Σοφία Σειράχ Πρόλογος
Πολλῶν καὶ μεγάλων ἡμῖν διὰ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων τῶν κατ’ αὐτοὺς ἠκολουθηκότων δεδομένων, ὑπὲρ ὧν δέον ἐστὶν ἐπαινεῖν τὸν Ἰσραὴλ παιδείας καὶ σοφίας, καὶ ὡς οὐ μόνον αὐτοὺς τοὺς ἀναγινώσκοντας δέον ἐστὶν ἐπιστήμονας γίνεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐκτὸς δύνασθαι τοὺς φιλομαθοῦντας χρησίμους εἶναι καὶ λέγοντας καὶ γράφοντας, ὁ πάππος μου Ἰησοῦς ἐπὶ πλεῖον ἑαυτὸν δοὺς εἴς τε τὴν τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων πατρίων βιβλίων ἀνάγνωσιν καὶ ἐν τούτοις ἱκανὴν ἕξιν περιποιησάμενος, προήχθη καὶ αὐτὸς συγγράψαι τι τῶν εἰς παιδείαν καὶ σοφίαν ἀνηκόντων, ὅπως οἱ φιλομαθεῖς, καὶ τούτων ἔνοχοι γενόμενοι, πολλῷ μᾶλλον ἐπιπροσθῶσι διὰ τῆς ἐννόμου βιώσεως. παρακέκλησθε οὖν μετ’ εὐνοίας καὶ προσοχῆς τὴν ἀνάγνωσιν ποιεῖσθαι καὶ συγγνώμην ἔχειν ἐφ’ οἷς ἂν δοκῶμεν τῶν κατὰ τὴν ἑρμηνείαν πεφιλοπονημένων τισὶ τῶν λέξεων ἀδυναμεῖν· οὐ γὰρ ἰσοδυναμεῖ αὐτὰ ἐν ἑαυτοῖς ἑβραϊστὶ λεγόμενα καὶ ὅταν μεταχθῇ εἰς ἑτέραν γλῶσσαν. οὐ μόνον δὲ ταῦτα, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ νόμος καὶ αἱ προφητεῖαι καὶ τὰ λοιπὰ τῶν βιβλίων οὐ μικρὰν ἔχει τὴν διαφορὰν ἐν ἑαυτοῖς λεγόμενα. ἐν γὰρ τῷ ὀγδόῳ καὶ τριακοστῷ ἔτει ἐπὶ τοῦ Εὐεργέτου βασιλέως παραγενηθεὶς εἰς Αἴγυπτον καὶ συγχρονίσας, εὑρὼν οὐ μικρᾶς παιδείας ἀφόμοιον, ἀναγκαιότατον ἐθέμην αὐτὸς προσενέγκασθαί τινα σπουδὴν καὶ φιλοπονίαν τοῦ μεθερμηνεῦσαι τήνδε τὴν βίβλον, πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστήμην προσενεγκάμενος ἐν τῷ διαστήματι τοῦ χρόνου πρὸς τὸ ἐπὶ πέρας ἀγαγόντα τὸ βιβλίον ἐκδόσθαι καὶ τοῖς ἐν τῇ παροικίᾳ βουλομένοις φιλομαθεῖν, προκατασκευαζομένους τὰ ἤθη ἐννόμως βιοτεύειν.
