Παροιμίαι Σολομώντος 25

Αἱ κατωτέρω ἀνάλεκτοι ἠθοπλαστικαὶ παροιμίαι καὶ τὰ ἀποφθέγματα τοῦ Σολομῶντος εἶναι αὐτὰ ποὺ κατέγραψαν οἱ φίλοι τοῦ Ἐζεκίου, βασιλέως τῆς Ἰουδαίας.

Κατωτέρω εὑρίσκονται ἠθοπλαστικαί, παιδαγωγικαὶ καὶ διδακτικαὶ παροιμίαι τοῦ Σολομῶντος, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καταγραφὴ μὲ τάξιν καὶ σύστημα καὶ τὰς ὁποίας περισυνέλεξαν καὶ ἔγραψαν οἱ σοφοὶ φίλοι τοῦ Ἐζεκίου, βασιλέως τῆς Ἰουδαίας.

Ἀνέκφραστα ἀπὸ τὸν ἀνθρώπινον λόγον καὶ ἀνεξερεύνητα ἀπὸ τὸν νοῦν εἶναι τὰ ἔνδοξα ἔργα τοῦ Θεοῦ. Δόξα δὲ καὶ τιμὴ δι’ ἕνα βασιλέα εἶναι νὰ ἐρευνᾷ καὶ νὰ ἐκτιμᾷ κατ’ ἀξίαν πρόσωπα καὶ πράγματα.

Ἡ ἄπειρος τελειότης καὶ ἡ ἀπερίγραπτος δόξα τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀνεξερεύνητος. Δόξα δὲ καὶ τιμὴ δι’ ἕνα βασιλέα εἶναι νὰ ἐξετάζῃ καὶ νὰ ἐκτιμᾷ καλῶς πρόσωπα καὶ πράγματα.

Ὁ οὐρανὸς ποὺ ἐκτείνεται εἰς ἀπεριόριστα ὕψη καὶ ἡ γῆ, μὲ τὰ ἀπροσμέτρητα αὐτῆς βάθη, μένουν ἀνεξερεύνητα. Ἔτσι καὶ ἡ καρδία τοῦ βασιλέως εἶναι δι’ ὅλους ἀνεξερεύνητος καὶ ἀνεξέλεγκτος.

Ὁ ἀπροσπέλαστος λόγῳ τοῦ ὕψους του οὐρανὸς καὶ ἡ ἀνεξερεύνητος λόγῳ τοῦ βάθους τῆς γῆ κρύπτουν πολλὰ μυστικά· ἔτσι καὶ ἡ καρδία τοῦ βασιλέως πρέπει νὰ εἶναι ἐχέμυθος καὶ κανεὶς νὰ μὴ μπορῇ νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ αὐτὴν μυστικὰ τοῦ κράτους.

Κατεργάσου μὲ τὸ σφυρὶ καὶ τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὸν ἀκάθαρτον ἄργυρον καὶ θὰ καθαρισθῇ ὁλόκληρος ἀπὸ κάθε περιττὸν σῶμα.

Κτύπα με τὸ σφυρί, λειῶσε εἰς τὴν φωτιὰ τὸ νοθευμένο ἀσῆμι, καὶ θὰ καθαρισθῇ ὁλόκληρον ἀπὸ κάθε σκωριά.

Κατὰ παρόμοιον τρόπον παράδωσε εἰς θανατικὴν ἐκτέλεσιν τοὺς ἀσεβεῖς συμβούλους, ποὺ εὑρίσκονται πλησίον τοῦ βασιλέως, καὶ τότε ὁ θρόνος αὐτοῦ θὰ στερεωθῇ καὶ θὰ θριαμβεύσῃ διὰ τῆς δικαιοσύνης.

Κατὰ παρόμοιον τρόπον διῶξε καὶ ἐξόντωσε τοὺς ἀσεβεῖς ἀπὸ τὸ περιβάλλον καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ἑνὸς βασιλέως, καὶ θὰ στερεωθῇ διὰ τῆς δικαιοσύνης ὁ θρόνος του.

Μὴ ἀλαζονεύεσαι ἐνώπιον τῶν βασιλέων διὰ τὴν δύναμίν σου ἢ τὸν πλοῦτον σου καὶ μὴ προσέρχεσαι ἀπρόσκλητος εἰς τοὺς τόπους, ὅπου συγκεντρώνονται οἱ ἰσχυροί.

