαῖρε ἐπὶ κακοποιοῖς, μηδὲ ζήλου ἁμαρτωλούς·

Κολιτσάρα

Μὴ χαίρῃς καὶ μὴ ζηλεύης ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι διαπράττουν τὸ κακόν. Μὴ ζηλεύῃς τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ τὴν ζωήν των.

Τρεμπέλα

Μὴ χαίρῃς διὰ τοὺς κακοποιοὺς καὶ τὴν εὐημερίαν των καὶ μὴ ζηλεύῃς τὴν πρόοδον καὶ τὴν εὐδοκίμησιν τῶν ἁμαρτωλῶν

Παρ. 24,20

οὐ γὰρ μὴ γένηται ἔκγονα πονηρῷ, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν σβεσθήσεται.

Κολιτσάρα

Διότι ὁ ἀμετανόητος ἁμαρτωλὸς δὲν θὰ ἀφήσῃ ἀπογόνους, ἡ δὲ φλόγα τῆς ζωῆς καὶ ἡ λάμψις τῆς δόξης τῶν ἀσεβῶν θὰ σβήσῃ πολὺ σύντομα.

Τρεμπέλα

διότι ὁ ἁμαρτωλὸς δὲν θὰ ἀποκτήσῃ ἀπογόνους. Τὸ γένος του θὰ ἐκλείψῃ καὶ ἡ λαμπάδα καὶ ἡ λάμψις τῶν ἀσεβῶν γρήγορα θὰ σβήσῃ.

Παρ. 24,21

φοβοῦ τὸν Θεόν, υἱέ, καὶ βασιλέα, καὶ μηθετέρῳ αὐτῶν ἀπειθήσῃς·

Κολιτσάρα

Παιδί μου, νὰ σέβεσαι τὸν Θεὸν καὶ τὸν βασιλέα, εἰς κανένα δὲ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ μὴ δείξῃς παρακοὴν καὶ ἀπείθειαν.

Τρεμπέλα

Παιδί μου, νὰ φοβῆσαι τὸν Θεὸν καὶ νὰ τιμᾷς τὸν βασιλέα, ποὺ διαχειρίζεται κατὰ πρόνοιαν Θεοῦ τὴν κοσμικὴν ἐξουσίαν, καὶ εἰς κανένα ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δύο νὰ μὴ φανῇς ἀπειθής·

Παρ. 24,22

ἐξαίφνης γὰρ τίσονται τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς δὲ τιμωρίας ἀμφοτέρων τίς γνώσεται;

Κολιτσάρα

Διότι αἰφνιδίως καὶ εἰς ὥραν, ποὺ οἱ ἀσεβεῖς δὲν περιμένουν, θὰ τοὺς τιμωρήσουν. Ποιὸς δὲ ξέρει, ποίου εἴδους τιμωρίας θὰ ἐπιβάλουν καὶ οἱ δύο εἰς αὐτούς;

Τρεμπέλα

διότι αὐτοὶ ξαφνικὰ θὰ τιμωρήσουν τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς τιμωρίας δέ, ποὺ θὰ ἐπιβάλουν καὶ οἱ δύο, ποῖος ἠμπορεῖ νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων;

Παρ. 24,22α

(Μασ. ΚΘ', 27). λόγον φυλασσόμενος υἱὸς ἀπωλείας ἐκτὸς ἔσται, δεχόμενος δὲ ἐδέξατο αὐτόν.

Κολιτσάρα

Ὁ τηρῶν τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ θὰ εἶναι μακρὰν καὶ ἀπηλλαγμένος ἀπὸ κάθε τιμωρίαν. Διότι μὲ ὅλην του τὴν προθυμίαν καὶ τὴν καρδίαν ἐδέχθη τὸν λόγον αὐτόν.

Τρεμπέλα

Τὸ παιδὶ ποὺ προσέχει καὶ φυλάσσει τὰς πατρικὰς συμβουλὰς καὶ διατελεῖ ὑπὸ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ, τιμᾷ δὲ καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς βασιλεῖς, οὔτε θὰ καταστραφῇ οὔτε θὰ ὑποδουλωθῇ, διότι ἀκριβῶς ἐδέχθη ὁλοψύχως τὰς πατρικὰς συμβουλάς.

Παρ. 24,22β

μηδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης βασιλεῖ λεγέσθω, καὶ οὐδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης αὐτοῦ οὐ μὴ ἐξέλθῃ.

Κολιτσάρα

Κανένα ψέμα ἂς μὴ λεχθῇ ἀπὸ τὸ στόμα σου πρὸς τὸν βασιλέα ἢ τὸν ἄρχοντα. Καὶ αὐτὸς ἔτσι θὰ εἶναι εἰλικρινὴς ἀπέναντί σου καὶ ποτὲ δὲν θὰ σοῦ εἴπῃ ψεύδη.

Τρεμπέλα

Κανένα ψεῦδος μὲ τὴν γλῶσσαν νὰ μὴ λέγεται εἰς τὸν βασιλέα, καὶ τότε κανένα ψεῦδος δὲν θὰ βγῇ καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν του γλῶσσαν. Ὅπως θὰ εἶσαι σὺ φιλαλήθης ἀπέναντί του, ἔτσι καὶ αὐτὸς θὰ εἶναι εἰλικρινὴς ἀπέναντί σου.

Παρ. 24,22γ

μάχαιρα γλῶσσα βασιλέως καὶ οὐ σαρκίνη, ὃς δ’ ἂν παραδοθῇ, συντριβήσεται·

Κολιτσάρα

Ἡ γλῶσσα τοῦ βασιλέως εἶναι μαχαίρι σκληρὸ καὶ ὄχι μαλακὸ καὶ σαρκῶδες. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ παραδοθῇ εἰς αὐτήν, θὰ ἐξολοθρευθῇ.

Τρεμπέλα

Ἡ γλῶσσα τοῦ βασιλέως εἶναι ἀληθινὴ μάχαιρα, ὄχι ὅμως ἀπὸ σάρκα, ἀλλὰ μάχαιρα σιδηρᾶ, ὅποιος δὲ παραδοθῇ εἰς αὐτὴν διὰ τὴν ἀνειλικρίνειάν του, θὰ κομματιασθῇ.

Παρ. 24,22δ

ἐὰν γὰρ ὀξυνθῇ ὁ θυμὸς αὐτοῦ, σὺν νεύροις ἀνθρώπους ἀναλίσκει, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων κατατρώγει, καὶ συγκαίει ὥσπερ φλόξ, ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν.

Κολιτσάρα

Ὅταν ἀνάψῃ ὁ θυμὸς τοῦ βασιλέως, καταναλίσκει καὶ ἐξαφανίζει τὸ σῶμα μαζῆ καὶ τὰ νεῦρα τῶν ἀνθρώπων. Κατατρώγει τὰ κόκκαλα τῶν ἀνθρώπων καὶ σὰν παμφάγος φλόγα κατακαίει τὸ πᾶν καὶ δὲν ἀφήνει οὔτε ἴχνος κρέατος, τροφὴν διὰ τοὺς νεοσσοὺς τῶν ἀετῶν.

Τρεμπέλα

Διότι ἐὰν ἀνάψῃ καὶ ἐκσπάσῃ ὁ θυμὸς τοῦ βασιλέως, ἐξαφανίζει τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὰ νεῦρα των, κατατρώγει τὰ κόκκαλά των καὶ τὰ κατακαίει ὅλα, ὅπως ἡ φωτιά, καὶ τὰ κάμνει τέτοια, ὥστε νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ τὰ φάγουν οὐδὲ αὐτὰ τὰ ἀετόπουλα, οἱ νεοσσοὶ τῶν ἀετῶν, ποὺ εἶναι τόσον λαίμαργα.

Παρ. 24,22ε

(Μασ. Λ', 1). Τοὺς ἐμοὺς λόγους, υἱέ, φοβήθητι, καὶ δεξάμενος αὐτοὺς μετανόει· τάδε λέγει ὁ ἀνὴρ τοῖς πιστεύουσι Θεῷ, καὶ παύομαι·

Κολιτσάρα

Παιδί μου, νὰ εὐλαβηθῇς τὰ λόγια μου καὶ ἀφοῦ τὰ δεχθῇς, νὰ μετανοήσῃς διὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως διέπραξες. Αὐτὰ τὰ λέγω ἐγὼ ὁ διδάσκαλος εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἀφοῦ τὰ εἴπω, θὰ παύσω νὰ ὁμιλῶ.

