Σοφία Σειράχ 33

Ἐκεῖνον ποὺ φοβεῖται τὸν Κύριον, δὲν θὰ τὸν συναντήσουν κακά. Καὶ ἐὰν περιπέσῃ εἰς κανένα πειρασμόν, ὁ Κύριος θὰ τὸν γλυτώσῃ ἀπὸ αὐτόν.

Ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος φοβεῖται τὸν Κύριον, δὲν θὰ τὸν συναντήσῃ κανὲν κακόν, ἀλλ’ ἐὰν συμβῇ εἰς αὐτὸν πειρασμὸς καὶ δοκιμασία τις, καὶ πάλιν τότε θὰ ἀπαλλάξῃ αὐτὸν ὁ Κύριος.

Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος δὲν ἀποστρέφεται τὸν θεῖον νόμον. Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ ὑποκρίνεται ὅτι τὸν σέβεται καὶ δὲν τὸν τηρεῖ, ὁμοιάζει μὲ πλοῖον εἰς καταιγίδα.

Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος δὲν θὰ μισήσῃ τὸν Νόμον τοῦ Θεοῦ, ἐκεῖνος ὅμως, ὁ ὁποῖος μὲ ὑποκρισίαν διατίθεται πρὸς αὐτόν, ὁμοιάζει πρὸς πλοῖον, ποὺ παλαίει καὶ κινδυνεύει ἐν μέσῳ καταιγίδος.

Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος θὰ δώσῃ πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν θεῖον νόμον. Ὁ θεῖος νόμος θὰ εἶναι δι’ αὐτὸν ἀξιόπιστος, αὐθεντικός, δήλωσις τῆς ἀληθείας καὶ ἀπάντησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἀποριῶν του.

Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος θὰ δώσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν θεῖον Νόμον, καὶ ὁ Νόμος θὰ εἶναι ἀξιόπιστος καὶ αὐθεντικὸς εἰς τῆς πρὸς αὐτὸν ἀπαντήσεις του, ὅπως καὶ εἰς ἐρώτημα ὁ θεῖος χρησμὸς καὶ ἡ θεία δήλωσις.

ἑτοίμασε τὸν λόγον σου καὶ κατόπιν ὁμίλησε ἔτσι δὲ καὶ θὰ σὲ ἀκούσουν μὲ προσοχὴν οἱ ἄλλοι. Ἐπικαλέσου καὶ σύνδεσε τὰς γνώσεις καὶ τὴν μόρφωσίν σου, καὶ ἔπειτα δῶσε ἀπάντησιν.

ἑτοίμασε μετὰ σοβαρὰς σκέψεως τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον θὰ εἴπῃς, καὶ ἔτσι παρεσκευασμένος, ὅπως θὰ εἶσαι, θὰ ἀκουσθῇς μὲ προσοχὴν ἀπὸ τοὺς ἀκροατάς σου. Δέσε σφιγκτὰ τὰς σκέψεις καὶ τὰ νοήματά σου καὶ τότε δῶσε ἀπάντησιν.

Τὰ αἰσθήματα καὶ τὰ νοήματα τοῦ μωροῦ εἶναι ἀσταθῆ καὶ ἐναλλασσόμενα σὰν τὸν κυλιόμενον τροχὸν τῆς ἀμάξης. Ὅπως ὁ περιστρεφόμενος τροχὸς τῆς ἀμάξης, ἔτσι εἶναι καὶ αἱ σκέψεις τοῦ μωροῦ.

Τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ μωροῦ καὶ ἀσυνέτου ὁμοιάζει μὲ τὸν τροχὸν ἁμάξης· καὶ σὰν ἄξονας ποὺ στρέφεται διαρκῶς, ἔτσι ἄστατος εἶναι καὶ ὁ διαλογισμός του, ἄστατοι καὶ αἱ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις του.

Ὁ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα περιγελῶν καὶ ἐμπαίζων φίλος ὁμοιάζει μὲ ἐπιβήτορα ἵππον εὑρισκόμενον εἰς ἐρεθισμόν, ὁ ὁποῖος χρεμετίζει ὁποιονδήποτε ἐπιβάτην καὶ ἂν ἔχῃ ἐπάνω του.

Σὰν ἵππον διατελοῦντα ἐν ὀργασμῷ ὁμοιάζει ὁ φίλος, ποὺ περιγελᾷ τοὺς πάντας καὶ αὐτὸν τὸν φίλον αὐτοῦ· διότι ὁ ἵππος οὗτος χρεμετίζει, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν κάθηται ἐπ’ αὐτοῦ. Οὕτω καὶ ὁ χλευαστὴς περιπαίζει τοὺς πάντας.