Ὅταν θὰ εὑρεθῇς ἐμπρὸς εἰς τὸν βασιλέα, μὴ λησμονῇς τὴν θέσιν σου καὶ μὴ τὸ παίρνῃς ἐπάνω σου, οὔτε νὰ σπεύδῃς νὰ καταλάβῃς ἀπρόσκλητος τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον συγκεντρώνονται οἱ ἄρχοντες καὶ ὅσοι ἀσκοῦν ἐξουσίαν.

Εἶναι προτιμότερον διὰ σὲ ὁ βασιλεὺς ἢ ὁ ἄρχων νὰ σοῦ πῇ· «Ἔλα πλησίον μου», παρὰ νὰ σὲ ταπεινώσῃ ἐνώπιον ἄλλου ἄρχοντος ἐπισημοτέρου ἀπὸ σέ. Λέγε μόνον ὅσα βλέπουν τὰ μάτια σου καὶ μὴ δίδῃς πάντοτε ἐμπιστοσύνην εἰς ὅσα ἀκούουν τὰ αὐτιά σου.

Διότι εἶναι προτιμότερον νὰ σοῦ λεχθῇ ἀπὸ τὸν βασιλέα· ἀνέβα πιὸ κοντά μου, παρὰ νὰ σὲ ταπεινώσῃ ἐμπρὸς εἰς ἕνα ἄρχοντα. Νὰ λέγῃς μόνον ὅσα εἶδαν τὰ μάτια σου καὶ ὄχι νὰ ἐπαναλαμβάνῃς ἀβασανίστως τὰς διαδόσεις, τὰς φήμας καὶ σπερμολογίας τῶν διαφόρων. Νὰ μορφώνῃς γνώμην καὶ κρίσιν κατόπιν προσωπικῆς σου αὐτοψίας.

Μὴ ὁρμᾷς εὔκολα καὶ ἀσύνετα εἰς φιλονεικίας, διὰ νὰ μὴ μεταμεληθῇς κατόπιν, καὶ μάλιστα ὅταν ἐντόνως σὲ κατηγορήσῃ ὁ φίλος σου.

Μὴ εἶσαι εὔκολος εἰς φιλονικίαν, διὰ νὰ μὴ μετανοήσῃς κατόπιν καὶ ἔχῃς δυσαρέστους συνεπείας, ὅταν σὲ κατηγορήσῃ ὁ φίλος σου.

Μάθε νὰ ὑποχωρῇς, διὰ νὰ προλαμβάνῃς καὶ ἁπαλύνῃς τὰς φιλονεικίας, καὶ νὰ μὴ καταφρονῇς κανένα·

Ἔσο ὑποχωρητικὸς ἀπέναντι ὅλων καὶ μὴ καταφρονῇς κανένα,

μήπως καὶ αὐτὸς ὁ φίλος σου τεθῇ ἀντιμέτωπός σου καὶ σὲ κατακρίνῃ. Ἡ δὲ φιλονεικία καὶ ἔχθρα δὲν θὰ ἀπομακρυνθῇ ποτὲ ἀπὸ κοντά σου, ἀλλὰ ὡσὰν ἄλλος θάνατος θὰ σὲ παρακολουθῇ μέχρι τέλους.

μήπως τὰ χαλάσῃς μὲ ὅλους· καὶ ἀκόμη μήπως σὲ κατακρίνῃ καὶ σὲ ὀνειδίζῃ καὶ αὐτὸς ὁ φίλος σου, ἡ δὲ ἔχθρα καὶ ἡ φιλονικία δὲν θὰ ἀπομακρυνθῇ ποτὲ ἀπὸ κοντά σου, ἀλλὰ θὰ ἐξισωθῇ πρὸς θάνατον, παρακολουθοῦσα σε μέχρι τῆς τελευταίας σου ἀναπνοῆς.