Τρεμπέλα

Νὰ εὐλαβηθῇς καὶ νὰ σεβασθῇς, παιδί μου, τὰ λόγια μου, καὶ ἀφοῦ τὰ κάμῃς κτῆμα σου, μετανόει διὰ πᾶσαν παράβασιν αὐτῶν. Αὐτὰ τὰ λέγω ἐγὼ εἰς ὅσους πιστεύουν εἰς τὸν Θεόν, καὶ παύω ἀμέσως νὰ ὁμιλῶ·

Παρ. 24,2

ἀφρονέστατος γάρ εἰμι ἁπάντων ἀνθρώπων, καὶ φρόνησις ἀνθρώπων οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί·

Κολιτσάρα

Ἐγὼ τὸ ἀντιλαμβάνομαι καὶ τὸ φρονῶ, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἀνθρωπίνης γνώσεως εἶμαι ὁ περισσότερον ἀμόρφωτος μεταξὺ ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Καμμία γνῶσις ἀνθρωπίνη δὲν ὑπῆρχεν εἰς ἐμέ.

Τρεμπέλα

διότι ἐγὼ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνθρωπίνης γνώσεως εἶμαι ὁ πλέον ἀμαθής, καὶ δὲν ὑπάρχει εἰς ἐμὲ σοφία καὶ σύνεσις ἀνθρωπίνη· ὑπολείπομαι πολὺ ἀπὸ ὅλους.

Παρ. 24,3

Θεὸς δεδίδαχέ με σοφίαν, καὶ γνῶσιν ἁγίων ἔγνωκα.

Κολιτσάρα

Ἀλλὰ ὁ Θεὸς μὲ ἐδίδαξε τὴν ἀληθινὴν σοφίαν. Καὶ ἐτσι ἐγὼ ἐγνώρισα καὶ κατενόησα τὴν γνῶσιν καὶ σοφίαν τῶν ἁγίων.

Τρεμπέλα

Ὁ Θεὸς μὲ ἔχει διδάξει σοφίαν, καὶ ἔχω γνῶσιν περὶ τῶν ἁγίων μυστηρίων καὶ ἀληθειῶν.

Παρ. 24,4

τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; τίς ἐκράτησε πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνομα αὐτῷ, ἢ τί ὄνομα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ;

Κολιτσάρα

Ποιὸς ἀνέβηκεν εἰς τὸν οὐρανόν; Καὶ ποιὸς κατέβηκεν ἀπὸ ἐκεῖ εἰς τὴν γῆν; Μόνον ὁ Θεὸς ὁ πανταχοῦ παρών. Ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ συμμαζεύσῃ τοὺς ἀνέμους εἰς τὸν κόλπον του; Ποιὸς ἔχει τὴν δύναμιν νὰ συμμαζέψῃ καὶ νὰ τυλίξῃ τὸ νερὸ μέσα εἰς ἱμάτιον; Ποιὸς ἐκυριάρχησε καὶ κυριαρχεῖ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἀπὸ τὸ ἕνα ἄκρον ἕως εἰς τὸ ἄλλο; Ποιὸ εἶναι τὸ ὄνομά του, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ τὸν καλέσω; Ἢ πῶς ὀνομάζονται τὰ τέκνα του, τὰ δημιουργήματά του; Αὐτὸς καὶ μόνος τὰ γνωρίζει.

Τρεμπέλα

Ποῖος ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη ἀπὸ ἐκεῖ; Ὁ Θεός, ὁ πανταχοῦ παρών. Ποῖος ἐμάζευσε τοὺς ἀνέμους εἰς τὴν ἀγκάλην του; Ποῖος ἐμάζευσε τὸ ἔνδυμά του καὶ εἰς αὐτὸ περιέλαβεν ὅλα τὰ ὕδατα σὰν σὲ ἀσκί; Ποῖος κυριαρχεῖ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς γῆς; Ὁ Θεὸς ὁ παντοδύναμος. Ποῖον εἶναι τὸ ὄνομά του; Ἄγνωστον καὶ ἀπρόσιτον εἰς τοὺς θνητοὺς ἀνθρώπους. Ἡ ποῖον εἶναι τὸ ὄνομα τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ του καὶ τῶν κατὰ χάριν τέκνων του;

Παρ. 24,5

πάντες γὰρ λόγοι Θεοῦ πεπυρωμένοι, ὑπερασπίζει δὲ αὐτὸς τῶν εὐλαβουμένων αὐτόν.

Κολιτσάρα

Διότι ὅλοι οἱ λόγοι τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁλοκάθαροι σὰν τὸ χρυσάφι, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ καμίνι τῆς φωτιᾶς. Ὁ Κύριος ὑπερασπίζει καὶ προστατεύει πάντοτε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν εὐλαβοῦνται.

Τρεμπέλα

Διότι ὅλα τὰ λόγια καὶ αἱ ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ ἔχουν περασθῇ ἀπὸ τὸ καμίνι τῆς δοκιμασίας καὶ εὑρέθησαν ἀπὸ τὴν πεῖραν τῶν γενεῶν πάντοτε ἀληθινὰ καὶ γνήσια, ὁ δὲ Θεὸς ὑπερασπίζει ὅσους τὸν σέβονται.

Παρ. 24,6

μὴ προσθῇς τοῖς λόγοις αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἐλέγξῃ σε καὶ ψευδὴς γένῃ.

Κολιτσάρα

Πρόσεξε νὰ μὴ προσθέσῃς τίποτε εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, διὰ νὰ μὴ σὲ ἐλέγξῃ καὶ σὲ ἀποδείξῃ ὅτι εἶσαι ψευδολόγος.

Τρεμπέλα

Νὰ μὴ προσθέσῃς τίποτε εἰς τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ μὴ τὰ νοθεύσῃς, διὰ νὰ μὴ σὲ ἐλέγξῃ καὶ ἀποδειχθῇς ἀνάξιος τοῦ Θεοῦ καὶ ψεύστης, ἀποδοκιμασμένος ἀπὸ αὐτόν.

Παρ. 24,7

δύο αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀφέλῃς μου χάριν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με·

Κολιτσάρα

Κύριε, δύο πράγματα ἔχω νὰ ζητήσω ἀπὸ σέ. Πρῶτον νὰ μὴ ἀφαιρέσῃς ἀπὸ ἐμὲ τὴν χάριν σου, πρὶν ἀποθάνω, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀφήσῃς παντοτεινὰ μαζῆ μου.

Τρεμπέλα

Θεέ μου, δύο πράγματα ζητῶ ἀπὸ Σέ· Σὲ παρακαλῶ μὴ ἀφαιρέσῃς καὶ μὴ ἀποστερήσῃς τὴν χάριν σου καὶ τὴν εὔνοιάν σου ἀπ’ ἐμοῦ, ἐφ’ ὅσον ζῶ καὶ προτοῦ ἀποθάνω.

Παρ. 24,8

μάταιον λόγον καὶ ψευδῆ μακράν μου ποίησον, πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν μή μοι δῷς, σύνταξον δέ μοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη,

Κολιτσάρα

Δεύτερον νὰ ἀπομακρύνῃς ἀπὸ ἐμὲ ματαιολογίας, ἀπάτας καὶ ψευδολογίας. Δὲν θέλω δὲ νὰ μοῦ δώσῃς οὔτε πολὺν πλοῦτον, οὔτε πτωχείαν. Δός μου τὰ ἀπαραίτητα, ὅσα εἶναι ἀρκετὰ καὶ ὅσα μοῦ χρειάζονται διὰ τὴν συντήρησίν μου.

