Σοφία Σολομώντος

Σεῖς οἱ ἄρχοντες καὶ κριταὶ τῶν λαῶν τῆς γῆς ἀγαπήσατε τὴν δικαιοσύνην, ὑπὸ τὴν στενὴν καὶ τὴν εὐρεῖαν σημασίαν τῆς λέξεως. Σκεφθῆτε ὀρθὰ περὶ τοῦ Κυρίου, μὲ εἰλικρινῆ καὶ ἀγαθὴν διάθεσίν· μὲ ἁπλότητα καὶ ἄδολον καρδίαν ἀναζητήσατε αὐτόν.

Σεῖς ποὺ κυβερνᾶτε καὶ δικάζετε τοὺς λαοὺς τῆς γῆς, βασιλεῖς καὶ ἄρχοντες καὶ δικασταί, ἀγαπήσατε τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἠθικὴν ἀκεραιότητα διὰ τῆς τελείας ὑπακοῆς σας εἰς τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ· τὰ περὶ τοῦ Κυρίου δὲ φρονήματά σας συνοδεύσατέ τα μὲ ἀγαθὰς προθέσεις καὶ διαθέσεις πρὸς αὐτὸν καὶ ζητήσατέ τον μὲ εὐθύτητα καὶ εἰλικρίνειαν καρδίας.

Διότι ὁ Κύριος εὑρίσκεται ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, ποὺ δὲν ἀνθίστανται εἰς τὸ θέλημά του. Ἐμφανίζεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπιστοῦν πρὸς αὐτόν.

Διότι ὁ Θεὸς εὑρίσκεται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸν πειράζουν ἀναζητοῦντες αὐτὸν μὲ ἀμφιβολίας ἀσεβεῖς καὶ συλλογισμοὺς αὐτοπεποιθήσεως θρασείας, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐμφανίζεται εἰς ἐκείνους, ποὺ δὲν ἀντιτάσσουν ἐκ πείσμονος προκαταλήψεως ἀπιστίαν εἰς αὐτόν.

Διότι τὰ διεστραμμένα φρονήματα καὶ συναισθήματα τῆς καρδίας χωρίζουν τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν Θεόν. Καὶ ἡ καταφρονουμένη θεία του δύναμις τιμωρεῖ εἰς τὸν κατάλληλον καιρὸν τοὺς ἄφρονας καταφρονητάς της.

Διότι σοφιστικοὶ καὶ κακόπιστοι ἐκ δυστροπίας καὶ διαστροφῆς συλλογισμοὶ καὶ σκέψεις χωρίζουν ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ ἡ θεία δύναμις, ὅταν ὑποβάλλεται εἰς δοκιμασίαν καὶ πειρασμόν, ἐλέγχει καὶ τιμωρεῖ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τῆς ἐγωϊστικῆς των τυφλώσεως καὶ ἀπιστίας ἐγένοντο ἄφρονες.

Εἰς κακότροπον ψυχήν, ποὺ μηχανεύεται πάντοτε τὸ πονηρόν, δὲν θὰ εἰσέλθῃ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ καὶ εἰς σῶμα καταχρεωμένον μὲ τὰς πολλὰς ἁμαρτίας δὲν θὰ κατοικήσῃ ἡ θεία σοφία.

Διότι εἰς ψυχήν, ποὺ ἐσκεμμένως μηχανεύεται τὸ κακόν, δὲν θὰ εἰσέλθῃ ἡ σοφία, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν θὰ κατοικήσῃ μονίμως εἰς σῶμα καταχρεωμένον καὶ ὑποδουλωμένον εἰς τὴν ἁμαρτίαν.

Διότι τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, τὸ ὁποῖον παιδαγωγεῖ καὶ μορφώνει τοὺς ἀνθρώπους, ἀποφεύγει τὰς δολίας ψυχάς, φεύγει καὶ ἵσταται μακρὰν ἀπὸ ἀσυνέτους ἀνθρώπους, ποὺ σκέπτονται τὸ πονηρὸν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ τιμωρηθοῦν, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ κριθοῦν αἱ ἀδικίαι των.

Διότι τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ποὺ διδάσκει καὶ παιδαγωγεῖ τὸν ἄνθρωπον, θὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν ἀνειλικρίνειαν καὶ τὴν δολιότητα καὶ θὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ συλλογισμοὺς καὶ σκέψεις ἀσυνέτους, καὶ ὅταν ἐπέλθῃ ἀδικία καὶ καταπίεσις τῆς ἀληθείας ὑπὸ ἀνειλικρινοῦς καρδίας, θὰ ἐπιτιμηθῇ καὶ θὰ ἐκδιωχθῇ.

Ἡ θεία σοφία εἶναι πνεῦμα πλῆρες ἀγάπης πρὸς τοὺς ἀνθρώπους· ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι θὰ ἀφήσῃ ἀτιμώρητον καὶ θὰ ἀναγνωρίσῃ ὡς ἀθῷον τὸν βλάσφημον, ὁ ὁποῖος μὲ τὰ λόγια του κατεφέρετο κατὰ τοῦ Θεοῦ. Διότι ὁ Θεὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς μάρτυς τῶν συναισθημάτων του, ὁ παρατηρητὴς τῶν σκέψεων τοῦ πονηροῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀκούει τὰ λόγια, ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τὴν γλῶσσαν του.

Διότι ἡ σοφία εἶναι πνεῦμα φιλάνθρωπον καὶ δὲν θὰ ἀνεχθῇ ὡς ἀθῶον, ἀλλὰ θὰ τιμωρήσῃ τὸν βλάσφημον ἐξ αἰτίας τῶν ἀσεβῶν καὶ βλασφήμων σοφιστειῶν τῆς ἀπιστίας, ποὺ ἐξέρχονται ἀπὸ τὰ χείλη του· διότι μάρτυς τῶν ἐσωτερικῶν ἐπιθυμιῶν καὶ διαλογισμῶν του εἶναι ὁ Θεὸς καὶ ἀκριβὴς παρατηρητὴς τοῦ βάθους τῆς καρδίας του καὶ ἀκούει ὅλα, ὅσα λέγει ἡ γλῶσσα του.

Τὰ πάντα βλέπει ὁ Θεός, διότι τὸ Πνεῦμα τοῦ Κυρίου πληροῖ μὲ τὴν θείαν παρουσίαν του ὅλην τὴν οἰκουμένην. Συγκρατεῖ καὶ κυβερνᾷ τὰ σύμπαντα καὶ γνωρίζει ὅλα, ὅσα λέγονται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους.

Διότι τὸ Πνεῦμα τοῦ Κυρίου ἔχει γεμίσει ὅλην τὴν οἰκουμένην καί, ἐπειδὴ αὐτὸ συγκρατεῖ τὰ πάντα, γνωρίζει κάθε τι ποὺ λέγεται.

Διὰ τοῦτο καὶ κανεὶς ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ὁμλοῦν καὶ πράττουν ἄδικα, δὲν θὰ διαφύγῃ τὴν προσοχὴν καὶ τὴν γνῶσιν τοῦ Κυρίου. Αὐτὸν δὲν θὰ τὸν προσπεράσῃ ἀτιμώρητον ἡ τὰ πάντα ἐλέγχουσα καὶ τὸ δίκαιον ἀποδίδουσα θεία δίκη.

Διὰ τὴν παγγνωσίαν λοιπὸν ταύτην τοῦ Κυρίου κανεὶς δὲν θὰ ξεφύγῃ καὶ δὲν θὰ κρυφθῇ ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ἐκστομίζουν λόγους ἀπιστίας, ξένους πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ γεμάτους ἀπὸ ψεῦδος, οὔτε ἡ θεία δίκη θὰ προσπεράσῃ αὐτόν, χωρὶς νὰ τὸν ἐλέγξῃ καὶ τὸν τιμωρήσῃ.

Διότι καὶ αὐτὰ τὰ πλέον μυστικὰ καὶ ἀπόκρυφα διαβούλια τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων θὰ ἐξετασθοῦν καὶ θὰ κριθοῦν. Καὶ ὅσα αὐτοὶ οἱ ἀσεβεῖς ἐκστομίζουν, φθάνουν πρὸς τὸν Κύριον, διὰ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς ἐλέγχον καὶ τιμωρηθοῦν αἱ παρανομίαι των.

Ναί· δὲν θὰ τὸν προσπεράσὴ ἡ θεία δίκη, διότι διὰ τὰ ὅσα ἐσυλλογίσθη καὶ μυστικῶς ἀπεφάσισεν ὁ ἀσεβής, θὰ γίνῃ ἀκριβῆς ἐξέτασις, τῶν λόγων του δὲ ἡ ἀκρόασις θὰ φθάσῃ πρὸς τὸν Κύριον διὰ νὰ ἐλεγχθοῦν καὶ τιμωρηθοῦν τὰ ἀνομήματά του.

Διότι τὸ προσεκτικὸν καὶ ζηλοτύπως παρακολουθοῦν τὰ πάντα αὐτὶ τοῦ Θεοῦ ἀκούει τὰς ἀσεβείας των. Δὲν μένει εἰς αὐτὸ ἄγνωστος καὶ κρύφος οὔτε ὁ ἐλαφρότερος ψίθυρος γογγυσμοῦ ἐναντίον του.

Διότι τὸ αὐτὶ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ζηλωτὴς ἐκ πολλῆς ἀγάπης πρὸς ἡμᾶς καὶ ἀξιοῖ νὰ τὸν ἀγαπῶμεν καὶ ἠμεῖς περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον, τὰ ἀκούει ἐπακριβῶς ὅλα καὶ ὁ παραμικρὸς ψίθυρος τῶν κατ’ αὐτοῦ γογγυσμῶν δὲν κρύπτεται ἀπὸ αὐτόν.

Ἀποφύγετε, λοιπόν, κάθε ἀσεβῆ γογγυσμὸν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάξατε τὴν γλῶσσαν σας ἀπὸ τὴν κατάκρισιν ἐναντίον τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Διότι καὶ πλέον ἀπόκρυφος φράσις δὲν θὰ πέσῃ εἰς τὸ κενόν, χωρὶς νὰ ἐπισύρῃ τὴν δικαίαν τιμωρίαν. Στόμα δέ, ποὺ ἐκτοξεύει ψεύδη κατὰ τοῦ Θεοῦ, θὰ ἐπιφέρῃ θάνατον εἰς τὴν ψυχήν.

Φυλαχθῆτε λοιπὸν ἀπὸ τὸν γογγυσμὸν κατὰ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν φέρει καμμίαν ὠφέλειαν, καὶ συγκρατήσατε δυνατὰ τὴν γλῶσσαν σας ἀπὸ τὴν κακολογίαν, διότι ὁ πλέον μυστικὸς καὶ ἀπόκρυφος λόγος δὲν θὰ πέσῃ εἰς τὸ κενόν, χωρὶς καμμίαν συνέπειαν, στόμα δέ, τὸ ὁποῖον ψεύδεται κατὰ τοῦ Θεοῦ, θανατώνει τὴν ψυχήν.

Μή, πλανώμενοι εἰς τὴν καθημερινὴν πορείαν τῆς ζωῆς σας, ἑλκύετε ἀκαίρως ἐπάνω σας τὸν θάνατον. Μὴ μὲ τὰ πονηρὰ ἔργα τῶν χειρῶν σας σύρετε ἐπάνω σας τὴν καταστροφήν.

Μὴ ἐπιζητεῖτε ζηλοτύπως τὸν θάνατον μὲ τὴν εἰς τὴν ἁμαρτίαν ἀποπλάνησιν τῆς ζωῆς σας, μηδὲ σύρετε ἐπάνω σας τὸν ὄλεθρόν σας διὰ τῶν ἁμαρτωλῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα μὲ τὰ ἴδια σας τὰ χέρια διαπράττετε.

Διότι δὲν εἶναι ὁ Θεός, ποὺ ἔκαμε τὸν θάνατον, οὔτε καὶ εὐχαριστεῖται διὰ τὸν ὄλεθρον τῶν ἀνθρώπων.

Διότι ὁ Θεὸς δὲν ἔκαμε τὸν θάνατον, οὔτε εὐχαριστεῖται νὰ βλέπῃ τοὺς ζωντανοὺς νὰ χάνωνται.

Αὐτὸς ἐδημιούργησε τὰ πάντα, διὰ νὰ ὑπάρχουν. Ἀπ’ ἀρχῆς ἔκτισε τὰ σύμπαντα, διὰ νὰ ζοῦν καὶ νὰ διασώζωνται ἀπὸ κάθε καταστροφήν. Δὲν ὑπῆρχεν εἰς αὐτὰ τὸ δηλητήριον τοῦ ὀλέθρου καὶ τῆς καταστροφῆς· οὔτε τὸ βασίλειον τοῦ ᾅδου εἶχεν ἐνθρονισθῆ ἐπὶ τῆς γῆς·

Καὶ δὲν τὸν τέρπει ἡ ἀπώλεια τῶν ζώντων, διότι ἔκτισε τὰ πάντα διὰ νὰ ὑπάρχουν, καὶ ὅσα ἔγιναν ἐν τῷ κόσμῳ, ἔγιναν διὰ νὰ σώζωνται καὶ νὰ μὴ χάνωνται, καὶ δὲν ὑπάρχει μέσα των δηλητήριον καταστροφῆς, οὔτε κατὰ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τῆς δημιουργίας ὑπῆρχε βασίλειον τοῦ ᾅδου ἐπὶ τῆς γῆς.

διότι ἡ δικαιοσύνη, ἡ ἀρετή, μένει ἀθάνατος.

Καὶ δὲν ὑπῆρχεν ὄλεθρος καὶ ᾅδης ἐπὶ τῆς γῆς, διότι ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἠθικὴ ἀκεραιότης, ἡ ὁποία εἶναι γέννημα τῆς Σοφίας, εἶναι ἀθάνατος.

Ἀλλὰ οἱ ἀσεβεῖς μὲ τὰ ἴδια των τὰ χέρια καὶ μὲ τὰ λόγια των ἐπέσυραν ἐναντίον των τὸν θάνατον. Τὸν ἐθεώρησαν φίλον των καὶ ἔλυωσαν κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας. Συνῆψαν συνθήκην μὲ αὐτὸν καὶ ὑπεδουλώθησαν. Ἔτσι ἐδείχθησαν, ὅτι εἶναι ἄξια θύματα καὶ κτήματα τοῦ θανάτου.

Οἱ ἀσεβεῖς ὅμως μὲ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν των καὶ μὲ τοὺς λόγους των προσεκάλεσαν τὸν θάνατον καὶ νομίσαντες αὐτὸν φίλον ἔλειωσαν καὶ ἐξηφανίσθησαν καὶ ἐσυνθηκολόγησαν μαζί του, διότι εἶναι ἄξιοι νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν μερίδα του καὶ εἰς τὴν κληρονομίαν του.

Οἱ ἀσεβεῖς, ἐσφαλμένως ἐσκέφθησαν καὶ εἶπαν ἀπὸ μέσα των· «βραχεῖα, γεμάτη λύπες καὶ κόπους εἶναι ἡ ζωή μας. Δὲν ὑπάρχει δὲ ἐλπίς, ὅτι θὰ ζήσωμεν πέραν ἀπὸ τὸν τάφον. Ἄλλωστε κανεὶς δὲν ἐπανῆλθεν ἀπὸ τὸν ἅδην, διὰ νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς ἡμᾶς τὰ ἐκεῖ.

Εἶναι δὲ ἄξιοι τῆς μερίδος τοῦ θανάτου, διότι εἶπαν μέσα τους συλλογισθέντες καὶ κρίναντες οὐχὶ ὀρθῶς· ὀλίγη καὶ γεμάτη λῦπες εἶναι ἡ ζωή μας καὶ δὲν ὑπάρχει θεραπεία καὶ ἐπανόρθωσις, ὅταν ἔλθῃ ἡ τελευτὴ καὶ ὁ θάνατος τοῦ ἀνθρώπου, καὶ δὲν ἔγινε ποτὲ γνωστὸς κανείς, ποὺ νὰ ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὸν Ἅδην.

Αὐτομάτως καὶ τυχαίως ἐγεννήθημεν εἰς τὸν κόσμον. Μετὰ δὲ τὸν θάνατον θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τέτοιαν κατάστασιν, ὡς ἐάν ποτὲ δὲν ὑπήρξαμεν. Καπνός, ποὺ διαλύεται, εἶναι ἡ πνοὴ τῶν ρωθώνων μας· ὁ δὲ λόγος μας σὰν σπινθήρ, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὰς ἐπιθυμίας καὶ τὰς κινήσεις τῆς καρδίας μας.

Δὲν ὑπάρχει δὲ θεραπεία, ὅταν ἐπέλθῃ ὁ θάνατος, διότι ἐγεννήθημεν τυχαίως ἀπὸ τὸ μηδὲν καὶ μετὰ τὴν ζωὴν αὐτὴν θὰ εἴμεθα σὰν νὰ μὴ ὑπήρξαμεν ποτέ. Διότι ἡ ἀναπνοή, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τοὺς μυκτῆρας μας, εἶναι σὰν καπνός, ποὺ διαλύεται καὶ χάνεται· καὶ τὸ λογικόν μας εἶναι σὰν σπίθα, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὴν κίνησιν τῆς καρδίας μας, καὶ ὅταν αὐτὴ σταματήσῃ μὲ τὸν θάνατον, σβήνει τότε διαπαντός.

Ὅταν δὲ ὁ λόγος μας σβήσῃ καὶ λήξῃ ἡ ζωή μας, τὸ σῶμα μας θὰ γίνῃ στάκτη. Καὶ αὐτό, ποὺ λέγομεν πνεῦμα, θὰ διαλυθῇ ὡσὰν κούφιος ἄνεμος.

Ὅταν δὲ σβήσῃ ἡ σπίθα αὐτή, τὸ σῶμα μας θὰ καταντήσῃ στάχτη καὶ ἡ ψυχὴ θὰ διαλυθῇ καὶ θὰ σκορπισθῇ σὰν ἀέρας λεπτὸς καὶ ἐλαφρός.

Τὸ ὄνομά μας, καθὼς θὰ παρέρχεται ὁ χρόνος, θὰ λησμονηθῇ καὶ κανεὶς δὲν θὰ ἐνθυμῆται τὰ ἔργα μας. Ἡ ζωή μας θὰ περάσῃ σὰν τὸ σύννεφο, ποὺ δὲν ἀφήνει ἴχνη, σὰν τὴν ὁμίχλην ποὺ διασκορπίζεται, διωκομένη ἀπὸ τὰς ἀχτίνας τοῦ ἡλίου καὶ διαλυομένη ἀπὸ τὴν θερμότητα αὐτοῦ.

Καὶ τὸ ὄνομά μας θὰ ξεχασθῇ μὲ τὸν καιρὸν καὶ κανεὶς δὲν θὰ ἐνθυμῆται τὰ ἔργα μας καὶ τὴν δρᾶσιν μας· καὶ θὰ περάσῃ ἡ ζωή μας σὰν ἀραιὸ σύννεφο ποὺ διαλύεται, καὶ θὰ σκορπίσῃ σὰν ὀμίχλη, ποὺ τὴν ἔδιωξαν αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου καὶ ἀπὸ τὴν θερμότητά του ἐπύκνωσε καὶ ἀπὸ τὸ βάρος της κατέπεσεν εἰς τὴν γῆν.

Σὰν σκιὰ περνᾷ ὁ βίος μας καὶ καμμία ἐπιστροφὴ δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τὸν θάνατον, διότι ἡ ζωὴ ἐτερματίσθη καὶ ἐσφραγίσθη ὁριστικῶς, καὶ κανεὶς δὲν ἐπιστρέφει ἔπειτα ἀπὸ τὸν θάνατον εἰς αὐτήν.

Ναί· θὰ ἑξαφανισθῇ ἡ ζωή μας διαπαντός, διότι ὁμοιάζει σὰν πέρασμα σκιᾶς, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀναποδογύρισμα τῆς τελευτῇς καὶ τοῦ θανάτου μας, ὥστε νὰ ξαναζήσωμεν ἐκ νέου, διότι ἡ τελευτή μας ἐσφραγίσθη ὁριστικῶς καὶ κανεὶς δὲν γυρίζει πάλιν εἰς τὴν ζωήν.

Ἐμπρός, λοιπόν, ἂς ἀπολαύσωμεν τὰ ἀγαθά, ποὺ ὑπάρχουν γύρω μας, ὅσον ἠμποροῦμεν περισσότερον, καὶ σὰν μὲ νεανικὴν ὁρμὴν ἂς χαρῶμεν τὸν κόσμον.

Ἀφοῦ λοιπὸν κανεὶς δὲν πρόκειται νὰ ξαναγυρίσῃ εἰς τὴν ζωήν, ἐλᾶτε καὶ ἂς ἀπολαύσωμεν τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὴν παροῦσαν ζωὴν ἀγαθὰ καὶ ἂς χρησιμοποιήσωμεν μετὰ σπουδῆς καὶ χωρὶς ἀργοπορίαν τὰ κτίσματα, ὅπως εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς νεότητός μας.

Ἂς μεθύσωμεν ἀπὸ τὸν πλέον ἀκριβὸν οἶνον, ἂς λουσθῶμεν μὲ ἀρώματα καὶ ἂς μὴ ἀφήσωμεν νὰ περάσῃ, χωρὶς νὰ τὸ ἀπολαύσωμεν, κανένα ἀπὸ τὰ ἄνθη τῆς ἀνοίξεως.

Ἂς χορτάσωμεν ἀκριβὸ καὶ ἐκλεκτὸ κρασί· ἂς ἀπολαύσωμεν ἀφθόνως ἀρώματα καὶ ἂς μὴ μᾶς ξεφύγῃ κανὲν ἄνθος τῆς ἀνοίξεως.

Ἂς στεφανώσωμεν τὸ κεφάλι μας μὲ τριαντάφυλλα πρὶν ἢ αὐτὰ μαρανθοῦν.

Ἂς στεφανωθῶμεν μὲ μπουμπούκια ἀπὸ τριαντάφυλλα, προτοῦ νὰ μαραθοῦν ταῦτα.

Κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς ἂς μὴ μείνῃ ἀμέτοχος ἀπὸ τὰς μεγαλοπρεπεῖς ἀπολαύσεις μας. Πανταχοῦ δὲ ἂς ἀφήσωμεν τὰ ἴχνη τῶν διασκεδάσεων, διότι αὐτὴ ἡ εὐφροσύνη καὶ διασκέδασίς μας εἶναι τὸ μερίδιόν μας καὶ ἡ κληρονομία μας ἐπάνω εἰς τὴν γῆν.

Ἂς μὴ ὑπάρξῃ κανεὶς ἀπὸ μᾶς, ποὺ δὲν θὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἀγέρωχον καὶ ὀργιαστικὴν ἀπόλαυσίν μας, ἂς ἀφήσωμεν δὲ εἰς κάθε μέρος σημάδια τῶν ἀπολαύσεων καὶ διασκεδάσεών μας, διότι αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι τὸ μερίδιον καὶ ἡ κληρονομία, ποὺ ἔχομεν νὰ ἀπολαύσωμεν εἰς τὴν ζωήν μας.

Ἂς καταπιέσωμεν καὶ ἂς ἐκμεταλλευθῶμεν τὸν πτωχὸν δίκαιον. Ἂς μὴ λυπηθῶμεν τὴν ἀδύνατη χήρα, ἂς μὴ ἐντραπῶμεν τὰ πολυχρόνια ἄσπρα μαλλιὰ τοῦ γέροντος.

Ἂς καταπιέσωμεν καὶ ἂς κατατυραννήσωμεν τὸν πτωχόν, ἔστω καὶ ἂν εἶναι δίκαιος, ἂς μὴ λυπηθῶμεν τὴν χήραν καὶ ἂς μὴ ἐπιδείξωμεν ἐντροπὴν καὶ σεβασμὸν εἰς τοῦ ἠλικιωμένου γέροντος τὰ κατάλευκα ἀπὸ τὰ πολλὰ χρόνια μαλλιά.

Ἡ δύναμίς μας ἂς εἶναι δι’ ἡμᾶς ὁ νόμος τῆς δικαιοσύνης μας, διότι ἡ ἀδυναμία ἀποδεικνύεται ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα ἄχρηστος καὶ ἐπιβλαβής.

Ἂς εἶναι δὲ ἡ δύναμίς μας αὐτὴ καὶ μόνη νόμος δικαιοσύνης, ὥστε νὰ ἰσχύῃ δι’ ἡμᾶς τὸ δίκαιον τοῦ ἰσχυροτέρου, διότι τὸ ἀσθενὲς καὶ ἀδύνατον ἀποδεικνύεται ἀνωφελὲς καὶ ἄχρηστον.

Ἂς στήσωμεν ἐνέδρας καὶ παγίδας, διὰ νὰ συλλάβωμεν τὸν δίκαιον, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν, ὅπως θέλομεν. Ἐναντιώνεται εἰς τὰ ἔργα μας, μᾶς κατακρίνει μὲ δριμύτητα ὡς παραβάτας τοῦ θείου νόμου. Μᾶς δυσφημίζει χαρακτηρίζων ὡς ἐσφαλμένην τὴν ἀγωγήν μας καὶ τὴν νοοτροπίαν μας.

Ἂς στήσωμεν δὲ ἐνέδρας καὶ παγίδας εἰς τὸν δίκαιον, διότι μᾶς εἶναι δυσκολομεταχείριστος καὶ δὲν συμφωνεῖ μαζί μας, οὔτε εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ ὄργανόν μας καὶ συνεργάτης μας καὶ ἐναντιοῦται εἰς τὰ ἔργα μας, γινόμενος ἐμπόδιον εἰς αὐτά, καὶ μᾶς κατηγορεῖ, ἀποδίδων εἰς ἡμᾶς ἁμαρτήματα καὶ παραβάσεις τοῦ νόμου, καὶ μᾶς δυσφημεῖ δι’ ἁμαρτήματα, τὰ ὁποῖα διαπράττομεν παραβαίνοντες τὴν παιδαγωγίαν, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν καὶ ἀπὸ τῆς παιδικῆς μας ἡλικίας μας παρεδόθη.

Αὐτοπροβάλλεται, ὡς ἐὰν αὐτὸς καὶ μόνος ἔχῃ γνῶσιν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ θείου θελήματος, καὶ ὀνομάζει τὸν ἑαυτόν του τέκνον καὶ δοῦλον τοῦ Κυρίου.

Ἰσχυρίζεται καυχώμενος, ὅτι ἔχει γνῶσιν τοῦ Θεοῦ καὶ ὀνομάζει τὸν ἑαυτόν του δοῦλον καὶ τέκνον τοῦ Κυρίου.

Ἔχει γίνει καθημερινὸς ἔλεγχός μας, τῆς νοοτροπίας καὶ τῆς συμπεριφορᾶς μας. Εἶναι βαρὺς καὶ ἀνυπόφορος καὶ ποὺ τὸν βλέπομεν μόνον.

Μᾶς ἔγινεν ἔλεγχος τῶν σκέψεών μας καὶ τῶν σχεδίων μας· καὶ μόνον δὲ νὰ τὸν βλέπωμεν, μᾶς εἶναι βαρὺς καὶ ἀνυπόφορος.

Διότι ἡ ζωή του δὲν εἶναι ὁμοία μὲ τὴν ζωὴν τῶν ἄλλων ἀνθρώπων. Διαφορετικοὶ οἱ δρόμοι καὶ οἱ τρόποι τοῦ βίου του.

Καὶ μᾶς εἶναι τόσον ἐνοχλητικός, διότι ἡ ζωή του δὲν ὁμοιάζει πρὸς τὴν ζωὴν τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ οἱ τρόποι τῆς συμπεριφορᾶς του εἶναι διαφορετικοὶ καὶ παράδοξοι.

Ἔχομεν θεωρηθῆ ἀπὸ αὐτὸν ὡς κίβδηλα νομίσματα καὶ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τοὺς δρόμους τῆς ζωῆς μας, σὰν ἀπὸ ἀκαθαρσίας. Θεωρεῖ μακαρίαν τὴν ζωὴν καὶ τὴν τελευτὴν τῶν δικαίων ἀνθρώπων καὶ ἀλαζονεύεται λέγων, ὅτι ἔχει πατέρα τὸν Θεόν.

Ὡς κίβδηλον καὶ ἄνευ ἀξίας νόμισμα ἐλογαριάσθημεν ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ στέκει μακρὰν ἀπὸ τοὺς τρόπους ζωῆς καὶ συμπεριφορᾶς μας, ὅπως ἀκριβῶς φεύγει κανεὶς ἀπὸ τὰς ἀκαθαρσίας. Μακαρίζει καὶ καλοτυχίζει τὸ τέλος καὶ τὸν θάνατον τῶν δικαίων καὶ κομπάζει καυχώμενος, ὅτι ἔχει πατέρα τὸν Θεόν.

Λοιπόν, ἂς τὸν ὑποβάλωμεν εἰς δοκιμασίας καὶ ἂς ἴδωμεν, ἐὰν αἱ διακηρύξεις του αὐταὶ ἐκφράζουν τὰς ἀληθινὰς πεποιθήσεις του. Ἂς θέσωμεν εἰς δοκιμασίαν μέχρι καὶ θανάτου τὴν ζωήν του.

Ἂς ἴδωμεν ἐὰν τὰ λόγια του εἶναι ἀληθινὰ καὶ ἂς βεβαιωθῶμεν διὰ τῆς πείρας καὶ ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα τὰ ὅσα θὰ τοῦ συμβοῦν κατὰ τὸ τέλος του.

Διότι, ἐὰν ὁ δίκαιος αὐτὸς εἶναι, ὅπως ἰσχυρίζεται, υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τότε ὁ Κύριος θὰ τὸν προστατεύσῃ καὶ θὰ τὸν γλυτώσῃ ἀπὸ τὰ χέρια τῶν θανασίμων ἐχθρῶν του.

θὰ βεβαιωθῶμεν δὲ ἀπὸ τὰ τελευταῖα του περὶ τῆς ἀληθείας τῶν ἰσχυρισμῶν του, διότι, ἐὰν πράγματι ὁ δίκαιος εἶναι υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τότε ὁ Θεὸς θὰ τὸν βοηθήσῃ καὶ ὑπερασπιζόμενος αὐτὸν θὰ τὸν γλυτώσῃ ἀπὸ τὰ χέρια ἐκείνων, ποὺ ἀνθίστανται κατ’ αὐτοῦ καὶ τὸν ἐχθρεύονται.

Θὰ τὸν ὑβρίσωμεν, θὰ τὸν ἐξευτελίσωμεν, θὰ τὸν ὑποβάλωμεν εἰς βασανισμούς, διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν ἠρεμίαν καὶ μακροθυμίαν του, διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν ἀνεξικακίαν του.

Μὲ ὕβρεις καὶ μὲ βασανιστήρια ἂς τὸν ἐξετάσωμεν, διὰ νὰ γνωρίσωμεν ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα τὴν πραότητα καὶ ἐπιείκειάν του καὶ νὰ δοκιμάσωμεν τὴν ἀνεξικακίαν του.

Ἂς τὸν καταδικάσωμεν καὶ ἂς τὸν ἐκτελέσωμεν μὲ σκληρὸν καὶ ἐξευτελιστικὸν θάνατον καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν πράγματι θὰ τὸν ἐπισκεφθῇ καὶ θὰ τὸν προστατεύσῃ ὁ Θεός, ὅπως αὐτὸς ἰσχυρίζεται».

Ἂς τὸν καταδικάσωμεν εἰς θάνατον ἄσχημον καὶ ἀτιμωτικόν, διότι σύμφωνα μὲ τοὺς λόγους του θὰ τοῦ ἔλθῃ τότε βοήθεια καὶ ἐπίσκεψις ἀπὸ τὸν Θεόν.

Αὐτὰ τὰ πονηρὰ ἐσκέφθησαν οἱ ἀσεβεῖς καὶ ἐπλανήθησαν, διότι τοὺς ἔχει τυφλώσει πλέον ἐξ ὁλοκλήρου ἡ κακία των.

Αὐτὰ ἐσυλλογίσθηκαν καὶ ἔβαλαν μὲ τὸν νοῦν τους οἱ ἀσεβεῖς, ἐπλανήθησαν ὅμως, διότι τοὺς ἀπετύφλωσεν ἡ κακία των.

Δὲν ἐγνώρισαν τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν πρόνοιάν του, δὲν ἐπίστευσαν εἰς τὴν δικαίαν ἀνταμοιβήν, ποὺ περιμένει τοὺς ὁσίους. Δὲν εἶχαν φωτισμένην τὴν κρίσιν, διὰ νὰ ἐννοήσουν τὰ βραβεῖα τοῦ Θεοῦ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν δικαίων.

Καὶ δὲν ἀντελήφθησαν, ἀλλ’ ἠγνόησαν ὁλοτελῶς τὴν εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις τῆς ζωῆς τῶν δικαίων ἐκδηλουμένην ἀόρατον καὶ μυστηριώδη προστασίαν τῆς προνοίας τοῦ Θεοῦ, οὔτε ἤλπισαν ποτὲ αὐτοὶ τὴν ἀνταμοιβήν, ἥτις ἐπιφυλάσσεται εἰς τοὺς ἀφωσιωμένους εἰς τὸν Θεόν, οὔτε ἐξετίμησαν τὰ βραβεία καὶ τὴν δόξαν τῶν ἀμέμπτων καὶ ἁγίων ψυχῶν μετὰ θάνατον.

Ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε τὸν ἄνθρωπον ἄφθαρτον καὶ ἀθάνατον. Τὸν ἔπλασε σύμφωνα μὲ τὴν ἰδικήν του εἰκόνα.

Δὲν ἐξετίμησαν δὲ τὴν μετὰ θάνατον δόξαν τῶν δικαίων, διότι ἠγνόησαν ὅτι ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε τὸν ἄνθρωπον διὰ νὰ παραμένῃ ἄφθαρτος καὶ ἀθάνατος, καὶ ἐποίησεν αὐτὸν εἰκόνα τῆς αἰωνιότητός του.

Ἀλλὰ ἐξ αἰτίας τοῦ φθόνου τοῦ διαβόλου εἰσῆλθε καὶ ἐκυριάρχησεν ὁ θάνατος εἰς τὸν κόσμον.

Ἀλλ’ ἕνεκα φθόνου τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος ἐζηλοτύπησε τὴν θείαν εἰκόνα καὶ εὐτυχίαν τῶν πρωτοπλάστων καὶ δὲν ἠνέχθη αὐτήν, εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον ὁ θάνατος ὁ πνευματικὸς καὶ σωματικὸς διὰ τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας, εἰς τὴν ὁποίαν παρέσυρεν οὗτος τὸ προγονικὸν ζεῦγος.

Καὶ οἱ ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν τοῦ διαβόλου, πειράζουν σήμερον καὶ θέτουν ὑπὸ δοκιμασίαν τὸν δίκαιον.

Λαμβάνουν δὲ πεῖραν τοῦ θανάτου, δοκιμάζοντες ἀνεπανορθώτως τὸν πνευματικὸν ιδίᾳ θάνατον, ὅσοι ἀνήκουν εἰς τὴν μερίδα τοῦ διαβόλου.

Ἡ ζωὴ ὅμως τῶν δικαίων εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ τὸ παντοδύναμον προστατευτικὸν χέρι τοῦ Θεοῦ, καὶ καμμιὰ θλῖψις καὶ βάσανος δὲν θὰ τοὺς ἐγγίσῃ, χωρὶς ὁ Θεὸς νὰ τὸ ἐπιτρέψῃ.

Αἱ ψυχαὶ ὅμως τῶν δικαίων, καὶ μετὰ τὸν χωρισμόν των ἀπὸ τοῦ σώματος, ὑπάρχουν εἰς τὴν χεῖρα τοῦ Θεοῦ ἀπολαύουσαι τῆς παντοδυνάμου προνοίας του, ἕνεκα τῆς ὁποίας οὐδὲ κἂν νὰ θίξῃ αὐτὰς εἶναι δυνατὸν οἰαδήποτε βάσανος ἢ βλάβη.

Εἰς τὰ μάτια τῶν ἀφρόνων ὁ θάνατός των ἐθεωρήθη ὡς ἀφανισμὸς καὶ μηδένισις καὶ ἡ ἔξοδός των ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν ὡς ὀδύνη καὶ τιμωρία·

Ἐφάνησαν μὲν εἰς τὰ μάτια τῶν ἀφρόνων, ποὺ δὲν πιστεύουν εἰς μέλλουσαν ζωήν, ὅτι ἀπέθαναν καὶ ἐξεμηδενίσθησαν, καὶ ἐθεωρήθη ἀπὸ αὐτοὺς ὡς θλῖψις καὶ κακοπάθεια ἀνεπανόρθωτος ἡ ἀπὸ τοῦ παρόντος κόσμου ἔξοδός των·

ἡ ἀναχώρησίς των ἀπὸ τὴν ζωὴν αὐτὴν ὡς ὄλεθρος καὶ ἀπώλεια. Ἐκεῖνοι ὅμως ὑπάρχουν καὶ ζοῦν ἐν εἰρήνῃ.

καὶ ὁ ἀποχωρισμὸς καὶ ἀναχώρησις τῶν ἀφ’ ἡμῶν ἐθεωρήθη ὡς συντριμμὸς καὶ ἐξαφανισμός, αὐτοὶ ὅμως εὑρίσκονται ἐν εἰρήνῃ καὶ πάσῃ ἀναπαύσει.

Διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη εἰς τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων πάσχουν καὶ θλίβωνται, ἔχουν αὐτοὶ σταθερὰν καὶ ἀκλόνητον τὴν πεποίθησίν των εἰς τὴν ἀθάνατον καὶ μακαρίαν ζωήν.

