Σοφία Σειράχ 29

Ὁ ἐλεήμων δανείζει προθύμως τὸν πλησίον του καὶ ἐκεῖνος, ποὺ ἔρχεται μὲ προθυμία εἰς βοήθειαν καὶ ἐνίσχυσιν τοῦ πλησίον, τηρεῖ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ.

Ἐκεῖνος ποὺ κάμνει ἐλεημοσύνην, θὰ δανείσῃ τὸν πλησίον ἐκεῖνος δὲ ποὺ ἐνισχύει καὶ ὑποβαστάζει τὸν ἄλλον διὰ τῆς χειρός του, τηρεῖ τὰς θείας ἐντολάς.

Δῶσε δάνειον εἰς τὸν πλησίον σου, ὅταν εὑρίσκεται εἰς καιρὸν ἀνάγκης· σὺ δὲ ὁ χρεωφειλέτης νὰ ἐπιστρέψῃς τὴν ὀφειλήν σου εἰς τὸν πλησίον σου κατὰ τὸν συμφωνηθέντα καιρόν.

Δάνεισε τὸν πλησίον σου κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀνάγκης του· καὶ πάλιν, σὺ ποὺ ἐδανείσθης, γύρισε ὀπίσω τὸ δάνειον εἰς τὸν πλησίον σου κατὰ τὸν συμφωνηθέντα χρόνον.

Τήρησε τὸν λόγον σου ἀπέναντι του, δεῖξε πρὸς αὐτὸν τὴν ἀξιοπιστίαν σου καὶ ἔτσι εἰς κάθε καιρὸν ἀνάγκης σου θὰ τὸν εὕρῃς πρόθυμον νὰ σὲ βοηθήσῃ.

Τήρησε τὸν λόγον σου καὶ ἀποδείχθητι ἀξιόπιστος εἰς αὐτόν, καὶ τότε εἰς κάθε περίστασιν καὶ καιρὸν θὰ εὕρῃς ὁ,τι σοῦ χρειασθῇ.

Πολλοὶ ἐνόμισαν ὡς εὕρημα τὸ δάνειον ποὺ ἔλαβον, καὶ ἐπροξένησαν ταλαιπωρίας εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐβοήθησαν.

Πολλοὶ ἐνόμισαν ὡς εὕρημα τὸ πρὸς αὐτοὺς δάνειον, καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ ἐπέστρεψαν, ἐπροξένησαν θλῖψιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐβοήθησαν.

Ὁ κακὸς καὶ ἀχάριστος χρεωφειλέτης, μέχρις ὅτου θὰ λάβῃ τὸ δάνειον, καταφιλεῖ τὴν χεῖρα τοῦ δανειστοῦ· καὶ διὰ τὰ χρήματα τοῦ πλησίον, ποὺ ἐλπίζει νὰ λάβῃ, χαμηλώνει ἱκετευτικῶς τὴν φωνήν του. Ὅταν ὅμως ἔλθῃ ὁ καιρὸς τῆς ἀποδόσεως τοῦ δανείου, ἀναβάλλει καὶ παρελκύει τὸν χρόνον, προβάλλει λόγους στενοχωρίας καὶ τὰς δυσχερεῖς, τάχα, περιστάσεις.

Ὁ κακόπιστος ὀφειλέτης, ἕως ὅτου λάβῃ τὸ δάνειον, θὰ φιλήσῃ μὲ θερμότητα καὶ ἐπιμονὴν τὴν χεῖρα αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος τὸν δανείζει, καὶ διὰ τὰ χρήματα τοῦ πλησίον θὰ χαμηλώσῃ ἱκετευτικὰ τὴν φωνήν του ἀλλ’ ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς τῆς ἐπιστροφῆς τὸν δανείου, θὰ ἀναβάλλῃ τὸν χρόνον τῆς ἐξοφλήσεως καὶ ἀντὶ τοῦ δανείου θὰ ἀποδώσῃ λόγους καλύπτοντας τὴν ἀδιαφορίαν του καὶ θὰ προφασισθῇ ὅτι αἱ περιστάσεις καὶ ἡ δυσκολία τῶν καιρῶν παρημπόδισαν αὐτόν.