Τρεμπέλα

Διῶξε μακριὰ ἀπὸ ἐμὲ τὴν ματαιολογίαν τῆς ψεύτικης φιλοσοφίας καὶ τοὺς πλανεμένους λόγους τῶν ψευδοπροφητῶν καὶ αἱρετικῶν. Μὴ μοῦ δώσῃς οὔτε πλοῦτον, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀνέχειαν· χάρισέ μου δὲ τὰ ἀπαραίτητα καὶ ὅσα μοῦ χρειάζονται διὰ νὰ συντηροῦμαι, χωρὶς νὰ ἔχω τὴν ἀνάγκην ἄλλων,

Παρ. 24,9

ἵνα μὴ πλησθεὶς ψευδὴς γένωμαι καὶ εἴπω· τίς με ὁρᾶ; ἢ πενηθεὶς κλέψω καὶ ὀμόσω τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.

Κολιτσάρα

Δὲν θέλω νὰ ἔχω πολὺν πλοῦτον, διότι φοβοῦμαι, μήπως μέσα εἰς τὰ ἄφθονα αὐτὰ ἀγαθὰ ἀποδειχθῶ ψευδὴς ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων καὶ εἴπω· ποιὸς μὲ βλέπει; Δὲν θέλω πάλιν πτωχείαν, διότι φοβοῦμαι, μήπως ἐπάνω εἰς τὴν στέρησιν καὶ τὴν πεῖναν κλέψω καὶ ὁρκισθῶ ψευδῶς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου.

Τρεμπέλα

διὰ νὰ μὴ χορτάσω καὶ ὑπερηφανευθῶ ἀπὸ τὸν πλοῦτον καὶ εἴπω· ποῖος μὲ βλέπει; Ἡ μήπως λόγῳ τῆς πτωχείας πεινάσω καὶ γίνω κλέπτης καὶ ὁρκισθῶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, καταντήσω δὲ οὕτως εἰς ἀσέβειαν.

Παρ. 24,10

μὴ παραδῷς οἰκέτην εἰς χεῖρας δεσπότου, μήποτε καταράσηταί σε καὶ ἀφανισθῇς.

Κολιτσάρα

Μὴ παραδώσῃς δοῦλον, ποὺ ζητεῖ τὴν προστασίαν σου, εἰς τὰ χέρια τοῦ κυρίου του, διὰ νὰ μὴ σὲ καταρασθῇ ὁ ταλαίπωρος αὐτὸς δοῦλος καὶ καταστραφῇς.

Τρεμπέλα

Δοῦλον, ὁ ὁποῖος ἐδραπέτευσε λόγῳ τῆς κακομεταχειρίσεως ποὺ ὑφίστατο, μὴ τὸν παραδώσῃς εἰς τὰ χέρια τοῦ ἀγρίου καὶ τυραννικοῦ κυρίου του, διὰ νὰ μὴ σὲ καταρασθῇ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς ἄνθρωπος καὶ ὁ Θεὸς σὲ ἀφανίσῃ διὰ τὴν ἀπανθρωπίαν καὶ ἀσπλαγχνίαν σου.

Παρ. 24,11

ἔκγονον κακὸν πατέρα καταρᾶται, τὴν δὲ μητέρα οὐκ εὐλογεῖ.

Κολιτσάρα

Κακὸν καὶ κακοαναθρεμμένον παιδὶ καταρᾶται τὸν πατέρα του, δὲν ἐπαινεῖ δὲ καὶ δὲν τιμᾷ τὴν μητέρα του.

Τρεμπέλα

Τὸ κακὸ παιδὶ εἶναι ἄστοργον· καταρᾶται καὶ ὑβρίζει τὸν πατέρα του, εἰς δὲ τὴν μητέρα του δὲν λέγει καλὸν καὶ εὐγνώμονα λόγον.

Παρ. 24,12

ἔκγονον κακὸν δίκαιον ἑαυτὸν κρίνει, τὴν δ’ ἔξοδον αὐτοῦ οὐκ ἀπένιψεν.

Κολιτσάρα

Κακὸν καὶ κακοαναθρεμμένον παιδὶ θεωρεῖ τὸν ἑαυτόν του δίκαιον καὶ καθαρόν, ἐνῷ δὲν ἔχει πλύνει οὔτε τὸν ἀφεδρῶνα του.

Τρεμπέλα

Τὸ κακὸ παιδὶ εἶναι ἕνας ὑποκριτής, ἕνας φαρισαῖος, ποὺ δικαιώνει τὸν ἑαυτόν του. Θεωρεῖ τὸν ἑαυτόν του καθαρὸν καὶ δίκαιον δὲν ἐκαθαρίσθη ὅμως, ἀλλὰ παραμένει γεμᾶτον ἀκαθαρσίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἀπέβαλεν ἀπὸ τὸ ἔντερόν του.

Παρ. 24,13

ἔκγονον κακὸν ὑψηλοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχει, τοῖς δὲ βλεφάροις αὐτοῦ ἐπαίρεται.

Κολιτσάρα

Κακὸν καὶ κακοαναθρεμμένον παιδὶ ἔχει ἀλαζονικὰ τὰ μάτια του, σηκώνει ὑψηλὰ τὰ βλέφαρά του καὶ ὑπερηφανεύεται.

Τρεμπέλα

Τὸ κακὸ παιδὶ εἶναι ἐπηρμένον καὶ ἀλαζονικόν· ἔχει μάτια, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν ὑπερηφάνειαν, καὶ μὲ τὰ βλέφαρά του δείχνει τὴν ἔπαρσίν του.

Παρ. 24,14

ἔκγονον κακὸν μαχαίρας τοὺς ὀδόντας ἔχει καὶ τὰς μύλας τομίδας, ὥστε ἀναλίσκειν καὶ κατεσθίειν τοὺς ταπεινοὺς ἀπὸ τῆς γῆς καὶ τοὺς πένητας αὐτῶν ἐξ ἀνθρώπων.

Κολιτσάρα

Κακὸν καὶ κακοαναθρεμμένον παιδὶ ἔχει τὰ δόντια του σὰν μαχαίρια καὶ τὰς ὀδοντοστοιχίας τοῦ στόματός του σὰν κοπίδια, ὥστε ἀσυνειδήτως νὰ καταναλίσκῃ καὶ νὰ κατατρώγῃ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς γῆς τοὺς ἀδυνάτους, τοὺς ἀσήμους καὶ τοὺς πτωχούς.

Τρεμπέλα

Τὸ κακὸ παιδὶ εἶναι ἅρπαξ καὶ πλεονέκτης· ἔχει τὰ δόντια του σὰν μαχαίρια καὶ τὰς σιαγόνας του σὰν λεπίδια, ὥστε νὰ κόβη, νὰ κατατρώγῃ τὰς σάρκας καὶ νὰ ἀπομυζᾷ τὸ αἷμα τῶν ἀδυνάτων, τῶν ἀπροστατεύτων καὶ τῶν πτωχῶν τῆς γῆς.

Παρ. 24,23

(Μασ. ΚΔ', 23). Ταῦτα δὲ λέγω ὑμῖν τοῖς σοφοῖς ἐπιγινώσκειν· αἰδεῖσθαι πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν.

Κολιτσάρα

Αὐτὰ τὰ λέγω πρὸς γνῶσιν εἰς σᾶς τοὺς συνετοὺς δικαστάς. Δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ ὑποστέλλεσθε ἀπὸ πρόσωπα κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς δίκης.

Τρεμπέλα

Αὐτὰ δὲ λέγω διὰ νὰ τὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας σεῖς, ποὺ μὲ σοφίαν καὶ σύνεσιν καλεῖσθε νὰ δικάζετε· τὸ νὰ ἐντρέπεσθε καὶ να ὑπολογίζετε πρόσωπα κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως καὶ να προσωποληπτῆτε, αὐτὸ δὲν εἶναι καλόν.

Παρ. 24,24

ὁ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ· δίκαιός ἐστιν, ἐπικατάρατος λαοῖς ἔσται καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη·

Κολιτσάρα

Ὁ δικαστής, ποὺ θὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ὅτι ὁ ἄδικος εἶναι δίκαιος, αὐτὸς θὰ εἶναι κατηραμένος μεταξὺ τῶν λαῶν καὶ μισητὸς εἰς τὰ ἔθνη.