Διατί ἡ μία ἡμέρα διαφέρει κατὰ τὴν διάρκειαν ἀπὸ τὴν ἄλλην, μολονότι ὅλον τὸ φῶς τῆς ἡμέρας προέρχεται ἀπὸ τὸν αὐτὸν ἥλιον καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ ἔτους;

Διατί μία ἡμέρα εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ ἄλλην, ἐνῷ τὸ φῶς κάθε ἡμέρας τοῦ ἔτους προέρχεται ἀπὸ τὸν αὐτὸν ἥλιον;

Διὰ τῆς σοφίας τοῦ Κυρίου ἐξεχώρισεν ἡ μία ἡμέρα ἀπὸ τὴν ἄλλην, ὁ ὁποῖος Κύριος καὶ ἐδιαφοροποίησε τὰς ἐποχὰς καὶ καθώρισε τὰς ἑορτάς.

Διὰ τῆς ἀπείρου σοφίας καὶ γνώσεως τοῦ Κυρίου διεχωρίσθησαν καὶ διεκρίθησαν μεταξύ των αἱ ἡμέραι, καὶ ὁ Κύριος ἔκαμε διαφορετικὰς τὰς ἐποχὰς καὶ τὰς εἰς αὐτὰς διεξαγομένας ἑορτάς.

Μερικὰς ἀπὸ τὰς ἡμέρας τὰς ἀνύψωσε καὶ τὰς καθιέρωσεν ὡς ἑορτασίμους. Τὰς δὲ ἄλλας ὥρισεν ὡς καθημερινάς, διακρινομένας μεταξύ των ἀπὸ μίαν ἁπλῆν ἀρίθμησιν.

Ἀπὸ τὰς ἡμέρας αὐτὰς μερικὰς ἐτίμησε καὶ ἐξεχώρισεν ὡς ἱεράς, καὶ τὰς ὑπολοίπους ἐξ αὐτῶν διέκρινεν ὡς συνήθεις καὶ ἀριθμουμένας ἡμέρας.

Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι προέρχονται ἀπὸ τὸ αὐτὸ χῶμα, ἀπὸ τὴν γῆν. Ἀπὸ τὴν γῆν ἐπίσης ἐπλάσθη καὶ ὁ πρωτόπλαστος Ἀδάμ.

Καὶ οἱ ἄνθρωποι ὅλοι ἐπλάσθησαν ἀπὸ τὸ χῶμα τοῦ ἐδάφους, ὅπως καὶ ὁ Ἀδὰμ ὁ πρωτόπλαστος ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν γῆν.

Ὁ Κύριος, διὰ τῆς πανσοφίας του, ἐξεχώρισε τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ἔθνη μεταξύ των, καὶ ἐδιαφοροποίησε τοὺς δρόμους τῆς ζωῆς των.

Ὁ Κύριος ὅμως διὰ πολλῆς γνώσεως καὶ σοφίας διεχώρισεν αὐτοὺς ἀπ’ ἀλλήλων, ὥστε νὰ διακρίνεται ὁ ἕνας ἀπὸ τὸν ἄλλον καὶ νὰ μὴ συγχύζωντ αἱ μορφαί των, καὶ ἔκαμε διαφόρους τοὺς δρόμους καὶ διαφορετικὰς τὰς συνθήκας, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἔζων.

Μερικοὺς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς εὐλόγησε, τοὺς ἐδόξασε, τοὺς ἀνέδειξεν ἐκλεκτοὺς καὶ διέταξε νὰ πλησιάσουν πρὸς αὐτόν, διὰ νὰ τὸν ὑπηρετοῦν. Ἄλλους ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς κατηράσθη, τοὺς ἐταπείνωσε, τοὺς ἀνέτρεψεν ἀπὸ τὰς ὑψηλὰς καὶ ἰσχυρὰς θέσεις, ποὺ κατεῖχαν.

Ἀπὸ αὐτοὺς ἄλλους εὐλόγησε καὶ ἀνύψωσε καὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἄλλους ἐξεχώρισεν ὡς ἀφιερωμένους καὶ τοὺς ἐπλησίασεν εἰς Ἑαυτὸν ὡς διακόνους καὶ λειτουργούς του· ἀπὸ αὐτοὺς κατηράσθη καὶ ἐξηυτέλισεν ἄλλους καὶ κατεκρήμνισεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ὑψηλῆς θέσεώς των.