Ἡ χάρις καὶ ἡ φιλία ἁπαλλάσσουν καὶ ἐλευθερώνουν τὴν ψυχὴν ἀπὸ πολλὰς ὀδυνηρὰς καταστάσεις. Τὴν χάριν, λοιπόν, καὶ τὴν φιλίαν κράτησέ την καλὰ εἰς τὸν ἑαυτόν σου, διὰ νὰ μὴ γίνῃς μισητὸς καὶ ἀξιοκατάκριτος. Πρόσεχε τὰς πορείας τῆς ζωῆς σου καὶ προσπάθει νὰ εἶσαι συμβιβαστικὸς καὶ διαλλακτικὸς πρὸς ὅλους.

Αἱ χαριστικαὶ καὶ συμβιβαστικαὶ διαθέσεις καὶ τὰ φιλικὰ συναισθήματα ἐλευθερώνουν τὴν ψυχὴν ἀπὸ τὴν πίεσιν καὶ τὴν ἀναστάτωσιν, ποὺ δημιουργεῖ τὸ φιλόνικον πνεῦμα. Αὐτὰς τὰς δύο ἀρετάς, τὴν χάριν καὶ τὴν φιλίαν, φύλαξέ τας καλὰ εἰς τὸν ἑαυτόν σου, διὰ νὰ μὴ γίνῃς ἐπονείδιστος καὶ νὰ μὴ ὑβρισθῇς· εἰς ὅλην σου τὴν ζωὴν πρόσεχε νὰ εἶσαι συμβιβαστικός, καλὸς καὶ εὐγενὴς εἰς τὰς συναναστροφάς σου.

Ὅπως ὡραῖον καὶ ταιριαστὸν εἶναι ἕνα χρυσὸ μῆλο εἰς περιδέραιον ἀπὸ σαρδίους πολύτιμους λίθους, ἔτσι καὶ ἕνας συνετὸς καὶ καλὸς λόγος, ποὺ λέγεται εἰς τὴν πρέπουσαν περίστασιν.

Ὅπως τὸ χρυσὸν μῆλον εἶναι κόσμημα εἰς ἕνα περιδέραιον ἀπὸ σαρδίους πολυτίμους λίθους, ἔτσι πρόσεχε νὰ εἶναι ἐπίκαιρος καὶ ταιριαστὸς ὁ λόγος ποὺ θὰ εἴπῃς· στόλισμα εἰς τὸ στόμα καὶ εἰς τὴν γλῶσσαν σου, εὐχάριστος καὶ ὠφέλιμος εἰς ὅσους θὰ τὸν ἀκούσουν.

Ὅπως εἰς ἕνα χρυσὸ σκουλαρίκι δένεται καὶ ταιριάζεται ὁ πολυτελὴς σάρδιος λίθος, ἔτσι ὡραῖος καὶ ἐλκυστικὸς εἶναι καὶ ἕνας συνετὸς λόγος, ὅταν λέγεται εἰς αὐτὶ προσεκτικόν.

Καθὼς εἰς ἕνα χρυσὸν σκουλαρίκι δένεται ὁ πολυτελὴς λίθος σάρδιος, ἔτσι καὶ ὁ σοφὸς λόγος ταιριάζει νὰ ἀπευθύνεται εἰς αὐτὶ προσεκτικόν, διὰ νὰ φέρῃ τὸ οἰκοδομητικὸν καὶ ὠφέλιμον ἀποτέλεσμά του.

Ὅπως ἡ προσφορὰ πάγου εἰς καιρὸν θερισμοῦ, ὁπότε ἐπικρατεῖ μεγάλο καῦμα, δροσίζει καὶ ἀναψύχει, ἔτσι καὶ ἔνας εὐσυνείδητος καὶ ἀξιόπιστος ἀγγελιαφόρος μὲ τὰς καλὰς εἰδήσεις του εἰς ἐκείνους, ποὺ τὸν ἔστειλαν. Διότι ἀναπαύει, εὐχαριστεῖ καὶ ὠφελεῖ τὰς καρδίας αὐτῶν, ποὺ τὸν ἐχρησιμοποίησαν ὡς ἀγγελιαφόρον.