Τρεμπέλα

Ὁ δικαστὴς ποὺ θὰ εἴπῃ ὅτι ὁ ἀσεβὴς καὶ ὁ παράνομος εἶναι δίκαιος καὶ ἀθῶος, θὰ γίνῃ κατηραμένος εἰς κάθε λαὸν καὶ μισητὸς εἰς ὅλον τὸν κοσμον·

Παρ. 24,25

οἱ δὲ ἐλέγχοντες βελτίους φανοῦνται, ἐπ’ αὐτοὺς δὲ ἥξει εὐλογία·

Κολιτσάρα

Ὅσοι ὅμως κρίνουν καὶ δικάζουν ἀνεπηρέαστα καὶ μὲ δικαιοσύνην, θὰ ἀναδεικνύωνται ὡς δικασταὶ ὁλονὲν καὶ καλύτεροι, καὶ εἰς αὐτοὺς θὰ ἔρχεται ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ.

Τρεμπέλα

οἱ δὲ δικασταὶ ποὺ δικάζουν μὲ δικαιοσύνην καὶ ἐλέγχουν μὲ θάρρος τὴν παρανομίαν, θὰ ἀποδειχθοῦν καλύτεροι καὶ εἰς αὐτοὺς θὰ ἔλθῃ ὁ ἔπαινος καὶ ἡ εὐλογία τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ οὐρανοῦ.

Παρ. 24,26

χείλη δὲ φιλήσουσιν ἀποκρινόμενα λόγους ἀγαθούς.

Κολιτσάρα

Καὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ἐκτιμήσουν καὶ θὰ ἀγαπήσουν τὸν δικαστήν, τοῦ ὁποίου τὸ στόμα βγάζει δικαίας ἀποφάσεις.

Τρεμπέλα

Οἱ ἄνθρωποι δὲ θὰ ἀγαπήσουν καὶ θὰ ἐκτιμήσουν τὰ χείλη τοῦ δικαστοῦ, ποὺ κρίνουν ὀρθὰ καὶ ἐκδίδουν ἀποφάσεις δικαίας.

Παρ. 24,27

ἑτοίμαζε εἰς τὴν ἔξοδον τὰ ἔργα σου καὶ παρασκευάζου εἰς τὸν ἀγρὸν καὶ πορεύου κατόπισθέν μου καὶ ἀνοικοδομήσεις τὸν οἶκόν σου.

Κολιτσάρα

Φρόντιζε πάντοτε νὰ ἀποπερατώνῃς τὰ ἔργα σου, νὰ ἑτοιμάζεσαι πάντοτε προκειμένου νὰ πορευθῇς εἰς καλλιέργειαν τοῦ ἀγροῦ σου. Ἔλα κοντὰ ἀπὸ ἐμέ, ἀκολούθησε τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ σοῦ χαράσσω, καὶ ἔτσι θὰ ἠμπορέσῃς νὰ κτίσῃς τὸ σπίτι σου καὶ νὰ ἀναδείξῃς τὴν οἰκογένειάν σου.

Τρεμπέλα

Φρόντιζε νὰ ἀποπερατώνῃς τὶς δουλειές σου· μὴ τὶς ἀφήνῃς ἡμιτελεῖς. Ἑτοιμάζου διὰ τὸ χωράφι ἢ διὰ τὸ ὁποιονδήποτε ἐπάγγελμά σου καὶ ἔλα κοντά μου, ἄφησε τὸν Θεὸν νὰ σὲ ὁδηγῇ καὶ ἔσο συνετός· ἔτσι θὰ ἠμπορέσῃς νὰ νοικοκυρευθῇς καὶ νὰ κτίσῃς τὸ σπίτι σου.

Παρ. 24,28

μὴ ἴσθι ψευδὴς μάρτυς ἐπὶ σὸν πολίτην, μηδὲ πλατύνου σοῖς χείλεσι.

Κολιτσάρα

Ποτὲ νὰ μὴ γίνῃς ψευδομάρτυς ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ συμπολίτου σου, οὔτε νὰ μεγαλοποιῇς τὰ γεγονότα, ποὺ καταθέτεις.

Τρεμπέλα

Μὴ ψευδομαρτυρήσῃς κατὰ τοῦ συμπολίτου σου καὶ μὴ ἀνοίγῃς τὰ χείλη σου καὶ μεγαλοποιῇς τὸ πταῖσμα του.

Παρ. 24,29

μὴ εἴπῃς· ὃν τρόπον ἐχρήσατό μοι, χρήσομαι αὐτῷ, τίσομαι δὲ αὐτὸν ἅ με ἠδίκησεν.

Κολιτσάρα

Ποτέ, οὔτε προκειμένου περὶ τοῦ ἐχθροῦ σου, νὰ μὴ εἴπῃς· Κατὰ τὸν τρόπον, ποὺ μοῦ ἐφέρθη, θὰ τοῦ φερθῶ καὶ ἐγώ. Θὰ τὸν ἐκδικηθῶ δι’ ὅσα μὲ ἔχει ἀδικήσει!

Τρεμπέλα

Οὔτε νὰ σκεφθῇς καὶ νὰ εἴπῃς· ὅπως μου ἐφέρθη αὐτός, ἔτσι θὰ τοῦ φερθῶ καὶ ἐγώ, καὶ θὰ πληρώσῃ ὅσα μὲ ἠδίκησεν ἕως τώρα.

Παρ. 24,30

ὥσπερ γεώργιον ἀνὴρ ἄφρων, καὶ ὥσπερ ἀμπελὼν ἄνθρωπος ἐνδεὴς φρενῶν·

Κολιτσάρα

Ὁ ἀσύνετος ἄνθρωπος ὁμοιάζει μὲ ἕνα χωράφι καὶ ὁ φτωχὸς ἀπὸ μυαλὸ μὲ ἕνα ἀμπελῶνα.

Τρεμπέλα

Ὁ ἀσύνετος καὶ ἀνόητος εἶναι ὅπως τὸ χωράφι, καὶ ὁ ὀκνηρὸς καὶ ὁ τεμπέλης ὅπως τὸ ἀμπέλι.

Παρ. 24,31

ἐὰν ἀφῇς αὐτόν, χερσωθήσεται καὶ χορτομανήσει ὅλος καὶ γίνεται ἐκλελειμμένος, οἱ δὲ φραγμοὶ τῶν λίθων αὐτοῦ κατασκάπτονται.

Κολιτσάρα

Ἐὰν ἀφήσῃς αὐτὸν ἀκαλλιέργητον καὶ ἀπεριποίητον θὰ μεταβληθῇ εἰς χέρσον ἔκτασιν, θὰ γεμίσῃ ὁλόκληρος ἀπὸ ἄγρια χόρτα, θὰ μένῃ ἔρημος καὶ ἐγκαταλελειμμένος, οἱ δὲ ξηρότοιχοι, ποὺ τοῦ ἐχρησίμευαν ὡς φράχτες, θὰ πέσουν καὶ θὰ κατασκαφοῦν.

Τρεμπέλα

Ἐὰν ἀφήσῃς τὸ χωράφι καὶ τὸ ἀμπέλι ἀκαλλιέργητον καὶ ἄφρακτον, θὰ γίνῃ χέρσον καὶ θὰ γεμίσῃ ἀπὸ ἀγριόχορτα, θὰ μείνῃ ἔρημον καὶ ἐγκαταλελειμμένον, οἱ δὲ λίθινοι φράχτες του θὰ καταστραφοῦν καὶ θὰ πέσουν.

Παρ. 24,32

ὕστερον ἐγὼ μετενόησα, ἐπέβλεψα τοῦ ἐκλέξασθαι παιδείαν,

Κολιτσάρα

Ὕστερα ἀπὸ αὐτὰ ἐγὼ μετενόησα, καὶ ἀπεφάσισα νὰ ἐκλέξω τὴν πραγματικὴν παιδαγωνίαν καὶ μόρφωσιν.

Τρεμπέλα

Ἔπειτα ὅμως ἐγώ, ὅταν βλέπω τὸν ὀκνηρὸν εἰς αὐτὴν τὴν ἀθλίαν κατάστασιν, μετανοῶ καὶ δὲν τὸν μιμοῦμαι. Προτιμῶ τὴν ἐργατικότητα καὶ τὴν φιλοπονίαν.