Ὅπως ὁ πηλὸς εἰς τὰ χέρια τοῦ κεραμέως, ὁ ὁποῖος τὸν μορφοποιεῖ σύμφωνα μὲ τὴν εὐχαρίστησίν του, ἔτσι καὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι εἰς τὰ χέρια τοῦ δημιουργοῦ των, ὁ ὁποῖος καὶ ἀνταποδίδει εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν δικαίαν κρίσιν του.

Ὅπως ὁ πηλὸς τοῦ κεραμοποιοῦ εἶναι εἰς τὰς χεῖρας του - ὅλοι δὲ οἱ τρόποι καὶ αἱ μορφαὶ τῆς διαπλάσεως τοῦ πηλοῦ γίνονται κατὰ τὴν ἀρέσκειαν καὶ τὴν ἐλευθέραν θέλησίν του - ἔτσι καὶ οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται εἰς τὰς χεῖρας Αὐτοῦ ποὺ τοὺς ἔπλασε, διὰ νὰ ἀνταμείψῃ καὶ ἀνταποδώσῃ εἰς αὐτοὺς ὅπως Αὐτὸς θὰ ἀποφασίσῃ.

Παραπλεύρως ἀπὸ τὸ κακὸν ὑπάρχει τὸ ἀγαθόν· παραπλεύρως ἀπὸ τὸν θάνατον ὑπάρχει ἡ ζωή. Ἔτσι καὶ παραπλεύρως ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ ὑπάρχει ὁ ἁμαρτωλός.

Ἀπέναντι τοῦ κακοῦ καὶ ἀντίθετον πρὸς αὐτὸ εἶναι τὸ ἀγαθόν, ἀπέναντι δὲ τοῦ θανάτου, ἀντίθετος πρὸς αὐτόν, εἶναι ἡ ζωή. Ἔτσι καὶ ἀπέναντι πρὸς τὸν εὐσεβῆ εἶναι ὁ ἁμαρτωλός.

Ἔτσι βλέπε προσεκτικῶς καὶ παρατήρει ὅλα τὰ ἔργα τοῦ Ὑψίστου. Δύο δύο, τὸ ἕνα ἀπέναντι τοῦ ἄλλου.

Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρατήρησον ὅλα τὰ ἔργα τοῦ Ὑψίστου, κατὰ ζεύγη, δύο-δύο, τὸ ἓν ἀντιτιθέμενον εἰς τὸ ἄλλο.

Ἐγὼ τελευταῖος ἀπὸ τοὺς σοφοὺς ἦλθα. Ἠγρύπνησα διὰ τὴν μελέτην τῆς σοφίας, σὰν ἔνας τσαμπιδολόγος, ποὺ ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ τοὺς τρυγητὰς τοῦ ἀμπελιοῦ.

Καὶ ἐγὼ ἔσχατος ἐκ τῶν καταγραφέων τῶν ἐν τῇ Βίβλῳ ἱερῶν ἀποφθεγμάτων παρέμεινα ἄγρυπνος ὡς ραγολόγος συλλέγων τὰ ἀπομεινάρια κατόπιν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐτρύγησαν.

Ὁ Θεὸς ὅμως μὲ ηὐλόγησε καὶ ἐγέμισα τὸ πατητήρι μου ἀπὸ σταφύλια, ὡσὰν κανονικὸς τρυγητής.

Ἠξιώθην ὅμως τῆς εὐλογίας τοῦ Κυρίου καὶ ὡς τρυγητὴς ἐγέμισα ἀπὸ σταφυλὰς τὸν ληνόν μου.

Προσέξετε καὶ μάθετε, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐκοπίασα διὰ τὸν ἑαυτόν μου μόνον, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν καὶ ἐπιζητοῦν μόρφωσιν καὶ σοφίαν.

Παρατηρήσατε καὶ ἀναγνωρίσατε ὅμως ὅτι δὲν ἐκοπίασα διὰ μόνον τὸν ἑαυτόν μου, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ εὔρουν τὴν διαπαιδαγώγηση καὶ μόρφωσίν των.

Ἄρχοντες καὶ ἐπίσημοι τοῦ λαοῦ, ἀκούσατέ με· προϊστάμενοι εἰς συγκεντρώσεις ἀνθρώπων, δῶστε προσοχὴ εἰς τὰ λόγια μου.

Ἀκούσατέ με, ἄρχοντες τοῦ λαοῦ, καὶ οἱ πρωτοστατοῦντες εἰς πολυπληθεῖς συγκεντρώσεις προσέξατε καὶ βάλετε εἰς τὰ αὐτιά σας αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω.