Ὅπως ἡ προσφορὰ χιόνος (πάγου) κατὰ τὸν θερισμὸν καὶ τὸν καύσωνα δροσίζει καὶ ἀνακουφίζει, ἔτσι ἀναψύχει καὶ ὁ πιστὸς καὶ ἀκριβολόγος ἀγγελιαφόρος, ὁ ὁποῖος φέρει καλὰς εἰδήσεις εἰς ἐκείνους ποὺ τὸν ἔστειλαν, διότι εὐφραίνει καὶ χαροποιεῖ τὰς καρδίας αὐτῶν ποὺ τὸν χρησιμοποιοῦν.

Ὅπως ὁλοφάνεροι εἶναι οἱ ἄνεμοι καὶ τὰ σύννεφα καὶ αἱ βροχαί, ποὺ πρόκειται νὰ πέσουν, ἀλλὰ δὲν πίπτουν, ἔτσι ὁλοφάνερος γίνεται καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καυχᾶται ψευδῶς διὰ δωρεάς, τὰς ὁποίας δὲν ἔκαμε.

Ὅπως εἶναι ὁλοφάνερα οἱ ἄνεμοι καὶ τὰ σύννεφα, ποὺ σκεπάζουν τὸν οὐρανόν, καὶ αἱ βροχαὶ ποὺ ἐπίκεινται, ἀλλὰ δὲν πίπτουν, ἔτσι ὁλοφάνερος καὶ θορυβοποιὸς γίνεται καὶ ἐκεῖνος, ποὺ διαλαλεῖ ψευδῶς καὶ καυχᾶται διὰ δωρεὰς ποὺ δὲν ἔκαμε καὶ δι’ ὑποσχέσεις ποὺ δὲν πραγματοποιεῖ.

Μὲ τὴν ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν κατευοδώνονται αἱ ὑποθέσεις μας κοντὰ εἰς τοὺς βασιλεῖς. Ἔτσι καὶ γλῶσσα μαλακὴ καὶ ἠπία συντρίβει ὀστᾶ, κάμπτει δηλαδὴ καὶ τὰς μεγαλυτέρας δυσκολίας καὶ ἀντιστάσεις.

Μὲ τὴν ὑπομονὴν θὰ καταφέρῃς νὰ εὐοδωθῇ ἡ ὑπόθεσίς σου ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, ἡ μαλακὴ δὲ καὶ εὐγενὴς γλῶσσα συντρίβει κόκκαλα καὶ κάμπτει καὶ τὴν σκληροτέραν ἄρνησιν καὶ δυστροπίαν.

Ὅταν εὕρῃς μέλι, φάγε τὸ ἀρκετόν, ὅσον σοῦ χρειάζεται. Μὴ φάγῃς ὅμως πολύ, παραχορτάσῃς καὶ τὸ κάμῃς ἐμετόν.

Ὅταν εὕρῃς μέλι, φάγε μὲ μέτρον, μήπως κάμῃς ἐμετόν, ἂν φάγῃς περισσότερον τοῦ κανονικοῦ.

Κατὰ ἀραιὰ διαστήματα νὰ ἐπισκέπτεσαι τὸν φίλον σου εἰς τὸ σπίτι του, μήπως ἐκεῖνος σὲ χορτάσῃ, σὲ βαρεθῇ καὶ σὲ ἀποστραφῇ.

Μὴ πηγαίνῃς συχνά, ἀλλὰ σπάνια εἰς τὸ σπίτι τοῦ φίλου σου, διὰ νὰ μὴ σὲ παραχορτάσῃ καὶ σὲ βαρεθῇ. Τήρει τὸ μέτρον καὶ εἰς τὰς φιλικάς σου ἐπισκέψεις καὶ ἐπικοινωνίας, διὰ νὰ εἶσαι εὐπρόσδεκτος καὶ ἀγαπητός.

Ὁ ψευδομάρτυς, ὁ ὁποῖος μάλιστα καταθέτει ψευδομαρτυρίαν ἐναντίον τοῦ φίλου του, ὁμοιάζει μὲ σκληρὸν ρόπαλον, μὲ κοφτερὸ μαχαίρι, μὲ αἰχμηρὸν βέλος.

Σὰν ρόπαλον καὶ μαχαίρι κοπτερὸν καὶ βέλος μυτερὸν καὶ ὀξὺ εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ποὺ ψευδομαρτυρεῖ ἐναντίον τοῦ φίλου του.