Τὴν εἰρήνην δὲ καὶ ἀνάπαυσιν ταύτην οὐδὲ ὁ σωματικὸς θάνατος δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπ’ αὐτῶν, διότι καὶ ἐὰν εἰς τὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων τιμωρηθοῦν καὶ βασανισθοῦν διὰ σκληροῦ θανάτου, ἡ ἐλπίδα των εἶναι γεμάτη ἀπὸ ἀθανασίαν καὶ ἀποθνήσκουν μὲ τὴν ἀδιάσειστον βεβαιότητα, ὅτι μεταβαίνουν εἰς τὴν μακαρίαν ζωὴν καὶ αἰωνιότητα.

Καὶ ἐὰν ὀλίγον ταλαιπωρηθοῦν καὶ βασανισθοῦν εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν, θὰ λάβουν μεγάλας ἀμοιβὰς καὶ βραβεῖα εἰς τὴν αἰωνιότητα. Διότι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἔθεσεν αὐτοὺς ὑπὸ δοκιμασίαν διὰ τῶν θλίψεων καὶ τοὺς εὗρεν ἀξίους νὰ βραβευθοῦν καὶ νὰ ἀμειφθοῦν ἀπὸ αὐτόν.

Καὶ ἀφοῦ ὑποφέρουν ὀλίγα πρὸς παιδαγωγίαν των, θὰ ἀπολαύσουν μεγάλας εὐεργεσίας ὡς ἀνταμοιβὴν τῆς διὰ τῶν προσωρινῶν θλίψεων τελειοποιήσεώς των. Θὰ ἀνταμειφθοῦν δέ, διότι ὁ Θεὸς τοὺς ἐδοκίμασε διὰ πειρασμῶν καὶ θλίψεων καὶ τοὺς εὗρεν ἀξίους τοῦ ἐλέους καὶ τῆς ἀγάπης του.

Τοὺς ἐδοκίμασεν, ὅπως ὁ χρυσοχόος δοκιμάζει καὶ καθαρίζει τὸν χρυσὸν διὰ τοῦ πυρός, καὶ τοὺς ἐδέχθη εὐαρέστως, ὅπως δέχεται τὰ προσφερόμενα ὁλοκαυτώματα τῶν θυσιῶν.

Σὰν χρυσάφι μέσα εἰς χωνευτήριον, ὅπου διὰ τοῦ πυρὸς ἀπαλλάσσεται ἀπὸ πᾶσαν νοθείαν καὶ καθαρίζεται τελείως, ἔτσι ἐδοκίμασε καὶ ἐκαθάρισε καὶ αὐτοὺς ὁ Κύριος εἰς τὸ καμίνι τῶν θλίψεων, καὶ ὡς θυσίαν, ποὺ προσφέρεται καὶ κατακαίεται ὁλόκληρος, ἐδέχθη μετὰ πολλῆς εὐαρεσκείας τούτους.

Αὐτοί, ὅταν ὁ παντοδύναμος καὶ πανάγαθος Κύριος τοὺς ἐπισκεφθῇ, θὰ λάμψουν καὶ σὰν σπινθῆρες εἰς τὶς καλαμιὲς θὰ διατρέχουν λαμπρὰ τὰς κοινωνίας τῶν ἀνθρώπων.

Καὶ κατὰ τὸν καιρόν, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς θὰ ἐπισκεφθῇ αὐτοὺς πρὸς κρίσιν καὶ ἀνταμοιβήν, θὰ ἀναλάμψουν καὶ ὅμοιοι πρὸς σπίθες μέσα σὲ καλαμιά, ποὺ καταφλέγεται εὔκολα καὶ διὰ μιᾶς, ἔτσι καὶ αὐτοὶ θὰ τρέχουν γρήγορα καὶ ἐν θριάμβῳ μεταξὺ τῶν κατακαιομένων ἀσεβῶν.

Αὐτοὶ θὰ ἀναδειχθοῦν κριταὶ καὶ δικασταὶ τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων. Θὰ κυριαρχήσουν ἐπάνω εἰς τοὺς λαούς, διότι ὁ Κύριος θὰ εἶναι βασιλεύς των εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Θὰ κρίνουν καὶ θὰ δικάσουν τὰ ἔθνη καὶ θὰ κυριαρχήσουν ἐπὶ τῶν λαῶν, καὶ θὰ βασιλεύσῃ ὁ Κύριός των αἰωνίως.

Ὅσοι ἔχουν στηριγμένην ἀκλόνητον τὴν πεποίθησίν των εἰς τὸν Θεόν, θὰ γνωρίσουν καὶ θὰ κατανοήσουν τὴν ἀλήθειαν· καὶ οἱ πιστοί μὲ ἀγάπην θὰ ὑπομένουν τὰς δοκιμασίας καὶ θὰ παραμένουν πλησίον τοῦ Θεοῦ, διότι ἡ θεία χάρις καὶ τὸ ἔλεος δίδονται εἰς τοὺς ὁσίους τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ στοργική του ἐποπτεία καὶ προστασία εἰς τοὺς ἐκλεκτούς του.

Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν στηρίξει ὁλόκληρον τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς Αὐτόν, θὰ λάβουν τότε πλήρη φωτισμὸν καὶ θὰ κατανοήσουν δι’ αὐτοῦ τὴν ἀλήθειαν καὶ περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν παροῦσαν ζωὴν ἦσαν εἰς αὐτοὺς μυστηριώδη, καὶ οἱ πιστοὶ πλέον δὲν θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχύουν τὴν πίστιν των, ἀλλὰ θὰ παραμένουν προσκεκολλημένοι εἰς αὐτὸν διὰ τῆς ἀγάπης, διότι θὰ δοθῇ χάρις καὶ ἔλεος ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰς τοὺς ἐκλεκτούς του καὶ ἡ προνοητικὴ καὶ πατρικὴ ἐπίσκεψίς του θὰ ἐκτείνεται διαρκῶς ἐπὶ τῶν ἀφωσιωμένων εἰς αὐτόν.

Οἱ δὲ ἀσεβεῖς, σύμφωνα μὲ τὰς ἁμαρτωλὰς αὐτῶν ἐπιθυμίας καὶ σκέψεις καὶ πράξεις, θὰ πάρουν τὴν δικαίαν τιμωρίαν· αὐτοί, ποὺ κατεφρόνησαν τὸν δίκαιον καὶ ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὸν Θεόν.

Οἱ δὲ ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι παρημέλησαν καὶ περιεφρόνησαν τὸν δίκαιον καὶ ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὸν Κύριον, σύμφωνα μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἐσκέφθησαν καὶ ἀπεφάσισαν, θὰ ἐπιτιμηθοῦν καὶ θὰ τιμωρηθοῦν.

Διότι ἐκεῖνος, ποὺ ἐξουθενώνει καὶ καταφρονεῖ τὴν θείαν σοφίαν καὶ παιδαγωγίαν, εἶναι ταλαίπωρος καὶ δυστυχής. Ἡ ἐλπίδα των πρὸς μίαν ἄνετον καὶ χαρμόσυνον ζωὴν εἶναι κούφια καὶ ἀνόητος. Οἱ κόποι των ἀνωφελεῖς, τὰ ἔργα των ἄχρηστα.

Θὰ τιμωρηθοῦν δὲ οἱ ἀσεβεῖς, διότι αὐτός, ποὺ περιφρονεῖ τὴν ἀπὸ Θεοῦ φρόνησιν καὶ παιδαγωγίαν, εἶναι ταλαίπωρος καὶ δυστυχής· καὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἡ ἐλπίδα εἶναι κούφια καὶ ἐντελῶς ἀδειανὴ καὶ οἱ κόποι των ἀνωφελεῖς καὶ ἄκαρποι καὶ τὰ ἔργα των ἄχρηστα.

Αἱ γυναῖκες των ἄμυαλοι καὶ ἀσύνετοι, ὅπως αὐτοί, καὶ τὰ τέκνα των ἀσεβῆ καὶ ἁμαρτωλά· κατηραμένοι θὰ εἶναι καὶ οἱ ἀπόγονοί των.

Αἱ γυναῖκες τῶν στεροῦνται φρονήσεως καὶ σοβαρότητος, καὶ τὰ τέκνα των εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον γεμᾶτα κακίαν καὶ πονηρίαν καὶ ἡ γενεά των κατηραμένη.

Ἐξ ἀντιθέτου εἶναι μακαρία ἡ ἐνάρετος ἐκείνη γυναίκα, ἡ ὁποία, ἔστω καὶ ἂν ἔμεινε στεῖρα, δὲν ἐμολύνθη ἀπὸ ἄλλον ἄνδρα. Δὲν ἐγνώρισεν ἄλλον ἄνδρα εἰς τὴν κλίνην της, ὥστε νὰ παρασυρθῇ εἰς τὴν ἁμαρτίαν. Αὐτή, ὡς καρπὸν τῆς ἀρετῆς της, θὰ ἔχῃ τὴν ἀμοιβήν της, ὅταν ὁ Κύριος ἐν τῇ ἀγαθότητί του ἐπισκεφθῇ τὴν ζωὴν τῶν δικαίων.

Ἐπειδὴ δὲ ἡ γενεά των θὰ εἶναι κατηραμένη, δι’ αὐτὸ ἡ στεῖρα σύζυγος τοῦ ἀσεβοῦς, ποὺ παρέμεινεν ἀμόλυντος καὶ δὲν ἐγνώρισε κλίνην ἠθικοῦ παραπτώματος δι’ ἁμαρτίας μὲ ἄλλον ἐκτὸς τοῦ συζύγου της ἄνδρα, εἶναι πανευτυχὴς καὶ μακαρία. Αὐτὴ θὰ ἔχῃ καρπὸν πολυτιμότερον τοῦ καρποῦ τῆς κοιλίας της, ὅταν ὁ Κύριος ἐπισκεφθῇ εὐμενῶς καὶ μετ’ ἀνταμοιβῶν τὰς ἁγίας ψυχάς.

Καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ εὐνοῦχος, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν διέπραξε παρανομίαν τινά μὲ τὸ χέρι του, οὔτε ἐσκέφθη κάτι τὸ πονηρὸν ἐναντίον τοῦ Κυρίου, θὰ βραβευθῇ διὰ τὴν ἀξιοπιστίαν του, διότι θὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ἐκλεκτὴ δωρεά, τιμητικὴ καὶ εὐχάριστος θέσις εἰς τὸν ναὸν τοῦ Κυρίου.

Καὶ ὁ εὐνοῦχος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔκαμε διὰ τῆς χειρός του παρανομίαν, οὔτε ἔβαλε μὲ τὸν νοῦν τοῦ κακὰ ἐναντίον τοῦ Κυρίου, παρὰ τὴν παλαιὰν διάταξιν τοῦ Δευτερονομίου, θὰ εἶναι καὶ αὐτὸς μακάριος, διότι θὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ὡς ἀμοιβὴ τῆς πίστεώς του χάρις καὶ δωρεὰ ἐκλεκτὴ καὶ ἰδιαιτέρα καὶ κληρονομικὸν μερίδιον εἰς τὸν ἐν οὐρανοῖς ναὸν τοῦ Κυρίου πολὺ τερπνότερον καὶ μακαριώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἐστερήθη κατὰ τὴν παλαιὰν διάταξιν τοῦ νόμου, ἀποκλεισθεὶς τῆς ἐν τῷ Ναῷ τῆς Σιὼν διακονίας.

Διότι ἔνδοξος καρπὸς προέρχεται πάντοτε ἀπὸ τοὺς καλοὺς καὶ σύμφωνα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ κόπους. Ζωντανὴ δὲ καὶ συνεχῶς καρποφόρος παραμένει ἡ ρίζα τῆς ὀρθοφροσύνης καὶ συνέσεως.

Εἶναι δὲ μακάριοι αἱ ὡς ἄνω στεῖραι καὶ οἱ εὐνοῦχοι, παρὰ τὸ ὅτι στεροῦνται καρποὺς κοιλίας, διότι τῶν καλῶν καὶ ἐναρέτων ἔργων ὁ καρπὸς εἶναι γεμᾶτος δόξαν, καὶ ἡ ρίζα τῆς κατὰ Θεὸν συνέσεως εἶναι ἀδιάσπαστος καὶ δὲν πίπτει ἔξω ποτέ.

Ἐξ ἀντιθέτου τὰ τέκνα τῶν μοιχῶν ποτὲ δὲν θὰ προοδεύσουν. Παιδιὰ παρανόμου κλίνης σύντομα θὰ ἐξολοθρευθοῦν.

Τοὐναντίον δὲ τὰ παιδιὰ τῶν μοιχῶν δὲν θὰ φθάσουν εἰς εὐδοκίμησιν καὶ εἰς πλῆρες τέλος ἡμερῶν, καὶ ἀπόγονοι, οἱ ὁποῖοι προῆλθον ἀπὸ ἁμαρτωλὴν καὶ παράνομον κοίτην, θὰ ἐξολοθρευθοῦν.

Καὶ ἐὰν ἀκόμη ζήσουν μακρὸν βίον, δὲν θὰ ἔχουν ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων καμμίαν ὑπόληψιν καὶ ἐκτίμησιν. Καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ γῆρας των θὰ εἶναι καταφρονημένον καὶ ἀνυπόληπτον.

Διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη γίνουν μακρόβιοι, θὰ ὑπολογίζονται ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ὅσον καὶ τὸ μηδέν, καὶ τὸ εἰς τὰ ἔσχατα προχωρημένον γῆρας των θὰ εἶναι χωρὶς τιμὴν καὶ ὑπόληψιν.

Ἐὰν ἀποθάνουν ἐνωρίς, δὲν θὰ ἔχουν καμμίαν ἐλπίδα εἰς τὴν μετὰ θάνατον ζωήν. Οὔτε καὶ καμμίαν ἐλπίδα καὶ παρηγορίαν, ὅταν ὁ Κύριος φανερώσῃ τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων.

Ἐὰν δὲ πάλιν ἀποθάνουν ἐνωρὶς καὶ πρόωρα, θὰ φύγουν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν ἐλπίδα, οὔτε κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξετασθοῦν καὶ θὰ γνωσθοῦν τὰ πάντα, θὰ ἔχουν κάποιαν παρηγορίαν.

Διότι γενεᾶς πονηρᾶς καὶ ἀσεβοῦς τρομερὰ θὰ εἶναι τὰ τέλη τῆς ἐπιγείου ζωῆς καὶ ἡ πέραν τοῦ τάφου ζωή.

Θὰ φύγουν δὲ χωρὶς καμμίαν ἐλπίδα, διότι τῆς ἀδίκου καὶ παρανόμου γενεᾶς τὰ τέλη θὰ εἶναι φοβερά.

Ἀπὸ τὴν πολυτεκνίαν τῶν ἀσεβῶν προτιμοτέρα εἶναι ἡ ἀτεκνία μετὰ ἀρετῆς. Διότι ἡ μνήμη τῆς ἀρετῆς παραμένει ἀθάνατος, ἀναγνωρίζεται ὡς καλὴ καὶ ἐπαινετὴ ἐκ μέρους Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων.

Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὰ λεχθέντα εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ ἔχῃ κανεὶς παιδιά, ἀρκεῖ νὰ συνοδεύεται ἡ ἀτεκνία αὐτὴ μὲ ἀρετήν· διότι τὸ μνημόσυνον καὶ ἡ ἐνθύμησις τῆς ἀρετῆς εἶναι ἀθάνατα· ἐπειδὴ ἀναγνωρίζεται καὶ ἐκτιμᾶται αὕτη καὶ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων.

Οἱ ἄνθρωποι, ὅταν τὴν βλέπουν ἐν τῷ προσώπῳ καὶ τῷ βίῳ τοῦ ἐναρέτου, τὴν μιμοῦνται. Ὅταν δὲ ὁ ἐνάρετος ἐκδημήσῃ, ἐπιθυμοῦν νὰ εὑρίσκετο πλησίον τῶν πάντοτε. Ὁ ἐνάρετος, στεφανωμένος μὲ δόξαν εἰς τὴν αἰωνίαν ζωήν, θριαμβεύει, διότι ἐνίκησε καὶ κατώρθωσεν ἄθλους εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀρετῆς χωρὶς κανένα ψεγάδι.

Καὶ ὅταν εἶναι αὕτη παροῦσα καὶ ζῇ ἀκόμη ὁ ἀσκῶν αὐτὴν δίκαιος, τὴν τιμοῦν καὶ τὴν μιμοῦνται, ὅταν δὲ μὲ τὸν θάνατον τοῦ δικαίου ἀπέλθῃ, τὴν ποθοῦν καὶ τὴν ἐνθυμοῦνται μετὰ τιμῆς καὶ εὐλαβείας. Καὶ στεφανωμένη λοιπὸν αἰωνίως ἡ ἀρετὴ θριαμβεύει ἐν μεγαλοπρεπεῖ πομπῇ, διότι ἐνίκησεν εἰς τὸν ἔνδοξον ἀγῶνα τῶν μεγάλων κατορθωμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι καθαρὰ παντὸς ματαίου καὶ ἐγωϊστικοῦ μολύσματος.

Ἡ πολυτεκνία τῶν ἀσεβῶν καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἀπογόνων των εἰς τίποτε δὲν χρησιμεύει. Οἱ νόθοι υἱοὶ δὲν θὰ ριζώσουν εἰς βάθος. Δὲν θὰ θεμελιωθοῦν εἰς ἀσφαλῆ βάσιν· θὰ ἐξαφανισθοῦν.

Ἐνῷ δὲ ὁ ἐνάρετος, καὶ ὅταν ἀκόμη εἶναι ἄτεκνος, μνημονεύεται τιμημένος εἰς τὸν αἰῶνα, ὅλως τοὐναντίον τὸ πλῆθος τῶν ἀσεβῶν, ὁσονδήποτε πολύτεκνον καὶ ἂν εἶναι, δὲν θὰ εὐδοκιμήσῃ οὔτε θὰ ἀποβῇ χρήσιμον, καὶ ἀπὸ τὰ νόθα βλαστάρια δὲν θὰ δοθῇ ρίζα, ποὺ θὰ προχωρήσῃ εἰς μεγάλο βάθος, ὥστε ἡ γενεὰ τῆς ἀνομίας νὰ μὴ ξερριζωθῇ καὶ νὰ μὴ ἐξαφανισθῇ εἰς τὸ τέλος, οὔτε τὸ πλῆθος τῶν ἀπογόνων θὰ ἐγκαθιδρυθοῦν εἰς ἀσφαλῆ καὶ στερεὰν βάσιν καὶ εἰς θεμέλιον βαθὺ καὶ ἀσάλευτον.

Ἀλλὰ καὶ ἂν μερικοὶ κλάδοι των πρὸς καιρὸν ἀναθάλουν καὶ βλαστήσουν, ἐπειδὴ τὸ ὅλον δένδρον δὲν ἔχει ριζώσει βαθειὰ καὶ δὲν στηρίζεται εἰς ἀσφαλῆ θεμέλια, θὰ συγκλονίζεται ἀπὸ τὸν ἄνεμον, καὶ εἰς τὸ τέλος ἀπὸ τὴν ἰσχυρὰν πνοὴν τῶν ἀνέμων θὰ ξερριζωθῇ.

Ναί, δὲν θὰ ριζοβολήσουν βαθιά· διότι καὶ ἐὰν τὰ πολυπληθῆ αὐτὰ βλαστήματα τῶν ἀσεβῶν πετάξουν προσκαίρους κλάδους, ζωηροὺς καὶ ἀνθισμένους, ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἀσφαλῶς ριζωμένα, ἀλλ’ εἶναι ἐπισφαλὲς καὶ ἀδύνατον τὸ θεμέλιον καὶ ἡ βάσις των, θὰ σαλευθοῦν καὶ θὰ μετακινηθοῦν ἀπὸ τὸν ἄνεμον καὶ ἀπὸ τὴν ὁρμὴν καὶ τὴν βίαν ἀνέμων πολλῶν καὶ ἰσχυρῶν θὰ ἐκριζωθοῦν.

Ἀσχημάτιστα καὶ ἄκαρπα θὰ σπάσουν τὰ κλωνάρια των. Ἀλλὰ καὶ ἂν προλάβουν νὰ δέσουν καρπὸν, αὐτὸς θὰ εἶναι ἄχρηστος, ἄωρος πρὸς βρῶσιν καὶ ἀκατάλληλος δι’ οἰανδήποτε χρῆσιν.

Θὰ τσακισθοῦν ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τὰ κλωνάρια, προτοῦ νὰ ἀναπτυχθοῦν τελείως, καὶ ὁ καρπός των θὰ εἶναι ἄχρηστος, ἄγουρος διὰ νὰ φαγωθῇ καὶ εἰς τίποτε χρήσιμος καὶ κατάλληλος.

Τὰ τέκνα, τὰ ὁποῖα γεννῶνται ἀπὸ παρανόμους νυκτερινὰς συναντήσεις ἀσεβῶν γονέων, θὰ εἶναι μάρτυρες κατηγορίας ἐναντίον τῆς πονηρίας τῶν γονέων των κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κριθοῦν αὐτοί.

Καὶ θὰ πέσῃ ἄγουρος καὶ ὅλως ἄχρηστος ὁ καρπὸς τῶν κλάδων αὐτῶν, διότι τὰ παιδιὰ ποὺ γεννῶνται ἀπὸ ὕπνους καὶ σχέσεις παρανόμους, αὐτὰ θὰ εἶναι μάρτυρες τῆς πονηρίας καὶ κακοηθείας τῶν γονέων των, ὅταν θὰ γίνῃ ἐξέτασις καὶ ἀνάκρισις αὐτῶν διὰ τὰ ἐγκλήματά των.

Ὁ δίκαιος ὅμως, καὶ ἐὰν ἀκόμη συμβῇ νὰ ἀποθάνῃ πρόωρα, θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν αἰωνίαν ἀνάπαυσιν.

Προκειμένου ὅμως περὶ τοῦ δικαίου, τὰ συμβησόμενα θὰ εἶναι ἐντελῶς διαφορετικά. Ἐὰν τὸν προλάβῃ καὶ τὸν καταφθάσῃ παράκαιρα ὁ θάνατος, θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀνάπαυσιν καὶ θὰ εἶναι ἐλεύθερος ἀπὸ τοὺς μόχθους καὶ τὰς δοκιμασίας τοῦ παρόντος βίου.

Τιμημένον καὶ ἔνδοξον γῆρας δὲν εἶναι τὸ πολυχρόνιον, οὔτε προσμετρᾶται ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου σύμφωνα μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν του.

Τὸ ἐὰν δὲν ἐπρόφθασε νὰ γηράσῃ καὶ δὲν ἐλευκάνθησαν αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς του ἀπὸ τὰ πολλὰ ἔτη τῆς ζωῆς, δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Διότι τὰ γηρατεῖα δὲν τὰ κάνουν τιμημένα καὶ ἀξιοσέβαστὰ τὰ πολλὰ χρόνια, οὔτε μετροῦνται τὰ τιμημένα χρόνια μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν χρόνων, ποὺ θὰ ζήσῃ κανείς. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κανεὶς νέος καὶ συγχρόνως νὰ εἶναι σεβαστὸς καὶ τιμημένος περισσότερον ἀπὸ ἕνα ὑπέργηρον, καθὼς δὲν εἶναι ἀδύνατον ἕνας ὑπέργηρος νὰ εἶναι χειρότερος ἀπὸ τὸν πλέον ἐπιπόλαιον νέον.

Λευκὰ καὶ τιμημένα ἄσπρα μαλλιὰ διὰ τὸν ἄνθρωπον εἶναι ὄχι τὰ πολλὰ ἔτη, ἀλλὰ ἡ σύνεσις. Καὶ δὲν εἶναι καθ’ ἑαυτὴν σεβαστὴ γεροντικὴ ἡλικία, ἀλλὰ ἐκείνη ποὺ ἔχει ὡς χαρακτηριστικόν της γνώρισμα τὸν ἅγιον καὶ ἀκηλίδωτον βίον.

Ἡ σύνεσις καὶ ἡ φρονιμάδα προσελκύει τὸν σεβασμὸν τῶν τιμημένων γηρατειῶν καὶ τῶν λευκῶν μαλλιῶν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, ἡ δὲ ἡλικία τοῦ γήρατος τότε εἶναι τιμημένη καὶ ἀξιοσέβαστός, ὅταν τὴν συνοδεύη ζωὴ χωρὶς κανὲν ἠθικὸν στίγμα.

Ὁ δίκαιος, ἐπειδὴ ἔγινεν εὐάρεστος εἰς τὸν Θεόν, ἠγαπήθη ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἐνῷ ἐζοῦσε μεταξὺ τῶν ἁμαρτωλῶν, χωρὶς νὰ παρασυρθῇ εἰς τὴν ἁμαρτίαν, μετετέθη εἰς τὴν ἄλλην ζωήν.

Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὰ πολλὰ χρόνια χωρὶς ἀρετὴν δὲν καθιστοῦν τὸν ἄνθρωπον σεβαστὸν καὶ μακάριον, τί σημασίαν ἔχει ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ δικαίου καὶ ἐναρέτου διὰ τὴν εὐτυχίαν αὐτοῦ; Αὐτός, ἐπειδὴ ἔγινεν εὐάρεστος εἰς τὸν Θεόν, ἠγαπήθη ἀπὸ Αὐτόν, καὶ ἐπειδὴ ἔζη μεταξὺ ἁμαρτωλῶν, διὰ τοῦ ἐπελθόντος θανάτου δὲν ἐξηφανίσθη, ἀλλ’ ἁπλῶς μετετέθη ἀπὸ τὸ ἄθλιον τῶν ἁμαρτωλῶν περιβάλλον εἰς τὸν τόπον τῆς ἀναπαύσεως.

Ἡρπάγη ἀπὸ τὸν Θεόν, διὰ νὰ μὴ τοῦ ἀλλάξῃ ἡ κακία τὴν σύνεσιν καὶ διὰ νὰ μὴ ἐξαπατήσῃ καὶ ἀποπλανήσῃ τὴν ψυχήν του ἡ δολιότης τῆς ἁμαρτίας.

Τὸν ἐπῆρε πρόωρα καὶ μὲ αἰφνίδιον θάνατον ὁ Θεός, ἀσφαλίζων αὐτὸν ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ ἀλλάξῃ τὴν σύνεσίν του καὶ τὴν φρονιμάδα του ἡ κακία καὶ ἁμαρτία, ἢ μήπως ἢ πονηρία καὶ τὰ ψεύτικα θέλγητρα δελεάσουν καὶ ἐξαπατήσουν τὴν ψυχήν του.

Διότι ἡ ἕλξις καὶ ἡ μαγεία τῆς φαυλότητας ἐπισκοτίζει τὴν ὀρθοφροσύνην καὶ τὸν καλὸν βίον. Ρεμβασμοὶ δὲ τοῦ νοῦ εἰς ἁμαρτωλὰς περιοχὰς βλάπτουν καὶ διαστρέφουν τὴν ἀθῴαν καὶ ἄκακον καρδίαν.

Ὑπάρχει δὲ πάντοτε καὶ διὰ τοὺς ἐναρέτους ὁ κίνδυνος αὐτός, διότι ἡ ζηλοτυπία καὶ τὸ βάσκανον μάτι τῆς κακοηθείας καὶ ἑξαχρειώσεως τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων ἐπιζητεῖ νὰ ἀμαυρώνῃ καὶ νὰ μουντζουρώνῃ τὴν λάμψιν τῶν καλῶν καὶ ἐναρέτων ἔργων, καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ εὐχαρίστησιν σκέπτονται καὶ σχεδιάζουν οἱ ὑπὸ τῆς διεφθαρμένης ἐπιθυμίας αἰχμαλωτισμένοι ρεμβάζοντες εἰς αὐτό, εἶναι πῶς νὰ μεταστρέψουν καὶ νὰ μεταλλάξουν καὶ τὴν ἀπονήρευτον διάνοιαν, ποὺ δὲν σκέπτεται τὸ κακόν.

Ὁ δίκαιος, τελειοποιηθεὶς εἰς μικρὸν χρονικὸν διάστημα, εἶναι ὡσὰν νὰ συνεπλήρωσε πολλὰ χρόνια ἐναρέτου ζωῆς.

Ὁ δὲ ἀναρπαγεὶς πρόωρα, μὲ τὸ νὰ γίνῃ τέλειος εἰς ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, ἐγέμισε μὲ τὴν ἀρετὴν καὶ ἁγιότητά του πολλὰ χρόνια ζωῆς.

Ἔτσι δὲ ἡ ψυχή του ἔγινεν εὐάρεστος εἰς τὸν Κύριον. Διὰ τοῦτο ἔσπευσε καὶ ἔφυγε σύντομα ἀνάμεσα ἀπὸ τὰς πονηρίας τῶν ἀνθρώπων. Οἱ ἀσεβεῖς ὅμως ἄνθρωποι, ὅταν εἶδαν τὴν πρόωρον ἐκδημίαν του, δὲν κατενόησαν τὴν αἰτίαν της, δὲν ἔβαλαν εἰς τὸ μυαλό των τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνηρπάγη ὁ δίκαιος.

Ἐπειδὴ δὲ ἡ ψυχή του ἦτο ἀρεστὴ εἰς τὸν Κύριον, δι’ αὐτὸ καὶ ἔσπευσε νὰ φύγῃ γρήγορα μέσα ἀπὸ τὴν πονηρίαν. Τὸ πλῆθος ὅμως τῶν μακρὰν τοῦ Θεοῦ ἀνθρώπων εἶδαν τὸν πρόωρον αὐτὸν θάνατον καὶ δὲν ἐκατάλαβαν οὔτε ἔβαλαν μὲ τὸ μυαλό τους,

Διότι ἡ ἀγαθὴ ἐπίσκεψις τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς ἐκλεκτοὺς καὶ ἀφοσιωμένους εἰς αὐτὸν εἶναι χάρις καὶ ἔλεος.

ὅτι ὁ Θεὸς παρέχει τὴν χάριν του καὶ τὸ ἔλεός του εἰς ἐκείνους ποὺ ἐξέλεξε, καὶ ὅτι ἐπισκέπτεται μετ’ εὐνοίας τοὺς ὁσίους καὶ ἀφωσιωμένους εἰς αὐτόν.

Ὁ δίκαιος, ὁ ὁποῖος ἐκοπίασεν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀρετῆς, θὰ γίνῃ κριτὴς αὐτῶν, ποὺ ζοῦν μὲ ἀσέβειαν. Καὶ ἐνάρετος νεότης, ποὺ ἔλαβε σύντομον τέλος, θὰ κρίνῃ τὸ ἁμαρτωλὸν γῆρας.

Ὁ δίκαιος ὅμως, ποὺ ἀπέθανε πρόωρα, θὰ καταδικάσῃ τοὺς ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι ζοῦν καὶ δὲν ἀποθνήσκουν παράκαιρα, καὶ ἡ νεότης ποὺ ἐτελειοποιήθη γρήγορα, θὰ καταδικάσῃ τὸ εἰς πολλὰ ἔτη παραταθὲν γῆρας τοῦ ἀδίκου.

Οἱ ἀσεβεῖς ὅμως θὰ ἴδουν τὴν πρόωρον τελευτὴν τοῦ κατὰ Θεὸν σοφοῦ καὶ δὲν θὰ κατανοήσουν, τί ἐσκέφθη δι’ αὐτὸν ὁ Θεὸς καὶ πῶς τὸν ἐπροστάτευσε, καὶ τὸν ἐξησφάλισεν εἰς τὴν αἰωνιότητα ὁ Κύριος.

Θὰ κριθοῦν δὲ καὶ θὰ καταδικασθοῦν οὗτοι ἀπὸ τὸν δίκαιον, διότι θὰ ἴδουν τὸ τέλος καὶ τὴν πρόωρον τελευτὴν τοῦ ἐναρέτου καὶ κατὰ Θεὸν σοφοῦ καὶ δὲν θὰ καταλάβουν, τί ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισε δι’ αὐτὸν καὶ διατί τὸν ἐξησφάλισεν ὁ Κύριος.

Θὰ ἴδουν τὸν πρόωρον θάνατον τῶν δικαίων καὶ θὰ τοὺς ἐξουθενώσουν. Ὁ Κύριος ὅμως θὰ γελάσῃ ἐμπαικτικῶς εἰς βάρος τῶν ἀσεβῶν.

Θὰ ἰδουν τὸν δίκαιον ἀποθνήσκοντα καὶ θὰ τὸν περιφρονήσουν διὰ τὸν παράκαιρον θάνατόν του, αὐτοὺς ὅμως θὰ περιγελάσῃ ὄχι ἄνθρωπός τις, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Κύριος.

Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰ πτῶμα περιφρονημένον καὶ ἀκάθαρτον θὰ καταντήσουν κατὰ τὸν θάνατόν των οἱ ἀσεβεῖς. Αἰώνιος ἐμπαιγμὸς θὰ εἶναι αὐτοὶ ἀνάμεσα εἰς τοὺς νεκρούς. Διότι ὁ Κύριος θὰ τοὺς συντρίψῃ. Θὰ τοὺς ρίψῃ εἰς τὸ ἔδαφος πρηνεῖς καὶ ἀφώνους, θὰ τοὺς συγκλονίσῃ ἐκ θεμελίων. Ἔρημος καὶ ἄκαρπος θὰ μείνῃ ἡ γενεά των ὡσὰν τὸ χέρσον ἔδαφος. Μέσα εἰς τὸν ᾅδην θὰ εὑρίσκωνται εἰς πόνον καὶ θλῖψιν καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀνάμνησίς των θὰ ἀφανισθῇ εἰς τὴν γῆν.

Καὶ ὕστερον ἀπὸ αὐτό, ὅταν θὰ ἀποθάνουν καὶ αὐτοί, θὰ γίνουν πτῶμα περιφρονημένον καὶ χωρὶς καμμίαν τιμήν, καὶ μεταξὺ τῶν νεκρῶν αἰωνίως ὑβρισμένοι. Διότι ὁ Θεὸς θὰ τοὺς συντρίψῃ καταρρίπτων αὐτοὺς μὲ τὸ πρόσωπον ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, χωρὶς νὰ ἠμποροῦν οὔτε τὴν παραμικρὰν φωνὴν νὰ ἐκβάλουν, καὶ θὰ τοὺς τινάξῃ δυνατὰ ἀπὸ τὰ βάθη καὶ θεμέλιά τους καὶ θὰ γίνουν σὰν χέρσος καὶ ἐξ ὁλοκλήρου ἐρημωμένος καὶ κατάξηρος τόπος καὶ θὰ εἶναι βυθισμένοι εἰς τὸν πόνον καὶ τὴν ὀδύνην, καὶ τὸ ὄνομά των θὰ σβήσῃ, μέχρι τοῦ νὰ μὴ τοὺς ἐνθυμῆται κανείς.

Ἐκεῖ, δειλοὶ καὶ τρομαγμένοι, θὰ ἐνθυμηθοῦν τὰ ἁμαρτήματά των, ὅταν ὁ Κύριος ὡς δικαιοκρίτης ἐλέγξῃ ἐνώπιόν των τὰς παρανομίας των.

Καὶ ὅταν ὁ Θεὸς θὰ τοὺς καλέσῃ νὰ λογοδοτήσουν, θὰ ἔλθουν ἐνώπιόν του δειλοὶ καὶ ἔντρομοι, καθὼς θὰ σκέπτωνται τὰ ἁμαρτήματά των, καὶ αἱ παραβάσεις τοῦ θείου νόμου, τὰς ὁποίας ἐν τῇ ἐπιγείῳ ζωῇ τῶν διέπραξαν, θὰ τοὺς ἐλέγξουν καὶ θὰ τοὺς κατακρίνουν κατὰ πρόσωπον ὡς ἄλλοι μάρτυρες κατηγορίας.

Τότε, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην τῆς κρίσεως, θὰ σταθῇ μὲ πολὺ θάρρος ὁ δίκαιος ἐνώπιον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸν ἔθλιψαν καὶ κατεπάτησαν τοὺς κόπους του.

Τότε, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς μεγάλης καὶ καθολικῆς πάντων τῶν ἀνθρώπων Κρίσεως, ὁ δίκαιος θὰ σταθῇ ὄρθιος μὲ πολὺ θάρρος καὶ παρρησίαν κατὰ πρόσωπον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν παροῦσαν ζωὴν τὸν ἔθλιψαν καὶ δὲν ἐλογάριασαν τοὺς κόπους του, ἀλλὰ κατ’ ἀθέτησιν καὶ παραβίασιν παντὸς δικαίου τοὺς διεσκόρπισαν καὶ τοὺς διήρπασαν.

Ἐκεῖνοι, ὅταν θὰ τὸν ἴδουν, θὰ ταραχθοῦν, θὰ καταληφθοῦν ἀπὸ δεινὸν φόβον, θὰ καταπλαγοῦν διὰ τὴν ἀπροσδόκητον σωτηρίαν του.

Ὅταν δὲ θὰ ἴδουν τὸ ἀπροσδόκητον δι’ αὐτοὺς θέαμα τοῦτο, θὰ ταραχθοῦν ἀπὸ φόβον τρομερὸν καὶ θὰ μείνουν ἐκστατικοὶ καὶ καταπληκτοὶ διὰ τὴν τόσον παράδοξον σωτηρίαν τοῦ δικαίου, τὴν ὁποίαν δὲν ἐφαντάζοντο οὔτε ἐπερίμεναν.

Μεταμελούμενοι δὲ διὰ τὴν ἐλεεινὴν συμπεριφοράν των ἀπέναντι ἐκείνου καὶ ὑπὸ τὸ κράτος μεγάλης ψυχικῆς ἀγωνίας εὑρισκόμενοι, θὰ ἀναστενάξουν καὶ θὰ ποῦν.

Καὶ θὰ εἴπουν μέσα των, κυριευμένοι ἀπὸ τύψεις καὶ στενάζοντες λόγῳ τῆς στενοχώριας τῆς ψυχῆς των: Αὐτὸς ἦτο, ποὺ ἐπεριγελούσαμεν κάποτε καὶ τὸν εἴχαμεν ὡς παροιμιῶδες παράδειγμα ἐμπαιγμοῦ καὶ περιφρονήσεως.