Ἐὰν ὁ κακὸς χρεωφειλέτης εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ, ὁ δανειστής του, ἔστω καὶ ἂν λάβῃ τὸ ἥμισυ τοῦ χρέους, θὰ θεωρήσῃ τοῦτο ὡς εὕρημα. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχῃ νὰ πληρώσῃ, δὲν θὰ ἐπιστρέψῃ τίποτε εἰς αὐτὸν καὶ ἔτσι θὰ τὸν στερήσῃ ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τὰ χρήματά του. Καὶ ἐπὶ πλέον θὰ τὸν κάμῃ ἐχθρόν του χωρὶς λόγον. Θὰ τὸν πληρώσῃ ὅμως μὲ κατάρας καὶ μὲ ὕβρεις καὶ ἀντὶ τῆς τιμῆς θὰ τοῦ ἀνταποδώσῃ τὴν καταφρόνησιν.

Ἐὰν ἠμπορέσῃ, μόλις καὶ μετὰ βίας θὰ φέρῃ τὸ ἥμισυ τῶν ὀφειλομένων χρημάτων, καὶ θὰ λογαριασθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο ὑπὸ τοῦ δανειστοῦ σὰν εὕρημα. Ἐὰν ὅμως δὲν εὐκολυνθῇ, ἐστέρησε τελείως τὸν δανειστὴν ἀπὸ τὰ χρήματά του καὶ τὸν ἔκαμεν ἐχθρόν του ἀδικαιολογήτως· καὶ οὕτως ὁ χρεωφειλέτης θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν δανειστήν του κατάρας καὶ ὕβρεις καὶ ἀντὶ τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης θὰ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸν ἀτιμίαν καὶ περιφρόνησιν.

Πολλοί, λόγῳ τῆς πονηρίας τῶν χρεωφειλετῶν, ἀρνοῦνται νὰ δώσουν δάνειον, ἐπειδὴ φοβοῦνται, μήπως χωρὶς λόγον χάσουν τὰ χρήματά των.

Πολλοὶ λοιπόν, ἕνεκα τῆς πονηρίας καὶ κακοπιστίας ταύτης τῶν ὀφειλετῶν, ἔστρεψαν ἀλλοῦ τὸ πρόσωπον των καὶ ἠρνήθησαν νὰ δανείσουν ἐφοβήθησαν μήπως ἀνοήτως καὶ χωρὶς λόγον ἀποστερηθοῦν τὰ δάνειά των.

Παρ’ ὅλον ὅμως τοῦτο σὺ πρέπει νὰ φανῇς μακρόθυμος καὶ ἐπιεικὴς πρὸς τὸν πτωχὸν καὶ ἐστερημένον, καὶ μὴ ἀναβάλῃς νὰ δώσῃς πρὸς αὐτὸν τὴν ἐλεημοσύνην σου.

Εἰς τὸν πτωχὸν καὶ ταπεινὸν ὅμως δείχθητι ὑπομονητικὸς καὶ μεγαλόκαρδος, καὶ προκειμένου νὰ ἐνισχύσῃς αὐτὸν δι’ ἐλεημοσύνης, μὴ ἀναβάλλῃς καὶ μὴ τὸν ἀναγκάζῃς νὰ περιμένῃ.

Ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ ὑποστήριξε τὸν πτωχόν, καὶ ὅταν εὑρεθῇ εἰς περίοδον ἀνάγκης καὶ στερήσεως, μὴ τὸν ἀφήσῃς νὰ φύγῃ χωρὶς τὴν βοήθειάν σου.

Χάριν τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ καὶ πρὸς τήρησιν αὐτῆς ὑποστήριξε καὶ δῶσε χεῖρα βοηθείας εἰς τὸν πτωχὸν καὶ κατὰ τὴν ἀνέχειαν καὶ ἔνδειάν του μὴ τὸν διώξῃς μὲ ἀδειανὰ χέρια.

Ἐν ἀνάγκῃ ἂς χάσῃς τὰ χρήματά σου διὰ τὸν στερούμενον ἀδελφὸν καὶ φίλον, καὶ μὴ τὰ ἀφήσῃς νὰ σκουριάσουν κρύπτων αὐτὰ κάτω ἀπὸ λίθους.