Παρ. 24,33

ὀλίγον νυστάζω, ὀλίγον δὲ καθυπνῶ, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζομαι χερσὶ στήθη·

Κολιτσάρα

Ὁ ὀκνηρὸς λέγει: Νυστάζω ὀλίγον, ἂς κοιμηθῶ ὀλίγον. Σταυρώνω τὰ χέρια μου εἰς τὰ στήθη, κυριαρχούμενος ἀπὸ ὑπνηλίαν καὶ νωθρότητα.

Τρεμπέλα

Ὁ ὀκνηρὸς λέγει· ὀλίγον νυστάζω, ὀλίγον κοιμοῦμαι, ὀλίγον σταυρώνω τὰ χέρια μου καὶ ἀγκαλιάζω τὰ στήθη μου.

Παρ. 24,34

ἐὰν δὲ τοῦτο ποιῇς, ἥξει προπορευομένη ἡ πενία σου καὶ ἡ ἔνδειά σου ὥσπερ ἀγαθὸς δρομεύς.

Κολιτσάρα

Ἐὰν καὶ σὺ πράξῃς ὅ,τι καὶ ὁ ὀκνηρός, θὰ σὲ προφθάσῃ καὶ θὰ σὲ καταλάβῃ ἡ φτώχεια, ἡ δὲ ἀνάγκη θὰ ἔλθῃ σὰν ταχὺς δρομεύς.

Τρεμπέλα

Ἐὰν δὲ κάμνῃς αὐτὸ καὶ σύ, θὰ σὲ προφθάσῃ καὶ θὰ σὲ προσπεράσῃ ἡ φτώχεια, ἡ δυστυχία θὰ σὲ προλάβῃ σὰν γρήγορος δρομεὺς καὶ αὐτὴ θὰ κατακυριεύσῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ζωήν σου.

Παρ. 24,15

(Μασ. Λ', 15). Τῇ βδέλλῃ τρεῖς θυγατέρες ἦσαν ἀγαπήσει ἀγαπώμεναι, καὶ αἱ τρεῖς αὗται οὐκ ἐνεπίμπλασαν αὐτήν, καὶ ἡ τετάρτη οὐκ ἠρκέσθη εἰπεῖν· ἱκανόν.

Κολιτσάρα

Ἡ βδέλλα εἶχε τρεῖς πολυαγαπημένος θυγατέρας. Ἀλλὰ καὶ αἱ τρεῖς δὲν ἠμποροῦσαν νὰ τὴν χορτάσουν καὶ ἡ τετάρτη ἐπίσης θυγάτηρ της δὲν κατώρθωσε νὰ κάμῃ τὴν μητέρα της νὰ πῇ: Εἶναι ἀρκετόν, φθάνει.

Τρεμπέλα

Ἡ βδέλλα εἶχε τρεῖς θυγατέρας, τὰς ὁποίας ἠγάπα ὑπερβολικά· καὶ αἱ τρεῖς αὐταὶ δὲν ἐχόρταιναν τὴν ἄπληστον μητέρα των μὲ τὸ νὰ ροφοῦν συνεχῶς αἷμα, καὶ ἡ τετάρτη λόγῳ τῆς ἀπληστίας της δὲν ἠμπόρεσε νὰ εἴπῃ· φθάνει, ἀρκετὸν εἶναι τὸ αἷμα ποὺ ἐρρούφηξα. Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἄπληστος, ἐκδηλουμένη τοιαύτη ὡς πρὸς τὸ χρῆμα, ὡς πρὸς τὴν κοιλίαν, ὡς πρὸς τὴν ματαίαν κοσμικὴν δόξαν, ὡς πρὸς τὰ ἀφροδίσια.

Παρ. 24,16

ᾅδης καὶ ἔρως γυναικὸς καὶ γῆ οὐκ ἐμπιπλαμένη ὕδατος καὶ ὕδωρ καὶ πῦρ οὐ μὴ εἴπωσιν· ἀρκεῖ·

Κολιτσάρα

Ἔτσι ἀχόρταστος εἶναι ὁ ᾅδης, ὁ ἔρως τῆς γυναικὸς καὶ ἡ ξηρὰ γῆ, ἡ ὁποία δὲν χορταίνει ἀπὸ τὸ νερὸ τῆς βροχῆς. Ὅπως ἐπίσης ἡ θάλασσα καὶ ἡ φωτιὰ ποτὲ δὲν θὰ ποῦν: Φθάνει, ἡ μὲν διὰ τὸ νερό, ἡ δὲ διὰ τὴν καύσιμον ὕλην.

Τρεμπέλα

Μὲ ἀχορτάστους βδέλλας ὁμοιάζουν ὁ παμφάγος Ἅδης, ὁ ἔρως τῆς γυναικὸς καὶ ἡ γῆ, ἡ ὁποία οὐδέποτε χορταίνει ἀπὸ τὸ νερὸν τῆς βροχῆς· ἡ θάλασσα δὲ καὶ ἡ φωτιὰ δὲν θὰ εἴπουν ποτέ· ἀρκετὸν εἶναι τὸ νερὸν τῶν ποταμῶν, ποὺ ἐκβάλλουν συνεχῶς εἰς ἐμέ· ἀρκετὰ τὰ εὔφλεκτα ὑλικά, τὰ ὁποῖα ρίπτουν ἀδιακόπως εἰς τὰς φλόγας μου.

Παρ. 24,17

ὀφθαλμὸν καταγελῶντα πατρὸς καὶ ἀτιμάζοντα γῆρας μητρός, ἐκκόψαισαν αὐτὸν κόρακες ἐκ τῶν φαράγγων καὶ καταφάγοισαν αὐτὸν νεοσσοὶ ἀετῶν.

Κολιτσάρα

Τὰ μάτια τῶν υἱῶν ἐκείνων, ποὺ περιγελοῦν τὸν πατέρα καὶ κατεξευτελίζουν τὰ γηρατεῖα τῆς μητρός των, οἱ κόρακες ἀπὸ τὰ φαράγγια θὰ τὰ βγάλουν, θὰ τὰ καταφάγουν τὰ νέα πουλιὰ τῶν ἀετῶν.

Τρεμπέλα

Τὸ μάτι τοῦ παιδιοῦ, ποὺ περιγελᾷ τὸν πατέρα του καὶ περιφρονεῖ τὴν γηρασμένην μητέρα του, εἴθε νὰ τὸ ἔβγαζαν ἀπὸ τὴν κόγχην του οἱ κόρακες, ὅταν θὰ εὔρουν τὸ πτῶμα του ἄταφον εἰς τὰς χαράδρας, καὶ εἴθε νὰ τὸ κατεβρόχθιζαν τὰ ἀετόπουλα.

Παρ. 24,18

τρία δέ ἐστι ἀδύνατά μοι νοῆσαι, καὶ τὸ τέταρτον οὐκ ἐπιγινώσκω·

Κολιτσάρα

Τρία πράγματα μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰ ἐννοήσω. Τὸ δὲ τέταρτον ἀκόμη περισσότερον μοῦ μένει ἀκατάληπτον.

Τρεμπέλα

Ὑπάρχουν τρία πράγματα, τὰ ὁποῖα μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ διακρίνω καὶ νὰ σημαδεύσω, καὶ τὸ τέταρτον δὲν τὸ ἐννοῶ·

Παρ. 24,19

ἴχνη ἀετοῦ πετομένου καὶ ὁδοὺς ὄφεως ἐπὶ πέτρας καὶ τρίβους νηὸς ποντοπορούσης καὶ ὁδοὺς ἀνδρὸς ἐν νεότητι.

Κολιτσάρα

Πρῶτον τὰ ἴχνη τοῦ ἀετοῦ, ποὺ πετᾷ εἰς τὸν ἀέρα, τὸν δρόμον τοῦ φιδιοῦ ποὺ σέρνεται εἰς τὶς πέτρες, τοὺς δρόμους τοῦ πλοίου ποὺ πλέει εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ τὸ περισσότερον ἀκατάληπτον τὰς ἐκτροπὰς τοῦ νέου ἀνθρώπου.