«Αὐτὸς δὲν εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς οἱ ἀσύνετοι καὶ μωροὶ περιεγελούσαμεν καὶ τὸν εἴχαμε καταστήσει ἐμπαικτικὴν παροιμίαν; Ἐνομίσαμεν ὅτι ὅλη του ἡ ζωὴ ἦτο μία τρέλλα, καὶ ὅτι ἡ τελευτή του ὑπῆρξε καταφρονεμένη καὶ ἄδοξος.

Ἀνόητοι καὶ ἄμυαλοι ποὺ ἤμεθα! Ἐθεωρούσαμεν τὸν τρόπον τῆς ζωῆς του σὰν τρέλλαν καὶ τὸν θάνατόν του ὡς αἶσχος καὶ ἀτιμίαν.

Πῶς ὅμως τώρα ἔχει καταταχθῇ μεταξὺ τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ, ἡ δὲ θέσις του καὶ ἡ κληρονομία του εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν ἁγίων;

Πῶς τώρα συγκατελέχθη μεταξὺ τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ καὶ πῶς ἔλαβε μερίδιον καὶ κληρονομίαν μεταξὺ τῶν ἁγίων;

Ἄρα ἡμεῖς ἐπλανήθημεν ἀπὸ τὸν δρόμον τῆς ἀληθείας, καὶ τὸ φῶς τῆς θείας δικαιοσύνης δὲν ἔλαμψεν εἰς ἡμᾶς. Ὁ δὲ ἥλιος τῆς πνευματικῆς γνώσεως δὲν ἀνέτειλεν δι’ ἡμᾶς.

Ἐπλανήθημεν λοιπὸν ἀπὸ τὸν δρόμον τῆς ἀληθείας, καὶ τὸ φῶς τῆς ἀρετῆς, ποὺ θὰ μᾶς ὠδηγεῖ νὰ κρίνωμεν μὲ δικαιοσύνην, δὲν μᾶς ἔρριψε τὴν λάμψιν του, καὶ ὁ ἥλιος τῆς σοφίας καὶ συνέσεως δὲν ἀνέτειλε δι’ ἠμᾶς.

Ἐχορτάσαμεν μέσα εἰς τοὺς δρόμους τῆς παρανομίας καὶ τῆς ἀπωλείας. Διήλθομεν χώρας ἐρήμους καὶ ἀδιαβάτους, ἀλλὰ τὸν δρόμον τοῦ Κυρίου δὲν τὸν ἐγνωρίσαμεν.

Ἐμείναμεν δὲ τυφλοί, διότι ἐχορτάσαμεν καὶ κατὰ κόρον ἀπηλαύσαμεν τοὺς δρόμους τῆς παρανομίας καὶ τῆς ἀπωλείας καὶ ἐβαδίσαμεν εἰς ἐρημιές, ποὺ ἦσαν ἀπάτητοι καὶ χωρὶς δρόμους, τὸν ἀσφαλῆ δὲ δρόμον τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου δὲν ἐγνωρίσαμεν.

Εἰς τί, λοιπόν, μᾶς ὠφέλησεν ἡ ὑπερηφάνειά μας; Κατὰ τί συνέβαλεν εἰς τὴν εὐτυχίαν μας ὁ πλοῦτος μετὰ τῆς ἀλαζονείας μας;

Τί μᾶς ὠφέλησεν ἡ ὑπερηφάνεια; Καὶ εἰς τί συνέβαλε καὶ ἔχει συντελέσει πρὸς βοήθειαν καὶ εὐτυχίαν μας ὁ πλοῦτος, τὸν ὁποῖον μὲ ἔπαρσιν καὶ καταφρόνησιν τῶν ἄλλων ἀπηλαύσαμεν καὶ κατεκτήσαμεν μὲ ἀλαζονικὴν ἀσυνειδησίαν;

Ὡς σκιὰ πλέον ἐπέρασαν ὅλα ἐκεῖνα καὶ ὡς μία φευγαλέα φήμη, ἡ ὁποία ἔρχεται, φεύγει καὶ λησμονεῖται.

Ἐκεῖνα ὅλα δὲν ὑπάρχουν τώρα καὶ ἐπέρασαν, ὅπως χάνεται ἡ σκιὰ καὶ σὰν ἀναγγελία εἰδήσεως, ποὺ ἀκούεται καὶ ἀμέσως φεύγει καὶ διαβαίνει γρήγορα.

Ὡσὰν πλοῖον, ποὺ διέρχεται τὸ κυματίζον νερὸ τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ ὁποίου ἴχνος τῆς διαβάσεώς του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ οὔτε δρόμος ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐπέρασεν ἡ καρίνα του ἀνάμεσα ἀπὸ τὰ κύματα.

Ἐπέρασαν ὅλα σὰν τὸ πλοῖον, ποὺ περνᾷ τὸ ἀναταρασσόμενον νερὸ τῆς τρικυμισμένης θαλάσσης, καὶ τοῦ ὁποίου, ὅταν διαβῇ καὶ περάσῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ κανεὶς ἴχνος τῆς διαβάσεώς του, οὔτε τὴν αὐλακιάν, ποὺ σὰν στενωπὸν διήνοιξεν ἡ καρίνα του ἐπὶ τῶν κυμάτων.

Ἢ ὡσὰν ἕνα πτηνόν, ὅταν πετᾷ καὶ διασχίζῃ τὸν ἀέρα, χωρὶς νὰ ἀφήνῃ κανένα ἴχνος τῆς πορείας του. Μὲ τὰ ἰσχυρὰ κινήματα τῶν πτερῶν του κτυπᾷ τὸν ἐλαφρὸν ἄνεμον, σχίζει αὐτὸν ὀρμητικῶς καὶ μὲ συριγμόν, κινεῖ τὰς πτέρυγάς του καὶ διέρχεται διὰ μέσου αὐτοῦ, καὶ ἔπειτα δὲν εὑρίσκεται πλέον κανένα σημεῖον τῆς διαβάσεώς του διὰ τοῦ ἀέρος.

Ἢ ἐπέρασαν σὰν τὸ πουλί, ποὺ ἐπέταξεν εἰς τὸν ἀέρα καὶ δὲν εὑρίσκεται κανὲν σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον νὰ συμπεραίνεται τὸ πέρασμά του, διὰ τοῦ κτυπήματος δέ, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ πεπλατυσμένου κάτω μέρους τῶν ποδῶν του δίδει σὰν διὰ μάστιγος εἰς τὸν ἐλαφρὸν ἀέρα, καὶ ὁ ὁποῖος διασχίζεται μὲ ὁρμὴν προκαλοῦσαν βοὴν καὶ θόρυβον, ἄνοιξε δρόμον καὶ διέτρεξεν αὐτὸν κινώντας τὰ πτερά του, καὶ ὕστερα ἀπὸ αὐτὸ δὲν εὑρέθη σημεῖον τῆς ἐπὶ τοῦ ἀέρος διαβάσεώς του.

Ἢ ὡσὰν βέλος, τὸ ὁποῖον ἐξετοξεύθη ἐναντίον ὠρισμένου στόχου καὶ διέσχισε κατ’ εὐθεῖαν γραμμὴν τὸν ἀέρα, ὁ ὁποῖος ὅμως μετὰ τὴν διάβασιν τοῦ βέλους ἐπανέρχεται εἰς τὴν προτέραν του κατάστασιν, ὥστε νὰ εἶναι ἄγνωστος ἡ δίοδος τοῦ βέλους.

Ἢ ἐπέρασαν, ὅπως γρήγορα περνᾷ ἕνα βέλος, ποὺ ἐρρίφθη εἰς στόχον, καὶ ἀφοῦ ἐσχίσθη ὁ ἀέρας πρὸς στιγμήν, ἀμέσως ἐπανῆλθεν εἰς τὴν προτέραν θέσιν του, ὥστε νὰ μὴ γνωρίζῃ κανεὶς ἀπὸ ποὺ ἐπέρασε τοῦτο.

Ἔτσι καὶ ἡμεῖς· ἐγεννήθημεν καὶ ἀπεθάνομεν καὶ κανένα σημεῖον ἀρετῆς δὲν ἔχομεν νὰ παρουσιάσωμεν. Κατεδαπανήσαμεν τὴν ζωὴν καὶ τὰς δυνάμεις μας εἰς τὴν κακίαν μας!»

Ἔτσι καὶ ἠμεῖς, μόλις ἐγεννήθημεν καὶ ἐφάνημεν εἰς τὴν γῆν, ἐξηφανίσθημεν ἀπὸ αὐτήν, καὶ σημεῖον μὲν ἀρετῆς δὲν ἀπεκτήσαμεν κανὲν διὰ νὰ τὸ ἐπιδείξωμεν τώρα, ἐφθείραμεν δὲ τὴν ζωήν μας καὶ κατεξωδεύσαμεν ὅλον τὸν ἑαυτόν μας εἰς τὴν κακίαν μας.

Ἡ ἐλπὶς τοῦ ἀσεβοῦς πρὸς εὐτυχίαν καὶ ἐπιτυχίαν ὁμοιάζει μὲ τὸ χνοῦδι, ποὺ τὸ παρασύρει ὁ ἄνεμος, μὲ τὴν λεπτὴν πάχνην, τὴν ὁποίαν καταδιώκει λαῖλαψ· μὲ τὸν καπνὸν ποὺ τὸν διασκορπίζει ὁ ἄνεμος. Ἡ μνήμη του ὁμοιάζει μὲ τὴν ἀνάμνησιν ἑνὸς διαβάτου, ὁ ὁποῖος διὰ μίαν μόνην ἡμέραν κατέλυσεν εἰς ξενοδοχεῖον καὶ κατόπιν ἔφυγεν.

Ναί· ἐπῆγε χαμένη ὅλη ἡ ζωή μας, διότι αὐτό, ποὺ ἐλπίζουν καὶ ἐπιδιώκουν οἱ ἀσεβεῖς, ὁμοιάζει σὰν τὸ χνούδι μερικῶν σπόρων καὶ καρπῶν, ποὺ τὸ παρασύρει ἐδῶ καὶ ἐκεῖ ὁ ἀέρας, καὶ σὰν τὴν λεπτὴν πάχνην, ποὺ τὴν διώχνει καὶ τὴν διασκορπίζει ἡ θύελλα, καὶ σὰν τὸν καπνόν, ποὺ διελύθη ἀπὸ τὸν ἄνεμον, καὶ σὰν τὴν ἀνάμνησιν κάποιου, ποὺ μίαν μόνον ἡμέραν τὸν ἐφιλοξενήσαμεν, καὶ χωρὶς νὰ τὸν γνωρίσωμεν καλά, ἔφυγε σὰν ξένος διαβάτης.

Οἱ δίκαιοι ὅμως ζοῦν αἰωνίως καὶ ἡ δικαία ἀνταμοιβή των εὑρίσκεται εἰς τὰ χέρια τοῦ Κυρίου. Ὁ Ὕψιστος πάντοτε φροντίζει δι’ αὐτοὺς εἰς τὴν παροῦσαν καὶ τὴν μέλλουσαν ζωήν.

Ἀπ’ ἐναντίας οἱ δίκαιοι ζοῦν αἰώνια, καὶ αἱ ἀμοιβαὶ διὰ τὴν ἀρετήν των εἶναι ἐξησφαλισμέναι καὶ φυλαγμένοι παρὰ τοῦ Κυρίου, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ ὁ Ὕψιστος φροντίζει καὶ προνοεῖ δι’ αὐτούς.

Διὰ τοῦτο καὶ θὰ λάβουν ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Κυρίου τὴν ἔνδοξον βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, τὸ βασιλικὸν διάδημα τοῦ αἰωνίου κάλλους. Διότι ὁ Κύριος μὲ τὴν προστατευτικὴν δεξιάν του θὰ τοὺς σκεπάσῃ καὶ μὲ τὸν ἀκατανίκητον βραχίονά του θὰ τοὺς ὑπερασπίσῃ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν των.

Διότι δὲ αἱ ἀμοιβαί των καὶ ὁ διὰ τὴν ἀρετὴν μισθός των φυλάσσονται ἀπὸ τὸν Κύριον, δι’ αὐτὸ θὰ λάβουν τὴν βασιλείαν τῆς δόξης καὶ μεγαλοπρεπείας καὶ τὸ ἐκπάγλου ὡραιότητος καὶ λαμπρότητος ἡγεμονικὸν στέμμα ἀπὸ αὐτὴν τὴν χεῖρα τοῦ Κυρίου. Θὰ τὸ λάβουν δὲ ἀσφαλῶς, διότι θὰ τοὺς σκεπάσῃ καὶ θὰ τοὺς προφύλαξῃ ἀπὸ κάθε κίνδυνον μὲ τὴν δεξιάν του χεῖρα καὶ θὰ τοὺς ὑπερασπίσῃ μὲ τὸν βραχίονά του κατὰ παντὸς ἐπιτιθεμένου ἐναντίον τῶν ἐχθροῦ.

Ὁ Κύριος θὰ λάβῃ ὡς πανοπλίαν του τὴν δικαίαν του ὀργὴν καὶ θὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς ὅπλα ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν του καὶ αὐτὰς τὰς δυνάμεις τῆς φύσεως.

Καὶ ὁποίαν ὑπεράσπισιν τῶν δικαίων θὰ κάμῃ! Θὰ πάρῃ ὡς πλήρη ὁπλισμόν του τὴν ζηλοτυπίαν του καὶ τὴν ἐκ ταύτης προκαλουμένην ὀργήν του, καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ὁπλίσῃ τὴν ἄψυχον κτίσιν, ἐξεγείρων καὶ αὐτὰ τῆς φύσεως τὰ στοιχεῖα, διὰ να ἀμυνθῇ κατὰ τῶν ἐπιτιθεμένων ἐχθρῶν.

Θὰ ἐνδυθῇ ὡς ἀκατανίκητον καὶ ἀδιαπέραστον θώρακα τὴν δικαιοσύνην καὶ θὰ φορέσῃ ὡς περικεφαλαίαν τὴν ἀντικειμενικὴν καὶ δικαίαν κρίσιν του.

Θὰ ἐνδυθῇ ὡς θώρακα τὴν δικαιοσύνην καὶ θὰ φορέσῃ ὡς περικεφαλαίαν τὴν ἀμερόληπτον καὶ ἐν πᾶσιν ἀλάνθαστον καὶ ἀληθῆ κρίσιν του.

Ὡς ἀσπίδα ἀκαταμάχητον θὰ ἐνδυθῇ τὴν ἁγιότητά του,

Θὰ πάρῃ σὰν ἀσπίδα, οἱονεὶ καλύπτουσαν ἐξ ὁλοκλήρου αὐτὸν καὶ καθιστῶσαν ἑαυτὸν ἀπρόσβλητον καὶ ἀκατανίκητον, τὴν ἁγιότητά του,

καὶ ὡς καλοακονισμένην ρομφαίαν θὰ χρησιμοποίησῃ τὴν δικαίον ὀργήν του. Μαζί του δὲ ἐναντίον τῶν παραφρόνων αὐτῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων θὰ πολεμήσουν ὅλαι αἱ δυνάμεις τῆς φύσεως.

θὰ τροχίσῃ δὲ σὰν κοπτερὰν σπάθην τὸν ἀδυσώπητον καὶ φοβερὸν θυμόν του, θὰ πολεμήσῃ δὲ μαζί του ἐξοντωτικῶς καὶ ὁ κόσμος ὁλόκληρος μὲ τὰ ἀγριεμένα στοιχεῖα του ἐναντίον τῶν ἀσεβῶν, ποὺ ἐκ τῆς ἀπιστίας των ἔγιναν παράφρονες.

Οἱ κεραυνοί, σὰν εὔστοχα ἀποτελεσματικὰ βλήματα, θὰ ἐκσφενδονισθοῦν ἐναντίον τῶν ἀσεβῶν, καὶ σὰν ἀπὸ καλοτεντωμένον τόξον, ἀνάμεσα ἀπὸ τὰ νέφη θὰ ἐκσφενδονισθοῦν καὶ θὰ πλήξουν τοὺς ἀσεβεῖς.

Καὶ θὰ κατευθυνθοῦν κατ’ αὐτῶν μὲ ἀλάνθαστον καὶ ἀκριβῆ σκόπευσιν ἐν εἴδει βλημάτων κεραυνοὶ καὶ σὰν ἀπὸ τόξον καλὰ τεντωμένον εἰς ἡμικύκλιον ἰσχυρὸν θὰ κτυπήσουν ἀπὸ τὰ σύννεφα ἐξοντωτικῶς τὸν στόχον τους.

Ὡσὰν ἀπὸ σφενδόνην θὰ ἐκσφενδονισθῇ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν πολλὴ καὶ μεγάλη χάλαζα, θὰ ἀγανακτήσῃ καὶ θὰ στραφῇ ἐναντίον των καὶ αὐτὸ τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης. Οἱ δὲ ποταμοί μὲ αἰφνιδίας πλημμύρας θὰ κατακλύσουν καὶ θὰ πνίξουν αὐτούς.

Καὶ σὰν ἀπὸ ἐκσφενδονιστικὴν λίθων μηχανὴν θὰ ριφθοῦν γεμᾶται θυμὸν κατ’ αὐτῶν χάλαζαι ὀγκώδεις, θὰ ὀργισθῇ δὲ ἐναντίον των καὶ τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης, μετὰ μανίας ὑψούμενον εἰς κύματα μεγάλα καὶ ἀσυγκράτητα, ἀλλὰ καὶ οἱ ποταμοὶ θὰ πλημμυρίσουν ἀπότομα καὶ ξαφνικά.

Ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀσεβῶν θὰ ἐκσπάσῃ ὑρμητικὸς ἄνεμος· καὶ φοβερὰ λαῖλαψ θὰ τοὺς λιχνίσῃ καὶ θὰ τοὺς διασκορπίσῃ πρὸς ὅλα τὰ σημεῖα. Ἡ παρανομία θὰ ἐρημώσῃ βέβαια, ὅλην τὴν γῆν καὶ ἡ κακουργία τῶν ἀσεβῶν θὰ ἀνατρέψῃ θρόνους ἀρχόντων ἐπὶ τῆς γῆς· ἀλλὰ αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ τέλος τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων.

Θὰ σηκωθῇ δὲ ἀνθιστάμενος κατ’ αὐτῶν ἄνεμος δυνατὸς καὶ σὰν ἰσχυρὰ καὶ θυελλώδης πνοὴ ἀέρος θὰ τοὺς λιχνίσῃ, διασκορπίζουσα αὐτοὺς ὡς ἄχυρον. Καὶ ἡ παρανομία των θὰ ἐρημώσῃ ὅλην τὴν γῆν, καὶ ἡ εἰς τὰ κακὰ ἔργα των ἐκδηλουμένη πονηρία των θὰ ἀνατρέψῃ τοὺς θρόνους τῶν βασιλέων καὶ τῶν ἰσχυρῶν.

Ἀκούσατε λοιπὸν αὐτά, βασιλεῖς, καὶ συνετισθῆτε. Μάθετε καλὰ σεῖς οἱ δικασταὶ ὅλης τῆς οἰκουμένης.

Ἀφοῦ λοιπὸν ἐπικρέμαται ὁ κίνδυνος τοῦ να ἀνατραποῦν θρόνοι βασιλικοὶ καὶ ἀρχοντικοί, ἀκούσατε τὰ πρὸ παντὸς σεῖς, ὦ βασιλεῖς, καὶ συνετισθῆτε. Μάθετέ τα σεῖς, ποὺ εἶσθε δικασταὶ τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ ὁλοκλήρου τῆς οἰκουμένης.

Ἀκούσατε σεῖς, οἱ ὁποῖοι κυριαρχεῖτε εἰς τοὺς λαοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι ἀλαζονεύεσθε διὰ τὴν ἐξουσίαν, ποὺ ἔχετε ἐπάνω εἰς πλήθη ἐθνῶν.

Ἀνοίξατε τὰ αὐτιά σας καὶ ἀκούσατε σεῖς, ποὺ ἐξουσιάζετε καὶ κυβερνᾶτε πλήθη ἀνθρώπων, καὶ ὅσοι καυχᾶσθε καὶ ὑπερηφανεύεσθε διὰ τοὺς λαοὺς τῶν ἐθνῶν σας.

Μάθετε ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου ἔχει δοθῇ εἰς σᾶς ἡ ἐξουσία, καὶ ἡ κυριαρχία σας ἐπάνω εἰς τοὺς λαοὺς ἀπὸ τὸν Ὕψιστον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξετάσῃ καὶ θὰ ἐλέγξῃ τὰ ἔργα σας καὶ θὰ ἐρευνήσῃ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις σας.

Εἶναι δὲ ἀνάγκη να ἀνοίξετε τὰ αὐτιά σας καὶ να συνετισθῆτε, διότι ἡ ἐπικράτησις καὶ δύναμις, τὴν ὁποίαν ἔχετε ἐπὶ τῶν λαῶν, σᾶς ἐδόθη ἀπὸ τὸν Κύριον, καὶ ἡ ἐξουσία, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖτε ἐπ’ αὐτῶν, σᾶς ἐδόθη ἀπὸ τὸν Ὕψιστον. Αὐτὸς λοιπὸν θὰ ἀνακρίνῃ καὶ θὰ ἐξετάσῃ ἐπακριβῶς τὰ ἔργα σας καὶ θὰ ἐρευνήσῃ τὰς σκέψεις καὶ ἀποφάσεις σας.

Θὰ σᾶς ἐλέγξῃ, διότι ἂν καὶ εἶσθε ὑπηρέται τοῦ ἰδικοῦ του βασιλείου, δὲν ἐκρίνατε καὶ δὲν ἐδικάσατε ὀρθῶς. Δὲν ἐτηρήσατε τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν ἐβαδίσατε οὔτε ἐζήσατε σύμφωνα μὲ τὸ θεῖον θέλημα.

Θὰ σᾶς ὑποβάλῃ δὲ εἰς ἀνάκρισιν ἀκριβῆ, διότι, ἐνῶ σεῖς ὑπήρξατε ὑπηρέται τοῦ βασιλικοῦ του κράτους καὶ τῆς ἰδικῆς του ἐπὶ τοῦ παντὸς κυριαρχίας, δὲν ἐκρίνατε ὀρθῶς καὶ δὲν ἀπεδώκατε δικαιοσύνην, οὔτε ἐφυλάξατε τὸν θεῖον νόμον, οὔτε ἐβαδίσατε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Φρικτὴ καὶ ταχεῖα θὰ ἐπιπέσῃ ἐναντίον σας ἡ τιμωρία, διότι τρομερὰ πάντοτε καὶ αἰφνίδια εἶναι ἡ τιμωρία τῶν παρανόμων ἀρχόντων.

Καὶ θὰ σᾶς ἐπέλθῃ ἡ καταδίκη καὶ τιμωρία μὲ τρόπον φρικτὸν καὶ γρήγορον, διότι γίνεται αὐστηρὰ καὶ ἀδυσώπητος ἡ δίκη ἐκείνων, ποὺ ὑπερέχουν καὶ κυβερνοῦν.

Διότι οἱ ἄσημοι καὶ ἁπλοϊκοὶ ἄνθρωποι εἶναι ἄξιοι συγγνώμης καὶ ἐλέους ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἄρχοντες ὅμως θὰ κριθοῦν καὶ θὰ δικασθοῦν μὲ αὐστηρότητα.

Διότι ὁ ἄσημος καὶ ἀφανής, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐδόθη καμμία ἐξουσία καὶ κανὲν ἀξίωμα, εἶναι ἄξιος τῆς συγγνώμης καὶ τοῦ ἐλέους του Θεοῦ· οἱ λαβόντες ὅμως δύναμιν καὶ ἐξουσίαν θὰ ἐξετασθοῦν καὶ θὰ κριθοῦν μὲ αὐστηρότητα.

Διότι δὲν θὰ ὑποστείλῃ τὸ πρόσωπόν του ὁ Δεσπότης τοῦ σύμπαντος, οὔτε θὰ ὑποσταλῇ πρὸ τοῦ μεγέθους τῆς ἐξουσίας τῶν ἀρχόντων. Διότι αὐτὸς ἐδημιούργησε καὶ τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους καὶ αὐτὸς ἐπίσης προνοεῖ δι’ ὅλους.

Ναί· ὁποιονδήποτε ἀξίωμα καὶ ἂν ἔχουν, θὰ κριθοῦν αὐστηρῶς, διότι ὁ δεσπότης καὶ ἐξουσιαστὴς πάντων δὲν θὰ ὑποσταλῇ καὶ δὲν θὰ φοβηθῇ ἄνθρωπον, ὀσονδήποτε ἐπίσημον καὶ ἰσχυρόν, οὔτε θὰ ἐντραπῇ καὶ θὰ λογαριάσῃ οἰονδήποτε ἀξίωμα καὶ μεγαλεῖον, διότι αὐτὸς ἐποίησε καὶ τὸν μικρὸν καὶ ἄσημον, αὐτὸς ἔκαμε καὶ τὸν ἐπίσημον καὶ μεγάλον καὶ μὲ τὸν αὐτὸν τρόπον προνοεῖ δ’ ὅλους.

Αὐστηρὰ καὶ λεπτομερὴς ἔρευνα καὶ ἐξέτασις ἐπιφυλάσσεται διὰ τοὺς ἰσχυρούς.

Καὶ ναὶ μὲν ἐξ ἴσου φροντίζει δι’ ὅλους, διὰ τοὺς ἔχοντας ὅμως δύναμιν καὶ ἐξουσίαν ἐπιφυλάσσεται ἀνάκρισις καὶ ἐξέτασις αὐστηρά.

Πρὸς σᾶς λοιπόν, ὦ ἄρχοντες τῆς γῆς, ἀπευθύνονται οἱ λόγοι μου αὐτοί, διὰ νὰ μάθετε τὴν ἀληθινὴν σοφίαν καὶ νὰ μὴ παραπέσετε εἰς τοὺς δρόμους τῆς παρανομίας.

Πρὸς σᾶς λοιπόν, ὦ ἄρχοντες καὶ βασιλεῖς, ἀπευθύνονται οἱ λόγοι μου, διὰ νὰ μάθετε σύνεσιν καὶ πᾶσαν δικαιοσύνην, ὥστε νὰ μὴ παρεκτραπῆτε καὶ πέσητε ἔξω.

Διότι ὅσοι μὲ εὐσέβειαν ἐτήρησαν τὸ ἅγιον θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ γίνουν ἅγιοι. Καὶ ὅσοι ἐδιδάχθησαν καὶ ἀπεδέχθησαν τὴν θείαν σοφίαν, θὰ εὔρουν καὶ θὰ ἔχουν ἀπολογίαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως.

Διότι, διὰ νὰ δικαιωθῇ κανείς, δὲν ἀρκεῖ νὰ κατέχῃ ἀξίωμά τι, ἀλλ’ ἐκεῖνοι ποὺ ἐφύλαξαν μὲ εὐλάβειαν τὰ ὅσια καὶ ἅγια παραγγέλματα τοῦ ἁγίου Θεοῦ, αὐτοὶ καὶ θὰ ἁγιασθοῦν καὶ θὰ γίνουν ὅσιοι· καὶ ἐκεῖνοι ποὺ διὰ τῆς τηρήσεως ταύτης τὰ ἐδιδάχθησαν καὶ τὰ ἔζησαν, αὐτοὶ καὶ θὰ εὔρουν ἀπολογίαν εὐπρόσδεκτον ἀπὸ τὸν Κριτήν.

Ἄς ἀνάψῃ, λοιπόν, εἰς σᾶς ἡ ἐπιθυμία τῶν λόγων μου αὐτῶν. Ποθήσατε τὴν σοφίαν μου καὶ δι’ αὐτῆς θὰ παιδαγωγηθῆτε καὶ θὰ μορφωθῆτε.

Ἀφοῦ λοιπὸν τοιαῦται συνέπειαι πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν, ἐπιθυμήσατε τὰ θεόπνευστα λόγια μου, ποθήσατε τὰ καὶ θὰ διδαχθῆτε ἀπὸ αὐτὰ παιδαγωγούμενοι καὶ ἀποκτῶντες πολύτιμον καὶ αἰωνίαν ἠθικὴν μόρφωσιν.

Λαμπρὰ καὶ αἰωνία εἶναι ἡ σοφία. Μὲ εὐκολίαν γίνεται ἀντιληπτὴ καὶ κατανοητή, ἀπὸ ὅσους τὴν ἀγαποῦν. Καὶ εὔκολα ἀνευρίσκεται ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ τὴν ἀναζητοῦν.

Ὁμιλῶ ἐγὼ ἡ Σοφία. Εἶναι δὲ ἡ Σοφία λαμπρὰ καὶ ἀπαστράπτουσα καὶ ἐλευθέρα ἀπὸ κάθε πλάνην καὶ σκιάν. Εἶναι ἄνθος τῆς ἀληθείας, ποὺ δὲν μαραίνεται ποτέ. Καὶ εὔκολα γίνεται ὁρατὴ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀγαποῦν, καὶ εὑρίσκεται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν ποθοῦν.

Καταφθάνει αὐτούς, ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ τὴν γνωρίσουν καὶ τὴν κατανοήσουν.

Αὐτοὺς ποὺ τὴν ἐπιθυμοῦν, τοὺς προφθάνει ἡ ἰδία, ὥστε πρώτη αὐτὴ καθιστᾷ γνωστὸν τὸν ἑαυτόν της εἰς αὐτούς.

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὸ γλυκοχάραμα, ἀπὸ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ἀνατολὴν τῆς ζωῆς του προσέρχεται πρὸς αὐτήν, δὲν θὰ κοπιάσῃ, διότι ἡ θεία σοφία θὰ στήσῃ τὴν ἔδραν της εἰς τὰς πύλας τοῦ οἴκου του.

Ὅποιος ἐσηκώθη πολὺ πρωῒ διὰ νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ ἀνεύρῃ αὐτήν, δὲν θὰ κοπιάσῃ, διότι θὰ τὴν εὑρῃ νὰ κάθεται εἰς τὴν πόρταν του.

Τὸ νὰ σκέπτεται κανεὶς καὶ μελετᾷ αὐτὴν εἶναι δεῖγμα μεγάλης συνέσεως. Καὶ ἐκεῖνος ποὺ ἀγρυπνεῖ διὰ τὴν ἀπόκτησίν της, πολὺ γρήγορα θὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὰς καταθλιπτικὰς μερίμνας καὶ θὰ ἔχῃ εἰρηνικὴν τὴν ζωήν.

Εἶναι δὲ τόσον εὔκολος καὶ πρόχειρος ἡ εὕρεσις τῆς Σοφίας, διότι καὶ μόνον τὸ νὰ τὴν σκέπτεται κανεὶς καὶ νὰ μὴ τὴν λησμονῇ εἶναι τελεία φρόνησις καὶ πολὺ μεγάλος βαθμὸς συνέσεως, καὶ ὁποῖος ἠγρύπνησε, διὰ νὰ τὴν ἀποκτήσῃ, πολὺ γρήγορα θὰ τὴν εὕρῃ καὶ θὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν ἀγωνιώδη φροντίδα νὰ τὴν ἀναζητῇ.

Ἡ ἴδια ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ περιέρχεται ἐδῶ καὶ ἐκεῖ καὶ ἀναζητεῖ τοὺς ἀξίους της. Ὁλόλαμπρη καὶ εὐμενὴς παρουσιάζεται εἰς τοὺς δρόμους τῆς ζωῆς των, καὶ εἰς κάθε σκέψιν των τοὺς βοηθεῖ πάντοτε.

Θὰ ἀπαλλαγῇ δὲ οὗτος ἀπὸ τὴν φροντίδα αὐτήν, διότι ἡ Σοφία γυρίζει παντοῦ ἀναζητοῦσα ἐκείνους, ποὺ εἶναι ἄξιοί της, καὶ ὅταν τοὺς συναντᾷ εἰς τοὺς δρόμους καὶ εἰς τὴν πορείαν τῆς καθημερινῆς των ζωῆς, τοὺς παρουσιάζεται μὲ εὐμένειαν καὶ εὔνοιαν πολλὴν καὶ τοὺς παραστέκεται βοηθὸς εἰς κάθε σκέψιν καὶ ἀπασχόλησιν τοῦ νοῦ των.

Διότι ἀρχὴ τῆς κατὰ Θεὸν σοφίας εἶναι ἡ εἰλικρινὴς ἐπιθυμία τῆς μορφώσεως, φροντὶς δὲ καὶ σκοπός, εἰς τὸν ὁποῖον κατατείνει ἡ παιδεία, εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

Μόνον ὅμως εἰς τοὺς ἀξίους καὶ προετοιμασμένους συμπεριφέρεται ἔτσι ἡ Σοφία. Καθ’ ὅσον ἀρχὴ τῆς σοφίας εἶναι ἡ σφοδρὰ καὶ εἰλικρινὴς ἐπιθυμία νὰ μορφωθῇ κανεὶς παιδαγωγούμενος ὑπὸ τῆς Σοφίας. Ἐπιδίωξις δὲ τῆς παιδαγωγίας ταύτης εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς αὐτήν (τὴν Σοφίαν).

Τῆς ἀγάπης δὲ ἐκδήλωσις εἶναι ἡ τήρησις τῶν νόμων τῆς θείας σοφίας. Ἡ προσεκτικὴ δὲ τήρησις τῶν θείων νόμων εἶναι ἡ βεβαία ἐγγύησις τῆς πέραν τοῦ τάφου ἀθανασίας.

Ἡ ἀγάπη δὲ αὐτὴ δὲν συνίσταται μόνον εἰς λόγια, ἀλλ’ εἶναι ἡ τήρησις τῶν νόμων τῆς ἀληθινῆς καὶ θείας Σοφίας, ἡ προσεκτικὴ δὲ τήρησις τῶν νόμων τούτων εἶναι καὶ ἐξασφάλισις τῆς ἀφθάρτου ζωῆς μετὰ θάνατον.

Ἡ δὲ ἀθανασία κάμνει τὸν ἄνθρωπον νὰ εὑρίσκεται πάντοτε πλησίον τοῦ αἰωνίου Θεοῦ.

Ἡ ἀφθαρσία δὲ καὶ ἀθανασία πλησιάζει τὸν ἄνθρωπον πρὸς τὸν Θεόν, ὁ Ὁποῖος μόνος καὶ ἐξ ἑαυτοῦ εἶναι ἄφθαρτος καὶ ἀθάνατος.

Ἄρα ἡ εἰλικρινὴς ἐπιθυμία καὶ ἡ ἀπόκτησις τῆς θείας σοφίας ἀνεβάζουν τὸν ἄνθρωπον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.

Ἐκ τῶν λεχθέντων λοιπὸν ἕπεται, ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῆς Σοφίας καὶ ἡ προσπάθεια πρὸς ἀπόκτησιν αὐτῆς ἀνεβάζει τὸν ἄνθρωπον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.

Ἐὰν λοιπὸν σεῖς, ἄρχοντες τῶν λαῶν, εὐχαριστῆσθε εἰς θρόνους καὶ εἰς σκῆπτρα, τιμήσατε καὶ ἀγαπήσατε τὴν θείαν σοφίαν, διὰ νὰ βασιλεύσετε εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἐὰν λοιπὸν ἀρέσκεσθε εἰς τοὺς θρόνους καὶ εἰς τὰ σκῆπτρα τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας, ὦ ἄρχοντες καὶ κυβερνῆται τῶν λαῶν, τιμήσατε τὴν Σοφίαν, διὰ νὰ βασιλεύσητε αἰωνίως καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν παροῦσαν προσωρινὴν ζωήν.

Τί δὲ εἶναι αὐτὴ ἡ σοφία καὶ πῶς ἔγινε, θὰ σᾶς τὸ ἀναγγείλω καὶ δὲν θὰ κρύψω ἀπὸ σᾶς τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ θὰ φέρω αὐτὰ εἰς φῶς ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς δημιουργίας, θὰ καταστήσω φανερὰν τὴν γνῶσιν αὐτῆς καὶ δὲν θὰ ἀντιπαρέλθω τὴν θείαν ἀλήθειαν.

Τί δὲ εἶναι ἡ Σοφία καὶ πῶς ἔγινε, ποία δηλαδὴ εἶναι ἡ ἀρχή της, θὰ σᾶς τὸ ἐκθέσω καὶ δὲν θὰ σᾶς ἀποκρύψω μυστηριώδεις καὶ ἀγνώστους ἀληθείας, ἀλλὰ θὰ ἐρευνήσω καταλεπτῶς ὅλα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τῆς γεννήσεώς της καὶ θὰ φέρω εἰς φῶς τὴν περὶ αὐτῆς γνῶσιν καὶ δὲν θὰ παρατρέξω ἀπροσέκτως τὴν ἀλήθειαν.

Δὲν θὰ συμπεριπατήσω οὔτε θὰ συναναστραφῶ μὲ ἄνθρωπον, ποὺ τὸν λυώνει ὁ φθόνος, διότι αὐτὸς δὲν θέλει νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐπικοινωνίαν καὶ σχέσιν μὲ τὴν σοφίαν.

Ναί· ὅλην τὴν περὶ Σοφίας γνῶσιν θὰ τὴν κάμω φανερὰv καὶ δὲν θὰ κρύψω τίποτε. Δὲν θὰ κάμω συντροφιὰν καὶ δὲν θὰ μιμηθῶ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει λειώσει ἀπὸ τὸν φθόνον καὶ ἐκ ζηλοτυπίας κατακρατεῖ μυστικὰς τὰς γνώσεις του, διότι αὐτός, μὲ ὅλον ὅπου ἐπιδιώκει διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ φαίνεται σοφώτερος, κρατῶν τὴν σοφίαν διὰ τὸν ἑαυτόν του, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Σοφίαν.

Τὸ πλῆθος τῶν κατὰ Θεὸν σοφῶν εἶναι ἀσφάλεια καὶ σωτηρία διὰ τὸν κόσμον. Ὁ δὲ κατὰ Θεὸν συνετὸς βασιλεὺς ἀποτελεῖ ἐγγύησιν τῆς σταθερότητος τοῦ λαοῦ του.