Χάσε καλύτερα τὸ χρῆμα σου χάριν τοῦ ἀδελφοῦ καὶ τοῦ φίλου σου, καὶ ἂς μὴ σκουριάσῃ τοῦτο χωμένο κάτω ἀπὸ τὸ λιθάρι, προωρισμένον ἐκεῖ νὰ χαθῇ.

Χρησιμοποίησε τὰ χρήματά σου σύμφωνα με τὸ θέλημα τοῦ Ὑψίστου· καὶ αὐτὸ θὰ σὲ ὠφελήσῃ περισσότερον ἀπὸ αὐτὸν τοῦτον τὸν χρυσόν.

Διάθεσε τὸν θησαυρόν σου σύμφωνα μὲ τὰς ἐντολὰς τοῦ Ὑψίστου, καὶ θὰ σὲ ὠφελήσῃ πολὺ περισσότερον παρ’ ὅσον τὰ χρυσᾶ νομίσματα.

Κλεῖσε εἰς τὸ ταμεῖον σου ἀντὶ χρημάτων τὰ καλὰ ἔργα τῆς ἐλεημοσύνης σου· αὐτὰ δὲ θὰ σὲ ἁπαλλάξουν ἀπὸ κάθε ταλαιπωρίαν.

Κλεῖσε εἰς τὰς ἀποθήκας σου καὶ τὰ κελλάριά σου τὴν ἐλεημοσύνην, καὶ αὐτὴ θὰ σὲ γλυτώσῃ ἀπὸ πᾶσαν κακοπάθειαν.

Ἡ ἐλεημοσύνη σου θὰ σὲ ὑπερασπίσῃ ἐναντίον παντὸς ἐχθροῦ περισσότερον ἀπὸ ἰσχυρὰν ἀσπίδα καὶ ἀπὸ δυνατὸν δόρυ.

Ἡ ἐλεημοσύνη θὰ σὲ ὑπερασπίσῃ καὶ θὰ πολεμήσῃ ὑπὲρ σοῦ ἀπέναντι παντὸς ἐχθροῦ περισσότερον ἀπὸ ἀσπίδα κραταιὰν καὶ ἀπὸ δυνατὸν ἀκόντιον.

Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος θὰ ἐγγυηθῇ προθύμως διὰ τὸν πλησίον του· μόνον ὁ ἀδιάντροπος θὰ ἐγκαταλείψῃ αὐτὸν ἀβοήθητον.

Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος θὰ ἐγγυηθῇ διὰ τὸν πλησίον του· αὐτὸς δέ, ποὺ ἔχει ἀποβάλει πᾶσαν ἐντροπήν, θὰ τὸν ἐγκαταλείψῃ.

Σὺ δὲ ὁ εὐεργετούμενος μὴ λησμονήσῃς τὴν εὐεργεσίαν τοῦ ἐγγυητοῦ σου, διότι ἐκεῖνος ἔδωσε πρὸς χάριν σου τὴν ζωήν του.

Μὴ λησμονῇς τὴν εὐεργεσίαν καὶ τὴν καλωσύνην τοῦ ἐγγυητοῦ σου, διότι αὐτὸς ἔδωκε τὴν ζωήν του διὰ σὲ καὶ ἐμβῆκεν αὐτὸς εἰς τὴν στενόχωρον θέσιν σου, διὰ να ἀπαλλαγῇς σύ.

Ὁ πονηρὸς καὶ ἀχάριστος ὅμως θὰ ἀνατρέψῃ τὴν ἀγαθοεργίαν τοῦ ἐγγυητοῦ· θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν εὐεργέτην του ἐκεῖνος, ποὺ ἔχει κατὰ νοῦν διαθέσεις ἀχαριστίας.

Τὴν καλωσύνην καὶ τὴν ἀγαθὴν συμπεριφορὰν τοῦ ἐγγυητοῦ του θὰ ἀνατρέψῃ καὶ θὰ κλωτσήσῃ ὁ ἁμαρτωλός· αὐτὸς δέ, ποὺ κατὰ τὴν διάθεσιν καὶ τὴν διάνοιαν εἶναι ἀχάριστος, θὰ ἐγκαταλείψῃ καὶ θὰ ξεχάσῃ αὐτόν, ὁ ὁποῖος τὸν ἐγλύτωσεν.