Μὴ δώσῃς τὸ δικαίωμα νὰ σὲ ἐξουσιάσῃ, ἐφ’ ὅσον ζῇς οὔτε τὸ παιδὶ σου, οὔτε ἡ σύζυγός σου, οὔτε ὁ ἀδελφός σου, οὔτε ὁ φίλος σου. Μὴ δώσῃς εἰς ἄλλον τὰ χρήματά σου, διὰ νὰ μὴ μεταμεληθῇς ὕστερον καὶ παρακαλῇς ματαίως δι’ αὐτά.

Εἰς υἱόν σου καὶ εἰς γυναῖκα σου, εἰς ἀδελφὸν καὶ φίλον σου μὴ δίδῃς ἐξουσίαν καὶ δικαιώματα ἐπὶ σοῦ, ἐφ’ ὅσον ζῇς, καὶ μὴ δώσῃς εἰς ἄλλον τὰ χρήματά σου, διὰ νὰ μὴ παρακαλῇς τούτους ὡς ἔχων ἀνάγκην, ὅταν μεταμεληθῇς διὰ τὴν πρᾶξιν σου αὐτήν.

Ἕως ὅτου ζῇς καὶ ἀναπνέεις, μὴ μεταβιβάζῃς τὴν ἐλευθερίαν σου καὶ τὴν περιουσίαν σου εἰς κανένα ἄλλον ἄνθρωπον.

Ἐφ’ ὅσον ζῇς ἀκόμη καὶ ὑπάρχει πνοὴ μέσα σου, μὴ ἀνταλλάξῃς τὸν ἑαυτόν σου μὲ οἰονδήποτε ἄλλον, ὥστε οὗτος νὰ σὲ ὁρίζῃ καὶ να ἔχῃ ἐξουσίαν ἐπὶ σοῦ.

Διότι εἶναι προτιμότερον τὰ τέκνα σου νὰ ἔχουν τὴν ἀνάγκην σου καὶ νὰ σὲ παρακαλοῦν, παρὰ σὺ νὰ προσβλέπῃς εἰς τὰ χέρια τῶν τέκνων σου, μήπως καὶ σοῦ δώσουν τίποτε.

Σοῦ συνιστῶ τὰ ἀνωτέρω, διότι εἶναι προτιμότερον νὰ σὲ παρακαλοῦν καὶ νὰ ἔχουν τὴν ἀνάγκην σου τὰ τέκνα σου, παρὰ νὰ κυττάζῃς σὺ ἱκετευτικῶς εἰς τὰ χέρια τῶν παιδιῶν σου.

Εἰς ὅλα τὰ ἔργα νὰ εἶσαι σὺ ὁ κύριος· φρόντισε μόνον νὰ μὴ προσάψῃς μομφὴν εἰς τὴν ὑπόληψίν σου.

Εἰς ὅλα τὰ ἔργα σου καὶ τὰς ὑποθέσεις σου νὰ γίνεσαι ὁ κυρίαρχος καὶ ὁ ὑπερέχων, καὶ πρόσεξε νὰ μὴ δώσῃς οὐδεμίαν μομφὴν εἰς τὴν φήμην καὶ ὑπόληψίν σου.

Ὅταν ὅμως τελειώσουν αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς σου καὶ πρόκειται νὰ ἐκδημήσῃς ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν, μὲ διαθήκην τακτοποίησε εἰς ποίους θὰ δώσῃς τὴν κληρονομίαν.

Κατὰ τὴν ἡμέραν, ποὺ θὰ λάβουν τέλος αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς σου, καὶ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ θανάτου σου μοίρασε τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν θ’ ἀφήσῃς ὡς κληρονομίαν εἰς τοὺς ἐπιζῶντας.

ΠΕΡΙ ΔΟΥΛΩΝ. - Εἰς τὸν ὄνον δῶσε τροφάς, ραβδισμοὺς καὶ φορτίον· εἰς τὸν ὑπηρέτην σου δῶσε ἄρτον, διαπαιδαγώγησιν μὲ αὐστηρότητα καὶ ἐργασίαν.

ΠΕΡΙ ΔΟΥΛΩΝ. - Τροφαὶ καὶ ράβδος καὶ φορτίον εἶναι διὰ τὸν ὂνον· ἄρτος καὶ παιδαγωγικὴ τιμωρία καὶ ἐργασία εἶναι διὰ τὸν ὑπηρέτην.