Ὄχι δὲ οἱ σοφοί, οἱ κατακρατοῦντες τὴν σοφίαν, ἀλλὰ τὸ πλῆθος τῶν πράγματι σοφῶν, ποὺ κάνουν ἐπικοινωνοὺς τῆς σοφίας των καὶ τοὺς ἄλλους, αὐτοὶ εἶναι σωτηρία τοῦ κόσμου, καὶ βασιλεὺς φρόνιμος ἀποτελεῖ στερέωμα καὶ εὐδαιμονίαν τοῦ λαοῦ του.

Ὥστε παιδαγωγηθῆτε καὶ μορφωθῆτε μὲ τὰ λόγια τῆς σοφίας μου καὶ θὰ ἀποκομίσετε μεγάλην ὠφέλειαν.

Ὥστε λάβετε μόρφωσιν καὶ παιδαγωγίαν ἀπὸ τὰ λόγια μου καὶ θὰ ἀποκομίσητε πραγματικὴν ὠφέλειαν.

Καὶ ἐγώ, ποὺ σᾶς ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶμαι ἄνθρωπος θνητός, ὅμοιος καὶ ἴσος μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Ἀπόγονος τοῦ πρώτου ἀνθρώπου, ποὺ ἐπλάσθη ἀπὸ τὸ χῶμα. Εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρός μου ἔλαβα τὴν ἀνθρωπίνην σάρκα καὶ μορφήν,

Καὶ ἐγώ, ὁ βασιλεὺς Σολομών, εἶμαι ὡσαύτως θνητὸς ἄνθρωπος, ἴσος πρὸς ὅλους καὶ ἀπόγονος τοῦ πρωτοπλάστου, ποὺ ἔγινε ἀπὸ τῆς γῆς τὸ χῶμα. Καὶ μέσα εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητέρας μου διεμορφώθην εἰς σῶμα καὶ διεπλάσθην, ὅπως πελεκᾷ ὁ γλύπτης τὸ ἄγαλμα.

Εἰς δεκάμηνον χρονικὸν διάστημα ἐπῆρα τὴν σταθερὰν μορφὴν τοῦ ἀνθρώπου μέσα εἰς τὸ μητρικὸν αἷμα ἀπὸ τὸ σπέρμα τοῦ ἀνδρός, κατὰ τὴν ἠδονικὴν σαρκικὴν συνάντησιν ἐπὶ κλίνης.

Διεπλάσθην δὲ εἰς χρόνον δέκα μηνῶν σεληνιακῶν, ἀφοῦ ἔπηξα καὶ ἐστερεοποιήθην μὲ αἷμα ἀπὸ σπέρμα ἀνδρὸς καὶ ἡδονήν, ἡ ὁποία ἦλθε μαζὶ μὲ ὕπνον.

Καὶ ἐγώ, ὅταν ἐγεννήθην, ἔσπασα μὲ τὸ κλάμα μου τὸν κοινὸν ἀέρα, τὸν ὁποῖον καὶ ἀνέπνευσα. Ἔπεσα καὶ εὑρέθην εἰς τὴν ὁμοίαν μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους γῆν. Ἀφῆκα τὴν πρώτην φωνὴν ὁμοίαν πρὸς τὴν τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ ἔκλαια, ὅπως ἐκεῖνοι.

Καὶ ὅταν δὲ ἐγεννήθην, εἰσέπνευσα καὶ ἐγὼ τὸν ἴδιον ἀέρα, ποὺ εἶναι κοινὸς δι’ ὅλους, καὶ κατέπεσα ἀπὸ τὴν μητρικὴν κοιλίαν εἰς τὴν γῆν, ποὺ ἔχει τὰ ἴδια βάσανα δι’ ὅλους· καὶ ἦλθα, ἀφοῦ ἀφῆκα τὸ κλάμα ὡς πρώτην φωνήν, ἡ ὁποία εἶναι ἴδια εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

Ἀνετράφην, ὅπως οἱ ἄλλοι, τυλιγμένος εἰς τὰ σπάργανα καὶ μὲ τὰς φροντίδας τῶν ἄλλων.

Μέσα εἰς σπάργανα ἐτράφην καὶ μὲ φροντίδας τῶν ἄλλων ἐμεγαλωσα.

Κανείς, οὔτε καὶ ὁ βασιλεὺς ἀκόμη, δὲν ἐπῆρε διαφορετικὴν ἀρχὴν τῆς γεννήσεως καὶ τῆς ὑπάρξεώς του.

Δὲν εἶναι δὲ παράδοξον τὸ ὅτι ἐγὼ ὁ Σολομὼν ἐπέρασα ἀπὸ τὰ σπάργανα καὶ ἀπὸ τὴν περίθαλψιν ἄλλων, διότι κανεὶς ἀπὸ τοὺς βασιλεῖς δὲν ὑπῆρξε ποὺ νὰ ἔχῃ διαφορετικὴν τὴν ἀρχὴν τῆς γεννήσεώς του.

Μία καὶ ἡ αὐτὴ εἶναι ἡ εἴσοδος ὅλων τῶν ἀνθρώπων εἰς τὴν ζωήν, ἡ ἰδία δὲ ἔξοδος ἐπιφυλάσσεται δι’ αὐτούς, ὁ θάνατος.

Ἕνας δὲ τρόπος εἰσόδου εἰς τὴν ζωὴν ὑπάρχει δι’ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, καθὼς καὶ ἡ ἔξοδος ἀπὸ αὐτὴν διὰ τοῦ θανάτου εἶναι ἡ ἴδια δι’ ὅλους.

Γνωρίζω, λοιπόν, τὴν εἴσοδόν μου εἰς τὸν κόσμον, ὅπως καὶ τὴν ἔξοδόν μου ἀπὸ αὐτόν. Προσηυχήθην εἰς τὸν Θεόν, ἐζήτησα σοφίαν καὶ σύνεσιν καὶ μοῦ ἐδόθη. Τὸν παρεκάλεσα, καὶ ἦλθεν εἰς ἐμὲ πνεῦμα σοφίας.

Διότι λοιπὸν ἐγνώρισα ὅτι, παρὰ τὸ βασιλικόν μου ἀξίωμα, ἤμην ἐξ ὁλοκλήρου ὅμοιος πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀνθρώπους, δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ προσηυχήθην καὶ μοῦ ἐδόθη σύνεσις. Ἐπεκαλέσθην τὸν Θεὸν καὶ μοῦ ἦλθε Πνεῦμα καὶ χάρισμα Σοφίας.

Αὐτὴν ἐπροτίμησα ἀπὸ βασιλικὰ σκῆπτρα καὶ θρόνους καὶ ἐμπρὸς εἰς αὐτὴν ὡς ἕνα τίποτε ἐθεώρησα τὰ πλούτη τοῦ κόσμου.

Προετίμησα τὴν Σοφίαν ἀπὸ βασιλικὰ σκῆπτρα καὶ θρόνους καὶ ἔκρινα ὅτι ὁ πλοῦτος δὲν ἀξίζει τίποτε ἐν συγκρίσει πρὸς αὐτήν.

Οὔτε πρὸς ἀνεκτίμητον ἀδάμαντα δὲν παρομοίωσα αὐτήν, διότι ὅλος ὁ χρυσὸς ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν σοφίαν εἶναι σὰν λίγη ἄμμος, καὶ ὁ ἄργυρος ὡσὰν λάσπη θεωρεῖται ἐνώπιον αὐτῆς.

Οὔτε ἐθεώρησα ὅμοιον πρὸς αὐτὴν πολύτιμον λίθον ὀσονδήποτε ἀνεκτίμητον, διότι ὅλος ὁ χρυσὸς τοῦ κόσμου ἀπέναντι αὐτῆς δὲν εἶναι παρὰ ὀλίγη ἄμμος, καὶ ὁ ἄργυρος ἐμπρὸς εἰς αὐτὴν θὰ λογαριασθῇ ὅσον καὶ ἡ λάσπη.

Τὴν ἔχω ἀγαπήσει περισσότερον καὶ ἀπὸ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ὑγείαν καὶ ἀπὸ τὸ κάλλος. Τὴν ἐπροτίμησα περισσότερον καὶ ἀπὸ τὸ φῶς. Διότι εἰς τὴν πραγματικότητα τὸ φῶς, ποὺ ἀκτινοβολεῖ ἡ σοφία, εἶναι ἄσβεστον καὶ αἰώνιον.

Παραπάνω ἀπὸ τὴν σωματικὴν ὑγείαν καὶ εὐμορφίαν ἠγάπησα αὐτὴν καὶ ἐπροτίμησα νὰ τὴν ἔχω ἀντὶ ἅλλου φωτός, διότι τὸ φεγγοβόλημά της εἶναι διαρκὲς καὶ ἀκοίμητον καὶ δὲν σβήνει ποτέ.

Ἀλλὰ μαζῆ μὲ τὴν σοφίαν ἦλθαν εἰς ἐμὲ καὶ ὅλα μαζῆ τὰ ἀγαθά. Διότι εἰς τὰ χέρια αὐτῆς ὑπάρχει ἀνυπολόγιστος πλοῦτος.

Παρὰ τὸ ὅτι δὲ περιεφρόνησα καὶ πλούτη καὶ δόξαν δι’ αὐτήν, ὅμως μαζὶ μὲ αὐτὴν μοῦ ἦλθαν ὅλα τὰ ἀγαθὰ καὶ εἰς τὰ χέρια της ἔφερεν ἀναρίθμητον πλοῦτον.

Ηὐφράνθην δὲ εἰς ὅλα τὰ ὑλικὰ καὶ πνευματικὰ ἀγαθά, διότι ἡ σοφία προπορεύεται καὶ αὐτὰ τὴν ἀκολουθοῦν. Πρὶν δὲ ἀποκτήσω τὴν σοφίαν, δὲν ἐγνώριζα ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ μήτηρ ὅλων τούτων τῶν ἀγαθῶν.

Ἐνῷ δὲ προτήτερα περιεφρόνουν τὰ ἀγαθὰ αὐτά, τώρα ἐχάρηκα πολὺ δι’ ὅλα ταῦτα, διότι ἡ Σοφία κυβερνᾷ καὶ αὐτὰ καὶ προηγεῖται αὐτῶν, δὲν ἤξευρα δὲ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ μητέρα, ἡ ὁποία τὰ γεννᾷ.

Μὲ ἁγνότητα καὶ πρὸς καθαροὺς σκοποὺς ἔμαθα τὴν σοφίαν· χωρὶς φθόνον τὴν μεταδίδω. Δὲν ἀποκρύπτω τὸν ἀνεκτίμητον αὐτῆς πλοῦτον.

Τὴν ἔμαθα λοιπὸν χωρὶς δόλον καὶ ἰδιοτέλειαν. Δὲν τὴν ἐζήτησα δηλαδὴ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἀποκτήσω δι’ αὐτῆς πλούτη καὶ κοσμικὰ ἀγαθά. Καὶ τὴν μεταδίδω δι’ αὐτὸ ἀφθόνως καὶ πλουσιοπαρόχως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καὶ δὲν κρύπτω τὸν πλοῦτον της ἀπὸ κανένα.

Ἡ σοφία εἶναι ἀνεξάντλητος θησαυρὸς διὰ τοὺς ἀνθρώπους, τὸν ὁποῖον αὐτοί, ὅταν καταλλήλως καὶ προθύμως χρησιμοποιοῦν, συνάπτουν φιλίαν πρὸς τὸν Θεόν, διότι αὐτοσυνιστῶνται καὶ γίνονται δεκτοὶ ἀπὸ αὐτὸν χάρις εἰς τὰς μεγάλας δωρεάς, τὰς ὁποίας ἔχουν λάβει διὰ τῆς ὀρθῆς παιδείας.

Φανερώνω δὲ τὸν πλοῦτον της εἰς ὅλους, διότι ἡ Σοφία εἶναι διὰ τοὺς ἀνθρώπους θησαυρὸς ἀνεξάντλητος, τὸν ὁποῖον ὅσοι ἐπωφελήθησαν, προσείλκυσαν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν φιλίαν, συστηθέντες εἰς αὐτὸν διὰ τὰς δωρεὰς καὶ χαρίτας, ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴν μόρφωσιν καὶ παιδαγωγίαν, τὴν ὁποίαν αὕτη παρέχει.

Εὔχομαι δὲ νὰ μοῦ δώσῃ ὁ Θεὸς ἱκανότητα νὰ ἐκφράσω τὸν θαυμασμόν μου διὰ τὴν σοφίαν, καὶ μὲ εὐγνωμοσύνην νὰ ἐνθυμοῦμαι πάντοτε τὰς δωρεὰς τοῦ Θεοῦ, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ὁδηγὸς καὶ χορηγὸς τῆς σοφίας, ὁ παιδαγωγὸς καὶ διορθωτὴς τῶν σοφῶν.

Εἴθε δὲ νὰ μοῦ δώσῃ ὁ Θεὸς νὰ ὁμιλῶ σύμφωνα μὲ τὴν ἀληθῆ γνῶσιν, νὰ ἔχω δὲ σκέψεις ἰσαξίας πρὸς ἐκεῖνα, πού μοῦ ἔχουν δοθῆ. Ζητῶ δὲ ταῦτα ἀπὸ τὸν Θεόν, διότι Αὐτὸς εἶναι ὁ ὁδηγὸς τῆς σοφίας καὶ τῶν σοφῶν διορθωτὴς καὶ καθοδηγητής.

Διότι εἰς τὰ χέρια αὐτοῦ εὑρισκόμεθα καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι μας, ἡ σύνεσίς μας ὅπως καὶ ἡ ἐπιστήμη τῶν διαφόρων ἔργων.

Καὶ εἶναι καὶ τῆς σοφίας ὁδηγὸς καὶ καθοδηγητὴς τῶν σοφῶν, διότι εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς χειρός του εἴμεθα καὶ ἠμεῖς καὶ τὰ λόγια μας καὶ ὅλη ἡ φρόνησις καὶ σύνεσίς μας, καθὼς καὶ ἡ ἐπιστήμη τῶν ὅσων ἐργαζόμεθα.

Αὐτὸς μοῦ ἔχει δώσει τὴν ἀληθῆ γνῶσιν τῶν ὄντων, ὥστε νὰ γνωρίσω πῶς συνεστήθη ὁ κόσμος καὶ πῶς ἐνεργοῦν τὰ ἐπὶ μέρους στοιχεῖα τῆς φύσεως.

Διακηρύττω ταῦτα, διότι αὐτὸς ἔδωκε καὶ εἰς ἐμὲ τὴν ἐλευθέραν πλάνης ἀληθῆ γνῶσιν τῶν ὅσων ὑπάρχουν, ὥστε νὰ γνωρίζω πῶς ἔγινε καὶ συνίσταται ὁ κόσμος καὶ πῶς ἐνεργοῦν τὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως·

Νὰ γνωρίσω τὴν ἀρχήν, τὸ μέσον καὶ τὸ τέλος τῶν χρόνων, τὴν ἀλλαγήν τοῦ ἠλιοστασίου καὶ τὰς μεταβολὰς τῶν ἐποχῶν τοῦ ἔτους.

νὰ γνωρίζω δηλαδὴ τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ τέλος καὶ τὸ μέσον τοῦ χρόνου, τὸν καθορισμὸν τῶν μηνῶν διὰ τῆς πορείας τῶν ἄστρων· νὰ γνωρίζω τῶν ἡλιοστασίων τὰς ἀλλαγὰς καὶ τὰς μεταβολὰς τῶν ἐποχῶν,

Τοὺς κύκλους τῶν ἐτῶν καὶ τὰς θέσεις τῶν ἀστέρων.

τοὺς κύκλους τοῦ ἔτους καὶ τὰς θέσεις τῶν ἀστέρων,

Τὰς φύσεις τῶν ζώων, τὰ ἔνστικτα τῶν θηρίων τὰς ὁρμὰς τῶν ἀνέμων, τοὺς διαλογισμοὺς τῶν ἀνθρώπων, τὰς διαφοράς, ποὺ ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν φυτῶν καὶ τὰς δυνάμεις τῶν ριζῶν.

τὰς φύσεις καὶ τὰ διάφορα γένη τῶν ζώων καὶ τὰ ἄγρια ἔνστικτα τῶν θηρίων, τὰς βιαίας πνοὰς τῶν ἀνέμων καὶ τὰς σκέψεις τῶν ἀνθρώπων, τὰς διαφορὰς τῶν φυτῶν καὶ τὰς φαρμακευτικὰς ἰδιότητας τῶν ριζῶν.

Χάρις εἰς τὴν θείαν σοφίαν ἐγὼ ἐγνώρισα ὅλα τὰ ἀπόκρυφα καὶ φανερὰ ὄντα καὶ τὰς ἰδιότητας αὐτῶν. Ἡ σοφία, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ μηδενὸς ἐδημιούργησε καὶ κατευθύνει τὰ πάντα, μὲ ἐδίδαξε αὐτά.

Ἐγνώρισα ἀκόμη ὅσα εἶναι κρυμμένα, ἀλλὰ καὶ ὅσα εἶναι φανερά, διότι μὲ ἐδίδαξεν ἡ Σοφία, ἡ ὁποία μετὰ τέχνης ἀπαραμίλλου ἐποίησε τὰ πάντα.

Αὐτὴ δὲ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ ἔχει πνεῦμα ἀπολύτου νοήσεως, ἅγιον, μοναδικὸν εἰς τὸν οὐράνιον καὶ ἐπίγειον κόσμον, πολυτρόπων ἐνεργειῶν, ἄϋλον, εὐκίνητον, ἀπειρομέγεθες, ἀμόλυντον, σαφές, ἀπρόσβλητον καὶ ἄτρωτον ἀπὸ οἰανδήποτε ἀτέλειαν. Διεισδυτικόν, εὐεργετικόν, πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπερνικᾷ ὅλα τὰ ἐμπόδια καὶ ἀγαπᾷ πάντοτε τὸ ἀγαθόν.

Εἶναι δὲ ἡ Σοφία τεχνῖτις τελεία, διότι εἶναι ἐν αὐτῇ πνεῦμα σκεπτόμενον, ὅλον νοῦς, πνεῦμα ἅγιον, γέννημα μοναδικόν, μὲ πολλὰς ἐνεργείας καὶ δωρεάς, ἀυλὸν καὶ λεπτόν, εὐκίνητον, εὐφραδὲς καὶ εὔλαλον, καθαρὸν παντὸς μολυσμοῦ, εὐκρινές, ἀπαθὲς καὶ ἀπρόσβλητον ἀπὸ πᾶσαν βλάβην, πνεῦμα ποὺ ἀγαπᾷ νὰ ἐνεργῇ τὸ ἀγαθὸν καὶ νὰ βλέπῃ αὐτὸ ἐργαζόμενον καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, διαπεραστικὸν καὶ πανταχοῦ καὶ εἰς πάντα διεισδῦον, ὑπ’ οὐδενὸς κωλύματος παρεμποδιζόμενον, εὐεργετικόν,

Αὐτὸ εἶναι φιλάνθρωπον, σταθερόν, ἀλάθητον, ἀπὸ καμμίαν δὲν πιέζεται μέριμναν, παντοδύναμον, ἐποπτεύει καὶ κατευθύνει τὰ πάντα. Εἰσχωρεῖ εἰς ὅλα τὰ πνεύματα ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων, τὰ νοερά, τὰ καθαρά, τὰ λεπτότατα.

φιλάνθρωπον, σταθερὸν καὶ μὴ ὑποκείμενον εἰς μεταβολὰς καὶ παλιμβουλίας, οὔτε εἰς σφάλματα καὶ ἀμφιταλαντεύσεις, ἐλεύθερον μεριμνῶν καὶ φροντίδων, παντοδύναμον, ἐπιβλέπει καὶ ἐπισκοπεῖ ὅλα, εἰσχωρεῖ καὶ διεισδύει εἰς ὅλα τὰ πνεύματα, ποὺ εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου νόες, ἀπηλλαγμένα ἀπὸ πᾶσαν παχυλότητα, καθαρὰ καὶ λεπτότατα.

Ἡ σοφία ἔχει τὴν ἀπόλυτον ἐξ ἑαυτῆς κίνησιν, ἀπείρως ἀνωτέρα ἀπὸ κάθε τι, τὸ ὁποῖον κινεῖται εἰς τὴν γῆν καὶ τὸν οὐρανόν. Χάρις εἰς τὴν ἀπόλυτον αὐτῆς καθαρότητα εἰσδύει καὶ προχωρεῖ διὰ μέσου ὅλων τῶν ἐπιγείων καὶ τῶν οὐρανίων προσώπων καὶ πραγμάτων.

Ἔχει δὲ τοιαύτην διεισδυτικὴν δύναμιν, διότι ἀπὸ οἰανδήποτε ἄλλην κίνησιν ἡ Σοφία εἶναι πιὸ εὐκίνητος, διαβαίνει δὲ καὶ προχωρεῖ διὰ μέσου ὅλων τῶν πραγμάτων λόγῳ τῆς καθαρότητος αὐτῆς ἀπὸ κάθε στοιχεῖον ὕλης, ποὺ θὰ τὴν καθιστᾷ παχεῖαν καὶ ἀδιαχώρητον.

Διότι αὐτὴ εἶναι πνοή, τρόπον τινά, τοῦ παντοδυνάμου Θεοῦ, ὁλοκάθαρον ἀπαύγασμα τῆς δόξης τοῦ παντοκράτορος. Διὰ τοῦτο τίποτε τὸ μολυσμένον δὲν ὑπεισέρχεται εἰς αὐτὴν καὶ δὲν τὴν μολύνει.

Ναί· ἡ Σοφία διαβαίνει διὰ μέσου ὅλων, διότι εἶναι πνοὴ καὶ λεπτότατον φύσημα τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ καὶ καθαρὰ ἀπόρρευσις ἀπὸ τὴν δόξαν τοῦ Παντοκράτορος· δι’ αὐτὸ δὲ καὶ τίποτε τὸ ἀκάθαρτον καὶ μιασμένον δὲν πίπτει καὶ δὲν παρεισέρχεται εἰς αὐτήν.

Αὐτὴ εἶναι τὸ φωτεινὸν ἀπαύγασμα τοῦ θείου, ἀμεταβλήτου, αἰωνίου φωτός· ὁλοκάθαρον κάτοπτρον τῆς ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ, εἰκὼν καὶ ἔκφρασις τῆς ἀγαθότητας τοῦ Θεοῦ.

Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν κάτι ἀκάθαρτον νὰ πλησιάσῃ καὶ νὰ πέσῃ εἰς αὐτήν, διότι τοῦτο εἶναι σκοτεινὸν καὶ δυσῶδες, ἡ Σοφία δὲ εἶναι ἀκτινοβολία τοῦ αἰωνίου φωτός, καθαρὸς καὶ πάσης κηλῖδος ἀπηλλαγμένος καθρέπτης τῆς δυνάμεως καὶ ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ καὶ εἰκὼν τῆς ἀγαθότητός του. Μὲ ἄλλας λέξεις, ἡ Σοφία εἶναι φῶς ἐκ φωτὸς καὶ εἰκών, ποὺ δεικνύει ἐν ἑαυτῇ ἐπακριβῶς τὴν οὐσίαν καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ ἐξ οὗ ἀπορρέει Θεοῦ.

Καὶ ἐνῷ εἶναι μία μόνον, δύναται νὰ κάμῃ τὰ πάντα ὡς παντοδύναμος. Μένει καθ’ ἑαυτὴν ἀναλλοίωτος καὶ ἀνακαινίζει τὰ πάντα. Ἀπὸ γενεὰς εἰς γενεὰν μεταβαίνει καὶ ἐνθρονίζεται εἰς ψυχὰς ὁσίας. Παιδαγωγεῖ καὶ μορφώνει φίλους Θεοῦ καὶ προφήτας.

Καίτοι δὲ εἶναι μία, δύναται τὰ πάντα καὶ παραμένουσα ἒν ἑαυτῇ ἄφθαρτος καὶ ἀναλλοίωτος ξανακαινουργώνει ὅλα, ποὺ εἶναι φθαρτὰ καὶ δὲν μένουν ἀμετάβλητα, ὅπως παραμένει αὐτή, καὶ διὰ μέσου τῶν γενεῶν εἰς ψυχὰς ἀφωσιωμένας καὶ εὐλαβεῖς μεταβαίνουσα, μορφώνει καὶ δημιουργεῖ φίλους τοῦ Θεοῦ καὶ προφήτας.

Κανένα ἄλλο λογικὸν ὂν δὲν ἀγαπᾷ ὁ Θεός, εἰμὴ μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συγκατοικεῖ μὲ τὴν θείαν σοφίαν.

Φέρει τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Σοφίας, διότι κανένα ἄλλον δὲν ἀγαπᾷ ὁ Θεὸς παρὰ ἐκεῖνον, ποὺ συνοικεῖ μὲ τὴν Σοφίαν καὶ δὲν χωρίζεται ποτὸ ἀπὸ αὐτήν.

Αὐτὴ εἶναι ὠραιοτέρα καὶ λαμπροτέρα ἀπὸ τὸν ἥλιον, ἀνωτέρα ἀπὸ ὅλα τὰ ἀστρικὰ σύμπαντα, συγκρινομένη δὲ πρὸς τὸ φῶς ὑπερέχει καὶ προηγεῖται ἀπὸ αὐτό.

Τοῦτο δέ, διότι ἡ Σοφία εἶναι ὡραιοτέρα ἀπὸ τὸν ἥλιον καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀστερισμούς· συγκρινομένη δὲ πρὸς τὸ φῶς, εὑρίσκεται ἀνωτέρα καὶ μπροστὰ ἀπὸ αὐτό.

Διότι τὸ μὲν ὑλικὸν φῶς τὸ διαδέχεται ἡ νύκτα· κανένα ὅμως σκότος καὶ καμμία σκιὰ κακίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ κυριαρχήσῃ εἰς τὴν θείαν σοφίαν.

Διότι τὸ φῶς τὸ ἡλιακὸν διαδέχεται ἡ νύκτα, τὴν Σοφίαν ὅμως δὲν τὴν κατανικᾷ ἡ κακία, τοῦ φωτός της δὲν ὑπερισχύει ποτὲ τὸ σκότος τῆς πλάνης καὶ τῆς ἁμαρτίας.

Ἡ θεία σοφία ἐπεκτείνει μετὰ δυνάμεως τὴν κυριαρχίαν της ἀπὸ τὸ ἕνα ἄκρον τοῦ κόσμου ἕως τὸ ἄλλο, καὶ διοικεῖ τὰ πάντα μὲ εὐεργετικὴν καλωσύνην καὶ ἀγαθότητα.

Ἐκτείνει τὴν ἐπίδρασίν της μετὰ δυνάμεως ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς οἰκουμένης μέχρι τοῦ ἄλλου καὶ κυβερνᾷ τὰ σύμπαντα εὐεργετικῶς καὶ μὲ καλωσύνην,

Αὐτὴν ἐγὼ ἠγάπησα μὲ ὅλην μου τὴν δύναμιν. Τὴν ἀνεζήτησα ἀπὸ αὐτὰ ἀκόμα τὰ νεανικά μου χρόνια. Ἐπεθύμησα νὰ τὴν λάβω σύζυγόν μου. Ἔγινα ἐραστὴς τοῦ κάλλους της.

Αὐτὴν θερμῶς ἠγάπησα καὶ μετὰ πόθου τὴν ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς νεότητός μου καὶ ἐπεθύμησα νὰ τὴν πάρω σύζυγόν μου καὶ ἔγινα ἐραστὴν τῆς καλλονῆς της.

Ἡ αἰωνία συμβίωσίς της μετὰ τοῦ Θεοῦ κάμνει νὰ ἀκτινοβολῇ ἡ εὐγένεια τῆς καταγωγῆς της. Ὁ Κύριος καὶ Δεσπότης τοῦ σύμπαντος τὴν ἔχει ἀγαπήσει προαιωνίως καὶ τὴν ἀγαπᾷ πάντοτε.

Δοξάζει καὶ τιμᾷ τὴν εὐγενῆ καταγωγήν της συζῶσα μετὰ τοῦ Θεοῦ ἀχωρίστως, καὶ ὁ δεσπότης τῶν ὅλων τὴν ἠγάπησε.

Αὐτὴ κατέχει πλήρως εἰς βάθος καὶ πλάτος τὴν ἄπειρον γνῶσιν τοῦ Θεοῦ καὶ χειραγωγεῖ πρὸς αὐτὴν τοὺς ἀνθρώπους. Αὐτὴ ἐπιλέγει τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ὁ Θεὸς δημιουργεῖ.

Τὴν ἠγάπησε δέ, διότι εἶναι μεμυημένη εἰς τὴν παγγνωσίαν καὶ πανσοφίαν τοῦ Θεοῦ, καὶ κατὰ τὴν δημιουργίαν, ἐξ ὅλων τῶν σχεδίων τῆς ἀπείρου διανοίας του, ἐξέλεξε τὰ καλῶς λίαν γενόμενα ἔργα αὐτοῦ.

Ἐὰν ὁ πλοῦτος εἶναι διὰ τὸν βίον πολὺ ἐπιθυμητὸν ἀγαθόν, πόσῳ μᾶλλον ἡ σοφία εἶναι τιμιώτερον καὶ πολὺ περισσότερον ἐπιθυμητὸν ἀγαθόν, ἡ σοφία ἡ ὁποία κατεργάζεται πάντα τὰ ἀγαθά;

Πόσον δὲ πολύτιμος εἶναι ἡ Σοφία, καταφαίνεται ἐκ τῆς συγκρίσεως αὐτῆς πρὸς ὅλα τὰ θεωρούμενα ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀγαθά. Οὕτως, ἐὰν ὁ πλοῦτος εἶναι ἀπόκτημα ἐπιθυμήτον κατὰ τὴν ἐπίγειον ζωήν, τὶ ὑπάρχει ἄλλο πλουσιώτερον ἀπὸ τὴν Σοφίαν, ἡ ὁποία κατορθώνει ὅλα;

Ἐὰν ἡ διάνοια καὶ ἡ σύνεσις τῶν ἀνθρώπων ἐργάζεται ἀγαθά, πόσῳ μᾶλλον ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ τεχνῖτις, ποὺ κατεργάζεται ὅλα γενικῶς τὰ καλὰ ἔργα;

Ἐὰν δὲ ἡ σύνεσις καὶ ἀνθρωπίνη εὐφυΐα κάμνῃ ἔργα θαυμαστά, ποῖον ἀπὸ τὰ δημιουργήματα εἶναι περισσότερον ἀπὸ αὐτὴν ἐπιδέξιον καὶ ποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καλύτερος ἀπὸ αὐτὴν κατασκευαστὴς καὶ δημιουργός;

Ἐὰν δὲ κανεὶς ἐπιθυμῇ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν δικαιοσύνην, τὴν ἀρετήν, ἂς σκεφθῇ ὅτι οἱ καρποὶ τῆς σοφίας εἶναι ἀκριβῶς αἱ ἀρεταί. Διότι αὐτὴ διδάσκει τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν σύνεσιν, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀνδρείαν, ἀρετὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο χρησιμώτερον εἰς τὸν βίον τῶν ἀνθρώπων.

Καὶ ἐὰν κανεὶς ἀγαπᾷ τὴν δικαιοσύνην καὶ ἠθικὴν τελειότητα, ἂς μὴ λησμονῇ ὅτι οἱ κόποι της καὶ τὰ κατορθώματα τῶν προσπαθειῶν καὶ ἐνεργειῶν της εἶναι αἱ ἀρεταί· διότι αὕτη διδάσκει τελείως τὴν ἐγκράτειαν καὶ σύνεσιν, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀπτόητον γενναιότητα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα κανὲν ἄλλο δὲν εἶναι χρησιμώτερον εἰς τὸν βίον τῶν ἀνθρώπων.

Ἐπιθυμεῖ κανεὶς πολλὴν γνῶσιν καὶ πεῖραν; Ἂς σκεφθῇ, ὅτι ἡ σοφία γνωρίζει τὰ ἀρχαῖα, προβλέπει καὶ προαναγγέλλει τὰ μέλλοντα, κατέχε καλῶς τοὺς πολυπλόκους καὶ δυσνοήτους λόγους, τὰς λύσεις τῶν γριφωδῶν φράσεων. Γνωρίζει ἀκριβῶς καὶ προαναγγέλλει μεγάλα καὶ μικρά, θαυμαστὰ πάντοτε, γεγονότα. Ὅπως ἐπίσης διαδοχὰς ἐποχῶν καὶ χρόνων.

Ἐὰν δὲ κανεὶς ποθῇ πλουσίαν πεῖραν καὶ μάθησιν, ἂς ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ Σοφία γνωρίζει τὰ ὁσονδήποτε παλαιά, συμπεραίνει δὲ καὶ αὐτὸ τὸ μέλλον· γνωρίζει τοὺς μετ’ εὐστροφίας περιπεπλεγμένους λόγους καὶ τὰς λύσεις καὶ τῶν δυσκολωτέρων αἰνιγμάτων γνωρίζει, προτοῦ συμβοῦν, τὰ σημεῖα καὶ τὰ καταπληκτικὰ θαύματα καὶ ποίαν ἔκβασιν καὶ πῶς θὰ συμβοῦν τὰ γεγονότα τῶν ἐποχῶν καὶ τῶν χρόνων.

Ἔκρινα, λοιπόν, ἐγὼ ὀρθὸν καὶ ἀπεφάσισα αὐτὴν νὰ πάρω ὡς σύντροφον τῆς ζωῆς μου, διὰ νὰ ζήσω μαζῆ της ὅλον μου τὸν βίον, διότι γνωρίζω καλὰ ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι πολύτιμος σύμβουλός μου εἰς κάθε καλόν, ὅπως ἐπίσης θαρραλέα προτροπὴ καὶ παρηγορία εἰς τὰς φροντίδας καὶ τὰς λύπας τῆς ζωῆς.

Μετὰ σκέψιν λοιπὸν ὥριμον ἀπεφάσισα νὰ πάρω τὴν Σοφίαν μαζί μου σύντροφον τῆς ζωῆς μου, διὰ νὰ συζῶ μετ’ αὐτῆς, διότι ἐγνώρισα ὅτι θὰ μοῦ εἶναι σύμβουλος ἀγαθῶν ἔργων, ἐνίσχυσις δὲ καὶ παρηγορία εἰς τὰς φροντίδας καὶ λύπας μου.

Χάρις εἰς αὐτὴν καὶ διὰ μέσου αὐτῆς θὰ ἀποκτήσω δόξαν μεταξὺ τοῦ λαοῦ, ἐκτίμησιν δὲ καὶ ὑπόληψιν μεταξὺ τῶν πρεσβυτέρων ἀπὸ αὐτὴν ἀκόμη τὴν νεότητά μου.

Παίρνοντας δὲ αὐτὴν σύζυγόν μου θὰ ἔχω ἐξ αἰτίας τῆς δόξαν καὶ ἐκτίμησιν εἰς τὸν πολὺν λαὸν καὶ τιμὴν μεταξὺ τῶν γεροντοτέρων ἐγὼ ὁ νέος.

Χάρις εἰς αὐτὴν θὰ ἀποκτήσω ὀξύτητα διανοίας καὶ εὐθύτητα κρίσεως εἰς τὰς δίκας, ἐνώπιον δὲ τῶν μεγάλων τῆς γῆς θὰ εἶμαι ἀξιοθαύμαστος.

Χάρις εἰς αὐτὴν θὰ εὑρεθῶ μὲ ὀξεῖαν ἀντίληψιν καὶ εὐθεῖαν κρίσιν κατὰ τὰς διαφόρους δίκας καὶ θὰ θαυμάζωμαι ἐπὶ παρουσία προσώπων ἰσχυρῶν καὶ θαυμαστῶν.

Ὅταν σιωπῶ, θὰ μὲ περιμένουν νὰ ὁμιλήσω· καὶ ὅταν ἐγὼ θὰ ὁμιλῶ, θὰ μὲ προσέχουν. Καὶ ὅταν παρατείνω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ πολύ, ἐκεῖνοι θὰ θέτουν τὸ χέρι των εἰς τὸ στόμα των, δηλοῦντες ὅτι πρὲπει ὅλοι νὰ σιωπήσουν, διὰ νὰ μὲ ἀκούσουν.

Καθ’ ὃν χρόνον θὰ σιωπῶ, θὰ μὲ περιμένουν νὰ ὁμιλήσω, καὶ ὅταν θὰ ὁμιλῶ, θὰ μὲ ἀκούουν προσεκτικά, ἐὰν δὲ παρατείνω τὸν λόγον μου πέραν τοῦ συνήθους ὁρίου, θὰ βάζουν μετὰ προδήλου ἐνδιαφέροντος τὸ χέρι εἰς τὸ στόμα των ἐπιβάλλοντες ἡσυχίαν εἰς πάντα τυχὸν ἀνυπόμονον.

Χάρις εἰς αὐτὴν θὰ ἀποκτήσω τὴν ἀθανασίαν καὶ θὰ ἀφήσω αἰωνίαν μνήμην εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν ὕστερα ἀπὸ ἐμέ.

Θὰ ἀποκτήσω ἐξ αἰτίας αὐτῆς τὴν ἀθανασίαν εἰς τὸν μέλλοντα βίον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παροῦσαν ζωὴν θ’ ἀφήσω αἰωνίαν ἀνάμνησιν εἰς ἐκείνους, ποὺ θὰ ζήσουν μετ’ ἐμέ.

Ἀπὸ αὐτὴν φωτιζόμενος καὶ χειραγωγούμενος θὰ διοικήσω λαούς, ἔθνη δὲ ξένα θὰ ὑποταχθοῦν εἰς ἐμέ.

Θὰ διοικήσω καλῶς λαούς, καὶ ἔθνη θὰ ὑποταχθοῦν ἀγογγύστως εἰς ἐμέ.