Κολιτσάρα
Ἐπειδὴ ὁ Νόμος, οἱ Προφῆται καὶ οἱ ἄλλοι θεόπνευστοι συγγραφεῖς, ὅπως ἐπίσης ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὸ παράδειγμά των, ἔχουν παραδώσει εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἰουδαίους τόσον μεγάλα καὶ σπουδαῖα μαθήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἰσραηλιτικὸς λαὸς πρέπει νὰ ἐπαινῆται, διὰ τὴν παιδείαν αὐτὴν καὶ τὴν σοφίαν, καὶ ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν πρέπει νὰ γίνωνται γνῶσται τῶν βιβλίων αὐτῶν, μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἀναγινώσκουν ἐκ τοῦ ἑβραϊκοῦ πρωτοτύπου, ἀλλὰ οἱ φιλομαθεῖς πρέπει νὰ ἠμποροῦν νὰ φανοῦν χρήσιμοι διὰ τοῦ γραπτοῦ καὶ προφορικοῦ λόγου καὶ εἰς ἄλλους Ἰουδαίους, ποὺ εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς Παλαιστίνης, ὁ πάππος μου Ἰησοῦς ἐπιδοθεὶς πάρα πολὺ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Νόμου, τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων πατροπαραδότων ἱερῶν βιβλίων, ἀποκτήσας δὲ εἰς αὐτὰ ἀρκετὴν γνῶσιν καὶ πεῖραν, ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ συγγράψη καὶ αὐτὸς ἕνα βιβλίον σχετικὸν μὲ τὴν θείαν μόρφωσιν καὶ σοφίαν. Τοῦτο δέ, διὰ νὰ ἠμπορέσουν οἱ φιλομαθεῖς, ἀφοῦ πρῶτον γνωρίσουν τὸ περιεχόμενον τοῦ βιβλίου τούτου, νὰ προοδεύσουν ἀκόμη περισσότερον εἰς τὴν σύμφωνον μὲ τὸν Νόμον τοῦ Θεοῦ ζωήν. Ἐκφράζεται, λοιπόν, πρὸς σᾶς ἡ παράκλησις νὰ μελετήσετε τὸ βιβλίον τοῦτο μὲ προσοχὴν καὶ εὐμενῆ διάθεσιν καὶ νὰ μὲ συγχωρήσετε, ὅπου παρ’ ὅλην τὴν φροντίδα, ποὺ κατέβαλα διὰ τὴν πιστὴν μετάφρασιν τοῦ βιβλίου, φανῶ ὅτι δὲν κατώρθωσα νὰ ἀποδώσω ἀκριβῶς ὡρισμένας λέξεις. Διότι ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τὴν ἑβραϊκὴν γλῶσσαν δὲν ἔχουν τὰ ἀκριβῶς ἰσοδύναμά των, ὅταν μεταφρασθοῦν εἰς ἄλλην γλῶσσαν. Καὶ ὄχι μόνον τὰ περιεχόμενα εἰς τὸ βιβλίον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Νόμος καὶ αἱ Προφητεῖαι καὶ τὰ ἄλλα ἱερὰ βιβλία μεταφρασθέντα εἰς ἄλλας γλώσσας παρουσιάζουν ἀρκετὰς διαφοράς, ὅταν ἀντιπαραβληθοῦν πρὸς τὸ πρωτότυπον. Κατὰ τὸ τριακοστὸν ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας τοῦ Πτολεμαίου Εὐεργέτου τοῦ δευτέρου, βασιλέως τῆς Αἰγύπτου, ἐγὼ ἦλθα εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου καὶ παρέμεινα. Ἐπειδὴ εἶδα, ὅτι ἡ θρησκευτικὴ μόρφωσις τῶν ἐκεῖ Ἰουδαίων ἧτο μικρά, ἑθεώρησα ἐπιτακτικὸν καθῆκον μου, νὰ ἐπιδοθῶ μὲ ζῆλον καὶ δραστηριότητα ες τὴν μετἁφρασιν αὐτοῦ τοῦ βιβλίου. Ἀφιέρωσα πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστήμην κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐργασίας μου, διὰ νὰ φέρω εἰς πέρας τὴν μετάφρασιν καὶ ἔκδοσιν τοῦ βιβλίου τούτου πρὸς χάριν τῶν Ἰουδαίων τῆς ἐδῶ παροικίας, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ μελετοῦν τὰ ἱερὰ βιβλία, νὰ ἀναμορφώνουν δὲ τὰ ἤθη των καὶ νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον τοῦ Κυρίου.