Ἡ πορεία τῆς ζωῆς τοῦ κακοῦ καὶ τὰ πόδια τοῦ παρανόμου ἀνθρώπου, θὰ ἐξολοθρευθοῦν κατὰ τὴν ἡμέραν, ποὺ θὰ ἐκσπάσῃ ἡ δικαία ὀργὴ τοῦ Θεοῦ.

Ὁ δρόμος τοῦ κακοῦ καὶ τὸ πόδι τοῦ παρανόμου ἀνθρώπου θὰ χαθοῦν κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐκσπάσῃ ἡ δικαία ὀργή.

Ὅπως τὸ ξύδι εἶναι ἐπιβλαβὲς καὶ προκαλεῖ πόνον ριπτόμενον εἰς ἀνοικτὴν πληγήν, ἔτσι καὶ μιὰ ἀπροσδόκητος σωματικὴ ἀσθένεια φέρει λύπην εἰς τὴν καρδίαν.

Ὅπως τὸ ξίδι, ὅταν τὸ ρίξῃ κανεὶς εἰς τὴν πληγήν, δὲν συμφέρει, ἀλλ’ εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς αὐτήν, ἔτσι καὶ μία ἀπρόοπτος ἀσθένεια προξενεῖ λύπην εἰς τὴν ἀνθρωπίνην καρδίαν.

Ὅπως ὁ σκόρος εἰς τὰ ἱμάτια καὶ τὸ σκουλήκι εἰς τὸ ξύλον, ἔτσι καὶ ἡ λύπη τοῦ ἀνθρώπου κατατρώγει τὴν καρδίαν του.

Ὅπως ὁ σκόρος κατατρώγει τὸ ἔνδυμα καὶ τὸ σκουλήκι τὸ ξύλον, ἔτσι καὶ ἡ λύπη βλάπτει τὴν καρδίαν τοῦ ἀνδρὸς καὶ πολὺ περισσότερον τῆς γυναικός, ποὺ εἶναι εὐπαθεστέρα.

Ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, δίδε εἰς αὐτὸν νὰ φάγῃ. Ἐὰν διψᾷ, δόσε εἰς αὐτὸν νὰ πίῃ.

Ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, δός του ψωμὶ νὰ φάγῃ, ἐὰν διψᾷ, δός του νερὸ νὰ πίῃ·

Διότι, ὅταν ἔτσι φέρεσαι καὶ πράττῃς ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ σου, συσσωρεύεις ἄνθρακας ἀναμμένους ἐπάνω εἰς τὴν κεφαλήν του. Ὁ δὲ Θεὸς θὰ σοῦ ἀνταποδώσῃ ἀγαθὰ καὶ θὰ σὲ ἀμείψῃ διὰ τὴν ἀνεξικακίαν καὶ καλωσύνην σου αὐτήν.

διότι ἐὰν κάμῃς αὐτό, θὰ τὸν συγκινήσῃς καὶ θὰ τὸν ἐντροπιάσῃς. Θὰ τοῦ γίνῃ δὲ τόσον αἰσθητὴ ἡ ἀγαθοποιὸς αὐτὴ πρᾶξις σου, ὡσὰν νὰ τοῦ βάλῃς κάρβουνα ἀναμμένα στὸ κεφάλι του, καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἴσως συγκινηθῇ καὶ μετανοήσῃ. Ὅταν δὲ ἔτσι φέρεσαι πρὸς τὸν ἐχθρόν σου, ὁ Θεὸς θὰ σοῦ ἀνταποδώσῃ ἀγαθά.

Ὁ βορηᾶς σηκώνει καὶ παρασύρει σύννεφα. Ἔτσι καὶ ἕνας ἄνθρωπος ἀδιάκριτος καὶ ἀναιδὴς ἐρεθίζει τοὺς ἄλλους, ὥστε νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἐκεῖνοι κατὰ τρόπον ὀργίλον καὶ πικρόν.

Ὁ βοριᾶς σηκώνει νέφη, ἄνθρωπος δὲ ἀναιδὴς καὶ ἀδιάκριτος ἐρεθίζει τὴν γλῶσσαν τῶν ἄλλων καὶ τοὺς παρασύρει νὰ τοῦ εἴπουν λόγους σκληροὺς καὶ πικρούς.