Φοβεροὶ δὲ καὶ σκληροὶ τύραννοι θὰ μὲ φοβοῦνται, καὶ μόνον τὸ ὄνομά μου ὅταν ἀκούουν. Μεταξὺ τοῦ λαοῦ θὰ εἶμαι καὶ θὰ φαίνομαι εὐμενὴς καὶ εὐεργετικός, εἰς δὲ τοὺς πολέμους ἀνδρεῖος.

Θὰ μὲ φοβοῦνται δὲ τύραννοι φρικτοὶ καὶ τρομεροί, ὅταν ἀκούσουν ἁπλῶς καὶ μόνον τὸ ὄνομά μου, θὰ φανῶ δὲ καλὸς καὶ ἀγαθὸς εἰς τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ καὶ κατὰ τὸν πόλεμον θὰ δειχθῶ ἀνδρεῖος.

Ὅταν ἐπιστρέφω εἰς τὸν οἶκον μου, θὰ ἀναπαύωμαι εἰρηνικὸς καὶ χαρούμενος πλησίον της. Διότι ἡ συναναστροφὴ μὲ τὴν σοφίαν δὲν ἔχει καμμίαν πικρίαν, καὶ ἡ συμβίωσις μὲ αὐτὴν δὲν προκαλεῖ καμμίαν λύπην καὶ θλῖψιν. Ἀλλὰ, τοὐναντίον, φέρει εὐφροσύνην καὶ χαράν.

Ἀφοῦ δὲ μετὰ τὰς ἀπασχολήσεις τοῦ βασιλικοῦ ἀξιώματός μου εἰσέλθω εἰς τὸ σπίτι μου, θὰ ἀναπαυθῶ πλησίον της καὶ θὰ ἡσυχάσω, διότι ἡ μετ’ αὐτῆς συναναστροφὴ δεv προκαλεῖ πικρίαν καὶ ἡ ζωὴ μαζὶ μὲ αὐτὴν δὲν προξενεῖ κανένα πόνον, ἀλλὰ τοὐναντίον δίδει εὐφροσύνην καὶ χαράν.

Αὐτὰ ἐσκέφθην ἐπανειλημμένως ἀπὸ μέσα μου, καὶ μὲ σοβαρότητα τὰ ἐμελέτησα μὲ τὴν διάνοιαν καὶ τὴν καρδίαν μου, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὴν μετὰ τῆς σοφίας ἕνωσιν καὶ συμβίωσιν ὑπάρχει ἡ ἀθανασία,

Τὰ πλεονεκτήματα καὶ προσόντα ταῦτα τῆς Σοφίας συλλογισθεὶς μέσα μου καὶ μετὰ φροντίδος πολλῆς καὶ ἀπορροφήσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ μου σκεφθείς, ὅτι ἡ ἀθανασία συγγενεύει καὶ ἔχει σχέσιν στενὴν μὲ τὴν Σοφίαν,

εἰς τὴν φιλίαν της ἡ ἁγνὴ τέρψις, εἰς τοὺς κόπους τῶν χειρῶν της ἀνεξάντλητος ὁ πλοῦτος, εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν μετ’ αὐτῆς σχέσεων ὑπάρχει ἡ σύνεσις, δόξα δὲ εἰς τὴν συμμετοχὴν καὶ ἀποδοχὴν τῶν λόγων της. Ταῦτα, λοιπόν, ἀφοῦ ἐσκέφθην ἐγύριζα καὶ ἀναζητοῦσα αὐτήν, διὰ νὰ λάβω ὡς σύζυγόν μου εἰς ὅλον τὸ διάστημα τῆς ζωῆς μου.

καὶ ὅτι εἰς τὴν μετ’ αὐτῆς φιλίαν ἐνυπάρχει ἀγαθὴ καὶ ἅγια εὐφροσύνη καὶ εὐτυχία, πλοῦτος δὲ ἀνεξάντλητος καὶ ἄφθαρτος εἰς τὰ ἔργα καὶ τοὺς κόπους τῶν χειρῶν της· σκεφθεὶς ἐπίσης ὅτι μεταδίδεται φρόνησις καὶ σύνεσις ἐκ τῆς πνευματικῆς γυμνασίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται κανεὶς κατὰ τὴν μετ’ αὐτῆς συναναστροφὴν καὶ συνομιλίαν, καὶ ὅτι ὑπάρχει καὶ δόξα εἰς τήν, ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς λόγους καὶ τὴν διδασκαλίαν της, ἐγύριζα παντοῦ ζητῶν νὰ ἀνεύρω αὐτήν, ὅπως τὴν λάβω ὡς ἀχώριστον σύντροφόν μου.

Ἀπὸ αὐτῆς ἀκόμη τῆς παιδικῆς μου ἡλικίας ἤμην εὐφυής, ἔλαβα δὲ ὡς δῶρον ἀπὸ τὸν Θεὸν ψυχὴν ἀγαθήν·

Ἤμουν δὲ νέος εὐφυὴς καὶ ἔλαβον ὡς θεῖον λαχνὸν ψυχὴν μὲ ἀγαθὰς κλίσεις.

μᾶλλον δέ, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἤμουν ἀγαθός, ἦλθα εἰς σῶμα ἄρτιον καὶ ἀκηλίδωτον.

Ἢ διὰ νὰ ἐκφρασθῶ καλύτερον ἐπειδὴ εἶχα διαθέσεις καὶ κλίσεις ἀγαθάς, ἦλθον εἰς σῶμα σχετικῶς καθαρόν, ἀρτιμελὲς καὶ ἐλεύθερον μολύσματός τινος.

Ἐπειδὴ δὲ ἐγνώρισα καλά, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἀποκτήσῃ κανεὶς τὴν σοφίαν, ἐὰν ὁ Θεὸς δὲν τοῦ τὴν δώσῃ - καὶ αὐτὸ εἶναι τεκμήριον συνέσεως, τὸ νὰ γνωρίζῃς ἀπὸ ποιὸν προέρχεται αὐτὴ ἡ δωρεά, - ἐπλησίασα τὸν Κύριον καὶ τὸν παρεκάλεσα μὲ ὅλην μου τὴν καρδίαν καὶ εἶπα·

Ἐπειδὴ δὲ ἐκαταλαβα ὅτι δὲν θὰ γίνω κάτοχος τῆς Σοφίας, ἐὰν δὲν μοῦ τὴν δώσῃ ὁ Θεός· καὶ αὐτὸ δέ, δηλαδὴ τὸ νὰ καταλάβω ἀπὸ ποῖον παρέχεται τὸ χάρισμα τῆς Σοφίας, ἦτο σημεῖον καὶ φωτισμὸς Σοφίας, ἀπηυθύνθην εἰς τὸν Κύριον καὶ τὸν παρεκάλεσα ταπεινῶς καὶ εἶπα πρὸς Αὐτὸν μὲ ὅλην μου τὴν καρδιά.

Θεὲ τῶν προγόνων μου, Κύριε τοῦ ἐλέους, σὺ ὁ ὁποῖος διὰ μόνου τοῦ λόγου σου ἐδημιούργησες τὰ σύμπαντα

Θεὲ τῶν πατέρων μου καὶ Κύριε τοῦ ἐλέους, ὁ ὁποῖος ἐποίησας τὰ πάντα διὰ μόνου τοῦ προστακτικοῦ λόγου σου

καὶ μὲ τὴν θείαν σου σοφίαν ἔπλασες τὸν ἄνθρωπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἔδωσες τὸ προσὸν νὰ εἶναι κύριος ὅλων τῶν δημιουργημάτων σου,

καὶ ὁ ὁποῖος διὰ τῆς Σοφίας σου κατεσκεύασες τὸν ἄνθρωπον διὰ νὰ δεσπόζῃ καὶ κυριαρχῇ ἐπὶ τῶν κτισμάτων, τὰ ὁποῖα ἔγιναν ἀπὸ Σέ,

νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ κυβερνᾷ τὸν κόσμον μὲ ἀφοσίωσιν πρὸς σὲ καὶ μὲ δικαιοσύνην πρὸς τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ ἐκδίδῃ κατὰ τὰς δίκας δικαίας ἀποφάσεις μὲ εὐθύτητα καὶ ἀντικειμενικότητα καρδίας,

καὶ νὰ κυβερνᾷ τὸν κόσμον μὲ ἀφοσίωσιν εἰς Σὲ καὶ μὲ δικαιοσύνην καὶ μὲ εὐθύτητα καὶ ἀνιδιοτέλειαν καρδίας νὰ κρίνῃ καὶ νὰ δικάζῃ·

δός μου τὴν σοφίαν, ἡ ὁποία παρακάθεται εἰς θρόνον κοντὰ εἰς τὸν ἰδικόν σου θρόνον καὶ μὴ μὲ ἀποδοκιμάσῃς ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν δούλων σου.

δός μου τὴν Σοφίαν, ἡ ὁποία κάθηται μαζί σου παρὰ τὸν θρόνον σου, καὶ μὴ μὲ ἀποδοκιμάσῃς ἀπὸ τοὺς δούλους σου.

Διότι ἐγὼ εἶμαι ἰδικός σου δοῦλος, υἱὸς τῆς ἰδικῆς σου δούλης, τῆς μητρός μου. Ἄνθρωπος ἀδύνατος, τοῦ ὁποίου ὁ βίος εἶναι βραχὺς ἐπὶ τῆς γῆς, μικρὸς καὶ ἀδύνατος εἰς ὀρθὰς κρίσεις καὶ εἰς τὴν γνῶσιν τῶν ἰδικῶν σου νόμων.

Σὲ παρακαλῶ δὲ νὰ μὴ μὲ ἀπορρίψης ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν παιδιῶν σου, διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι δοῦλος σοῦ καὶ παιδὶ τῆς δούλης σου, ἄνθρωπος ἀδύνατος καὶ μὲ ὀλιγοχρόνιον ζωὴν καὶ πολὺ μικρὸς εἰς τὸ να κατανοῶ τὴν δικαιοσύνην καὶ τοὺς θείους νόμους.

Καὶ ἐάν, ἔστω, ὑπάρξῃ κανεὶς τέλειος μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, ὅταν ἀπὸ αὐτὸν ἀπρυσιάζῃ ἡ σοφία σου, εἶναι ἕνα τίποτε ἐνώπιον σοῦ καὶ ἐνώπιον τῶν ὀρθοφρονούντων ἀνθρώπων.

Ναί· εἶμαι ἀδύνατος καὶ ὑστερῶ εἰς τὸ νὰ κρίνω ὀρθῶς καὶ κατὰ τοὺς νόμους σου, διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει κανεὶς τέλειος μεταξὺ τῶν ἀπογόνων τῶν ἀνθρώπων, ὅταν ἀπουσιάζῃ ἡ ἀπὸ σοῦ Σοφία, δὲν θὰ ὑπολογισθῇ οὗτος ἄξιος εἰς τίποτε.

Σύ, μὲ ἐξέλεξες ὡς βασιλέα τοῦ λαοῦ σου, μὲ κατέστησες δικαστὴν μεταξὺ τῶν υἱῶν σου καὶ τῶν θυγατέρων σου.

Σὺ μὲ ἐπροτίμησες καὶ μὲ ἐδιάλεξες νὰ γίνω βασιλεὺς τοῦ λαοῦ σου καὶ δικαστὴς τῶν Ἰσραηλιτῶν, ποὺ εἶναι αὐτοὶ ἐξαιρετικῶς μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐθνῶν παιδιά σου καὶ θυγατέρες σου.

Σὺ εἶπες νὰ ἀνοικοδομήσω ναὸν εἰς τὸ ἅγιόν σου ὄρος καὶ θυσιαστήριον εἰς τὴν πόλιν, ὅπου ἔστησες τὴν σκηνήν σου, ὅμοιον πρὸς τὴν ἅγιον Σκηνὴν τοῦ Μαρτυρίου σου, τὴν ὁποίαν ἀπ’ ἀρχῆς σὺ εἶχες προετοιμάσει.

Μὲ διέταξες νὰ οἰκοδομήσω ναὸν ἐπὶ τοῦ ὄρους του ἁγίου σου καὶ θυσιαστήριον εἰς τὴν πόλιν Σιών, ὅπου κατεσκήνωσας καὶ κατοικεῖς, ἀντίγραφον καὶ ἀπομίμησιν τῆς ἁγίας σκηνῆς, τὴν ὁποίαν εἶχες προετοιμάσει ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς δημιουργίας.

Μαζῆ μὲ σὲ εἶναι πάντοτε ἡ σοφία, ἡ ὁποία ἐγνώριζεν ἀπολύτως καὶ γνωρίζει ὅλα τὰ ἔργα σου, καὶ ἡ ὁποία ἦτο παροῦσα, ὅταν σὺ ἐκ τοῦ μηδενὸς ἐδημιουργοῦσες τὸν κόομον, καὶ ἐγνώριζε τί εἶναι εὐάρεστον ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν σου καὶ σύμφωνον μὲ τὰς ἁγίας ἐντολάς σου.

Καὶ μετὰ Σοῦ εἶναι ἡ Σοφία, ἡ ὁποία γνωρίζει τὰ ἔργα σου καὶ ἡ ὁποία παρευρίσκετο παροῦσα, ὅταν ἐδημιούργεις τὸν κόσμον, καὶ γνωρίζει τί εἶναι ἀρεστὸν εἰς τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ποῖον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ θέλημα καὶ τὰς ἐντολάς σου.

Αὐτήν, λοιπόν, τὴν θείαν σοφίαν σου στεῖλε εἰς ἐμὲ τὸν δοῦλον σου ἀπὸ τοὺς ἁγίους οὐρανοὺς καὶ ἀπὸ τὸν θρόνον τῆς δόξης σου, διὰ νὰ εὑρίσκεται πάντοτε κοντά μου καὶ κοπιάζῃ μαζῆ μου, ὥστε ἐγὼ νὰ γνωρίσω ἀκριβῶς τί εἶναι εὐάρεστον ἐνώπιόν σου.

Ἀπόστειλε ταύτην ἀπὸ τοὺς ἁγίους σου οὐρανοὺς καὶ ἀπὸ τὸν θρόνον τῆς μεγαλοπρεποῦς καὶ ἀνυπερβλήτου δόξης σου πέμψον αὐτήν, διὰ νὰ εἶναι παροῦσα μαζί μου καὶ νὰ κοπιάζῃ ἐνισχύουσά με εἰς τὰς προσπαθείας μου, καὶ οὕτω νὰ γνωρίζω, ποῖον εἶναι ἀρεστὸν εἰς Σέ.

Ἡ σοφία σου γνωρίζει τὰ πάντα καὶ αὐτὴ θὰ μὲ ὁδηγήσῃ συνετῶς εἰς τὰς πορείας τοῦ βίου μου. Θὰ μὲ περιφρουρήσῃ καὶ θὰ μὲ προστατεύσῃ τὸ φῶς τῆς ἰδικῆς της δόξης.

Θὰ τὸ γνωρίζω δέ, διότι ἐκείνη τὰ γνωρίζει ὅλα καὶ τὰ ἐννοεῖ καὶ θὰ μὲ ὁδηγῇ συνετῶς καὶ ὀρθῶς εἰς τὰς πράξεις καὶ ἐνεργείας μου καὶ θὰ μὲ προστατεύῃ μὲ τὴν ἔνδοξον λαμπρότητά της.

Χάρις εἰς αὐτὴν θὰ εἶναι εὐπρόσδεκτα ἀπὸ σὲ τὰ ἔργα μου. Καὶ ἐγὼ θὰ κυβερνῶ καὶ θὰ δικάζω τὸν λαόν σου μὲ δικαιοσύνην. Θὰ ἀναδειχθῶ ἄξιος τῶν θρόνων τοῦ πατρός μου Δαυΐδ.

Καὶ θὰ εἶναι τότε τὰ ἔργα μου εὐάρεστα εἰς Σὲ καὶ θὰ κρίνω μὲ δικαιοσύνην τὸν λαόν σου καὶ θὰ εἶμαι ἄξιος τοῦ θρόνου τοῦ πατέρα μου.

Ποιὸς ἄνθρωπος εἶναι εἰς θέσιν ἐξ ἑαυτοῦ νὰ γνωρὶσῃ τὰς βούλας τοῦ Θεοῦ; Ἢ ποιὸς ἠμπορεῖ ἐξ ἑαυτοῦ νὰ συλλάβῃ καὶ νὰ κατανοήσῃ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου;

Μοῦ εἶναι δὲ ἀπαραίτητος σύντροφος καὶ ὁδηγὸς ἡ Σοφία. Διότι ποῖος ἄνθρωπος ἀπὸ μόνος τοῦ θὰ γνωρίσῃ τὰ σχέδια καὶ τὰς βουλὰς τοῦ Θεοῦ ἢ ποῖος θὰ βάλῃ μὲ τὸν νοῦν του, τί θέλει ὁ Κύριος;

Διότι αἱ σκέψεις τῶν ἀνθρώπων εἶναι ταλαντευόμεναι καὶ ἀσταθεῖς καὶ αἱ ἐπινοήσεις τῆς διανοίας μας ἐσφαλμέναι.

Κανείς. Διότι αἱ σκέψεις τῶν θνητῶν εἶναι ἀσταθεῖς καὶ ταλαντευόμεναι, αἱ δὲ ἐπινοήσεις μᾶς ἀβέβαιαι καὶ ὑποκείμεναι εἰς σφάλματα.

Διότι τὸ φθαρτὸν τοῦτο σῶμα μας βαρύνει τὴν ψυχὴν καὶ ἐπισκοτίζει τὴν κρίσιν της. Ἡ χωματένια αὐτὴ κατοικία τῆς ψυχῆς μας καταπονεῖται μὲ τὰς πολλὰς μερίμνας τοῦ νοῦ.

Αὐτὸ δὲ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὸ σῶμα, ποὺ φθείρεται, γίνεται βάρος, ποὺ πιέζει τὴν ψυχήν, καὶ ἡ χωματένια σκηνή της παραφορτώνει τὸν νοῦν, ποὺ ἔχει πλῆθος φροντίδων.

Μόλις δὲ καὶ μετὰ βίας διατυπώνομεν εἰκασίας καὶ συνάγομεν συμπεράσματα διὰ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς πράγματα καὶ φαινόμενα. Μετὰ κόπου δὲ καὶ δυσκολίας εὑρίσκομεν αὐτά, ποὺ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰ χέρια μας. Τὰ ὅσα ὅμως ὑπέροχα ὑπάρχουν ἐπάνω εἰς τοὺς οὐρανούς, ποιὸς ἐκ τῶν ἀνθρώπων εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξιχνιάσῃ;

Καὶ μόλις μετὰ δυσκολίας συμπεραίνομεν αὐτά, ποὺ ὑπάρχουν καὶ γίνονται ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ μὲ κόπον πολὺν εὑρίσκομεν ἐκεῖνα, ποὺ εἶναι μέσα εἰς τὰ χέρια μας. Αὐτὰ ὅμως ποὺ εἶναι εἰς τὸν οὐρανόν, ποῖος τὰ ἐξήτασε μὲ ἀκρίβειαν καὶ τὰ ἀνεκάλυψε;

Ποιὸς ἐγνώρισε τὴν ἰδικήν σου βουλήν, εἰμὴ μόνον ἐκεῖνος, εἰς τὸν ὁποῖον σὺ ἔδωκες σοφίαν καὶ ἔπεμψες τὸ Ἅγιόν σου Πνεῦμα ἀπὸ τοὺς ὑψίστους οὐρανούς;

Τὰς σκέψεις σου δὲ καὶ τὴν βουλήν σου ποῖος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ γνωρίσῃ, ἐὰν σὺ δὲν τοῦ ἔδιδες Σοφίαν καὶ δὲν ἔστελλες τὸ Ἅγιόν σου Πνεῦμα ἀπὸ τὰς ὑψίστας σφαίρας τοῦ Οὐρανοῦ;

Ἔτσι δὲ μὲ τὴν ἰδικήν σου σοφίαν διωρθώθησαν καὶ διορθώνονται αἱ πορεῖαι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ οἱ ἄνθρωποι δι’ αὐτῆς ἔχουν διδαχθῇ καὶ διδάσκονται τὰ εὐάρεστα ἐνώπιόν σου.

Καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, διὰ τῆς ἀποστολῆς δηλαδὴ τοῦ Πνεύματός σου καὶ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ παροχῆς τῆς Σοφίας, διωρθώθησαν οἱ δρόμοι τῆς συμπεριφορᾶς των ἐπὶ τῆς γῆς ἀνθρώπων καὶ ἐδιδάχθησαν οὗτοι αὐτὰ ποὺ ἀρέσκουν εἰς Σέ.

Μὲ τὴν ἰδικήν σου σοφίαν ἐσώθησαν καὶ θὰ σωθοῦν.

Καὶ διὰ τῆς Σοφίας ἐσώθησαν.

Ἡ θεία σοφία διεφύλαξε τὸν πρωτόπλαστον, τὸν Ἀδάμ, ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς ἔπλασε, διὰ νὰ εἶναι ὁ πρῶτος μέσα εἰς τὸν κόσμον. Τὸν διεφύλαξεν ἀπὸ τὴν πλήρη καταστροφὴν καὶ τὸν ἔβγαλεν ἀπὸ τὴν ἰδικήν του πτῶσιν.

Αὐτή, ἡ τοῦ Θεοῦ Σοφία, διεφύλαξεν ἀπὸ πλήρους ὀλέθρου τὸν πρωτόπλαστον Ἀδάμ, τὸν πατέρα τοῦ κόσμου τῶν ἀνθρώπων, ὁ ὁποῖος μόνος ἐκτίσθη καὶ κατάμονος σχεδὸν ἐπὶ ἀρκετὸν εὑρέθη, καὶ τὸν ἀπήλλαξεν ἀπὸ τὸ παράπτωμά του

Ἔδωκεν εἰς αὐτὸν τὴν δύναμιν, νὰ κυριαρχῇ καὶ νὰ ἐξουσίαζῃ ἐπὶ ὅλων τῶν δημιουργημάτων τῆς γῆς.

καὶ ἔδωκεν εἰς αὐτὸν δύναμιν διὰ νὰ κυριαρχήσῃ ἐπὶ ὅλων τῶν δημιουργημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπανεστάτουν κατ’ αὐτοῦ ἕνεκα τῆς παραβάσεώς του.

Ὅταν δὲ ὁ ἁμαρτωλός, ὁ ἀδελφοκτόνος Κάϊν, κυριαρχούμενος ἀπὸ τὴν θανάσιμον αὐτοῦ ὀργήν, ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν θείαν σοφίαν καὶ ἐφόνευσε τὸν ἀδελφόν του, ἐξ αἰτίας τῆς ἀδελφοκτόνου αὐτῆς ὀργῆς του κατεστράφη ὁ ἴδιος.

Ὁ ἄδικος ὅμως Κάϊν, ὅταν ἐπάνω εἰς τὴν ὀργήν του ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν Σοφίαν, συναπωλέσθη μὲ τοὺς θυμούς του, ποὺ τὸν ὤθησαν νὸ φονεύσῃ τὸν ἀδελφόν του.

Ὅταν δὲ ἐξ αἰτίας αὐτοῦ καὶ τῶν ἀπογόνων του ἡ γῆ κατεκλύσθη ἀπὸ τὰ ὕδατα τοῦ κατακλυσμοῦ, πάλιν ἡ σοφία διέσωσε τὸν ἄνθρωπον. Κατηύθυνε, δι’ ἑνὸς εὐτελοῦς ξύλου, τὸν δίκαιον Νῶε εἰς σωτηρίαν.

Ὅταν δὲ δι’ αὐτὸν καὶ τοὺς κακοὺς ἀπογόνους του ὑπέστη ἡ γῆ κατακλυσμόν, πάλιν ἔσωσεν αὐτὴν ἡ Σοφία, ἡ ὁποία ὡς πολύπειρος καὶ ἀλάνθαστος ναυτικὸς ἐκυβέρνησε τὸν δίκαιον ἐπὶ τιποτένιου ξύλου.

Αὐτή, ὅταν ἀπὸ συμφώνου τὰ ἔθνη ἐξέκλιναν εἰς τὰς πονηρίας καὶ ἐπῆλθε πλήρης σύγχυσις μεταξύ των, ἐξεχώρισε καὶ διετήρησε τὸν δίκαιον, τὸν Ἀβραάμ, ἄμεμπτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἔδωσεν ἰσχὺν καρδίας, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ θυσιάσῃ τὸ τέκνον του, τὸν Ἰσαάκ, τὸν καρπὸν τῶν σπλάγχνων του.

Αὐτὴ καὶ κατὰ τὴν συμφωνίαν εἰς τὸ κακὸν καὶ εἰς τὴν πονηρίαν τῶν ἐθνῶν, τῶν ὁποίων αἱ γλῶσσαι ἐσυγχύσθησαν ἐπὶ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ πύργου Βαβέλ, διέκρινε τὸν δίκαιον Ἀβραὰμ καὶ τὸν διετήρησεν ἄμεμπτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπὶ τῆς θυσίας τοῦ τέκνου τοῦ Ἰσαὰκ τὸν διεφύλαξεν ἰσχυρὸν ἔναντι τῶν πατρικῶν σπλάγχνων του, ὥστε νὰ μὴ νικηθῇ ὑπὸ τοῦ φίλτρου αὐτῶν.

Αὐτή, ὅταν κατεστρέφοντο οἱ ἀσεβεῖς Σοδομῖται, διεφύλαξε τὸν δίκαιον Λώτ, ὁ ὁποῖος ἔτσι διέφυγε τὸ πῦρ, ποὺ εἶχε κατεβῆ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐναντίον τῶν πέντε ἐκείνων ἁμαρτωλῶν πόλεων.

Αὐτή, ὅταν ἐξωλοθρεύοντο τελείως οἱ ἀσεβεῖς, ἐγλύτωσε τὸν δίκαιον Λώτ, ὁ ὁποῖος ἔφυγε σῶος τὸ καταβὰν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πῦρ ἐπὶ τῆς Πενταπόλεως.

Εἰς παντοτεινὸν δὲ μαρτύριον τῆς πονηρίας τῶν πέντε ἐκείνων πόλεων, εἶναι ἡ ἔρημος χώρα των, ἡ ὁποία καὶ καπνίζει ἀκόμη. Τὰ θαμνώδη δὲ αὐτῆς φυτά, μάρτυρες τῆς καταστροφῆς της, καρποφοροῦν προώρως εἰς ἀκαταλλήλους ἐποχάς, στήλη ἅλατος ὑψώνεται εἰς ἀνάμνησιν μιᾶς ψυχῆς ἡ ὁποία ἔδειξεν ἀπιστίαν καὶ ἀνυπακοὴν εἰς τὸν Θεόν.

Τῆς ὁποίας Πενταπόλεως μαρτύριον, ἐπιβεβαιοῦν ἀκόμη καὶ τώρα τὴν πονηρίαν της, εἶναι ὅτι ἔχει καταστῆ ἔρημος καὶ χέρσος, ἐκπέμπουσα ἠφαιστειώδεις καπνούς· τὰ δένδρα δὲ καὶ φυτά της παράγουν καρποὺς εἰς ἀκατάλληλον ἐποχὴν καὶ παράωρα, ὥστε, ἐνῷ ἐξωτερικῶς φαίνονται ὥριμα, τὸ ἐσωτερικόν των εἶναι ὅλως ἀκατάλληλον πρὸς βρῶσιν. Ἐπὶ πλέον μνημεῖον ἀπιστησάσης ψυχῆς, τῆς συζύγου δηλαδὴ τοῦ Λώτ, ὑπάρχει ὄρθια στήλη ἐξ ἅλατος, εἰς τὴν ὁποίαν μετεβλήθη τὸ σῶμα της.

Διότι ὅσοι κατεφρόνησαν καὶ παρεμέρισαν τὴν σοφίαν, ὄχι μόνον ἐτιμωρήθησαν, ὥστε νὰ μὴ γνωρίσουν τὰ καλά της, ἀλλὰ ἀφῆκαν εἰς τοὺς ἀπαγόνους των τέτοιαν ἀνάμνησιν τῆς ἀφροσύνης των, ὥστε νὰ μὴ μείνουν ἄγνωστοι αὐτοὶ καὶ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν.

Τοὺς συνέβησαν δὲ αὐτά, διότι ἐκεῖνοι ποὺ παρέτρεξαν τὴν Σοφίαν μὲ ἀδιαφορίαν, ὄχι μόνον ὑπέστησαν τὴν βλάβην του νὰ μὴ γνωρίσουν τὰ καλά, ποὺ προέρχονται ἀπὸ αὐτήν, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν θάνατόν των ἀφῆκαν τῆς ἀφροσύνης τῶν μνημεῖον, ὑπενθυμίζον τὰ σφάλματά των εἰς τοὺς ἔτι παραμένοντας ἐν τῷ βίῳ, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ὅπως ἀποκρυβοῦν ταῦτα ἀπ’ αὐτῶν.

Ἡ σοφία ἔχει ἁπαλάξει ἀπὸ τοὺς μόχθους καὶ τὰς ταλαιπωρίας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐδέχθησαν καὶ τὴν ὑπηρέτησαν.

Τοὐναντίον δὲ ἡ Σοφία ἐγλύτωσεν ἀπὸ πόνους καὶ ταλαιπωρίας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν σέβονται καὶ τὴν ὑπηρετοῦν.

Αὐτὴ τὸν δίκαιον Ἰακὼβ φεύγοντα εἰς ξένην χώραν, διὰ νὰ διαφύγῃ τὴν ὀργὴν τοῦ ἀδελφοῦ του Ἡσαῦ, τὸν ὡδήγησεν εἰς εὐθεῖς δρόμους. Τοῦ ἔδειξε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἔδωσε γνῶσιν ἁγίων πραγμάτων. Εὐλόγησε μὲ πλούσια ἀγαθὰ τοὺς μόχθους του καὶ ἐπλήθυνε τὰ προϊόντα τῶν κόπων του.

Αὐτὴ τὸν δίκαιον Ἰακώβ, φεύγοντα τὴν ὀργὴν τοῦ ἀδελφοῦ του Ἡσαῦ, τὸν ὡδήγησεν εἰς δρόμους ἴσιους· ἔδειξεν εἰς αὐτὸν ἐν Βαιθὴλ διὰ θείου ὀνείρου τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ κατέστησε γνωστὰ ἅγια καὶ ὑπερουράνια μυστήρια. Τὸν ἐπλούτισεν εἰς τοὺς μόχθους καὶ τὰ ἔργα του καὶ ἐπολλαπλασίασε τοὺς καρποὺς τῶν κόπων του.

Αὐτὴ τοῦ παρεστάθη προστάτις καὶ τὸν ἐπροφύλαξεν ἀπὸ τὴν πλεονεξίαν ἰσχυρῶν ἀνθρώπων, τοῦ Λάβαν καὶ τῶν περὶ αὐτόν, καὶ τὸν κατέστησε πλούσιον.

Κατὰ τὴν πλεονεξίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἰσχύος των τὸν κατεπίεζαν, τοῦ παρεστάθη προστάτης καὶ τὸν ἔκαμε πλούσιον.

Τὸν διεφύλαξεν ἀπὸ τὰς ἐπιθέσεις τῶν ἐχθρῶν του, τὸν ἔσωσεν ἀσφαλῆ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἔστησαν παγίδας εἰς τὸν δρόμον του. Καὶ εἰς κάποιον μεγάλον ἀγῶνα, ποὺ ἐνίκησε, τὸν ἐβράβευσε, διὰ νὰ μάθῃ, ὅτι ἡ εὐσέβεια εἶναι ἰσχυροτέρα ἀπὸ ὅλα.

Τὸν ἐπροφύλαξε ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς του καὶ τὸν ἐπροστάτευσεν ἐν ἀσφαλείᾳ ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ τοῦ ἔστηναν ἐνέδραν, καὶ εἰς τὸν ἰσχυρὸν ἀγῶνα μὲ τὸν ἄγγελον τοῦ Κυρίου τὸν ἐβράβευσε, διὰ νὰ γνωρίσῃ διὰ τῆς πείρας, ὅτι ἀπὸ κάθε τι ἄλλο δυνατώτερη εἶναι ἡ εὐσέβεια.

Ἡ σοφία δὲν ἐγκατέλειψε τὸν δίκαιον Ἰωσήφ, ὅταν ἐπωλήθη ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς του ὡς δοῦλος, ἀλλὰ τοὐναντίον τὸν ἐγλύτωσε καὶ ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν τῆς συζύγου τοῦ Πετεφρῆ.

Αὐτὴ τὸν πωληθέντα ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς του εἰς Μαδιανίτας ἐμπόρους δίκαιον Ἰωσὴφ δὲν ἐγκατέλιπεν, ἀλλὰ τὸν ἐγλύτωσεν ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν τῆς Αἰγυπτίας συζύγου τοῦ Πετεφρῆ.

Ἡ σοφία κατέβη μαζῆ του εἰς τὴν φυλακήν, καὶ εἰς τὰ δεσμὰ αὐτὰ τῆς φυλακῆς δὲν τὸν ἐγκατέλειψε· μέχρις ὅτου ἔδωσεν εἰς αὐτὸν βασιλικὰ σκῆπτρα, ἐξουσίαν ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προηγουμένως τὸν ἐτυραννοῦσαν. Ἡ σοφία ἀπέδειξε ψεύστας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν εἶχαν κατηγορήσει, καὶ ἔδωκεν εἰς αὐτὸν δόξαν αἰωνίαν.

Κατέβη ἡ Σοφία μαζὶ μὲ τὸν Ἰωσὴφ καὶ εἰς τὸν λάκκον τῆς φυλακῆς, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἔρριψαν μετὰ τὴν συκοφαντίαν τῆς Αἰγυπτίας, καὶ δὲν τὸν ἀφῆκεν ἀπροστάτευτον εἰς τὰ δεσμά, ποὺ τὸν κατεδίκασαν, ἕως ὅτου τοῦ ἔφερε σκῆπτρα βασιλικὰ καὶ τοῦ ἔδωκε τὴν ἐξουσίαν ἐκείνων ποὺ τὸν ἐτυράννουν· ἀπέδειξε δὲ καὶ ψεύστας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐπέρριψαν βαρεῖαν κατηγορίαν, καὶ ἔδωκεν εἰς αὐτὸν δόξαν αἰωνίαν.

Αὐτὴ ἕνα λαὸν ὅσιον καὶ ἀκατηγόρητον τὸν ἀπήλλαξεν ἀπὸ τὸ ἔθνος τῶν Αἰγυπτίων, οἱ ὁποῖοι τοὺς κατατυραννοῦσαν.

Αὐτὴ λαὸν ἀφωσιωμένον καὶ ἀφιερωμένον εἰς τὸν Θεόν, ξεχωρισμένον ἀπὸ τοὺς ἄλλους λαοὺς διὰ νὰ ἀνήκῃ εἰς Αὐτόν, καὶ ἀπογόνους τῶν Πατριαρχῶν μὲ ἰδανικὰ καὶ προθέσεις ἀμέμπτους, ἐγλύτωσεν ἀπὸ τὸ ἔθνος τῶν Αἰγυπτίων, οἱ ὁποῖοι τὸν κατεπίεζαν καὶ τὸν ἐτυράννουν.

Ἡ σοφία εἰσῆλθε καὶ κατῴκησεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Μωϋσέως, τοῦ δούλου τοῦ Κυρίου, καὶ αὐτὴ ἀντεστάθη ἐναντίον τοῦ τρομεροῦ Φαραώ μὲ πλῆθος φοβερῶν σημείων καὶ τεράτων.

Εἰσῆλθεν ἡ Σοφία αὕτη εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Μωϋσέως, τοῦ ὑπηρέτου τοῦ Κυρίου, καὶ ἀντεστάθη οὗτος μὲ καταπληκτικὰ καὶ σημαδιακὰ θαύματα εἰς βασιλεῖς, ποὺ ἐνέπνεον εἰς πάντας τρόμον.

Ἔδωκεν εἰς τοὺς ἁγίους, εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας, τὸν μισθὸν τῶν κόπων των καὶ τοὺς ὡδήγησε θαυματουργικῶς καθ’ ὅλην τὴν πορείαν των ἀπὸ τὴν Γεσὲμ ἕως τὴν Χαναάν. Ἔγινε σκέπη καὶ προφύλαξις δι’ αὐτοὺς καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν ἀπὸ τὰς φλογερὰς ἀκτῖνας τοῦ ἡλίου, φῶς δὲ ἀστρικὸν κατὰ τὸ διάστημα τῆς νυκτός.

Αὐτὴ ἔδωκεν εἰς τὸν ἀφιερωμένον τοῦ Κυρίου λαὸν τὴν ἀνταμοιβὴν τῶν κόπων των μὲ τὰ πολύτιμα σκεύη, τὰ ὁποῖα οἱ Αἰγύπτιοι τοὺς ἔδωκαν· αὐτὴ ὡδήγησεν αὐτοὺς διὰ θαυμαστὴς ὁδοῦ ἀπὸ τῆς Γεσὲμ εἰς τὴν Χαναὰν ἐπὶ τεσσαράκοντα ὅλα ἔτη· καὶ αὐτὴ τοὺς ἔγινε διὰ τῆς θαυμασίας νεφέλης σκέπασμα, ποὺ μὲ τὴν σκιάν του τοὺς ἐδρόσιζε τὴν ἡμέραν, καὶ φλόγα ἄστρων φωτεινὴ κατὰ τὴν νύκτα.

Αὐτὴ τοὺς ἐπέρασε διὰ μέσου τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης καὶ τοὺς ὡδήγησε διὰ μέσου πολλῶν ὑδάτων.

Τοὺς ἐπέρασε διὰ μέσου τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης καὶ τοὺς ἔβγαλε ἀσφαλῶς μέσα ἀπὸ βαθιὰ νερά.

Τοὺς δὲ ἐχθρούς των, τοὺς Αἰγυπτίους, τοὺς ἔπνιξε μέσα εἰς τὸν κατακλυσμὸν τῶν ὑδάτων καὶ κατόπιν ἀπὸ τὰ βάθη τῶν θαλασσῶν τοὺς ἐξέβρασε.