Δῶσε ἐργασίαν εἰς τὸν ὑπηρέτην σου καὶ ἔτσι θὰ εὕρῃς σὺ τὴν ἡσυχίαν σου. Ἂν ὅμως δώσῃς ἄνεσιν εἰς τὰ χέρια του, αὐτὸς θὰ σοῦ ζητήσῃ πλήρη τὴν ἐλευθερίαν του.

Βάλε εἰς ἐργασίαν τὸν δοῦλον, καὶ θὰ εὕρῃς τὴν ἡσυχίαν καὶ ἀνάπαυσίν σου· δὸς ἄνεσιν εἰς τὰς χεῖρας του, καὶ θὰ ζητήσῃ ἐλευθερίαν.

Ὅπως ὁ ζυγὸς καὶ τὰ λουριὰ κάμπτουν τὸν τράχηλον τῶν ζώων, ἔτσι καὶ τὸν κακὸν ὑπηρέτην ἐξαναγκάζουν εἰς ὑποταγὴν τὰ βασανιστικὰ ὄργανα καὶ αἱ τιμωρίαι.

Ὅπως ὁ ζυγὸς καὶ τὸ λωρίον θὰ λυγίσουν τὸν τράχηλον τοῦ ὑποζυγίου, ἔτσι καὶ διὰ τὸν κακὸν καὶ δύστροπον ὑπηρέτην ἀρμόζουν αἱ μέχρι στρεβλώσεων τιμωρίαι καὶ τὰ βάσανα.

Βάλε τον εἰς ἐργασίαν, διὰ νὰ μὴ μένῃ ἀργὸς, διότι ἡ ἀργία εἶναι διδάσκαλος εἰς πολλὰς κακίας.

Ρῖψε τον εἰς ἐργασίαν, διὰ νὰ μὴ εἶναι ἀργός. Διότι ἡ ἀργία ἔγινε διδάσκαλος πολλῆς κακίας.

Βάλε τον καὶ ὑποχρέωσέ τον εἰς ἔργα, ποὺ ταιριάζουν εἰς αὐτόν. Ἂν δὲ δὲν πειθαρχήσῃ, δέσε μὲ βαρειὲς ἁλυσίδες τὰ πόδια του.

Ἐγκατάστησέ τον εἰς ἔργα, ὅπως τοῦ ἁρμόζει, καὶ ἐὰν δὲν πειθαρχῇ, δέσε μὲ βαρέα δεσμὰ τοὺς πόδας του.

Ἀλλὰ μὴ εἶσαι ὑπερβολικὰ ἀπαιτητικὸς ἀπέναντι οὐδενὸς καὶ χωρὶς ὀρθοφροσύνην νὰ μὴ πράττῃς τίποτε.

Μὴ περισσεύσῃς ὅμως καὶ μὴ ὑπερβῇς τὸ μέτρον τῶν τιμωριῶν πρὸς πάντα ἄνθρωπον, καὶ χωρὶς κρίσιν καὶ δικαίαν ἐξέτασιν μὴ κάμῃς τίποτε.

Ἐὰν ἔχῃς δοῦλον, νὰ συμπεριφέρεσαι πρὸς αὐτόν, ὅπως πρὸς τὸν ἑαυτόν σου. Διότι μὲ τὸ αἷμα σου τὸν ἀπέκτησες.

Ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς σὲ ὑπηρέτης, θεώρει τοῦτον ὡς τὸν ἑαυτόν σου, διότι τὸν ἀπέκτησες μὲ τὸ χρῆμα τοῦ ἱδρῶτος καὶ τοῦ αἵματός σου.

Ἐὰν ἔχῃς δοῦλον, νὰ συμπεριφέρεσαι ἀπέναντί του ὡς πρὸς ἀδελφόν, διότι ἔχεις τὴν ἀνάγκην του, ὅπως ἀνάγκην ἔχεις καὶ τῆς ζωῆς σου.

Ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς σὲ ὑπηρέτης, μεταχειρίσου τον ὡς ἀδελφόν, διότι θὰ λάβῃς τὴν ἀνάγκην του ὅσον σου εἶναι ἀναγκαία αὐτὴ ἡ ζωή σου.

Ἐὰν τὸν κακομεταχειρισθῆς, σηκωθῇ δὲ αὐτὸς καὶ φύγῃ, εἰς ποῖον δρόμον θὰ τρέξῃς νὰ τὸν ἀναζητήσῃς καὶ τὸν εὕρῃς;

Ἐὰν τὸν κακομεταχειρισθῇς καὶ ἀναχωρήσας δραπετεύσῃ, εἰς ποῖον δρόμον θὰ ἀναζητήσῃς αὐτὸν διὰ νὰ τὸν εὕρῃς;