Πολλοὺς ἐγγυητάς μὲ πολλὰ ἀγαθὰ τοὺς κατέστρεψεν ἡ ἐγγύησις, τοὺς ἐκλόνισεν ὅπως τὰ κύματα τῆς θαλάσσης. Ἐξεδίωξεν ἀπὸ τὸν τόπον των ἄνδρας δυνατοὺς καὶ αὐτοὶ περιεπλανήθησαν μέσα εἰς ξένα ἔθνη.

Ἡ ἐγγύησις κατέστρεψε πολλούς, οἱ ὁποῖοι εὐτυχοῦσαν καὶ τὰ κατέφερναν καλὰ εἰς τὴν ζωήν τους, καὶ τοὺς ἐσάλευσε σὰν κῦμα θαλάσσης· ἄνδρας δυνατοὺς τοὺς ἐξώρισε καὶ ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ τὸν τόπον τους καὶ περιεπλανήθησαν οὗτοι εἰς ξένα ἔθνη.

Ὁ κακὸς ὅμως ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος μὲ ὑστεροβουλίαν ἐπιπίπτει εἰς ἐγγυήσεις, ἐπιδιώκων μὲ αὐτὰς παράνομα κέρδη, θὰ περιπέσῃ εἰς δίκας καὶ τιμωρίας.

Ὁ ἁμαρτωλός, ὁ ὁποῖος ἀνεμείχθη εἰς ἐγγύησιν καὶ ὅστις ἐπιδιώκει κέρδη ἐκ ταύτης, θὰ ἐμπέσῃ εἰς δίκας καὶ τιμωρίας.

Ὑποστήριξε τὸν πλησίον σου ἀνάλογα μὲ τὴν οἰκονομικήν σου ἀντοχήν, πρόσεξε ὅμως νὰ μὴ πέσῃς καὶ σὺ ὁ ἴδιος.

Βοήθησε τὸν πλησίον σου ἀναλόγως τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεών σου καὶ πρόσεχε νὰ μὴ πέσῃς ὁ ἴδιος εἰς πειρασμόν.

Πρῶτα καὶ ἀπαραίτητα ἐφόδια διὰ τὴν ζωὴν εἶναι τὸ νερὸ καὶ ὁ ἄρτος. Ἐκ παραλλήλου δὲ ἡ ἐνδυμασία καὶ τὸ σπίτι διὰ τὴν κάλυψιν τῆς γυμνότητος τοῦ ἀνθρώπου.

Βάσις τῆς ζωῆς ἀπαραίτητος καὶ ἀναγκαία εἶναι τὸ νερό, τὸ ψωμί, τὸ ροῦχο καὶ τὸ σπίτι, διὰ νὰ σκεπάζῃ κανεὶς τὴν γυμνότητα καὶ ἀσχημίαν του.

Προτιμότερα εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ πτωχοῦ κάτω ἀπὸ ξυλίνην στέγην, παρὰ τὰ πολυτελῆ συμπόσια εἰς ξένα σπίτια.

Εἶναι προτιμοτέρα ἡ ζωὴ τοῦ πτωχοῦ κάτω ἀπὸ ξυλίνην καλύβην, παρὰ λαμπρὰ καὶ πολυτελῆ φαγητὰ εἰς ξένας οἰκίας.

Νὰ μένῃς εὐχαριστημένος καὶ μὲ τὰ πολλὰ καὶ μὲ τὰ ὀλίγα. Ἔτσι δὲ δὲν θὰ ἀκούσῃς κατηγορίας καὶ ὕβρεις, ὅτι εἶσαι παράσιτον ζῶν εἰς βάρος τῶν ἄλλων.

Καὶ μὲ τὸ ὀλίγον καὶ μὲ τὸ πολὺ νὰ εἶσαι εὐχαριστημένος καὶ δὲν θὰ ἀκούσῃς μομφὰς καὶ κατηγορίας, ὅτι εἶσαι παρείσακτος καὶ ζῇς εἰς βάρος τῶν ἄλλων.