Τοὺς δὲ ἐχθρούς των ἔπνιξε διὰ κατακλυσμοῦ καὶ ἀπὸ τὸ βάθος τῆς θαλάσσης ἐξέβρασε τὰ πτώματά των εἰς τὴν ξηράν.

Χάρις εἰς τὴν θαυματουργικὴν αὐτὴν ἀπόφασιν τῆς θείας σοφίας, οἱ δίκαιοι Ἰσραηλῖται ἐλεηλάτησαν τοὺς ἀσεβεῖς ἐχθρούς των καὶ ἐδοξολόγησαν, Κύριε, τὸ ἅγιόν σου Ὄνομα, καὶ τὴν ἀκατανίκητον δεξιάν σου ὑμνολόγησαν ὅλοι μαζῆ.

Διότι δὲ ἐξεβράσθησαν τὰ πτώματά των εἰς τὴν ξηράν, δι’ αὐτὸ καὶ οἱ δίκαιοι καὶ ἀφιερωμένοι εἰς τὸν Θεὸν Ἰσραηλῖται ἐλαφυραγώγησαν τοὺς ἀσεβεῖς τούτους καὶ ἀνέπεμψαν εὐχαριστήριον ᾠδὴν εἰς τὸ ἅγιον Ὄνομά Σου, Κύριε, καὶ ὅλοι μαζὶ ἐδοξολόγησαν τὴν προστατευτικὴν χεῖρα σου, ἡ ὁποία τοὺς ὑπερήσπισε καὶ ἐπολέμησεν ὑπὲρ αὐτῶν.

Διότι ἡ σοφία ἤνοιξε τὸ στόμα καὶ τὰ αὐτιὰ τῶν κωφαλάλων καὶ κατέστησε ρήτορας τὰς γλώσσας τῶν νηπίων ἀνθρώπων.

Καὶ σὲ ἐδοξολόγησαν ὅλοι μαζί, διότι ἡ Σοφία ἤνοιξε καὶ στόματα κωφαλάλων καὶ βραδυγλώσσων, ὅπως τοῦ Μωϋσέως, καθὼς κατέστησεν εὐγλώττους καὶ τρανὰς καὶ γλώσσας νηπίων, ποὺ φυσικῶς ἀδυνατοῦν νὰ ἀρθρώσουν καὶ μίαν λέξιν.

Ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ κατευώδωσε τὰ ἔργα τῶν Ἰσραηλιτν διὰ τοῦ ἁγίου προφήτου, τοῦ Μωϋσέως.

Ἔδωκεν ἐπιτυχίαν καὶ καλὴν ἔκβασιν εἰς τὰ ἔργα τῶν Ἑβραίων διὰ τῶν χειρῶν καὶ τῆς καθοδηγίας ἑνὸς ἁγίου Προφήτου, τοῦ Μωϋσέως.

Διεπέρασαν χάρις εἰς αὐτὴν τὴν ἀκατοίκητον ἔρημον καὶ ἔστησαν τὰς σκηνάς των εἰς χώρας ἀδιαβάτους καὶ ἀπροσπελάστους.

Ἐβάδισαν οὗτοι διὰ μέσου ἐρήμου, ποὺ δὲν ἑκατοικεῖτο, καὶ ἔστησαν τὰς σκηνάς των εἰς μέρη ἀπάτητα.

Ἀντεστάθησαν ἐναντίον πολεμίων καὶ ἀπέκρουσαν τοὺς ἐχθρούς των.

Ἀντεστάθησαν εἰς τοὺς πολεμίους των, τοὺς Ἀμαληκίτας καὶ Χαναναίους, καὶ ἀντέταξαν ἐπιτυχῆ ἄμυναν κατ’ ἐχθρῶν ποὺ τοὺς ἐπετέθησαν, ὅπως οἱ Ἀμορραῖοι καὶ Μαδιανῖται.

Ἐδίψησαν, ἐπεκαλέσθησαν δὲ τὴν σοφίαν καὶ ἐδόθη εἰς αὐτοὺς νερὸ ἀπὸ ἀπότομον βράχον, καὶ ἔτσι ἔσβησαν τὴν δίψαν των μὲ νερό, τὸ ὁποῖον ἀνέβλυσεν ἀπὸ σκληρὸν βράχον.

Ἐδίψασαν εἰς τὴν Ραφιδεὶν καὶ εἰς Κάδης καὶ Σὲ ἐπεκαλέσθησαν, καὶ ἐδόθη εἰς αὐτοὺς νερὸ ἀπὸ ἀπότομον καὶ κατάξερον πέτραν καὶ θεραπεία τῆς δίψας των ἀπὸ βράχον σκληρόν.

Διὰ τοῦ ὕδατος, διὰ τοῦ μέσου δηλαδὴ ἐκείνου μὲ τὸ ὁποῖον ἐτιμωρήθησαν οἱ ἐχθροί των οἱ Αἰγύπτιοι, μὲ τὸ ἴδιο οἱ Ἰσραηλῖται, ὅταν τὸ ἐστερήθησαν, εὐεργετήθησαν ἀπὸ τὸν Θεόν.

Ἐδείχθη οὕτω καὶ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἡ θαυμαστὴ οἰκονομία τῆς Σοφίας. Διότι διὰ τῶν ὑδάτων, ποὺ ἐτιμωρήθησαν καὶ ἐπνίγησαν οἱ ἐχθροί των, διὰ τούτων αὐτοί, ὅταν εὑρέθησαν εἰς ἀπορίαν καὶ ἐσχάτην ἀνάγκην, εὐηργετήθησαν.

Ἐνῷ δηλαδὴ τὰ ὕδατα τοῦ ἀστειρεύτου ποταμοῦ, τοῦ Νείλου, ἀνετάραξες καὶ ἔγιναν θολὰ ἀπὸ αἷμα ἀκάθαρτον εἰς τιμωρίαν τῶν Αἰγυπτίων

Καὶ ἀντὶ τῆς πηγῆς τοῦ ἀδιακόπως τρέχοντος ποταμοῦ Νείλου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν πρώτην ἐπαχθεῖσαν διὰ τοῦ Μωϋσέως πληγὴν ἐταράχθη καὶ ἐθόλωσε μετατραπεὶς εἰς ἀκάθαρτον αἷμα

διὰ τὸ νηπιοκτόνον διάταγμα τοῦ Φαραώ, σὺ ὁ ἴδιος ἔδωκες εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας, παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα, ἄφθονον δροσερὸν ὕδωρ.

πρὸς ἔλεγχον καὶ τιμωρίαν τοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ Φαραώ, νὰ ρίπτωνται εἰς τὸν ποταμὸν καὶ φονεύωνται ἐκεῖ τὰ νήπια τῶν Ἑβραίων, ἔδωκες Σὺ εἰς τοὺς Ἑβραίους ἐν μέσῳ τῆς ἐρήμου κατὰ τρόπον ἀνέλπιστον ἄφθονο νερό.

Καὶ ἔτσι ἔδειξες εἰς αὐτοὺς διὰ τῆς δίψης, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπὶ ὀλίγας ὥρας ἐταλαιπωρήθησαν, πῶς καὶ πόσον ἐτιμώρησες τοὺς ἐχθρούς των, τοὺς Αἰγυπτίους.

Καὶ ἔδειξας μὲ τὴν δίψαν ἐκείνην, ποὺ ἐδοκίμασαν μὲν οἱ Αἰγύπτιοι ἐν μέσῳ τῆς ἀστειρεύτου πηγῆς τοῦ Νείλου, ἔσβησαν δὲ μὲ ἄφθονον νερὸν μέσα εἰς τὴν ἔρημον οἱ Ἑβραῖοι, πῶς ἐτιμώρησες τοὺς ἐχθρούς σου.

Διότι ὅταν οἱ Ἰσραηλῖται ἐταλαιπωρήθησαν ἀπὸ τὴν δίψαν, ἂν καὶ αὐτὸ ἦτο παιδαγωγία διὰ τοῦ θείου ἐλέους, ἔμαθαν πόσον ἐβασανίζοντο οἱ ἀσεβεῖς ἐκεῖνοι, ὅταν ἐτιμωροῦντο μὲ τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ διὰ δίψης.

Καὶ ἔδειξας τοῦτο εἰς τοὺς Ἑβραίους, διότι, ὅταν καὶ αὐτοὶ ἐδοκιμάσθησαν μὲ τὴν δίψαν εἰς τὴν ἔρημον, ἂν καὶ διὰ τοὺς γογγυσμούς των τότε ἐπαιδαγωγήθησαν μὲ ἔλεος καὶ ἐτιμωρήθησαν μὲ εὐσπλαγχνίαν, ἀνεγνώρισαν, πῶς οἱ ἀσεβεῖς ἐβασανίσθησαν τότε, ὅταν τιμωρούμενοι μὲ θυμὸν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐστεροῦντο τὸ νερὸν τοῦ Νείλου, ποὺ εἶχε μετατραπῇ εἰς αἷμα.

Διότι τοὺς μὲν Ἰσραηλίτας ὡσὰν πατὴρ παιδαγωγῶν καὶ συμβουλεύων τοὺς ἐτιμώρησας εἰς διόρθωσιν, ἐκείνους ὅμως, τοὺς Αἰγυπτίους, τοὺς ἔκρινες καὶ τοὺς ἐτιμώρησες ὡς βασιλεὺς δίκαιος καὶ αὐστηρός.

Καὶ ἐπῆραν μάθημα σωτήριον τότε οἱ Ἑβραῖοι εἰς τὴν ἔρημον. Διότι ἔκαμαν τὴν σύγκρισιν καὶ ἐκατάλαβαν, ὅτι αὐτοὺς μέν, σὰν πατέρας ποὺ συμβουλεύει τὰ τέκνα του, τοὺς ἐδοκίμασες διὰ προσκαίρου δίψης, ἐνῷ ἐκείνους εἰς τὴν Αἴγυπτον, σὰν βασιλεὺς αὐστηρὸς καὶ ἀπότομος, ποὺ καταδικάζει τὸν ἔνοχον, τοὺς ἐζήτησες λογαριασμὸν καὶ τοὺς ἐτιμώρησες.

Ὅλοι οἱ Αἰγύπτιοι, παρόντες καὶ ἀπόντες, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐβασανίζοντο.

Καὶ εἴτε ἦσαν οἱ Αἰγύπτιοι ἀπόντες, ἔξω ἀπὸ τὰς πόλεις των καταδιώκοντες τοὺς Ἑβραίους καὶ πλησιάζοντες τούτους παρὰ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, εἴτε ἦσαν παρόντες εἰς τὸν τόπον των, ὅταν ἐπεφέροντο κατ’ αὐτῶν αἱ πληγαί, κατὰ τὸν αὐτὸν αὐστηρὸν τρόπον ὑπέφεραν καὶ ἐτιμωροῦντο.

Διότι διπλῆ λύπη τοὺς εἶχε καταλάβει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐστέναζαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐνθυμούμενοι τὰς παρελθούσας θλίψεις,

Καὶ ἐβασανίζοντο, διότι διπλῆ λύπη κατέλαβαν αὐτούς· μία διὰ τὰ περασμένα βάσανα, τὰ ὁποῖα ἐνθυμούμενοι ἐστέναζον,

ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὅταν ἤκουαν ὅτι οἱ Ἰσραηλῖται εὐηργετοῦντο, διὰ τῶν ἰδίων μέσων, διὰ τῶν ὁποίων αὐτοὶ ἐβασανίζοντο. Τότε ἠσθάνθησαν ὅτι ὁ Κύριος ἦτο βοηθὸς τῶν Ἰσραηλιτῶν, τιμωρὸς δὲ αὐτῶν τῶν ἰδίων.

καὶ δευτέραν ἕνεκα φθόνου καὶ ζηλοτυπίας πρὸς τοὺς Ἑβραίους. Διότι, ὅταν ἤκουσαν ὅτι διὰ τῶν αὐτῶν τιμωριῶν, τὰς ὁποίας αὐτοὶ ὑφίσταντο, οἱ Ἑβραῖοι εὐηργετοῦντο, τότε ἠσθάνθησαν τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Κυρίου.

Ἐκεῖνον δὲ τὸν Μωϋσῆν, τὸν ὁποῖον ἄλλοτε οἱ Αἰγύπτιοι εἶχον γελοιοποιήσει καὶ ἀπορρίψει μὲ χλευασμόν, εἰς τὸ τέλος τῶν θαυμαστῶν αὐτῶν γεγονότων τὸν ἐθαύμασαν, ὅταν δηλαδὴ ὑπέφεραν καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὴν δίψαν ἀλλὰ πολὺ διαφορετικὰ παρ’ ὅσον ὑπέφεραν οἱ δίκαιοι Ἰσραηλῖται εἰς τὴν ἔρημον.

ἠσθάνθησαν, δὲ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κυρίου, διότι ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον εἰς παλαιότερον χρόνον ριφθέντα ἔκθετον εἰς τὸν Νεῖλον μετὰ περιφρονήσεως καὶ χλυασμοῦ ἀπέρριψαν, εἰς τὸ τέλος, ὅταν ἐπῆλθεν ἡ ἔκβασις τῶν γεγονότων, τὸν ἐθαύμαζαν, καθ’ ὃν χρόνον εἶχον διψάσει ἐντελῶς διαφορετικὰ καὶ ὄχι ὅμοια πρὸς τοὺς δικαίους, τοὺς ἀποτελοῦντας τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ.

Εἰς τιμωρίαν δὲ τῶν ἀσυνέτων καὶ ἁμαρτωλῶν λογισμῶν των, ἀπὸ τοὺς ὁποίους πλανηθέντες ἐπίστευσαν καὶ ἐλάτρευσαν ὡς θεοὺς ἄλογα, ἑρπετὰ καὶ εὐτελῆ ζῶα, ἔστειλες ἐναντίον αὐτῶν πλῆθος ἀπὸ ἄλογα ζῶα, βατράχους, σκνίπες καὶ ἀκρίδες,

Πρὸς τιμωρίαν δὲ τῶν ἀφρόνων καὶ ἀνοήτων συλλογισμῶν τῆς κακίας των καὶ τῆς κατὰ τῆς ἀληθείας ἀδικίας των, μὲ τοὺς ὁποίους ἀνοήτους συλλογισμοὺς ἐπλανήθησαν καὶ ἐλάτρευον ὡς θεοὺς ἑρπετά, κροκοδείλους καὶ φίδια καὶ σαύρας, καὶ παντὸς εἴδους συρόμενα εἰς τὴν γῆν, ποὺ στεροῦνται λογικοῦ, καθὼς καὶ τιποτένια κτήνη καὶ ζωΰφια, τοὺς ἀπέστειλας πρὸς τιμωρίαν καὶ ἐκδίκησιν πλῆθος ἀλόγων ζώων, ὅπως βατράχους καὶ ἀκρίδας καὶ κώνωπας καὶ μυίγας,

διὰ νὰ μάθουν ὅτι μὲ ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων κανεὶς ἁμαρτάνει, μὲ τὰ ἴδια καὶ τιμωρεῖται.

διὰ νὰ μάθουν ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα, ὅτι μὲ ἐκεῖνα ποὺ καθένας ἁμαρτάνει, μὲ αὐτὰ καὶ τιμωρεῖται.

Δὲν ἦτο βέβαια δύσκολον εἰς τὴν παντοδύναμον δεξιάν σου, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε καὶ διεμόρφωσε τὸν κόσμον ἀπὸ τὴν ἄμορφον πρωταρχικὴν ὕλην, νὰ στείλῃς ἐναντίον αὐτῶν πλῆθος ἄρκτων ἢ ἀγρίους λέοντας

Ἐτιμωρήθησαν λοιπὸν καὶ αὐτοὶ μὲ τὰ τιποτένια καὶ ἀξιοκαταφρόνητὰ αὐτὰ ζῶα, ποὺ ἐλάτρευαν ὡς θεούς. Διότι δὲν ἦτο δύσκολον εἰς τὴν παντοδύναμον χεῖρα σου, ποὺ ἔκτισε τὸν κόσμον ἀπὸ ἄμορφον καὶ ἀσχημάτιστον ὕλην, ἀντὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ εὐτελῶν ζώων νὰ στείλῃς κατ’ αὐτῶν πλῆθος ἀπὸ ἀρκοῦδες ἢ ἀγρίους καὶ φοβεροὺς λέοντας

ἢ νεοδημιούργητα ἄγνωστα ἕως τότε θηρία, τὰ ὁποῖα νὰ βγάζουν ὡς ἀναπνοὴν φωτιὰ ἢ νὰ ἐκπνέουν δυσώδη καπνὸν ἢ νὰ ἐκτοξεύουν ἀπὸ τὰ μάτια των φοβεροὺς ἀπαστράπτοντας σπινθῆρας·

ἢ νεόκτιστα καὶ νεοδημιούργητα θηρία, γεμᾶτα ἀπὸ θυμόν, ἄγνωστα, διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανιζόμενα, τὰ ὁποῖα ἣ νὰ φυσοῦν ἀναπνοὴν πυρίνην ἢ νὰ ἐκχύνουν μὲ βοὴν βρωμερὸν καπνὸν ἢ νὰ ἐκσφενδονίζουν καὶ νὰ ἀπαστράπτουν ἀπὸ τὰ μάτια τῶν φοβερὰς σπίθας.

φοβερὰ θηρία, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο, ὄχι μόνον νὰ καταστρέψουν τοὺς ἀσεβεῖς μὲ φοβερὰν φθορὰν καὶ βλάβην, ἄλλα καὶ μὲ μονὴν τὴν φοβερὰν ὄψιν των θὰ ἠδύναντο νὰ τοὺς ἐκφοβίσουν καὶ νὰ τοὺς ἐξολοθρεύσουν.

Τῶν θηρίων δὲ αὐτῶν ὄχι μόνον ἡ βλάβη, ποὺ θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ ἐπιφέρουν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἑξαφανίσῃ καὶ συντρίψῃ, ἀλλὰ καὶ μόνη ἡ ὄψις των καὶ ἡ φοβερὰ θέα των νὰ τοὺς προκαλέσῃ τὸν θάνατον.

Ἐκτὸς ὅμως αὐτῶν θὰ ἠμποροῦσαν ἐκεῖνα τὰ ζῶα μὲ ἕνα ἀπλοῦν φύσημα νὰ τοὺς ρίξουν κάτω νεκρούς, διότι τοὺς κατεδίωκεν ἡ θεία δίκη. Καὶ εἶχαν λιχνισθῆ καὶ διασκορπισθῆ ἀπὸ τὸ φύσημα τῆς παντοδυναμίας σου. Δὲν ἔκαμες ὅμως τίποτε ἀπὸ αὐτά, ἀλλὰ ἐκανόνισες τὰ πάντα μὲ μέτρον, μὲ ρυθμόν, μὲ ἀκριβὲς ζύγισμα.

Ἀλλὰ καὶ χωρὶς τὴν ἐπιδρομὴν τῶν θηρίων τούτων, ἦτο δυνατὸν νὰ πέσουν κατὰ γῆς νεκροὶ μὲ ἕνα φύσημα, καταδιωχθέντες ὑπὸ τῆς θείας δικαιοσύνης καὶ διασκορπισθέντες, ὅπως λιχνίζεται τὸ ἄχυρον ἀπὸ τὸ παντοδύναμον φύσημά σου· ἀλλ’ ὅλα τὰ ἐτακτοποίησας μὲ μέτρον καὶ μὲ ὑπολογισμὸν καὶ μὲ ζύγισμα.

Διότι ἡ ἄπειρος δύναμίς σου εὑρίσκεται πάντοτε κοντά σου. Εἰς δὲ τὴν κυριαρχίαν τῆς παντοδυνάμου δεξιᾶς σου ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ ἀντισταθῇ;

Δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇς εἰς κόπον τινὰ διὰ τὴν τακτοποίησιν αὐτήν. Διότι εἶναι πάντοτε παροῦσα εἰς Σὲ ἡ μεγάλη δύναμις καὶ ἰσχύς σου καὶ δὲν συνανταᾷς ποτὲ καμμίαν δυσκολίαν. Εἰς τὴν κραταιὰν δύναμιν τοῦ βραχίονός σου ποῖος θὰ ἀντισταθῇ;

Διότι ὅλος ὁ κόσμος ἐνώπιόν σου εἶναι σὰν μία ἁπλῆ κλίσις πλάστιγγας καὶ σὰν σταγόνα πρωϊνῆς δρόσου, ἡ ὁποία κατεβαίνει εἰς τὴν γῆν.

Κανεὶς ἀπολύτως δὲν δύναται νὰ σοῦ ἀντισταθῇ. Διότι ὅλος ὁ κόσμος ἐνώπιόν σου εἶναι σὰν τὸ ἐλάχιστον ἐκεῖνο μόριον τῆς ὕλης, ποὺ μόλις προκαλεῖ ἐλαφρὰν ταλάντευσιν τῆς ζυγαριᾶς, καὶ σὰν πρωϊνὴ σταλαγματιὰ δροσιᾶς, ποὺ πέφτει εἰς τὴν γῆν διὰ νὰ ἐξατμισθῇ εἰς τὴν πρώτην ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου.

Σὺ ἐλεεῖς ὅλους, διότι δύνασαι τὰ πάντα, παραβλέπεις δὲ τὰ ἁμαρτήματα τῶν ἀνθρώπων, διὰ νὰ ὁδηγήσῃς αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν.

Παρέχεις δὲ τὸ ἔλεός σου εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, διότι τὰ πάντα σοῦ εἶναι δυνατά, καὶ παραβλέπεις τὰς ἁμαρτίας τῶν ἀνθρώπων, ὁδηγῶν αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν.

Ἀγαπᾶς ὅλα τὰ δημιουργήματα καὶ κανένα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησες, δὲν τὸ ἀποστρέφεσαι. Διότι οὐδέποτε θὰ ἐδημιούργεις κάτι, ἐὰν αὐτὸ τὸ ἐμισοῦσες.

Καὶ εἶσαι τόσον ἐλεήμων καὶ μακρόθυμος, διότι ἀγαπᾷς ὅλα, ὅσα ὑπάρχουν, καὶ δὲν ἀποστρέφεσαι οὔτε ἀηδιάζεις κανὲν ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἐποίησες· διότι, ἐὰν ἐμισοῦσες κάτι, δὲν θὰ τὸ κατεσκεύαζες.

Πῶς δὲ ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ, κάτι ὑπάρχον, ἂν σὺ δὲν τὸ ἠθέλησες; Ἢ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ κάτι, τὸ ὁποῖον σὺ δὲν τὸ ἔφερες εἰς ὕπαρξιν;

Πῶς δὲ θὰ ἐξηκολούθει κάτι νὰ παραμένῃ καὶ νὰ ὑφίσταται, ἐὰν Σὺ δὲν τὸ ἠθέλησες νὰ μένῃ; Ἢ τί, ποὺ δὲν ἐκλήθη ἀπὸ Σὲ εἰς τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν ζωήν, διετηρήθη εἰς αὐτήν;

Σπλαγχνίζεσαι καὶ λυπεῖσαι τὰ πάντα, διότι ὅλα εἶναι ἰδικά σου, Κύριε· ἀνήκουν εἰς σέ, ὁ ὁποῖος ἀγαπᾷς τὰς ψυχάς μας.

Ἀλλὰ λυπᾶσαι καὶ λογαριάζεις ὅλα τὰ πλάσματα, διότι εἶναι ὅλα ἰδικά σου, ὦ Δέσποτα, ὅστις ἀγαπᾷς τὰς ψυχάς μας.

Ἀγαπᾷς, Κύριε, τὰ πάντα, διότι τὸ αἰώνιον ἄφθαρτον Πνεῦμα σου εὑρίσκεται εἰς ὅλα τὰ κτίσματα.

Ναί· δείχνεις τὴν συμπάθειάν σου εἰς ὅλα, διότι τὸ ἄφθαρτόν σου Πνεῦμα ὑπάρχει εἰς ὅλα, συντηροῦν καὶ ζωοποιοῦν καὶ ὑποβαστάζον ταῦτα.

Διὰ τοῦτο τοὺς ἁμαρτάνοντας τιμωρεῖς ἐλαφρῶς καὶ μὲ ἐπιείκειαν καὶ δι’ ἐκείνων, μὲ τὰ ὁποῖα ἁμαρτάνουν, τοὺς ὑπενθυμίζεις τὸ καθῆκον των, τοὺς συμβουλεύεις νὰ ἁπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴν κακότητα καὶ νὰ πιστεύσουν εἰς σέ, Κύριε.

Δι’ αὐτὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραπλανῶνται καὶ πίπτουν εἰς τὴν ἁμαρτίαν, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καὶ ὄχι δι’ ἑνὸς καταστρεπτικοῦ κτυπήματος τοὺς τιμωρεῖς καὶ τοὺς σωφρονίζεις καὶ διδάσκεις, ὑπενθυμίζων εἰς αὐτοὺς διὰ θλίψεων καὶ ἐλέγχων τῆς συνειδήσεως ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἁμαρτάνουν, ἵνα, ἀφοῦ ἁπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴν κακίαν, πιστεύσουν, Κύριε, εἰς Σέ.

Τοὺς παλαιοὺς κατοίκους - τοὺς εἰδωλολάτρας - τῆς ἁγίας χώρας σου ἐμίσησες, Κύριε,

Δι’ αὐτὸ βεβαίως καὶ ἀπεστράφης τοὺς παλαιοὺς κατοίκους τῆς ἁγίας σου γῆς.

διότι εἶχαν ἐπιδοθῆ νὰ πράττουν τὰ ἀπαίσια ἔργα τῆς μαγείας καὶ τὰς ἀνιέρους τελετάς.

Καὶ τοὺς ἀπεστράφης, διότι ἐνήργουν λίαν μισητὰς ἐνώπιόν Σου πράξεις μαγείας διὰ χρήσεως φαρμακευτικῶν βοτάνων καὶ ἀνιέρους τελετὰς καὶ θυσίας,

Εἰς τὰς τελετὰς ἐκείνας αὐτοί, σκληροὶ καὶ ἀνελεήμονες, ἐφόνευον τὰ τέκνα των, παρεκάθηντο ἀνάμεσα εἰς ὀπαδοὺς εἰδωλολατρικῶν μυστηριακῶν τελετῶν, εἰς συμπόσια κατὰ τὰ ὁποῖα ἔτρωγαν σπλάγχνα ἀνθρώπων, ἀνθρωπίνας σάρκας καὶ αἷμα.

ἦσαν δὲ καὶ ἄσπλαγχνοι φονεῖς τῶν τέκνων των καὶ συνδαιτυμόνες ἀνθρώπων, ποὺ ἔτρωγαν σπλάγχνα τῶν πλησίον των, εἰς δεῖπνον ὅπου παρετίθεντο ἀνθρώπιναι σάρκες καὶ αἷμα, μεμυημένοι καὶ αὐτοὶ ἐκ μέσου εἰδωλολατρικῆς ἀδελφότητος,

Οἱ σκληροὶ αὐτοὶ γονεῖς ἦσαν φονεῖς τῶν ἀνυπεράσπιστων ἀθῴων παιδιῶν των καὶ σύ, λοιπόν, ἀπεφάσισες νὰ ἐξοντώσῃς αὐτοὺς μὲ τὰ χέρια τῶν προγόνων μας.

καὶ γονεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐξουσιαστικῶς καὶ διὰ τῶν ἰδίων των χειρῶν ἐθανάτωναν τὰς ἀνυπερασπίστους ὑπάρξεις τῶν παιδιῶν των, ἠθέλησας νὰ τοὺς καταστρέψῃς μὲ τὰς χεῖρας τῶν προγόνων μας,

Τοῦτο δέ, ἵνα ἡ τιμιωτάτη ἐνώπιόν σου αὐτὴ χώρα καθαρθῇ ἀπὸ τὸ μόλυσμα τῶν εἰδωλολατρῶν καὶ γίνῃ ἀξία, νὰ δεχθῇ τοὺς ἀνθρώπους σου οἱ ὁποῖοι εἶχαν μεταναστεύσει ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον.

ὥστε ἡ ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην χώραν τιμωμένη καὶ ἀγαπωμένη ὑπὸ Σοῦ γῆ αὕτη τῆς Παλαιστίνης νὰ δεχθῇ ἀνταξίαν μετανάστευσιν καὶ ἀποικίαν ἐκ παιδιῶν τοῦ Θεοῦ.

Ἐν τούτοις καὶ αὐτοὺς τοὺς εἰδωλολάτρας τοὺς ἐλυπήθης ὡς ἀνθρώπους καὶ ἔστειλες ὡς προδρόμους τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ σφῆκας, διὰ νὰ τοὺς καταστρέψουν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον.

Ἀλλὰ καὶ αὐτούς, τοὺς παλαιοὺς δηλαδὴ κατοίκους τῆς ἀγαπημένης σου χώρας, ἐπειδὴ ἦσαν ἄνθρωποι, τοὺς ἐλυπήθης καὶ ἀπέστειλας ὡς προδρόμους καὶ ἐμπροσθοφυλακὴν τοῦ στρατεύματός σου τὰς σφήκας, διὰ νὰ τοὺς ἐξαφανίσουν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καὶ να δώσουν καιρὸν εἰς τοὺς φρονιμωτέρους νὰ ἐγκαταλίπουν τὴν γῆν, προτοῦ ἀναγκασθοῦν διὰ τοῦ φονικοῦ πολέμου.

Τοῦτο δὲ ὄχι, διότι ἦτο ἀδύνατον εἰς σὲ διὰ πολέμου καὶ μάχης νὰ καταστήστῃς τοὺς ἀσεβεῖς αὐτοὺς ὑποχειρίους εἰς τοὺς δικαίους, ἢ νὰ τοὺς παραδώσῃς εἰς φοβερὰ θηρία, ἢ νὰ τοὺς καταστρέψῃς μὲ μίαν ὀργίλην διαταγήν σου·

Ἐνήργησας δὲ οὕτως, ὄχι διότι ἀδυνατοῦσες μὲ παράταξιν μάχης νὰ παραδώσῃς τοὺς ἀσεβεῖς ὑπὸ τὰς χεῖρας καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν δικαίων, ἢ εἰς θηρία ἄγρια καὶ φοβερά, ἢ καὶ μὲ ἕνα αὐστηρὸν καὶ ἀπότομον λόγον σου νὰ τοὺς ἑξαφανίσῃς.

ἀλλά, ἐν τῇ ἀγαθότητί σου, ἔκρινες καλὸν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ τοὺς τιμωρῇς καὶ παρεῖχες ἔτσι καιρὸν καὶ τόπον μετανοίας εἰς αὐτούς, ἂν καὶ ἐγνώριζες, ὅτι ἡ γενεά των ἦτο πονηρὰ καὶ διεφθαρμένη. Ἔμφυτος ὑπῆρχε μέσα των ἡ κακία καὶ ὅτι δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ ἀλλάξῃ ἡ νοοτροπία των.

Μὲ τὸ νὰ ἐκτελῇς δὲ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὰς μὴ αὐτῶν καταδικαστικὰς ἀποφάσεις σου, τοὺς ἔδιδες εὐκαιρίαν νὰ μετανοήσουν, καίτοι δὲν ἀγνοοῦσες ὅτι ἡ καταγωγή τους ἦταν πονηρὰ καὶ ἡ γενεά τους διαστραμμένη καὶ εἶχαν ἔμφυτον ἀπὸ ἁμαρτωλὴν κληρονομίαν τὴν κακίαν καὶ ὅτι δὲv θὰ μετεβάλλετο, οὔτε θὰ ἤλλασσε ποτὲ εἰς τὸν αἰῶνα ὁ τρόπος τῆς σκέψεως καὶ τοῦ συλλογισμοῦ των.

Διότι οἱ Χαναναῖοι ἦσαν γενεὰ κατηραμένη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ κανένα ἐξ αὐτῶν ἀπολύτως δὲν ἐφοβεῖσο, ὥστε ὑποχωρῶν νὰ δίδῃς εἰς αὐτοὺς τὴν ἄδειαν δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠμάρταναν.

Καὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀλλάξῃ ποτὲ ἢ νοοτροπία των, διότι ἦτο φυλὴ κατηραμένη ἐξ ἀρχῆς. Σὺ δέ, χωρὶς νὰ φοβῆσαι κανένα καὶ νὰ ἀναγκάζεσαι ἀπὸ οἱονδήποτε, τοὺς ἠνείχεσο καὶ ἔδιδες εἰς αὐτοὺς ἄδειαν καὶ ἀτιμωρησίαν δι’ ὅσα ἡμάρτανον.

Διότι, ποιὸς θὰ πῇ εἰς σέ, τί ἔκαμες; Ἢ ποιὸς θὰ ἀντισταθῇ καὶ θὰ φέρῃ ἀντίρρησιν εἰς τὴν δικαίαν σου ἀπόφασιν; Ποιὸς δὲ ποτὲ θὰ σὲ κατηγορήσῃ διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα σὺ ἐδημιούργησες; Ἢ ποιὸς θὰ ἀντιδικήσῃ ἐνώπιόν σου εἰς ὑπεράσπισιν τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων;

Διότι ποῖος θὰ Σοῦ ζητήσῃ λόγον καὶ θὰ Σοῦ εἴπῃ: Τί ἔκαμες; Ἢποῖος θὰ ἀντισταθῇ κατὰ τῆς κρίσεως καὶ ἀποφάσεώς σου; Ποῖος δὲ θὰ Σὲ κατηγορήσῃ δι’ ἔθνη, ποὺ ἔχουν καταστροφῆ, τὰ ὁποῖα Σὺ ἐδημιούργησες; Ἢ ποῖος θὰ ἔλθῃ νὰ σταθῇ ἐνώπιόν Σου ὡς ὑπερασπιστὴς ἀδίκων ἀνθρώπων;

Ὄχι· δὲν ὑπάρχει ἄλλος Θεὸς πλήν σοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ φροντίζῃ περὶ ὅλων τῶν πραγμάτων, διὰ νὰ δείξῃς εἰς αὐτὸν ὅτι δικαίως καὶ ὀρθῶς ἔκρινες καὶ ἐδίκασες.

Κανεὶς ἀπολύτως. Διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλος Θεὸς ἐκτὸς ἀπὸ Σέ, ὁ ὁποῖος νὰ ἐνδιαφέρεται καὶ νὰ φροντίζῃ δι’ ὅλα, ἵνα ἀποδείξῃς εἰς αὐτόν, ὅτι δὲν ἀπεφάσισες ἄδικα.

Οὔτε κανένας βασιλεὺς ἢ ἄρχων θὰ ἠμπορέσῃ ποτέ, νὰ σὲ κυττάξῃ κατάματα καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους σὺ ἐτιμώρησες.

Οὔτε ὑπάρχει βασιλεὺς ἢ οἱοσδήποτε κυρίαρχος καὶ τύραννος, ποὺ θὰ ἠμπορέσῃ ἀντιτασσόμενος εἰς Σὲ νὰ Σὲ κυττάξῃ κατάματα καὶ νὰ σοῦ ζητήσῃ λόγον δι’ αὐτοὺς ποὺ ἐτιμώρησας.

Ἀκριβῶς δέ, διότι εἶσαι ὁ ἀπολύτως δίκαιος, δικαίως τὰ πάντα ἐπιβλέπεις καὶ κυβερνᾷς. Ἔτσι ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑπεύθυνος τιμωρίας, τὸν θεωρεῖς ἀπηλλαγμένον τῆς ἰδικῆς σου καταδικαστικῆς δυνάμεως.

Ἀφοῦ δὲ εἶσαι δίκαιος, μὲ ἄκραν δικαιοσύνην τακτοποιεῖς καὶ διευθύνεις ὅλα ἐν γένει, καὶ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν χρεωστεῖ καὶ δὲν εἶναι ὑπόλογος νὰ τιμωρηθῇ, τὸν θεωρεῖς ξένον πρὸς τὴν ἐκδικητικὴν καὶ τιμωρὸν δύναμίν σου.

Διότι ἡ δύναμίς σου εἶναι ἀρχὴ καὶ θεμέλιον τῆς δικαιοσύνης. Καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Κύριος τῶν πάντων, σὲ κάμνει νὰ λυπῆσαι ὅλους.

Θεωρεῖς δὲ τοῦτον ξένον πρὸς τὴν δύναμίν σου, διότι ἡ δύναμίς σου εἶναι ἀρχὴ καὶ βάσις τῆς δικαιοσύνης σου, καὶ τὸ ὅτι εἶσαι δεσπότης ὅλων καὶ τὰ ὁρίζεις ὅλα, Σὲ κάμνει νὰ λυπῆσαι καὶ νὰ εἶσαι ἐπιεικὴς καὶ συμπαθὴς πρὸς ὅλα.

Δεικνύεις ὅμως τὴν ἰσχύν σου εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπιστοῦν εἰς τὴν τελειότητα τῆς δυνάμεώς σου. Τιμωρεῖς δὲ τὴν θρασύτητα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν, ἀλλὰ ἀρνοῦνται, τὴν δύναμίν σου.

Πράγματι δὲ δεικνύεις τὴν δύναμίν σου καὶ ὅταν δὲν Σὲ πιστεύουν, ὅτι ἔχεις τελείαν καὶ ἄπειρον δύναμιν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους, ποὺ γνωρίζουν τὴν ἄπειρον δύναμίν σου, καὶ παρὰ τοῦτο τολμοῦν νὰ Σοῦ ἀνθίστανται, τιμωρεῖς τὴν θρασύτητα καὶ ἀσεβῆ ἀναίδειάν των.

Σύ, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ἀπείρου δυνάμεώς σου κυριαρχεῖς ἐπὶ πάντων, κρίνεις μὲ ἐπιείκειας, καὶ μὲ πολλὴν συμπάθειαν κυβερνᾷς καὶ κατευθύνεις ὅλους μας. Διότι εἶναι παροῦσα πάντοτε εἰς σὲ ἡ παντοδυναμία, ὥστε, ὅταν θέλῃς, νὰ τὴν χρησιμοποιῇς.