Τρεμπέλα

τὸ πρῶτον εἶναι τὰ ἴχνη τοῦ ἀετοῦ, ὅταν πετᾷ· τὸ δεύτερον ὁ δρόμος τοῦ φιδιοῦ ἐπάνω εἰς τὴν λείαν καὶ γυαλιστερὴν πέτραν· τὸ τρίτον ἡ πορεία τοῦ πλοίου, ποὺ διασχίζει τὸ πέλαγος· καὶ τὸ τέταρτον οἱ δρόμοι τοῦ νέου, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθε πλέον εἰς τὴν ἀνδρικὴν ἡλικίαν καὶ ὁ ὁποῖος καταλείπει τοὺς γονεῖς του καὶ ἔρχεται εἰς σχέσιν πρὸς τὴν τέως ἄγνωστόν του παρθένον καὶ συνδέεται ἰσοβίως μαζί της διὰ τοῦ νομίμου γάμου.

Παρ. 24,20

τοιαύτη ὁδὸς γυναικὸς μοιχαλίδος, ἥ, ὅταν πράξῃ, ἀπονιψαμένη, οὐδέν φησι πεπραχέναι ἄτοπον.

Κολιτσάρα

Τέτοιος εἶναι ὁ δρόμος καὶ ὁ τρόπος τῆς μοιχαλίδος γυναικός, ἡ ὁποία, ὅταν διαπράξῃ τὸ ἁμάρτημα, νίπτεται καὶ διαλαλεῖ, ὅτι τίποτε τὸ ἄτοπον δὲν ἔχει διαπράξει.

Τρεμπέλα

Τοιοῦτον μυστήριον ἁμαρτίας κρύπτεται εἰς τὰ βάθη τῆς καρδίας καὶ τοῦ νοῦ τῆς μοιχαλίδος γυναικός, ἡ ὁποία, ὅταν προδώσῃ τὸν νόμιμον σύζυγόν της καὶ ἁμαρτήσῃ μὲ ἄλλους, ἀφοῦ πλυθῇ, παρουσιάζεται ὡς καθαρὰ καὶ λέγει ὅτι δὲν ἔκαμε τίποτε τὸ κακὸν καὶ ἔνοχον!

Παρ. 24,21

διὰ τριῶν σείεται ἡ γῆ, τὸ δὲ τέταρτον οὐ δύναται φέρειν·

Κολιτσάρα

Τρία γεγονότα εἶναι ποὺ συγκλονίζουν τὴν γῆν, τὸ τέταρτον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ὑποφέρῃ κανείς.

Τρεμπέλα

Μὲ τρία πράγματα ἠμπορεῖ νὰ σεισθῇ καὶ νὰ ἀναστατωθῇ ἡ γῆ, καὶ τὸ τέταρτον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ σηκώσῃ. Τὰ τέσσαρα δὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν σεισμὸν καὶ κοινωνικὴν ἀναστάτωσιν, εἶναι τὰ ἑξῆς:

Παρ. 24,22

ἐὰν οἰκέτης βασιλεύσῃ καὶ ἄφρων πλησθῇ σιτίων

Κολιτσάρα

Πρῶτον· ἐὰν ἔνας κακὸς δοῦλος ἀνέλθῃ εἰς τὸν βασιλικὸν θρόνον. Δεύτερον· ἐὰν ἐνας ἀσύνετος ἄνθρωπος χορτάσῃ ἀπὸ ὑλικὰ ἀγαθά.

Τρεμπέλα

Πρῶτον, ἐὰν ἕνας ἀναξιος δοῦλος ἁρπάση τὰ ἠνία τοῦ κράτους καὶ γίνῃ βασιλεύς, ὁπότε αὐτὸς καθίσταται ἀγέρωχος καὶ τυραννικός· δεύτερον, ἐὰν ὁ ἄμυαλος χορτάσῃ ἀπὸ φαγητά, ὁπότε, ἐπειδὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κυβερνήσῃ τὸν ἑαυτόν του, θὰ σκάσῃ λόγῳ τῆς λαιμαργίας καὶ τοῦ φόρτου τοῦ στομάχου·

Παρ. 24,23

καὶ οἰκέτις ἐὰν ἐκβάλῃ τὴν ἑαυτῆς κυρίαν καὶ μισητὴ γυνὴ ἐὰν τύχῃ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ.

Κολιτσάρα

Τρίτον· ἐὰν μία δούλη διώξῃ τὴν κυρίαν της ἀπὸ τὴν οἰκίαν τοῦ συζύγου. Καὶ τέταρτον ἐὰν μία γυναῖκα ἀξιομίσητος διὰ τὴν διαγωγὴν καὶ τὸν χαρακτῆρα της, πάρῃ σύζυγον ἐνάρετον.

Τρεμπέλα

τρίτον, ἐὰν μία δούλη διώξῃ τὴν κυρίαν της ἀπὸ τὴν περιουσίαν της, ὁπότε γίνεται αὐθάδης καὶ ἀσυνείδητος· καὶ τέταρτον, ὅταν μία γυναῖκα δύστροπος καὶ μισητὴ διὰ τὴν κακίαν της τύχη νὰ πάρῃ καλὸν ἄνδρα, τὸν ὁποῖον θὰ βασανίζῃ καὶ θὰ κατατυραννῇ.

Παρ. 24,24

τέσσαρα δὲ ἐλάχιστα ἐπὶ τῆς γῆς, ταῦτα δέ ἐστι σοφώτερα τῶν σοφῶν·

Κολιτσάρα

Τέσσερα εἶναι τὰ πιὸ μικρὰ ἀπὸ ἀπόψεως σώματος ἐπάνω εἰς τὴν γῆν. Αὐτὰ ὅμως εἶναι σοφώτερα καὶ ἀπὸ τοὺς σοφούς.

Τρεμπέλα

Τέσσαρα δὲ εἶναι τὰ πιὸ μικρὰ εἰς τὴν γῆν, αὐτὰ ὅμως εἶναι σοφώτερα καὶ συνετώτερα ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς των σοφούς. Εἶναι δὲ αὐτά:

Παρ. 24,25

οἱ μύρμηκες, οἷς μὴ ἔστιν ἰσχὺς καὶ ἑτοιμάζονται θέρους τὴν τροφήν·

Κολιτσάρα

Πρῶτον οἱ μύρμηκες, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ὑπάρχει ἀξιόλογος σωματικὴ δύναμις, καὶ ὅμως αὐτοὶ σοφώτατα ἑτοιμάζουν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ θέρους τὴν τροφήν των δι’ ὅλον τὸ ἔτος.

Τρεμπέλα

Πρῶτον οἱ μύρμηκες, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ δὲν διαθέτουν μεγάλην μυϊκὴν δύναμιν, ἔχουν προβλεπτικότητα καὶ ἑτοιμάζουν κατὰ τὸ θέρος τὴν τροφήν των.

Παρ. 24,26

καὶ οἱ χοιρογρύλλιοι, ἔθνος οὐκ ἰσχυρόν, οἳ ἐποιήσαντο ἐν πέτραις τοὺς ἑαυτῶν οἴκους·

Κολιτσάρα

Δεύτερον· οἱ ἀκανθόχοιροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποτελοῦν ὁμάδας ἰσχυράς, μὲ ὅπλα ἀμύνῃς καὶ ἐπιθέσεως, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις, ἔχουν κατὰ ἕνα τρόπον σοφὸν ἐκλέξει ὡς κατοικίαν των τοὺς βράχους, ὅπου ζοῦν ἀσφαλεῖς.

Τρεμπέλα

Δεύτερον οἱ χοιρογρύλλιοι, ὁμὰς ἀδυνάτων ζώων, οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ ἀποφύγουν τοὺς ἐχθροὺς κατοικοῦν εἰς ἀποκρήμνους βράχους, ὅπου τρυπώνουν ἐν ὥρᾳ κινδύνου καὶ σώζονται.

Παρ. 24,27

ἀβασίλευτόν ἐστιν ἡ ἀκρὶς καὶ στρατεύει ἀφ’ ἑνὸς κελεύσματος εὐτάκτως·

Κολιτσάρα

Τρίτον· αἱ ἀκρίδες αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὠργανωμέναι εἰς βασίλειον, δὲν ἔχουν βασιλέα. Καὶ ὅμως ἐκστρατεύουν μὲ τάξιν εἰς τὰς ἐπιδρομάς, ποὺ κάνουν, ὥστε νὰ νομίζῃ κανείς, ὅτι ἔχουν ἐπικεφαλῆς ἕνα, ποὺ τοὺς διατάσσει.