Ἀθλία ζωὴ εἶναι νὰ γυρίζῃς ἀπὸ σπίτι σὲ σπίτι, διότι ὅπου σταθῇς νὰ ζητήσῃς βοήθειαν, θὰ ἐντροπιασθῇς καὶ δὲν θὰ ἔχῃς τὸ θάρρος νὰ ἀνοίξῃς τὸ στόμα σου.

Εἶναι ἄθλια ἡ ζωὴ νὰ γυρίζῃ κανεὶς ἀπὸ σπίτι εἰς σπίτι, καὶ ὅπου εἰς τὸ τέλος θὰ παραμείνῃ σὰν ξένος, δὲν θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀνοίξῃ τὸ στόμα του.

Θὰ ἐξαναγκασθῇς ὡσὰν ὑπηρέτης νὰ προσφέρῃς τὸ φαγητὸν καὶ τὸ ποτὸν εἰς τὸν οἰκοδεσπότην, χωρὶς καὶ νὰ ἀκούσῃς ἕνα εὐχαριστῶ ἀπὸ ἐκεῖνον. Ἐξ ἀντιθέτου θὰ ἀκούσῃς πικρὰ λόγια.

Θὰ φιλοξενήσῃς, θὰ περιποιηθῇς δηλαδή, καὶ θὰ ποτίσῃς σὺ ὁ περιπλανώμενος τὸν οἰκοδεσπότην, χωρὶς νὰ σὲ εὐχαριστήσῃ, καὶ ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ θὰ ἀκούσῃς λόγια πικρὰ καὶ λυπηρά.

Θὰ σοῦ εἴπῃ· «ἔλα ἐδῶ, ξένε, ἑτοίμασε τὸ τραπέζι τοῦ φαγητοῦ μου, καὶ ἂν ἔχῃς κάτι ἕτοιμον, δός μου τὸ νὰ φάγω».

Θὰ σοῦ εἴπῃ: Ἔλα ἐδῶ, ξένε, ποὺ ἦλθες ἀπρόσκλητος εἰς τὸ σπίτι μου· ἑτοίμασε τὴν τράπεζαν τοῦ φαγητοῦ, καὶ ἂν ἔχῃς πρόχειρόν τι εἰς τὰς χεῖρας σου, δός μου νὰ φάγω.

Ἔπειτα θὰ σοῦ πῇ· «φύγε ἀπὸ δῶ, ξένε, ἀπὸ τὰ μεγαλεῖα μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, διότι ἐγὼ πρόκειται νὰ φιλοξενήσω τὸν ἀδελφόν μου καὶ ἔχω ἀνάγκην τοῦ σπιτιοῦ μου».

Ὕστερα θὰ ἀκούσῃς: Ἔβγα ἔξω, ξένε, καὶ φύγε ἀπὸ τὸ τιμημένον πρόσωπον, ποὺ θὰ ὑποδεχθῶ· ὁ ἀδελφός μου ἔχει ἔλθει πρὸς φιλοξενίαν καὶ ἔχω ἀνάγκην τῆς οἰκίας μου.

Τὰ λόγια αὐτὰ δι’ ἕνα ἄνθρωπον ὀρθοφρονοῦντα καὶ φιλότιμον εἶναι πολὺ βαρειά· αὐτὴ δηλαδή, ἡ ἐπιτίμησίς του εἰς οἰκίαν, ὅπου ἐζήτησε φιλοξενίαν, καὶ ἡ κακομεταχείρισίς του, ὡς ἐὰν πρόκειται περὶ χρεωφειλέτου.

Οἱ λόγοι αὐτοὶ εἶναι βαρεῖς καὶ ἀνυπόφοροι εἰς ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει φιλοτιμίαν καὶ εὐαισθησίαν, τὸ νὰ δεχθῇς δηλαδὴ ἐπίπληξιν καὶ ἐπιτίμησιν ἀπὸ τὴν οἰκογένειαν ποὺ σὲ ἐφιλοξένησε, καταφρόνησιν δὲ καὶ ὕβριν ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ σὲ ἐδάνεισε.