Σὺ ὅμως, ἀντιθέτως πρὸς τὴν μωρὰν καὶ ἀσεβῆ θρασύτητά των, ἐπειδὴ δεσπόζεις καὶ κυριαρχεῖς ἐπὶ τῆς δυνάμεώς σου, κρίνεις μὲ ἐπιείκειαν καὶ μᾶς διοικεῖς μὲ πολλὴν συμπάθειαν καὶ ἀγάπην. Αὐτὸ δὲ εἶναι ὁλοφάνερον, διότι εἶναι παρὸν στὸ χέρι σου νὰ κάμῃς χρῆσιν τῆς δυνάμεώς σου, ὅταν θέλῃς, καὶ νὰ ἐξοντώσῃς πάντα ἀσεβῇ. Ἀλλὰ Σὺ μακροθυμεῖς καὶ ἀνέχεσαι.

Διὰ μέσου δὲ αὐτῶν τῶν ἔργων σου ἐδίδαξες τὸν λαόν σου, ὅτι πρέπει ὁ δίκαιος νὰ εἶναι καὶ φιλάνθρωπος. Ἔκαμες τὰ παιδιά σου νὰ ἔχουν ἀγαθὰς καὶ εἰς σὲ στηριγμένας τὰς ἐλπίδας των, διότι σὺ δίδεις καιρὸν μετανοίας καὶ παρέχεις ἄφεσιν εἰς τὰ ἁμαρτήματα τῶν ἀνθρώπων.

Μὲ τὰ τοιαῦτα τῆς ἐπιεικείας καὶ μακροθυμίας πρὸς τοὺς Χαναναίους ἔργα σου ἐδίδαξες τὸν λαόν σου Ἰσραήλ, ὅτι ὁ δίκαιος πρέπει νὰ εἶναι φιλάνθρωπος, καὶ ἔκαμες τοὺς υἱούς σου Ἰσραηλίτας νὰ εἶναι γεμᾶτοι καλὰς καὶ ἀκλονήτους ἐλπίδας, ὅτι δίδεις μετάνοιαν διὰ τὰ ἁμαρτήματα καὶ περιμένεις τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἁμαρτωλοῦ.

Διότι ἐὰν τοὺς ἐχθροὺς τῶν δούλων σου, οἱ ὁποῖοι ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν των ἦσαν ἄξιοι θανάτου καὶ ἐξοντώσεως, μὲ τόσην προσοχὴν καὶ ἐπιείκειαν τοὺς ἐτιμώρησες, ἀφοῦ προηγουμένως παρεχώρησες εἰς αὐτοὺς χρόνον καὶ καιρὸν διὰ νὰ μετανοήσουν καὶ ἁπαλλαγοῦν ἀπὸ τὰς κακίας,

Πράγματι δὲ ἐδίδαξες οὕτω τὰ παιδιά σου καὶ τὰ ἐπλήρωσας παρηγόρου ἐλπίδος, διότι ἐὰν ἐκείνους, ποὺ ἦσαν ἐχθροὶ τῶν παιδιῶν σου καὶ ἦσαν ἄξιοι νὰ τιμωρηθοῦν διὰ θανάτου, μὲ τόσην προφύλαξιν καὶ περίσκεψιν τοὺς ἐτιμώρησες, σὰν νὰ τοὺς παρεκάλεις νὰ συνέλθουν, δώσας εἰς αὐτοὺς χρόνον καὶ εὐκαιρίαν νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴν κακίαν των,

μὲ πόσην, λοιπόν, καλωσύνην καὶ ἐπιείκειαν ἔκρινες καὶ θὰ κρίνῃς τὰ παιδιά σου, μὲ τοὺς προπάτορας τῶν ὁποίων συνῆψες συνθήκας καὶ ὑπεσχέθης μὲ ὅρκους πλούσια ἀγαθά;

μὲ πόσον προσεκτικὴν καὶ ἐπιεικῆ ἀκρίβειαν ἔκρινες καὶ ἐτιμώρησες τοὺς υἱούς σου Ἰσραηλίτας, εἰς τῶν ὁποίων τοὺς προγόνους ἔδωκες ὅρκους καὶ ἔκαμες συμφωνίας καλῶν ὑποσχέσεων;

Ἐνῷ δὲ ἡμᾶς μᾶς παιδαγωγῇς διὰ τῶν ἐλαφρῶν θλίψεων, μαστιγώνεις πολλαπλασίως τοὺς ἐχθρούς μας, διὰ νὰ σκεπτώμεθα τὴν καλωσύνην σου, ὅταν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡμεῖς κρίνωμεν τοὺς ἄλλους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρόκειται νὰ κριθῶμεν αὐτὸ σὲ καὶ νὰ ἐλπίζωμεν ἔτσι εἰς τὸ ἔλεός σου.

Ἐνῷ λοιπὸν ἡμᾶς μὲν τιμωρεῖς πρὸς παιδαγωγίαν καὶ διόρθωσιν, τοὺς ἐχθρούς μας μαστιγώνεις μυριάκις περισσότερον, ἵνα μετὰ φροντίδος καὶ ἐπιμελείας ἐξετάζωμεν καὶ ἐκτιμῶμεν τὴν ἀγαθότητά σου, ὅταν δὲ κρινώμεθα καὶ τιμωρούμεθα ἀπὸ Σέ, νὰ μὴ ἀπελπιζώμεθα, ἀλλὰ νὰ περιμένωμεν ἔλεος.

Ἰδού, λοιπόν, διατί τοὺς ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν τὴν ζωήν των μέσα εἰς τὰς ἀφροσύνας τῆς ἁμαρτίας, τοὺς ἐτιμώρησες μὲ τὰ ἰδικά των εἰδωλολατρικὰ βδελύγματα.

Δι’ αὐτὸ λοιπὸν καὶ τοὺς ἀδίκους Αἰγυπτίους, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν ζωὴν ἄφρονα καὶ ἀπερίσκεπτον, τοῦ ἐβασάνισας καὶ τοὺς ἐτιμώρησας μὲ τοὺς ἰδίους τῶν σιχαμεροὺς καὶ βδελυροὺς τρόπους τῆς λατρείας των,

Διότι αὐτοὶ ἐπλανήθησαν βαδίσαντες πολὺ μακρότερον ἀπὸ κάθε ὁδὸν πλάνης, διότι ἐθεώρουν ὡς θεοὺς τὰ ζῶα τὰ σιχαμερὰ καὶ ἀπεχθῆ μεταξὺ καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν ζώων, καὶ παρεπλανήθησαν ἔτσι σὰν μικρὰ ἀνόητα παιδιά.

Διότι βεβαίως αὐτοὶ ἐπλανήθησαν πιὸ μακριὰ τοὺς δρόμους τῆς πλάνης, ἐκλαμβάνοντες καὶ λατρεύοντες ὡς θεοὺς καὶ ἐκεῖνα ἀκόμη ἀπὸ τὰ ζῶα τῶν ἐχθρῶν, τὰ ὁποῖα ἦσαν καὶ ἀπὸ αὐτοὺς καταφρονημένα καὶ χωρὶς καμμίαν τιμήν, ἐξαπατηθέντες σὰν νήπια ἄμυαλα καὶ ἀνόητα.

Διὰ τοῦτο, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃς ἀνόητα παιδιά, ἔστειλες εἰς αὐτοὺς μίαν μικρὰν παιδικὴν τιμωρίαν.

Δι’ αὐτὸ καὶ κατὰ τὰς πρώτας διὰ βατράχων καὶ σκνιπῶν καὶ κυνομυιῶν πληγάς, σὰν εἰς παιδιὰ ἀσυλλόγιστα καὶ χωρὶς σοβαρὰν σκέψιν ἔστειλες τιμωρίαν διὰ νὰ ἐμπαίξῃς καὶ περιγελάσῃς μᾶλλον παρὰ διὰ νὰ τιμωρήσῃς αὐτούς.

Ἐπειδὴ ὅμως ἐκεῖνοι δὲν ἐσυνετίσθησαν μὲ τὴν μικρὰν καὶ ὡς εἶδος παιγνιδιοῦ τιμωρίαν, ποὺ τοὺς ἔστειλες, ἐδοκίμασαν καὶ θὰ δοκιμάσουν ἀνταξίαν τῆς ἀμελείας των τὴν δικαίαν κρίσιν τοῦ Θεοῦ.

Αὐτοὶ ὅμως, μὴ σωφρονισθέντες μὲ τὴν ἐλαφρὰν σὰν παιγνίδια ἐπίπληξιν, μετ’ ὀλίγον θὰ δοκιμάσουν ἀνταξίαν τοῦ δικαίου καὶ παντοδυνάμου Θεοῦ τιμωρίαν.

Διότι αὐτοὶ ὑπέφεραν καὶ κατεθλίβοντο ἀπὸ τὰ πράγματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐθεωροῦσαν ὡς θεούς, ἐτιμωροῦντο δὲ ἐξ, αὐτῶν καὶ εἶδαν καὶ ἀνεγνώρισαν ὡς ἀληθινὸν Θεὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον παλαιότερα εἶχον ἀρνηθῇ. Καὶ ἐπιτέλους ἐπῆλθεν ἐναντίον αὐτῶν ἡ τελικὴ καταδίκη.

Τοὺς ἦλθεν ὅμως πολὺ ἀργὰ τὸ σωφρονιστικὸν μάθημα, διότι αὐτοὶ δι’ ἐκείνας τὰς πληγάς, ποὺ ἔπασχον καὶ ὑπέφερον, ἠγανάκτουν τιμωρούμενοι ἀπὸ αὐτὰ ταῦτα τὰ περιφρονημένα ζῶα, τὰ ὁποῖα ἐθεώρουν καὶ ἐλάτρευον ὡς θεούς. Καὶ εἶδαν τότε ὅτι ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον εἰς τὸ παρελθὸν ἠρνοῦντο νὰ γνωρίσουν ὡς Θεόν, τώρα ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα ἔμαθαν καλά, ὅτι εἶναι Θεὸς ἀληθής. Διὰ τὴν ἄρνησίν τους ὅμως τὴν παλαιὰν ἦλθε κατεπάνω τους ἡ τελειωτικὴ καταδίκη τους διὰ τοῦ θανάτου τῶν πρωτοτόκων τους καὶ τοῦ πνιγμοῦ των εἰς τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν.

Ἀνόητοι καὶ εὐτελεῖς κατὰ βάθος εἶναι οἱ ἄνθρωποι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπικρατεῖ ἄγνοια Θεοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν ἀπὸ τὰ δρώμενα ὡραῖα δημιουργήματα νὰ γνωρίσουν τὸν ἕνα καὶ μόνον ὑπάρχοντα Θεόν, καί, ἐπειδὴ δὲν ἐπρόσεξαν τὰ ἔργα του, δὲν ἐπίστευσαν εἰς τὸν καλλιτέχνην τῆς δημιουργίας.

Πράγματι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠγνόησαν τὸν ἀληθῆ Θεόν, ὑπῆρξαν κατὰ βάθος μάταιοι καὶ ἀνόητοι καὶ δὲν ἠμπόρεσαν ἀπὸ τὰ ὡραῖα κτίσματα, ποὺ εἶναι εἰς ὅλους ὁρατά, να γνωρίσουν Αὐτόν, ὁ Ὁποῖος ὄντως καὶ ἐξ Ἑαυτοῦ ὑπάρχει, οὔτε ἀνεγνώρισαν τὸν Τεχνίτην, δίδοντες προσοχὴν εἰς τὰ θαυμαστὰ ἔργα του.

Ἀλλὰ ἐθεώρησαν θεούς, κυβερνήτας καὶ ἄρχοντας τοῦ κόσμου, τὸ πῦρ ἢ τὸν ἄνεμον ἢ τὸν λεπτὸν καὶ εὐκίνητον ἀέρα ἢ τοὺς κύκλους τῶν ἀστέρων ἢ τὸ ὁρμητικὸν νερό, ἢ τοὺς φωστῆρας τοῦ οὐρανοῦ, τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην.

Ἀλλὰ ἢ τὸ πῦρ ἢ τὸν ἀέρα ἢ τὸν βίαιον ἄνεμον ἢ τὸν κύκλον τῶν ἄστρων ἢ τὸ ὁρμητικὸν ὕδωρ τῶν ὠκεανῶν καὶ τῆς θυελλώδους βροχῆς ἢ τοὺς φωστῆρας τοῦ οὐρανοῦ, τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, ἐνόμισαν ὡς θεοὺς ἐξουσιαστὰς καὶ κυβερνήτας τοῦ κόσμου.

Ἐὰν μέν, λοιπόν, οἱ εἰδωλολάτραι τερπόμενοι ἀπὸ τὴν ὡραιότητα τῶν δημιουργημάτων αὐτῶν τὰ ἐθεώρησαν ὡς θεούς, ἂς μάθουν πόσον καλύτερος καὶ ἀνώτερος εἶναι ὁ κυρίαρχος καὶ δημιουργὸς αὐτῶν· διότι ἡ πηγὴ καὶ ἡ αἰτία τοῦ κάλλους, ὁ Θεός, ἐδημιούργησεν αὐτά.

Καὶ ἐὰν μέν, διότι ἐθέλγοντο ἀπὸ τὴν καλλονὴν τούτων, ἐνόμιζον αὐτὰ ὡς θεούς, ἂς μάθουν πόσον καλύτερος εἶναι αὐτός, ποὺ ὁρίζει ταῦτα καὶ εἶναι Δεσπότης αὐτῶν διότι αὐτὸς ποὺ εἶναι ὁ γενεσιουργὸς καὶ ἡ πηγὴ τοῦ ὡραίου καὶ τοῦ κάλλους, αὐτὸς εἶναι Ἐκεῖνος, ποὺ τὰ ἔκτισεν.

Ἐὰν δὲ ἡ δύναμις καὶ ἡ δραστηριότης αὐτῶν τοὺς κατέπληξεν, ἂς ἐννοήσουν ἀπὸ τὰ δημιουργήματα αὐτὰ πόσον ἀπείρως ἰσχυρότερος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ τὰ κατεσκεύασε.

Ἐὰν δέ, ἐπειδὴ ἐξεπλάγησαν ἀπὸ τὴν δύναμιν καὶ ἐνέργειάν των, ἐλάτρευσαν αὐτά, ἂς σκεφθοῦν καὶ διὰ τῆς νοήσεως καὶ τοῦ συλλογισμοῦ ἂς καταλάβουν ἀπὸ αὐτὰ πόσον δυνατώτερος εἶναι αὐτός, ποὺ κατεσκεύασε ταῦτα.

Διότι ἀπὸ τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν καλλονὴν τῶν δημιουργημάτων ἀνάγεται κανεὶς εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ Θεοῦ, κατ’ ἀναλογίαν.

Εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ τὸ καταλάβουν, διότι ἀπὸ τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν ὡραιότητα τῶν κτισμάτων ἐξ ἀναλογίας κατανοεῖται καὶ βλέπεται διὰ τῆς διανοίας καὶ αὐτός, ποὺ τὰ παρήγαγεν.

Ἀλλ’ ὅμως ἡ μορφὴ καὶ ἡ κατηγορία ἐναντίον αὐτῶν τῶν εἰδωλολατρῶν εἶναι μικρά, διότι αὐτοὶ ἀναζητοῦντες καὶ θέλοντες νὰ εὔρουν τὸν Θεὸν πλανῶνται.

Ἀλλ’ ὅμως ἐπὶ τῶν εἰδωλολατρῶν τούτων θὰ ἔλεγέ τις, ὅτι ὀλίγης μομφῆς καὶ κατηγορίας εἶναι ἄξιοι, διότι αὐτοὶ ἐμπίπτουν εἰς πλάνην, ἴσως ἐπειδὴ ἐρευνοῦν καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ εὔρουν τὸν ἀνεξιχνίαστον Θεόν.

Ἐν τούτοις εἶναι ἔνοχοι καὶ ἀσύγγνωστοι, διότι ζῶντες ἀνάμεσα εἰς τὰ θαυμαστὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ τὰ διερευνοῦν καὶ πείθονται μὲ τὰ ἴδια των τὰ μάτια, ὅτι εἶναι καλὰ καὶ ὡραῖα αὐτά, ποὺ βλέπουν.

Πλανῶνται δέ, διότι ἀσχολούμενοι μὲ τὰ ἔργα Του καὶ ζῶντες ἐν μέσῳ αὐτῶν ἐξετάζουν καὶ ἐρευνοῦν ταῦτα καὶ πείθονται διὰ τῆς ὄψεως καὶ ἐξετάσεώς των, ὅτι αὐτὰ ποὺ βλέπονται, εἶναι καλά.

Ὥστε καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι δὲν εἶναι ἄξιοι πλήρους συγγνώμης διὰ τὴν ἀπιστίαν των.

Ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν δικαιολογοῦνται ἐξ ὁλοκλήρου καὶ δὲν εἶναι ἄξιοι συγχωρήσεως.

Διότι ἐὰν κατώρθωσαν τόσον πολὺ νὰ προχωρήσουν εἰς γνῶσιν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ γνωρίσουν τὸν κόσμον, πόσον εὐκολώτερα καὶ ταχύτερα θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν εὔρει τὸν Δημιουργὸν τοῦ κόσμου;

Καὶ δὲν δικαιολογοῦνται, διότι, ἐὰν ἠμπόρεσαν νὰ μάθουν τόσον πολλά, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἐμβαθύνουν εἰς τὴν γνῶσιν τοῦ κόσμου, πῶς δὲν ηὗραν γρηγορώτερα αὐτόν, ποὺ εἶναι ὁ Δεσπότης καὶ Κυρίαρχος ὅλων αὐτῶν, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ σύμπαν;

Ταλαίπωροι δὲ εἶναι αὐτοὶ καὶ ἔχουν θέσει τὰς ἐλπίδας των εἰς τὰ νεκρὰ καὶ ἄψυχα εἴδωλα. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὠνόμασαν θεούς των ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, καμωμένα ἀπὸ χρυσὸν καὶ ἄργυρον, κατειργασμένα μὲ τέχνην, διάφορα ὁμοιώματα ζώων ἢ κάποιον ἀνωφελῆ λίθον, γλυπτὸν κάποιας ἀρχαίας χειρός.

Εἶναι ὅμως ἄθλιοι καὶ δυστυχεῖς, καὶ εἰς νεκρὰ καὶ χωρὶς καμμίαν ζωὴν πράγματα στηρίζουν τὰς ἐλπίδας των αὐτοί, ποὺ ἐκάλεσαν θεοὺς ἔργα ποὺ ἔγιναν ἀπὸ χέρια ἀνθρώπων, ἢ χρυσὸν καὶ ἄργυρον, τέχνης μελετημένον κατασκεύασμα καὶ ἀπεικονίσματα ζώων ἢ ἄχρηστον πέτραν, ποὺ τὴν κατειργάσθη παλαιότερον κάποιο ἀνθρώπινον χέρι.

Ἂς πάρωμεν ἕνα ξυλοκόπον, ἕνα ξυλουργόν. Αὐτὸς ἐπριόνισεν ἕναν κατάλληλον ξύλινον κορμόν. Ἔξυσεν αὐτὸν ὁλόγυρα καὶ ἀφήρεσε μὲ τέχνην ὅλον τὸν φλοιόν. Ἔπειτα ἐπεξειργάσθη μὲ δεξιότητα τὸν κορμὸν καὶ κατεσκεύασε κάποιον χρήσιμον σκεῦος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς καθημερινῆς ζωῆς του.

Ὑποτεθείσθω δέ, ὅτι κάποιος ξυλοσχίστης τεχνίτης μαραγκός, ἀφοῦ κόψῃ ἕνα δένδρον εὐκίνητον καὶ εὔκολον εἰς κατεργασίαν καὶ πριονίσῃ αὐτό, ἔξυσε τριγύρω μὲ ἐπιτηδειότητα ὁλόκληρον τὸν φλοιόν του, καὶ ἀφοῦ τὸ κατειργάσθη μὲ τέχνην καὶ εὐπρέπειαν, κατεσκεύασε σκεῦος χρήσιμον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ζωῆς,

Τὰ ξύλινα δὲ καὶ περιττὰ πλέον ἀποκόμματα ἀπὸ τὴν ἐργασίαν του αὐτήν, τὰ ἐχρησιμοποίησεν εἰς τὸ πῦρ, διὰ νὰ παρασκευάσῃ τὴν τροφήν. Ἔφαγε καὶ ἐχόρτασεν.

τὰ δὲ ἀποκόμματα τῆς ἐργασίας του ταύτης, ἀφοῦ τὰ ἐχρησιμοποίησε καὶ τὰ ἔκαυσε διὰ νὰ ἑτοιμάσῃ τὸ φαγητόν του, ἐχόρτασεν.

Ἕνα ὅμως ἀπὸ τὰ ξύλινα αὐτὰ ἀπορρίματα, ἐντελῶς ἄχρηστον, ξύλον στραβὸν καὶ γεμᾶτον ἀπὸ ρόζους τὸ ἐπῆρε καὶ κατὰ τὰς ὥρας, ποὺ δὲν εἶχεν ἄλλην ἀπασχόλησιν, τὸ ἐσκάλισε καὶ μὲ τὴν σοφήν του πεῖραν ἔδωσεν εἰς αὐτὸ ἕνα ὡρισμένον τύπον. Τὸ ἐμορφοποίησε σύμφωνα μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου,

Ἐκεῖνο δὲ τὸ μέρος, ποὺ ἔμεινε καὶ εἶναι διὰ πέταγμα καὶ δὲν χρησιμεύει εἰς τίποτε, ξύλο στραβὸ καὶ γεμᾶτο ρόζους, ἀφοῦ τὸ ἐπῆρε, τὸ ἐσκάλισε μὲ ἐπιμέλειαν καὶ προσοχὴν κατὰ τὰς ὥρας τῆς ἀργίας του καὶ μὲ τὴν πεῖραν τῆς τέχνης του καὶ τῆς ἐπιδεξιότητός του ἔδωκεν εἰς αὐτὸ σχῆμα καὶ μορφὴν καὶ τὸ ἔκαμεν ὅμοιον πρὸς εἰκόνα ἄνθρωπου·

ἢ τοῦ ἔδωσε τὴν μορφὴν ἑνὸς εὐτελοῦς ζώου. Τὸ ἤλειψε μὲ μίλτον (βαφὴ κοκκίνη) καὶ μὲ κατάλληλα φύκια τοῦ ἔδωκε ἐρυθρὸν χρῶμα εἰς τὴν ἐπιφάνειάν του καὶ ἐσκέπασεν ἔτσι κάθε κηλῖδα του.

ἢ κατεσκεύασεν αὐτὸ ὅμοιον πρὸς εὐτελὲς καὶ τιποτένιον ζῶον, καὶ ἀφοῦ τὸ ἔχρισεν ἀφθόνως μὲ ὀρυκτὴν βαφὴν καὶ μὲ θαλασσινὰ φύκια καὶ ἔκαμε κόκκινον τὸ χρῶμα του καὶ κάθε σημάδι του καὶ μουντζούρα ἀπὸ τοὺς ρόζους τὰ ἠφάνισε μὲ χρῶμα,

Ἀφοῦ δὲ ἔκτισε δι’ αὐτὸ ἕνα ἀντάξιον οἶκον, ἕνα ναόν, τὸ ἔθεσεν εἰς τὸν τοῖχον καὶ τὸ ἐστερέωσεν ἀσφαλῶς μὲ σίδηρον, διὰ νὰ μὴ πέσῃ κάτω εἰς τὸ ἔδαφος.

καὶ κατασκευάσας δι’ αὐτὸ κατοικίαν ἀνταξίαν, τὸ ἐτοποθέτησεν εἰς τὸν τοῖχον, ἀφοῦ τὸ ἐστερέωσε καὶ τὸ ἠσφάλισε μὲ σιδήρινον στήριγμα·

Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δηλαδή, ἐπρονόησεν, ὥστε αὐτὸ νὰ μὴ πέσῃ κατὰ γῆς γνωρίζων ὅτι δὲν δύναται αὐτὸ νὰ βοηθήσῃ τὸν ἑαυτόν του, διότι εἶναι ἁπλῶς κάποια ἄψυχος εἰκὼν καὶ ἔχει ἀνάγκην βοηθείας.

καὶ ἔτσι λοιπὸν ἔλαβε πρόνοιαν καὶ ἐφρόντισε δι’ αὐτό, διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἀπὸ τὸν τοῖχον κάτω, ἐπειδὴ ἐγνώριζεν ὅτι δὲν ἔχει τὴν δύναμιν τὸ εἴδωλον νὰ βοηθήσῃ τὸν ἑαυτόν του· βέβαια εἶναι ἄψυχος εἰκὼν καὶ νεκρὸν εἴδωλον, δι’ αὐτὸ δὲ ἔχει ἀνάγκην βοηθείας.

Ἐνῷ λοιπὸν τέτοιο εἶναι τὸ ἄψυχον κατασκεύασμα, ἐν τούτοις προσεύχεται πρὸς αὐτὸ καὶ τὸ παρακαλεῖ διὰ τὰ κτήματά του, διὰ τοὺς γάμους του καὶ διὰ τὰ τέκνα του. Καὶ δὲν ἐντρέπεται νὰ ὁμιλῇ εἰς τὸ ἄψυχον αὐτὸ εἴδωλον καὶ νὰ ἐπικαλῆται τὸ ἀσθενὲς αὐτὸ κατασκεύασμα τῶν χειρῶν του περὶ τῆς ὑγείας.

Εἰς τὸ οὕτω κατασκευασθὲν ἔργον τῶν χειρῶν του δὲν ἐντρέπεται νὰ προσεύχεται, ὁμιλῶν πρὸς τὸ ἄψυχον αὐτὸ διὰ τὰ κτήματα καὶ τὰ ὑποστατικά τοῦ, καθὼς καὶ διὰ τοὺς γάμους καὶ διὰ τὰ τέκνα του, καὶ ἐπικαλεῖται τὸ ἀσθενὲς αὐτὸ καὶ χωρὶς ζωὴν ξύλον διὰ τὴν ὑγείαν του.

Νὰ ἀξιώνῃ καὶ νὰ ἐλπίζῃ ζωὴν ἀπὸ τὸν νεκρόν· νὰ ἱκετεύῃ τὸ ἐντελῶς ἀνίσχυρον αὐτὸ ξόανον καὶ νὰ ζητῇ βοήθειαν εἰς τὰ ταξίδια του ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνίκανον νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ πόδια του.

Ἔχει δὲ τὴν ἀξίωσιν νὰ τοῦ δώσῃ ζωὴν τὸ νεκρὸν αὐτὸ εἴδωλον, καὶ παρακαλεῖ μὲ ταπείνωσιν να τοῦ δοθῇ βοήθεια ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ δὲν ἔχει ὁλοτελῶς πεῖραν καὶ ἀντίληψιν· καὶ διὰ τὸ ταξίδιόν του παρακαλεῖ ἐκεῖνο, ποὺ δὲν ἠμπορεῖ οὔτε τὸν ἕνα πόδα του νὰ χρησιμοποιήσῃ ἔστω καὶ δι’ ἐν βῆμα.

Διὰ τὴν ἐπιτυχίαν δὲ τῶν ἐργασιῶν του καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν μέσων τῆς συντηρήσεώς του, ζητεῖ δύναμιν καὶ δραστηριότητα ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ δὲν ἠμπορεῖ οὐδὲ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ κινήσῃ τὰ χέρια του.

Πρὸς πορισμὸν δὲ τῶν πρὸς τὸ ζῆν καὶ πρὸς ἀπόδοσιν τῆς ἐργασίας του καὶ ἐπιτυχίαν τῶν ἔργων τῶν χειρῶν του ζητεῖ ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ εἶναι τελείως ἀκίνητον καὶ ἀδρανές, νὰ δοθῇ δύναμις καὶ δραστηριότης εἰς αὐτόν.

Ἐὰν πάλιν κανεὶς πρόκειται νὰ ἐπιχειρήσῃ θαλασσινὸν ταξίδι καὶ μέλλει νὰ διασχίσῃ ἄγρια κύματα, ἐπικαλεῖται εἰς βοήθειάν του ἕνα ξύλινον εἴδωλον, ἀσυγκρίτως ἀδυνατώτερον ἀπὸ τὸ πλοῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου αὐτὸς ἐπιβαίνει.

Ἰδοὺ καὶ ἕτερον παράδειγμα λαμβανόμενον ἀπὸ τὰ διὰ πλοίων ταξίδια. Κάποιος ἄλλος πάλιν, ποὺ ἑτοιμάζεται διὰ θαλάσσιον ταξίδιον καὶ πρόκειται νὰ περάσῃ διὰ μέσου ἀγρίων κυμάτων, ἐπικαλεῖται μετὰ φωνῆς ἰσχυρᾶς ἄγαλμα ἐκ ξύλου, τὸ ὁποῖον εἶναι πιὸ εὔθραυστον καὶ σάπιον ἀπὸ τὸ ξύλον τοῦ πλοίου, τοῦ ὁποῖον τὸν μεταφέρει.

Τοῦ μὲν πλοίου τὸ σχέδιον καὶ τὴν κατασκευὴν ἐνέπνευσεν ἡ ἐπιθυμία τοῦ κέρδους, ἡ δὲ τεχνίτρα σοφία τὸ κατεσκεύασεν.

Εἶναι δὲ πιὸ στερεὸν τὸ ξύλινον πλοῖον, διότι αὐτὸ μὲν τὸ ἐφεύρεν ἡ ἐπιθυμία τοῦ πορισμοῦ κέρδους, τὸ κατεσκεύασε δὲ μὲ δεξιότητα καὶ σοφίαν ὁ τεχνίτης.

Ὅμως, Πάτερ, ἡ ἰδική σου πρόνοια κυβερνᾷ καὶ κατευθύνει τὸ πλοῖον τοῦτο, διότι σὺ εἶσαι ἐκεῖνος, ποὺ ἤνοιξες λεωφόρους εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀσφαλῆ δρόμον ἐπάνω εἰς τὰ κύματα,

Ἡ Πρόνοιά σου ὅμως, ὦ Πάτερ, κυβερνᾷ διὰ μέσου τῶν κυμάτων τὸ πλοῖον, διότι Σὺ ἔχεις δώσει καὶ εἰς τὴν θάλασσαν δρόμον καὶ ἐπὶ τῶν ταρασσομένων κυμάτων ἀσφαλῆ πορείαν.

καὶ ἔτσι δείχνεις ὅτι σὺ δύνασαι ἀπὸ κάθε κίνδυνον νὰ σώζῃς τὸν ἄνθρωπον, ὥστε αὐτός, καὶ ἂν δὲν ἔχῃ ναυτικὴν πεῖραν καὶ τέχνην, νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐπιβιβάζεται εἰς τὸ πλοῖον διὰ τὸ ταξίδι του.

Καὶ δείχνεις ἔτσι ὅτι ἠμπορεῖς ἀπὸ πάντα κίνδυνοι νὰ σώζῃς· ἵνα οὕτω ὑπὸ τὴν προστασίαν σου εἶναι ἀσφαλὴς πᾶς τις, ἔστω καὶ ἂν ἐπιβῇ ἐπὶ τῆς θαλάσσης χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῆς ναυτικῆς τέχνης.

Δὲν θέλεις τὰ ἔργα τῆς ἰδικῆς σου σοφίας νὰ εἶναι ἄκαρπα καὶ ἄσκοπα. Διὰ τοῦτο καὶ οἱ ἄνθρωποι τολμοῦν, ἐμπιστευόμενοι τὴν ζωήν των εἰς ἕνα μικρότατον ξύλον, νὰ ἀντικρύζουν μὲ θάρρος καὶ νὰ διασχίζουν τὴν τρικυμίαν, ἔστω καὶ ἐπὶ μιᾶς ξυλίνης σχεδίας, καὶ νὰ σώζωνται μὲ αὐτήν.

Ἐπειδὴ δὲ θέλεις τὰ ἔργα τῆς σοφίας σου νὰ μὴ μείνουν ἀργά, διὰ τοῦτο ἐφώτισες τοὺς ἀνθρώπους νὰ κατασκευάσουν πλοῖα, καὶ ἐμπιστεύονται τὴν ζωήν των εἰς ξύλον πλοίου ἐλάχιστον ἐν σχέσει πρὸς τὰς θαλάσσας, ποὺ διαπλέουν, καὶ ἀφοῦ διασχίσουν καὶ περάσουν διὰ μέσου τῶν ταρασσομένων κυμάτων, σώζονται μὲ αὐτό.

Κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ κόσμου, ὅταν διὰ τοῦ κατακλυσμοῦ κατεστρέφοντο οἱ ὑπερήφανοι καὶ ἁμαρτωλοὶ γίγαντες, ὀλίγοι ἄνθρωποι, ποὺ ἦσαν ἐλπὶς τοῦ κόσμου, ὁ Νῶε καὶ οἱ περὶ αὐτόν, ἀφοῦ κατέφυγαν εἰς τὴν ξυλίνην κιβωτόν, ἡ ὁποία ἐκυβερνᾶτο ἀπὸ τὸ ἰδικόν σου χέρι, ἐσώθησαν καὶ ἀφῆκαν εἰς τὸν κόσμον σπέρμα μιᾶς νέας γενεᾶς.

Σώζονται, ἐπειδὴ Σὺ τοὺς κυβερνᾷς. Διότι καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ κόσμου, ἐνῷ κατεστρέφοντο οἱ ὑπερήφανοι γίγαντες, ὁ Νῶε, ἡ ἐλπὶς τοῦ κόσμου, ἀφοῦ κατέφυγεν ἐπὶ μεγάλης βάρκας, ἐπὶ τῆς γνωστῆς κιβωτοῦ, διέσωσε καὶ ἀφῆκεν εἰς τὸν κόσμον ἀπογόνους μελλούσης γενεᾶς, διότι ἡ κιβωτὸς αὐτὴ ἐκυβερνήθη ἀπὸ τὴν παντοδύναμον χεῖρα σου.

Διότι εἶναι εὐλογημένον τὸ ξύλον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται δι’ ἔργον δίκαιον.

Καὶ ἐκυβερνήθη ἀπὸ Σέ, διότι εἶναι εὐλογημένον τὸ ξύλον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀσκεῖται δικαιοσύνη καὶ ἀρετή.

Τὸ ξύλινον ὅμως εἴδωλον εἶναι ἐπικατάρατον καὶ αὐτὸ καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ κατεσκεύασε. Κατηραμένος ὁ ἄνθρωπος, διότι τὸ κατεσκεύασε, κατηραμένον τὸ ξύλινον αὐτὸ εἴδωλον, διότι, ἂν καὶ φθαρτόν, ὠνομάσθη θεός!

Τὸ εἴδωλον ὅμως, ποὺ κατασκευάζεται ἀπὸ ἀνθρώπινα χέρια, εἶναι ἐπικατάρατον καὶ αὐτὸ καὶ ἐκεῖνος, ποὺ ἐποίησε τοῦτο· διότι δὲν ἔμενε μὲν οὗτος ἀργός, ἀλλ’ εἰργάσθη διὰ τὴν κατασκευήν του, αὐτὸ ὅμως, ἐνῷ εἶναι φθαρτὸν καὶ ὑπόκειται εἰς σαπίλαν, ὠνομάσθη θεός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄφθαρτος καὶ αἰώνιος.

Εἶναι ἐξ ἴσου μισητὸς εἰς τὸν Θεὸν ὁ ἀσεβὴς καὶ τὰ ἀσεβῆ αὐτοῦ ἔργα.

Διότι ἐξ ἴσου εἶναι μισητὰ εἰς τὸν Θεὸν καὶ αὐτός, ποὺ ἀσεβεῖ κατασκευάζων τὸ εἴδωλον, καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ εἴδωλον, τὸ προϊὸν τῆς ἀσεβείας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκτρέπεται διὰ τῆς ἐργασίας του.

Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς καὶ τὸ κατασκευασθὲν ἁμαρτωλὸν ἔργον θὰ καταδικασθῇ μαζῆ μὲ τὸν δημιουργόν του.

Εἶναι ἐξ ἴσου μισητὰ καὶ τὰ δύο ταῦτα εἰς τὸν Θεόν. Καὶ δι’ αὐτὸ βεβαίως θὰ τιμωρηθῇ ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ τὸ κατασκευασθὲν εἴδωλον μαζὶ μὲ ἐκεῖνον, ποὺ τὸ κατεσκεύασεν.

Διὰ τοῦτο ὁ Κύριος θὰ ἐπισκεφθῇ, διὰ νὰ τιμωρήσῃ τὰ εἴδωλα τῶν εἰδωλολατρικῶν ἐθνῶν, διότι ἀνάμεσα εἰς τὰ δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ εὑρέθησαν καὶ τὰ βδελυρὰ αὐτὰ εἴδωλα, σκάνδαλα διὰ νὰ πίπτουν ψυχαὶ ἀνθρώπων καὶ παγὶς ἀπωλείας διὰ τὰ πόδια τῶν ἀσυνέτων.

Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἐξ ἴσου μισητὰ εἰς τὸν Θεόν, δι’ αὐτὸ καὶ εἰς τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνικῶν θὰ γίνῃ ἐν ὀργῇ καὶ καταστροφὴ θεία ἐπίσκεψις καὶ κρίσις, διότι ἐν μέσῳ τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ ἔγιναν ταῦτα σιχαμερὰ καὶ βδελυκτά, ἀλλὰ καὶ αἰτία σκανδάλου εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων καὶ παγίδα κάτω ἀπὸ τὰ πόδια ἀνοήτων ἀνθρώπων, εἰς τὴν ὁποίαν οὗτοι συνελήφθησαν εἰς καταστροφὴν καὶ θάνατον.

Διότι ἀρχὴ καὶ αἰτία τῆς ἀποστασίας ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ γενικῶς τῆς ἁμαρτωλότητος εἶναι ἡ ἐπινόησις τῶν εἰδώλων. Ἡ ἐφεύρεσις αὐτῶν εἶναι καταστροφὴ τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων.