Τρεμπέλα

Τρίτον ἡ ἀκρίς, ἡ ὁποία δὲν ἔχει οὔτε βασιλέα οὔτε ἀρχηγὸν καὶ ἐν τούτοις ἐκστρατεύει μὲ τόσην τάξιν καὶ πειθαρχίαν, ὡσὰν νὰ κινῆται μὲ ἕνα γενικὸν παράγγελμα·

Παρ. 24,28

καὶ καλαβώτης χερσὶν ἐρειδόμενος καὶ εὐάλωτος ὢν κατοικεῖ ἐν ὀχυρώμασι βασιλέως.

Κολιτσάρα

Τέταρτον· ἡ οἰκιακὴ σαύρα, τὸ μολυντήρι, ποὺ στηρίζεται μόνον εἰς τὰς χεῖρας του εἶναι ἄοπλον καὶ εὐκολότατα καταβάλλεται καὶ ἐν τούτοις κατοικεῖ εἰς τὰ ὠχυρωμένα ἀνάκτορα τοῦ βασιλέως.

Τρεμπέλα

καὶ τέταρτον ὁ καλαβώτης (εἶδος ἀράχνης ἢ κατ’ ἄλλους εἶδος σαύρας), ὁ ὁποῖος στηρίζεται καὶ ἀναρριχᾶται μὲ τὰ πόδια του, ποὺ τὰ χρησιμοποιεῖ σὰν χέρια, καὶ ὁ ὁποῖος, ἐνῷ εἶναι τόσον εὔκολον νὰ ἐξοντωθῇ, ἐν τούτοις κατοικεῖ εἰς τὰ ὠχυρωμένα ἀνάκτορα τῶν βασιλέων.

Παρ. 24,29

τρία δέ ἐστιν, ἃ εὐόδως πορεύεται, καὶ τέταρτον, ὃ καλῶς διαβαίνει·

Κολιτσάρα

Τρία ζῷα ὑπάρχουν, τὰ ὁποῖα βαδίζουν μὲ ἀσφάλειαν καὶ μεγαλοπρέπειαν καὶ τέταρτον, τὸ ὁποῖον ἐπίσης κατὰ ὡραῖον τρόπον διαβαίνει.

Τρεμπέλα

Τρία δὲ ὑπάρχουν εἰς τὸν κόσμον, τὰ ὁποῖα βαδίζουν εὔκολα καὶ ἀνεμπόδιστα. Ὑπάρχει καὶ τέταρτον, τὸ ὁποῖον πηγαινοέρχεται ἀρχοντικὰ καὶ ὡραῖα. Εἶναι δὲ αὐτά:

Παρ. 24,30

σκύμνος λέοντος ἰσχυρότερος κτηνῶν, ὃς οὐκ ἀποστρέφεται οὐδὲ καταπτήσσει κτῆνος,

Κολιτσάρα

Τὸ μικρὸ ληοντάρι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἰσχυρότερον ἀπὸ ὅλα τὰ ζῶα καὶ δὲν γυρίζει πίσω πρὸ οὐδενὸς ἄλλου ζώου οὔτε καὶ φοβεῖται κανένα ἄλλο ζῶον.

Τρεμπέλα

πρῶτον τὸ μικρὸ λεονταράκι, τὸ δυνατώτερον καὶ ἠγεμονικώτερον ζῶον μεταξὺ τῶν θηρίων, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ὀπισθοχωρεῖ, οὔτε φοβεῖται κανένα ἀπὸ τὰ ζώα·

Παρ. 24,31

καὶ ἀλέκτωρ ἐμπεριπατῶν θηλείαις εὔψυχος καὶ τράγος ἡγούμενος αἰπολίου καὶ βασιλεὺς δημηγορῶν ἐν ἔθνει.

Κολιτσάρα

Δεύτερον· ὁ πετεινός, ὅταν μάλιστα περιπατῇ γενναῖος καὶ μεγαλοπρεπὴς μεταξὺ τῶν ὀρνίθων. Τρίτον· ὁ τράγος ὅταν προπορεύεται τοῦ ποιμνίου. Τέταρτον καὶ ὠραιότερον· ὁ βασιλεὺς ὅταν δημηγορῇ πρὸς τὸν λαόν.

Τρεμπέλα

δεύτερον ὁ πετεινός, ποὺ βαδίζει ὑπερήφανα ἀνάμεσα εἰς τὰς ὄρνιθας καὶ εἶναι ἕτοιμος νὰ τὰς ὑπερασπίσῃ μὲ γενναιότητα ἀπὸ κάθε ἐπιδρομέα· τρίτον ὁ τράγος, ὁ ὁποῖος, ὡς ἄλλος ἡγέτης μὲ πανοπλίαν τὰ κέρατα, βαδίζει ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ποιμνίου τῶν αἰγῶν κατὰ τρόπον ἐπιβλητικὸν καὶ ἐξουσιαστικὸν καὶ τέταρτον ὁ λαοφίλητος βασιλεύς, ποὺ ὁμιλεῖ καὶ καθοδηγεῖ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος εἶναι συνηθροισμένος γύρω του.

Παρ. 24,32

ἐὰν πρόῃ σεαυτὸν ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἐκτείνῃς τὴν χεῖρά σου μετὰ μάχης, ἀτιμασθήσῃ.

Κολιτσάρα

Ἐὰν ἀφεθῇς εἰς διασκέδασιν τρώγων καὶ πίνων καὶ ἀπλώσῃς ἀπειλητικὸν τὸ χέρι σου πρὸς συμπλοκὴν μὲ κάποιον ἄλλον, θὰ ἐξευτελισθῇς.

Τρεμπέλα

Ἐὰν ἀφήσῃς τὸν ἑαυτόν σου ἀσυγκράτητον κατὰ τὴν διάρκειαν κάποιας διασκεδάσεως καὶ πίῃς περισσότερον τοῦ κανονικοῦ καὶ ἂν ἀπλώσῃς τὸ χέρι σου κατὰ τῶν ἄλλων ἀπειλητικά, θὰ ἀτιμασθῇς καὶ θά δοκιμάσῃς πικρίαν.

Παρ. 24,33

ἄμελγε γάλα, καὶ ἔσται βούτυρον· ἐὰν δὲ ἐκπιέζῃς μυκτῆρας, ἐξελεύσεται αἷμα· ἐὰν δὲ ἐξέλκῃς λόγους, ἐξελεύσονται κρίσεις καὶ μάχαι.

Κολιτσάρα

Ἄρμεξε καὶ κτύπησε τὸ γάλα καὶ θὰ βγάλῃς βούτυρον. Ἐὰν πιέσῃς πολὺ τὸν ρώθωνά σου, θὰ βγάλῃ αἷμα. Ἐτσι, ἐὰν ἀφήνῃς νὰ βγαίνουν ἀπὸ τὸ στόμα σου λόγοι ἀπρεπεῖς καὶ προκλητικοί, θὰ προέλθουν ἀπὸ αὐτοὺς φιλονεικίαι, συμπλοκαὶ καὶ δικαστικαὶ περιπέτειαι.

Τρεμπέλα

Ἄμελγε γάλα καὶ θὰ κάμῃς βούτυρον ἐὰν δὲ πιέζῃς τοὺς ρώθωνάς σου, θὰ βγῇ αἷμα· καὶ ἐὰν βγάζῃς ἀπὸ τὸ στόμα σου κακοὺς λόγους, θὰ γίνῃς προκλητικὸς καὶ θὰ γίνῃς αἰτία νὰ ἀρχίσουν ἀμέσως φιλονικίαι καὶ συμπλοκαί.

Παρ. 24,1

(Μασ. ΛΑ', 1). Οἱ ἐμοὶ λόγοι εἴρηνται ὑπὸ Θεοῦ, βασιλέως χρηματισμός, ὃν ἐπαίδευσεν ἡ μήτηρ αὐτοῦ.

Κολιτσάρα

Τὰ λόγια μου αὐτὰ ἔχουν λεχθῆ ἀπὸ τὸν Θεόν. Εἶναι ἀποκαλυπτικὸν κήρυγμα ἑνὸς βασιλέως, τὸν ὁποῖον ἐπαιδαγώγησε κατὰ Θεὸν ἡ μητέρα του.