Τρεμπέλα
Ἐπειδὴ εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἰσραηλίτας προνομιακῶς ἔχουν παραδοθῆ πολλὰ καὶ μεγάλης σπουδαιότητος πράγματα διὰ τοῦ Ἑβραϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων, οἴτινες τοὺς διεδέχθησαν (Ἡ συνήθης τριμερὴς διαίρεσις τῆς Ἑβραϊκῆς Βίβλου: Νόμος, Προφῆται, Ἅγιόγραφα), χάρις δὲ εἰς αὐτὰ πρέπει νὰ ἐπαινῶμεν τὸν Ἰσραὴλ διὰ τὴν ἠθικὴν παίδευσίν του καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς μόρφωσιν καὶ σοφίαν του· καὶ ἐπειδὴ πρέπει νὰ γίνωνται ἐντριβεῖς γνῶσται τῶν βιβλίων αὐτῶν ὄχι μόνον αὐτοὶ ποὺ ἀναγινώσκουν ταῦτα εἰς τὴν πρωτότυπον ἑβραϊκὴν γλῶσσαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν γραφῆ, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν φιλομαθεῖς καὶ ἀσχολούμενοι εἰς τὸν Νόμον νὰ δύνανται, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς τῆς Παλαιστίνης γίνωνται χρήσιμοι καὶ διὰ τῆς προφορικῆς διδασκαλίας τῶν καὶ διὰ τῆς γραπτῆς, ὁ πάππος μου Ἰησοῦς, ὁ ὁποῖος περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον ἐπεδόθη εἰς τὴν μελέτην καὶ τοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων Βιβλίων, ποὺ μᾶς παρέδωκαν οἱ πατέρες μας, καὶ ἀπέκτησεν εἰς αὐτὰ ἀρκετὴν πεῖραν καὶ δεξιότητα, παρεκινήθη ἀπὸ ἐσωτερικὴν ὥθησιν νὰ συγγράψῃ καὶ αὐτὸς μερικὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν θείαν διδασκαλίαν καὶ σοφίαν πρὸς τὸν σκοπόν, ἵνα αὐτοὶ ποὺ ἔχουν ἐνδιαφέρον νὰ μάθουν, συμμορφούμενοι καὶ πρὸς αὐτά, ποὺ θὰ συνέγραφε, πολὺ περισσότερον προοδεύσουν εἰς τὴν σύμφωνον πρὸς τὸν θεῖον νόμον ζωὴν καὶ διαβίωσίν των. Προτρέπεσθε λοιπὸν μὲ εὐμένειαν καὶ προσοχὴν νὰ κάνετε τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ βιβλίου τούτου· νὰ ἔχωμεν δὲ τὴν συγγνώμην σας εἰς ὅσα θὰ ἐφαινόμεθα κατὰ τὴν ἑρμηνείαν καὶ μετάφρασιν ὅτι δεικνύομεν ἀδυναμίαν, ὅπως ἀποδώσωμεν ἐπακριβῶς μερικὰς ἐκ τῶν λέξεων, τὰς ὁποίας ἄλλως τε μὲ πολλὴν ἐπιμέλειαν καὶ φροντίδα ἐχρησιμοποιήσαμεν. Προέκυψε δὲ ἡ δυσκολία αὐτή, διότι δὲν ἔχουν τὴν αὐτὴν δύναμιν καὶ σημασίαν αἱ λέξεις, τὴν ὁποίαν ἔχουν καὶ ἐκφράζουν, ὅταν λέγωνται ἐβραϊστὶ καὶ ὅταν μεταφράζωνται εἰς ἄλλην γλῶσσαν. Δὲν συμβαίνει δὲ τοῦτο μόνον κατὰ τὴν μετάφρασιν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Νόμος καὶ αἱ Προφητεῖαι καὶ τὰ λοϊπὰ ἐκ τῶν ἱερῶν Βιβλίων, ὅταν μεταφράζωνται, δὲν παρουσιάζουν μικρὰν διαφορὰν πρὸς τὸ πρωτότυπον καὶ τὰ ἑβραϊστὶ λεγόμενα. Σημειώνω τὰ προεισαγωγικὰ ταῦτα, διότι, ἐλθὼν κατὰ τὸ τριακοστὸν ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας Πτολεμαίου τοῦ Εὐεργέτου εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ παραμείνας ἐκεῖ ἐπὶ χρόνον ἀρκετόν, ἠὗρα πιστὸν ἀντίγραφον τοῦ Βιβλίου αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ διδακτικὴ καὶ μορφωτικὴ ἀξία δὲν εἶναι μικρά, ἔκρινα δὲ ἀναγκαιότατον γὰ προσφέρω καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος κάποιον ἐπιμελῆ καὶ πρόθυμον κόπον, διὰ νὰ μεταφράσω τὴν Βίβλον αὐτήν. Προσέφερα δὲ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου, τοῦ ἀπαιτηθέντος διὰ τὴν μετάφρασιν, πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστημονικὴν προσπάθειαν, ὥστε, ἀφοῦ φέρω εἰς πέρας τὴν μετάφρασιν, νὰ ἐκδοθῇ αὕτη καὶ χάριν ἐκείνων ἐκ τῶν μακρὰν τῆς πατρίδος εἰς ξένας χώρας παροικούντων Ἰουδαίων, οἴτινες ἐπιθυμοῦν νὰ διδάσκωνται καὶ νὰ μανθάνουν μὲ τὴν πρόθεσιν καὶ διάθεσιν νὰ συμμορφώνουν τοὺς τρόπους καὶ τὰς συνηθείας τῶν πρὸς τὸ νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον τοῦ Κυρίου.