Εἶναι προτιμότερον νὰ κατοικῇ κανεὶς μόνος του εἰς μίαν στενόχωρη καὶ φτωχικὴ γωνία ταράτσας, παρὰ νὰ συνοικῇ εἰς οἰκίαν μαζῆ μὲ ὑβρεολόγον καὶ κακόγλωσσον γυναῖκα.

Εἶναι προτιμότερον νὰ κατοικῇς εἰς μίαν γωνίαν ταράτσας, εἰς μίαν παλιοσοφίταν, παρὰ νὰ συγκατοικῇς μέσα εἰς εὐρύχωρον πολυκατοικίαν μὲ γυναῖκα ποὺ ὑβρίζει καὶ κακολογεῖ τοὺς πάντας.

Ὅπως τὸ δροσερὸ νερὸ εἶναι εὐχάριστον καὶ φέρει ἀναψυχὴν εἰς ἕνα διψασμένον, ἔτσι καὶ μιὰ εὐχάριστος εἴδησις, ἡ ὁποία ἔρχεται ἀπὸ ἀγαπητόν μας πρόσωπον εὑρισκόμενον εἰς τὰ ξένα.

Ὅπως τὸ κρύο νερὸ εἶναι εὐχαρίστως δεκτὸν ἀπὸ ἄνθρωπον διψασμένον, ἔτσι καὶ μία καλὴ εἴδησις ἀπὸ τὴν μακρινὴ ξενιτειά.

Ὅπως εἶναι ἐπιζήμιον, ὅταν βουλώνῃ κανεὶς μίαν πηγὴν καὶ παρακωλύῃ τὴν ἐλευθέραν ἔξοδον τοῦ ὕδατος, ἔτσι εἶναι ἀπρεπὲς καὶ ἐπιβλαβὲς νὰ πέσῃ ὁ δίκαιος εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ ἀσεβοῦς.

Ὅπως ἐὰν κανεὶς φράξῃ μίαν πηγὴν νεροῦ καὶ ἐμποδίσῃ τὴν ἔξοδον τοῦ νεροῦ ἀπὸ αὐτήν, ἔτσι εἶναι θλιβερὸν καὶ σκανδαλῶδες τὸ θέαμα ἑνὸς μέχρι χθὲς δικαίου καὶ ἐναρέτου, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται ἠθικὴν πτῶσιν ἐμπρὸς εἰς τὸν ἀσεβῆ. Διότι ὁ ἀντίκτυπος τῆς πτώσεως αὐτῆς θὰ εἶναι φοβερός.

Τὸ νὰ τρώγῃ κανεὶς πολὺ μέλι δὲν εἶναι καλὸν καὶ ὠφέλιμον. Ἐξ ἀντιθέτου ὅμως, πρέπει νὰ ἀκούῃ κανεὶς ἀπλήστως, καὶ νὰ τιμᾷ καὶ νὰ δέχεται τοὺς λόγους ἐναρέτων ἀνθρώπων.

Τὸ νὰ τρώγῃ κανεὶς μέλι πολύ, δὲν εἶναι ὑγιεινόν, τὸ νὰ τιμᾷ ὅμως τὰ σοφὰ καὶ δοξασμένα λόγια ἁγίων καὶ θεοφόρων ἀνδρῶν, ποτὲ δὲν θὰ τοῦ προκαλέσῃ κόρον καὶ ἀηδίαν, ὀσονδήποτε συχνὰ καὶ ἂν μελετᾷ αὐτά.

Ὅπως μιὰ πόλις, ποὺ ἔχει τὰ τείχη της κρημνισμένα καὶ μένει κατ’ οὐσίαν ἀτείχιστος, εἶναι ἐκτεθειμένη καὶ πρόχειρος εἰς τοὺς ἐχθρούς, ἔτσι καὶ ἔνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος πράττει κάτι, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ σκεφθῇ, γίνεται γελοῖος εἰς τοὺς ἄλλους.

Ὡσὰν τὴν πόλιν, ποὺ ἔχει γκρεμισμένα τὰ τείχη της καὶ εἶναι εὔκολον νὰ κυριευθῇ, ἔτσι ὁμοιάζει καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐνεργεῖ χωρὶς λογικὴν σκέψιν καὶ χωρὶς κρίσιν.