Τρεμπέλα

Τὰ λόγια μου αὐτὰ ἔχουν λεχθῇ ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ ὡς θεόπνευστα εἶναι ἀλάνθαστα. Εἶναι προφητικὴ ἀποκάλυψις, ἡ ὁποία ἔγινε εἰς βασιλέα, τὸν ὁποῖον διεπαιδαγώγησε κατὰ Θεὸν ἡ μητέρα του.

Παρ. 24,2

τί, τέκνον, τηρήσεις; τί; ῥήσεις Θεοῦ. πρωτογενές, σοὶ λέγω, υἱέ· τί τέκνον ἐμῆς κοιλίας; τί τέκνον ἐμῶν εὐχῶν;

Κολιτσάρα

Τέκνον μου, τί πρέπει ὀπωσδήποτε νὰ τηρήσῃς; Τί; Λόγια Θεοῦ. Πρωτοτόκόν μου τέκνον, εἰς σὲ ἀπευθύνομαι καὶ λέγω αὐτά. Τί πρέπει νὰ τηρήσῃς, παιδὶ τῶν σπλάγχνων μου; Τί πρέπει νὰ προσέχῃς εἰς τὴν ζωήν σου, παιδὶ τῶν προσευχῶν μου καὶ τῶν ταμάτων, ποῦ ἔχω κάμει πρὸς τὸν Θεόν; Ἄκουσέ με.

Τρεμπέλα

Τί, παιδί μου ἀγαπημένο, τί θὰ φυλάξῃς; Τί; Λόγια Θεοῦ. Εἰς σέ, τὸ πρωτογέννητο παιδί μου, τὰ λέγω αὐτά. Τί, παιδί μου, ποὺ σὲ ἐβάστασα εἰς τὴν κοιλίαν μου, θὰ προσέξῃς; Τί, παιδί μου, διὰ τὸ ὁποῖον τόσας προσευχὰς καὶ ταξίματα ἔκαμα, θὰ φυλάξῃς; Ἄκουσε λοιπόν· θὰ φυλάξῃς τὰ ἀκόλουθα.

Παρ. 24,3

μὴ δῷς γυναιξὶ σὸν πλοῦτον, καὶ τὸν σὸν νοῦν καὶ βίον εἰς ὑστεροβουλίαν.

Κολιτσάρα

Μὴ παραδώσῃς καὶ μὴ ἐμπιστευθῇς τὸν πλοῦτον σου εἰς γυναῖκας, διότι ὕστερα θὰ μεταμεληθῇς πικρὰ διὰ τὴν κατασώτευσιν τοῦ νοῦ καὶ τῆς περιουσίας σου.

Τρεμπέλα

Πρόσεχε ἀπὸ τὰς γυναῖκας· μὴ δίδῃς εἰς αὐτὰς τὸν πλοῦτον καὶ τὸν νοῦν σου. Ἔσο ἐγκρατὴς καὶ μὴ παραδώσῃς τὸν ἑαυτόν σου εἰς σκέψεις καὶ εἰς πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας ὕστερα θὰ μετανοήσῃς.

Παρ. 24,4

μετὰ βουλῆς πάντα ποίει, μετὰ βουλῆς οἰνοπότει· οἱ δυνάσται θυμώδεις εἰσίν, οἶνον δὲ μὴ πινέτωσαν,

Κολιτσάρα

Κατόπιν πολλῆς ἐρεύνης καὶ περισκέψεως νὰ προχωρῇς εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἔργων σου. Πίνε οἶνον, ἀλλὰ μετὰ συνέσεως. Πολλοὶ ἄρχοντες εἶναι εὐερέθιστοι καὶ θυμώδεις, διὰ τοῦτο ἃς μὴ πίνουν οἶνον,

Τρεμπέλα

Ἀφοῦ σκεφθῇς καλά, κάμε κάθε τι, ποὺ πρόκειται νὰ ἐνεργήσῃς. Μὲ περίσκεψιν καὶ μὲ μέτρον νὰ πίνῃς οἶνον. Οἱ δυνάσται λόγῳ τῆς αὐταρχικότητός των εἶναι εὐέξαπτοι καὶ θυμώδεις· ἂς μὴ πίνουν λοιπὸν κρασί.

Παρ. 24,5

ἵνα μὴ πιόντες ἐπιλάθωνται τῆς σοφίας καὶ ὀρθὰ κρῖναι οὐ μὴ δύνωνται τοὺς ἀσθενεῖς.

Κολιτσάρα

ἵνα μὴ πίνοντες καὶ εἰς μέθην ἐρχόμενοι χάσουν τὴν σύνεσιν καὶ τὴν εὐθυκρισίαν καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν καὶ νὰ δικάσουν ὀρθῶς καὶ νὰ ἀποδώσουν τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἀδυνάτους ἀνθρώπους.

Τρεμπέλα

Μήπως, ἀφοῦ πίουν καὶ μεθύσουν, λησμονήσουν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ τὰς ἀπαιτήσεις, ποὺ ἔχει ἀπὸ αὐτοὺς ἡ θεία σοφία, καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν ὀρθῶς καὶ νὰ ἀθωώσουν τοὺς ἀδυνάτους καὶ ἀνυπερασπίστους.

Παρ. 24,6

δίδοτε μέθην τοῖς ἐν λύπαις καὶ οἶνον πίνειν τοῖς ἐν ὀδύναις,

Κολιτσάρα

Δῶστε ὅμως ὀλίγον οἶνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὑπὸ τὸ κράτος πολλῶν θλίψεων καὶ ἂς πίνουν ὀλίγον οἶνον, ὅσοι κατέχονται ἀπὸ πόνους καὶ ὀδύνας,

Τρεμπέλα

Δίδετε ὀλίγον κρασί εἰς ἐκείνους, ποὺ ἔχουν κυριευθῇ ἀπὸ μεγάλην λύπην καὶ πένθος, καὶ ἂς πίνουν ὀλίγον οἶνον ὅσοι βασανίζονται, διὰ νὰ καταπραϋνθοῦν οἱ πόνοι των,

Παρ. 24,7

ἵνα ἐπιλάθωνται τῆς πενίας καὶ τῶν πόνων μὴ μνησθῶσιν ἔτι.

Κολιτσάρα

διὰ νὰ λησμονήσουν τὴν πτωχείαν των καὶ νὰ μὴ ἐνθυμοῦνται πλέον τοὺς πόνους των.

Τρεμπέλα

διὰ νὰ ξεχάσουν τὴν πτωχείαν των καὶ νὰ μὴ ἐνθυμοῦνται πλέον τοὺς πόνους των.

Παρ. 24,8

ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ, καὶ κρῖνε πάντας ὑγιῶς.

Κολιτσάρα

Ἄνοιγε τὸ στόμα σου, διὰ νὰ ἐκφράζῃ πάντοτε τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. Κρῖνε καὶ δίκαζε τοὺς πάντας ὀρθῶς καὶ δικαίως.

Τρεμπέλα

Ἄνοιγε τὸ στόμα σου μὲ λόγον ἐκ τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ, ὥστε νὰ δικάζῃς δικαίως, καὶ κρίνε ὅλους ὄχι αὐθαιρέτως, ἀλλὰ μὲ δικαιοσύνην καὶ ὀρθὴν ἀντίληψιν.

Παρ. 24,9

ἄνοιγε σὸν στόμα καὶ κρῖνε δικαίως, διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ.

Κολιτσάρα

Ἄνοιγε τὸ στόμα σου, διὰ νὰ κρίνῃς καὶ ἐκφέρῃς δικαίαν ἀπόφασιν. Διάκρινε καὶ ὑπερασπίσου τὸν καταδυναστευόμενον πτωχὸν καὶ ἀδύνατον, ποὺ ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως.

Τρεμπέλα

Ἄνοιγε τὸ στόμα σου καὶ βγάλε δικαίαν ἀπόφασιν καὶ κρίσιν ὀρθὴν καὶ κάμε διάκρισιν τοῦ πτωχοῦ καὶ τοῦ ἀδυνάτου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην προστάτου.