Ἀποτελοῦν δὲ παγίδα θανατηφόρον τὰ εἴδωλα, διότι ἡ ἐπινόησις τῶν εἰδώλων εἶναι αἰτία τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς πνευματικῆς πρῶτον, εἶτα δὲ καὶ τῆς σωματικῆς πορνείας· ἡ ἐφεύρεσις δὲ αὐτῶν εἶναι διαφθορὰ καὶ κατάρρευσις τῆς ζωῆς.

Τὰ εἴδωλα αὐτὰ καὶ ἡ εἰδωλολατρεία γενικώτερον οὔτε ἀπ’ ἀρχῆς ὑπήρχαν οὔτε καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τὸν ἅπαντα θὰ παραμείνουν.

Εἶναι δὲ πράγματι ἐπινόησις καὶ ἐφεύρεσις ἡ εἰδωλολατρία, διότι αὕτη οὔτε ἐξ ἀρχῇς τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου ὑπῆρχεν, οὔτε θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ μέλλον αἰωνίως.

Λόγῳ τοῦ ἐγωϊσμοῦ καὶ τῆς ματαιοδοξίας τῶν ἀνθρώπων εἰσῆλθεν ἡ εἰδωλολατρεία εἰς τὸν κόσμον καὶ διὰ τοῦτο ἐπιφυλάσσεται εἰς τοὺς εἰδωλολάτρας ἕνα σύντομον καὶ ἀπότομον τέλος.

Δὲν θὰ ὑπάρχῃ δὲ αἰωνίως ἡ εἰδωλολατρία, διότι ἀπὸ τὴν ματαιοδοξίαν τῶν ἀνθρώπων εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον, καὶ διὰ τοῦτο ἀπεφασίσθη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι σύντομον τὸ τέλος τῶν εἰδώλων.

Ἰδοὺ πῶς ἤρχισεν ἡ εἰδωλολατρεία· ἔνας πατέρας ταλαιπωρούμενος καὶ βασανιζόμενος ἀπὸ τὸν πρόωρον θάνατον τοῦ παιδιοῦ του κατεσκεύασεν εἰκόνα αὐτοῦ τοῦ τέκνου του, τὸ ὁποῖον λίαν ἐνωρὶς ἀνηρπάγη ἐκ μέσου τῆς οἰκογενείας του. Τὸν τότε λοιπὸν νεκρὸν ἄνθρωπον τὸν ἐτίμησε τώρα ὡς θεόν, καὶ ἐθεσμοθέτησε διὰ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ εἶχεν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του, μυστηριακὰς ὑπὲρ ἐκείνου τελετάς.

Ἰδοὺ δὲ πῶς ἐκ ματαίων λόγων εἰσῆλθεν ἡ εἰδωλολατρία εἰς τὸν κόσμον· διότι ἕνας πατέρας, ὁ ὁποῖος ἐβασανίζετο ἀπὸ πρόωρον πένθος, ἀφοῦ κατεσκεύασεν εἰκόνα τοῦ παιδιοῦ του, ποὺ τοῦ ἀφαιρέθηκε γρήγορα καὶ παράκαιρα ἀπὸ τὸν θάνατον, τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ποὺ ἦτο πλέον τότε νεκρός, τώρα τὸν ἐτίμησεν ὡς θεὸν καὶ πρὸς τιμὴν καὶ λατρείαν του παρέδωκε καὶ καθώρισεν εἰς τοὺς ἐξαρτωμένους ἀπὸ αὐτὸν δούλους καὶ ὑπεξουσίους νὰ τελοῦν μυστήριο καὶ τελετάς.

Κατόπιν δέ, καθὼς ἐπερνοῦσε ὁ καιρός, ἐνισχύθη καὶ ἐπεκράτησεν αὐτὴ ἡ ἀσεβὴς συνήθεια, ἐτηρήθη ὡς νόμος καὶ διὰ βασιλικῶν διαταγῶν ἐλατρεύθησαν ἔτσι τὰ εἴδωλα.

Ἔπειτα, μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, ἀφοῦ ἐνισχύθη καὶ ἐπεκράτησε τὸ ἀσεβὲς αὐτὸ ἔθιμον, ἐφυλάχθη, σὰν νὰ ἦτο νόμος, καὶ σύμφωνα μὲ τὰς διαταγὰς τῶν ματαιοδόξων καὶ ὑπὸ ἰδιοτελῶν κολάκων παρακινουμένων ἀρχόντων τὰ σκαλιστὰ εἴδωλα ἐλατρεύοντο.

Ἔπειτα οἱ ἄνθρωποι θέλουν νὰ τιμήσουν μερικοὺς προσωπικῶς, ἐπειδὴ ὅμως ἐκεῖνοι κατοικοῦν μακρὰν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ τοὺς τιμήσουν, ὅπως θέλουν, ἀπετύπωσαν τὴν μορφήν των, κατεσκεύασαν φανερὰν καὶ θεατὴν εἰς ὅλους τὴν εἰκόνα τοῦ τιμωμένου βασιλέως καὶ ἔτσι χάρις εἰς τὸν ζῆλον των αὐτὸν ἐκολάκευαν τὸν ἀπόντα μὲ τιμητικὴν προσκύνησιν, ὡς ἐὰν ἦτο ἐκεῖ παρών.

Ἑτέρα περίπτωσις θεοποιήσεως τῶν βασιλέων ἐκείνων δηλαδή, τοὺς ὁποίους οἱ ἄνθρωποι δὲν ἠδύναντο νὰ τιμήσουν κατὰ πρόσωπον καὶ ἐπὶ παρουσία των, διότι κατῴκουν μακρὰν καὶ εἰς ἄλλον τόπον, ἀφοῦ ἀπετύπωσαν τὴν μακρόθεν διὰ τῆς φαντασία, θεωμένην ὑπ’ αὐτῶν μορφήν, ἔκαμαν ὁρατὴν καὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν των φανερὰν μίαν εἰκόνα τοῦ βασιλέως, τὸν ὁποῖον ἤθελαν νὰ τιμήσουν, ἵνα τοιουτοτρόπως κολακεύσουν καὶ προσκυνήσουν τὸν ἀπόντα βασιλέα μὲ τὴν ἰδίαν σπουδὴν καὶ φροντίδα, ὡς νὰ ἦτο παρών.

Εἰς ἐνίσχυσιν δὲ αὐτῆς τῆς εἰδωλολατρικῆς θρησκείας καὶ πρὸς ἐπέκτασίν της εἰς τοὺς ἀγνοοῦντας συνετέλεσε καὶ ἡ φιλοδοξία τοῦ καλλιτέχνου τῶν εἰδώλων.

Πρὸς αὔξησιν δὲ καὶ μεγαλυτέραν ἐνίσχυσιν τῆς δεισιδαιμονίας καὶ πεπλανημένης ταύτης θρησκεία, ὤθησε καὶ παρεκίνησε τοὺς εὑρισκομένους εἰς ἄγνοιαν καὶ τρίτη τις αἰτία. Εἶναι δὲ αὕτη ἡ ματαιοδοξία καὶ φιλοτιμία τοῦ τεχνίτου.

Διότι ὁ μὲν καλλιτέχνης, ἐπιθυμῶν προφανῶς νὰ φανῇ ἀρεστὸς εἰς τὸν βασιλέα, διέθεσε καὶ ἐξεδαπάνησε ὅλην αὐτοῦ τὴν καλλιτεχνικὴν δεξιότητα, διὰ νὰ κάμῃ τὸ ἄγαλμα ὅσον τὸ δυνατὸν ὠραιότερον.

Λέγομεν ματαιοδοξίαν τοῦ τεχνίτου, διότι αὐτός, ἐπειδὴ πιθανώτατα ἤθελε νὰ ἀρέσῃ εἰς αὐτόν, ποὺ εἶχε τὴν ἐξουσίαν, κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν μέχρι τοῦ νὰ ἐκβιάσῃ καὶ ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν δεξιότητα τῆς τέχνης του, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὁμοίωμα τῆς εἰκόνος, ὅσον τὸ δυνατὸν ὡραιότερον ἀπὸ τὸ πρωτοτύπον.

Ὁ δὲ λαὸς ἐλκυόμενος ἀπὸ τὸ καλλιτεχνικὸν αὐτὸ ἔργον τοῦ τεχνίτου παρασύρεται, ὥστε νὰ θεωρήσῃ τώρα ὡς θεὸν αὐτόν, ποὺ πρὸ ὀλίγου ἐτίμα ὡς ἄνθρωπον.

Τὸ πλῆθος ὅμως τῶν ἀγνοούντων ἀνθρώπων, ἐπειδὴ εἱλκύετο ἀπὸ τὴν χάριν καὶ εὐμορφίαν τοῦ καλλιτεχνήματος, αὐτόν, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου ἐτιμήθη ὡς ἄνθρωπος, τὸν ἐθεώρησαν τώρα ὡς ἄξιον σεβασμοῦ καὶ λατρείας.

Αὐτὸ ὅμως τὸ ἄγαλμα ἔγινε διὰ τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων παγὶς καὶ σκάνδαλον. Διότι οἱ ἄνθρωποι εἴτε ἐπειδὴ περιέπεσαν εἰς κάποιαν συμφοράν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν ἔβλεπαν λύτρωσιν, εἴτε διότι ἐξηναγκάσθησαν ἀπὸ κάποιον τύραννον, ἀπέδωσαν τὸ ἀνέκφραστον ὄνομα τοῦ Θεοῦ εἰς λίθους καὶ εἰς ξύλα.

Καὶ ἡ κατὰ τοὺς τρόπους τούτους εἴσοδος αὕτη τῆς εἰδωλολατρίας εἰς τὸν κόσμον ἔγινε διὰ τὸν βίον τῶν ἀνθρώπων παγίδα καὶ ἐνέδρα ἀποπλανήσεως, διότι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ἐπειδὴ κατέστησαν δοῦλοι εἴτε εἰς τὴν συμφορὰν εἴτε εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν τυράννων, περιέβαλον λίθους καὶ ξύλα μὲ τὸ Ὄνομα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδοθῇ καὶ εἰς ἄλλον τινά.

Ἔπειτα, ὡς ἐὰν δὲν ἦτο ἀρκετὸν δι’ αὐτοὺς νὰ πλανῶνται εἰς τὴν περὶ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ γνῶσιν, περιέπεσαν καὶ εἰς ἄλλα κακά. Ζῶντες ἐξ αἰτίας τῆς ἀγνοίας των αὐτῆς εἰς διαρκῆ πόλεμον μὲ τὸν ἑαυτόν των καὶ μὲ τοὺς ἄλλους, ὀνομάζουν εἰρήνην τὰς τόσας καὶ τέτοιας συμφοράς των.

Ἔπειτα δὲν ὑπῆρξεν ἀρκετὸν εἰς αὐτοὺς τὸ νὰ πλανῶνται περὶ τὴν γνῶσιν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔζων καὶ εἰς μεγάλον ἐσωτερικὸν πόλεμον καὶ ἠθικὸν σκοτισμὸν ἐξ αἰτίας τῆς ἀγνοίας των, εἰς τὰ τόσον πολλὰ κακά, εἰς τὰ ὁποῖα ἐνέπεσαν, ἔδωκαν τὸ ὄνομα τῆς εἰρήνης.

Αὐτοί, ἐκτρεπόμενοι εἰς ἀηδεῖς τελετάς, θυσίας τῶν τέκνων των ἢ εἰς κρυφὰς μυστηριώδεις λατρείας ἢ εἰς ἐξάλλους ὀργιαστικὰς εὐωχίας ξένων θεοτήτων,

Ὑπῆρξαν δὲ πολὺ μεγάλα τὰ κακὰ ταῦτα. Διότι διεξάγοντες τελετάς, εἰς τὰς ὁποίας ἐθυσίαζον τὰ τέκνα των, ἢ ἀπόκρυφα μυστήρια ἢ μετὰ μανίας παραδιδόμενοι εἰς ἀκόλαστα ὄργια καὶ συμπόσια ἐθίμων καὶ νόμων ξένης προελεύσεως,

οὔτε ζωὴν οὔτε γάμους καθαροὺς κατορθώνουν νὰ διατηρήσουν, ἀλλὰ ἐπιβουλεύεται ὁ ἐνας τὸν ἄλλον εἴτε φονεύων αὐτὸν κρυφίως εἴτε καταδολιευόμενος τὸν βυθίζει εἰς ὀδύνην.

οὔτε τὴν ζωήν των οὔτε τοὺς γάμους των διατηροῦν πλέον καθαρούς, ἀλλὰ παραμονεύων ὁ ἕνας τὸν ἄλλον φονεύει αὐτὸν ἢ τοῦ προκαλεῖ λύπην καὶ στενοχώριαν, ἐξαπατῶν τοῦτον διὰ τῆς μοιχείας.

Πάντες δὲ καὶ πανταχοῦ οἱ εἰδωλολάτραι φύρδην μίγδην εἶναι ἔνοχοι δι’ αἵματα καὶ φόνους, διὰ κλοπὰς καὶ δολιότητας, διὰ διαφθορὰν καὶ δι’ ἀνειλικρίνειαν, διὰ ταραχὴν καὶ ἐπιορκίαν, διὰ δημιουργίαν ταραχῶν εἰς βάρος τῶν δικαίων καὶ φιλησύχων ἀνθρώπων,

Εἰς τὸν καθένα τους δὲ ὑπάρχουν μέσα του ὅλα ἀνακατευμένα, τὸ αἷμα καὶ ὁ φόνος, ἡ κλοπὴ καὶ ἡ δολία ἀπάτη, ἡ διαφθορά, ἡ ἀνειλικρίνεια καὶ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης, ταραχώδης ἀνησυχία, ἐπιορκία, διωγμὸς καὶ ξεσήκωμα ἀνθρώπων φιλησύχων καὶ ἀγαθῶν·

διὰ λησμοσύνην εὐεργεσιῶν, διὰ μιάσματα ψυχικὰ καὶ σοδομικὰς ἁμαρτίας, ἀταξίας γάμων, μοιχείας καὶ ἀσελγείας.

ἐξ ἀγνωμοσύνης ἐπιλησμοσύνη τῶν εὐεργεσιῶν, μολυσμὸς τῶν ψυχῶν, μεταβολὴ τοῦ φύλου διὰ τῆς παρὰ φύσιν ἀσελγείας, ἀταξία εἰς τοὺς γάμους διὰ τῶν εὐκόλων διαζυγίων καὶ τῆς ἄνευ λόγου διαλύσεως αὐτῶν, μοιχεία καὶ ἀσέλγεια.

Διότι ἡ θρησκεία τῶν εἰδώλων, τῶν ὁποίων οὔτε τὰ ὀνόματα δὲν πρέπει νὰ ἀναφέρῃ κανείς, εἶναι ἡ πηγή, ἡ αἰτία καὶ ἡ ὁλοκλήρωσις παντὸς κακοῦ.

Ὑπάρχουν δὲ ὅλα αὐτὰ τὰ κακὰ ἀνακατευμένα, διότι ἡ λατρεία τῶν εἰδώλων, τὰ ὁποῖα οὔτε ἔχουν ὄνομα οὔτε ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸν θεῖον νόμον νὰ κατονομάζωνται, εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ αἰτία καὶ τὸ τέρμα παντὸς κακοῦ.

Διότι οἱ εἰδωλολάτραι ἢ κατὰ τὰ συμπόσιά των περιπίπτουν καὶ καταλήγουν εἰς μανίαν, ἢ διδάσκουν καὶ προαναγγέλουν ψευδολογίας, ἢ ζοῦν ἀδικοῦντες ὁ ἐνας τὸν ἄλλον, ἢ καταπατοῦν ἀμέσως τοὺς ὅρκους, ποὺ δίδουν.

Εἶναι δὲ αἰτία παντὸς κακοῦ ἡ εἰδωλολατρία, διότι οἱ εἰδωλολάτραι, ἢ ὅταν εὐφραίνωνται καὶ διασκεδάζουν, ἐκτρέπονται εἰς μανιώδη καὶ τρελλὰ ὄργια, ἢ προφητεύουν ψευδεῖς καὶ ἀπατηλὰς προρρήσεις, ἢ ζοῦν μὲ ἀδικίας εἰς βάρος τῶν πλησίον των καὶ χωρὶς κανένα δισταγμόν, ἀλλὰ μὲ κάθε εὐκολίαν ψευδορκοῦν.

Ἀκριβῶς διότι πιστεύουν εἰς τὰ ἄψυχα εἴδωλα δὲν φοβοῦνται, μήπως τιμωρηθοῦν ἀπὸ αὐτά, ὅταν ὁρκισθοῦν ψευδῶς.

Ψευδορκοῦν δὲ εὔκολα, διότι, ἐπειδὴ πιστεύουν εἰς ἄψυχα εἴδωλα, δὲν περιμένουν καὶ δὲν φοβοῦνται νὰ τιμωρηθοῦν ἀπὸ αὐτά, ἐὰν ὁρκισθοῦν ψευδῶς.

Ἀλλὰ ὀπωσδήποτε θὰ ἐκσπάσῃ ἐναντίον των τιμωρία διὰ τὰ δύο αὐτὰ κακά. Πρῶτον μὲν διότι ψευδὲς φρόνημα περὶ τοῦ Θεοῦ ἐμόρφωσαν καὶ παρεδέχθησαν, δεύτερον δὲ διότι ψευδῶς ὡρκίσθησαν καὶ διὰ τῆς δολίας αὐτῆς πράξεώς των κατεφρόνησαν τὴν ἁγιότητα.

Ἀντιθέτως ὅμως πρὸς τὴν ἀπατηλὴν ταύτην ἐλπίδα των, θὰ ἐπακολουθήσῃ εἰς αὐτοὺς ἡ τιμωρία καὶ διὰ τὰ δύο κακὰ καὶ ἁμαρτήματά των, καὶ διότι δηλαδὴ ἐσχημάτισαν ἐσφαλμένον καὶ πεπλανημένον φρόνημα καὶ ἰδέαν περὶ τοῦ Θεοῦ, δίδοντες σημασίαν καὶ προσοχὴν εἰς τὰ εἴδωλα, καὶ διότι ὡρκίσθησαν ψευδῶς καὶ ἀδίκως, διὰ νὰ ἐξαπατήσουν καὶ δολιευθοῦν τὸν πλησίον των, περιφρονήσαντες τὴν ἱερότητα τοῦ ὅρκου.

Διότι δὲν εἶναι ἡ δύναμις τῶν εἰδώλων, ἐπὶ τῶν ὁποίων αὐτοὶ ὡρκίσθησαν ποὺ θὰ τοὺς τιμωρήσῃ, ἄλλα ἡ θεία δίκη, ἡ ἐπιφυλασσομένη ἐναντίον τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ἡ ὁποία πάντοτε ἐπέρχεται ἐναντίον τῶν ἀσεβῶν διὰ τὰς παραβάσεις των.

Ἀποτελεῖ δὲ περιφρόνησιν ἱερῶν καὶ ἡ ψευδορκία αὐτή, παρὰ τὸ ὅτι ὁ ὅρκος δίδεται εἰς ψευδεῖς θεούς, διότι οὐχὶ ἡ δύναμις τῶν εἰδώλων, εἰς τὰ ὁποῖα ὡρκίσθησάν οἱ ψεύδορκοι οὗτοι, ἀλλ’ ἡ δικαία τιμωρία ἐπιπίπτει καὶ ἐπέρχεται ἀδυσωπήτως πάντοτε κατὰ τῆς παραβάσεως τῶν ἀδίκων καὶ ἀσεβῶν.

Σὺ ὅμως ὁ Θεός μας εἶσαι ἀγαθός, ἀληθής, μακρόθυμος, κυβερνᾷς καὶ κατευθύνεις τὰ πάντα μὲ τὴν ἄπειρον εὐσπλαγχνίαν σου.

Σὺ ὅμως, ὦ Θεέ μας, εἶσαι γεμᾶτος καλωσύνην καὶ πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ ἐχθρούς σου καὶ ἀληθινός, μένων πάντοτε πιστὸς εἰς τοὺς λόγους σου καὶ εἰς τὰς ὑποσχέσεις σου, μακρόθυμος καὶ ὑπομονητικὸς ἔναντι τῶν ἁμαρτωλῶν, καὶ μὲ ἔλεος διοικεῖς καὶ κυβερνᾷς τὰ πάντα.

Διὰ τοῦτο, καὶ ἂν παρασυρθῶμεν εἰς ἁμαρτίας, εἴμεθα ἰδικοί σου, διότι ἀναγνωρίζομεν τὴν παντοδυναμίαν σου, συναισθανόμενοι δὲ καὶ γνωρίζοντες καλὰ ὅτι ἀνήκομεν εἰς σέ, δὲν θὰ ἁμαρτήσωμεν.

Καὶ διοικεῖς τὰ πάντα καὶ ὅλους ἡμᾶς μὲ ἔλεος καὶ εὐσπλαγχνίαν, διότι, καὶ ἐὰν ἁμαρτήσωμεν, δὲν παύομεν ἀπὸ τοῦ νὰ εἴμεθα ἰδικοί σου, ἀναγνωρίζοντες τὸ μεγαλεῖον σου καὶ τὴν κυριαρχίαν σου. Δὲν θὰ ἁμαρτήσωμεν ὅμως, διότι γνωρίζομεν ὅτι ἔχομεν ὑπολογισθῇ εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκείνων, ποὺ ἀνήκουν εἰς Σέ.

Διότι τὸ νὰ ἔχῃ κανεὶς ἐπίγνωσιν σοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ εἶναι ὅλαι ὁμοῦ αἱ ἀρεταί, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ νὰ ἀναγνωρίζῃ τὴν παντοδύναμον κυριαρχίαν σου εἶναι ἡ ρίζα τῆς ἀθανασίας.

Ἀσφαλίζει δὲ ἠμᾶς ἡ γνῶσις αὐτὴ κατὰ τῆς ἁμαρτίας, διότι τὸ νὰ Σὲ γνωρίζῃ κανεὶς θεωρητικῶς καὶ πρακτικῶς, αὐτὸ εἶναι ἡ πλήρης ἀρετὴ καὶ τελειότης, καὶ τὸ νὰ αἰσθάνεται κανεὶς βαθιὰ τὴν δύναμιν καὶ κυριαρχίαν σου, ἐπειδὴ συνοδεύεται τοῦτο καὶ ἀπὸ τὸν ἅγιον φόβον σου, ἀποτελεῖ τὴν βάσιν καὶ τὴν ρίζαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν φυτρώνει ἡ ἀθανασία.

Δὲν μᾶς ἔχει παραπλανήσει ἡ ἐπινόησις τῆς κακῆς εἰδωλολατρικῆς τέχνης οὔτε ὁ μάταιος κόπος τῶν εἰδωλολατρῶν ζωγράφων, οὔτε κανένα πρᾶγμα μολυσμένον, ποὺ ἔχει κατασκευασθῇ μὲ διάφορα χρώματα.

Καὶ εἴμεθα ἰδικοί σου, διότι δὲν μᾶς ἐπλάνησεν ἡ μετὰ τέχνης τὰ κακὰ καὶ ὀλέθρια εἴδωλα ἐργαζομένη τῶν ἀνθρώπων ἐπινόησις, οὔτε τῶν ζωγράφων ὁ μάταιος καὶ χωρὶς καρπὸν κόπος, εἰκὼν προσώπου μὲ διηλλαγμένα καὶ διάφορα χρώματα βαμμένη.

Ἡ μορφὴ αὐτῶν τῶν ἀντικειμένων ὁδηγεῖ τοὺς ἀσυνέτους εἰς καταισχύνην. Διότι ὁ εἰδωλολάτρης αἰσθάνεται κάποιον χαρὰν δι’ ἕνα πρᾶγμα, ποὺ εἶναι νεκρόν, διὰ μίαν εἰκόνα ποὺ δὲν ἔχει πνοήν.

Τούτων τῶν εἰκόνων καὶ γλυπτῶν εἰδώλων ἡ θέα προκαλεῖ εἰς τοὺς ἀνοήτους ἐπιθυμίας καὶ πάθη ἐπαίσχυντα, καὶ ὁ καθένας των ποθεῖ καὶ λατρεύει τὴν ἄψυχον καὶ χωρὶς πνοὴν μορφὴν τῆς νεκρᾶς εἰκόνος.

Ἐπιθυμηταὶ κακῶν, ἄξιοι τοιούτων μωρῶν ἐλπίδων, εἶναι τόσον ἐκεῖνοι, οἱ ὀποῖοι κατασκευάζουν τὰ εἴδωλα, ὅσον ἐπίσης καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰ ἀγαποῦν καὶ τὰ σέβονται.

Εἶναι τῶν κακῶν ἐρασταὶ καὶ ἄξιοι τοιούτων ματαίων καὶ χωρὶς κανὲν περιεχόμενον καὶ βάσιν ἐλπίδων, καὶ αὐτοὶ ποὺ κατασκευάζουν τὰ εἴδωλα αὐτὰ καὶ τὰς εἰκόνας, καὶ αὐτοὶ ποὺ τὰ ποθοῦν καὶ τὰ ἐπιθυμοῦν, καὶ αὐτοὶ ποὺ τὰ σέβονται καὶ τὰ λατρεύουν.

Ὁ κεραμοποιὸς ζυμώνει τὸν μαλακὸν πηλὸν μὲ κόπον καὶ κατασκευάζει κάθε δοχεῖον πρὸς χρῆσιν μας. Ἀπὸ τὸν αὐτὸν πηλὸν κατεσκεύασε κατάλληλα δοχεῖα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν καθαρῶν ἔργων μας, ὅπως καὶ ἀντιθέτως ἄλλα δι’ ἀκαθάρτους χρήσεις· ὅλα μὲ τὸν αὐτὸν τρόπον κατεργαζόμενος. Διὰ τὴν χρῆσιν ὅμως τοῦ καθενὸς ἀπὸ αὐτὰ θὰ κρίνῃ ὁ κεραμοποιός.

Ὅτι δὲ καὶ κακῶν ἐρασταὶ καὶ ματαίων ἐλπίδων ἄξιοι εἶναι οἱ τοιοῦτοι, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἑπομένων. Ὁ ἀγγειοπλάστης καὶ κεραμοποιὸς δηλαδή, ποὺ ζυμώνει μαλακὸν χῶμα κατεργαζόμενον μὲ πολὺν κόπον, πλάττει ἀπὸ αὐτὸ διάφορα σκεύη, τὸ καθένα πρὸς ἐξυπηρέτησίν μας. Ἀλλ’ ἀπὸ τὸν ἴδιον πηλὸν κατεσκεύασε καὶ τὰ σκεύη, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν διὰ καθαρὰ ἔργα, καὶ τὰ σκεύη τὰ ἐναντία πρὸς αὐτά, ἤτοι τὰ δι’ ἔργα ἀκάθαρτα προοριζόμενα, ὅλα μὲ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ μὲ τὸν αὐτὸν κόπον καὶ τέχνην. Ποία δὲ θὰ εἶναι ἡ χρῆσις ἑνὸς ἑκάστου ἀπὸ τὰ δύο εἴδη τῶν ἀγγείων, κριτὴς θὰ εἶναι αὐτός, ποὺ κατεργάζεται τὸν πηλόν.

Ἔτσι καὶ ὁ εἰδωλολάτρης ἀγαλματοποιὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν γῆν. Ἔπειτα δὲ ἀπὸ ὀλίγον θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν γῆν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλήφθη, ὅταν φθάσῃ ἡ στιγμὴ νὰ πληρώσῃ καὶ αὐτὸς τὸ κοινὸν χρέος τῆς ζωῆς του· ὁ κακῶς, λοιπόν, μοχθῶν αὐτὸς εἰδωλολάτρης, πλάσσει ἀπὸ τὸν ἴδιον πηλὸν ἕνα μάταιον καὶ ἀνύπαρκτον θεόν.

Καὶ καταβάλλων ὁ ἀγγειοπλάστης οὗτος ἀξιοκατάκριτον καὶ πρὸς κακὸν σκοπὸν κόπον, πλάττει ψευδῆ καὶ μάταιον θέον ἀπὸ τὸν ἴδιον πηλὸν αὐτός, ποὺ καὶ ὁ ἴδιος ἐγεννήθη πρὸ ὀλίγου χρόνου ἀπὸ χῶμα, μετ’ ὀλίγον δὲ πηγαίνει πάλιν εἰς τὴν γῆν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλήφθη, ὅταν θὰ τοῦ ἀπαιτηθῇ νὰ ἐπιστρέψῃ τὴν ζωήν, ἡ ὁποία τοῦ ἐδανείσθη καὶ τὴν χρεωστεῖ.

Δὲν σκέπτεται δὲ αὐτός, ὅτι καταταλαιπωρεῖται ἔτσι ἐργαζόμενος καὶ ὅτι πρόκειται νὰ ἀποθάνῃ, οὔτε ὅτι ὁ βίος του εἶναι βραχύς, ἀλλὰ συναγωνίζεται εἰς κατασκευὴν εἰδώλων τοὺς χρυσοχόους καὶ ἀργυροχόους, μιμεῖται τοὺς χαλκουργοὺς καὶ θεωρεῖ δόξαν του, ὅτι κατασκευάζει ἀγάλματα ψευδῶν θεῶν.

Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ἔχει ἔννοιαν καὶ φροντίδα, ὅτι μέλλει νὰ καταβληθῇ καὶ νὰ ἀποθάνῃ, οὐδὲ ὅτι ἔχει ζωὴν μὲ σύντομον τέλος, ἀλλὰ συναγωνίζεται μὲ τοὺς κατεργαζομένους τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον χρυσοχόους, καὶ μὲ τὴν κατεργασίαν τοῦ πηλοῦ αὐτὸς μιμεῖται τοὺς χαλκουργοὺς καὶ θεωρεῖ τιμὴν καὶ δόξαν του τὸ νὰ πλάττῃ κίβδηλα καὶ ψευδῆ.

Στάκτη εἶναι ἡ καρδία του. Μηδαμινωτέρα ἀπὸ τὸ χῶμα ἡ ἐλπίς του. Ἀθλιεστέρα ἡ ζωή του ἀπὸ τὴν λάσπην.

Ἡ καρδία του εἶναι στάχτη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένῃ κανεὶς ἀπὸ αὐτὴν θερμὸν καὶ ζωντανόν τι αἴσθημα, καὶ ἡ ἐλπίδα του, ποὺ στηρίζεται εἰς τὰ ἄψυχα καὶ πήλινα εἴδωλα, εἶναι πιὸ πρόστυχη καὶ χωρὶς ἀξίαν ἀπὸ τὸ χῶμα τῆς γῆς, ἡ δὲ ζωή του ἔχει ὀλιγωτέραν τιμὴν καὶ ἀξίαν ἀπὸ τὴν λάσπην.

Διότι παρεμέρισε καὶ ἠγνόησε τὸν πλάστην του καὶ Θεόν, ὁ ὁποῖος ἔπνευσεν εἰς αὐτὸν ψυχὴν δραστηρίαν καὶ ἐνεφύσησεν εἰς αὐτὸν πνεῦμα ζωῆς.

Καὶ κατέληξεν εἰς αὐτὸ τὸ κατάντημα, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ γνωρίσῃ ἐκεῖνον, ποὺ τὸν ἔπλασε καὶ ἐνέπνευσεν εἰς αὐτὸν ψυχήν, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ καὶ εἶναι γεμάτη δρᾶσιν, καὶ ὁ Θεὸς τοῦ ἐνεφύσησεν πνοὴν ζωῆς.

Ἀλλὰ ἐθεώρησε σὰν ἕνα παιγνίδι τὴν ζωήν μας, καὶ τὸν βίον σὰν μιὰ ἐπικερδῆ πανήγυριν. Κάτι τέτοιοι λέγουν, ὅτι πρέπει ἀπὸ ὀπουδήποτε καὶ με ὁποιοδήποτε μέσον νὰ κερδίζουν, ἔστω καὶ διὰ τοῦ κακοῦ.

Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι τοῦ τύπου αὐτοῦ ἐφαντάσθησαν ὅτι ἡ ζωή μας εἶναι ἕνα μάταιον καὶ ὀλίγης διαρκείας παιγνίδιον καὶ ὁ βίος μία ἐμποροπανήγυρις, ἐπιφέρουσα ὑλικὰ κέρδη· διότι λέγουν ὅτι πρέπει νὰ κερδίζῃ κανεὶς μὲ ὁποιονδήποτε μέσον, ἀκόμη καὶ μὲ τὸ κακόν.

Ὁ πηλουργὸς αὐτὸς κατασκευαστὴς τῶν εἰδώλων γνωρίζει περισσότερον παντὸς ἄλλου ὅτι ἁμαρτάνει, διότι κατασκευάζει πρόστυχα, εὔθραυστα οἰκιακὰ σκεύη ἀπὸ τὴν λάσπην καὶ ἀγάλματα ψευδῶν θεῶν.

Εἶναι δὲ αἰσχροκερδὴς καὶ ἀξιοκατάκριτος ἀπατεὼν ὁ κατασκευαστὴς τῶν εἰδώλων, διότι αὐτὸς γνωρίζει περισσότερον ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους ὅτι ἁμαρτάνει. Τὸ γνωρίζει δέ, διότι ἀπὸ τὴν αὐτὴν χωματένιαν ὕλην κατασκευάζει καὶ εὔθραυστα ἀγγεῖα καὶ γλυπτὰ εἴδωλα. Ξεύρει λοιπὸν ὅτι τὰ εἴδωλα ἔχουν τὴν αὐτὴν ἀξίαν πρὸς τὰ ἄλλα ἀγγεῖα, καὶ ὅμως αὐτὸς τὰ πωλεῖ ὡς θεούς.

Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἀφρονέστατοι καὶ ἀθλιέστεροι καὶ ἀπὸ τὴν ψυχὴν νηπίου ἀκόμη, ἐχθροὶ τοῦ λαοῦ σου, οἱ ὁποῖοι καταδυναστεύουν καὶ ἐκμεταλλεύονται αὐτόν.

Αὐτοὶ ὅμως, ποὺ φαντάζονται τὸν βίον παιγνίδι καὶ ἐμποροπανήγυριν αἰσχροκερδείας, εἶναι ἀπὸ ὅλους οἱ περισσότερον ἄφρονες καὶ δυστυχεῖς καὶ ταλαίπωροι, πιὸ πολὺ ἀπὸ τὴν ψυχὴν καὶ τὴν ζωὴν τοῦ νηπίου, ποὺ οὔτε νὰ φροντίσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του οὔτε νὰ σκεφθῇ κἀν ἠμπορεῖ. Οἱ αἰσχροκερδεῖς αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐχθροὶ τοῦ λαοῦ σου, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐκμεταλλεύονται καὶ τὸν κατατυραννοῦν.

Διότι ἐθεώρησαν ὡς θεοὺς ὅλα τῶν ἐθνῶν τὰ εἴδωλα, τὰ ὁποῖα οὔτε ἐφθαλμοὺς ἔχουν διὰ νὰ βλέπουν, οὔτε ρῖνας διὰ νὰ ἀναπνέουν τὸν ἀέρα, οὔτε αὐτιὰ διὰ νὰ ἀκούουν, οὔτε δάκτυλα χειρῶν διὰ νὰ ψηλαφοῦν. Οἱ δὲ πόδες των εἶναι ἀκίνητοι, ἀνίκανοι νὰ βαδίσουν.

Ἐκμεταλλεύονται δὲ αἰσχρῶς καὶ τυραννικῶς τὸν λαόν, διότι ἐθεώρησαν ὅλα τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ὡς θεοὺς καὶ πωλοῦν ὡς θεοὺς τὰ πήλινα αὐτὰ κατασκευάσματα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν οὔτε χρησιμοποίησις ματιῶν διὰ νὰ βλέπουν, οὔτε μύτες πρὸς εἰσπνοὴν ἀέρος, οὔτε αὐτιὰ διὰ νὰ ἀκούουν, οὔτε δάκτυλα χεριῶν διὰ νὰ ψηλαφοῦν, οἱ δὲ πόδες των εἶναι ἀργοὶ καὶ ἀκίνητοι διὰ νὰ βαδίζουν.

Διότι ἄνθρωπος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ τὰ κατασκεύασεν. Ἄνθρωπος, ποὺ ἔχει λάβει ὡς δάνειον ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ τὸ πνεῦμα, ἔπλασσεν αὐτοὺς τοὺς εἰδωλικοὺς θεούς. Διότι κανεὶς ἄνθρωπος δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ τεχνουργήσῃ ἕνα θεόν, ὁ ὁποῖος νὰ τοῦ ὁμοιάζῃ.

Καὶ δὲν ἠμποροῦν τὰ εἴδωλα οὔτε νὰ ἴδουν οὔτε νὰ ἀκούσουν οὔτε νὰ ψηλαφήσουν οὔτε νὰ βαδίσουν διότι ἄνθρωπος κατεσκεύασε τοὺς ψευδοθεοὺς αὐτούς, καὶ ὁ τεχνίτης ποὺ τοὺς ἔπλασεν, εἶχε δανεισμένον τὸ πνεῦμα, ποὺ τὸν ἐζωοποιοῦσε νὰ ἐργάζεται· πράγματι δὲ κανένας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους δὲν ἔχει τὴν δύναμη νὰ πλάσῃ θεὸν ὅμοιον πρὸς τὸν πραγματικὸν Θεόν.

Θνητὸς ὢν ὁ ἄνθρωπος νεκρὸν εἴδωλον κατεσκεύασεν, ἔργον τῶν παρανόμων χειρῶν του. Αὐτὸς εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι ἀνώτερος ἀπὸ τὰ εἴδωλα, τὰ ὁποῖα σέβεται, διότι αὐτὸς ἔζησε κάποτε, ἐκεῖνα ὅμως ποτὲ δὲν ἔζησαν.

Καὶ δὲν ἠμπορεῖ ὁ τεχνίτης νὰ φτιάσῃ ἄλλον θεὸν ὅμοιον πρὸς τὸν ἀληθινόν, διότι εἶναι θνητὸς καὶ μὲ τὰ παράνομα καὶ ἁμαρτωλὰ χέρια του κατασκευάζει, ἔργον νεκρὸν καὶ χωρὶς ζωήν. Διότι αὐτὸς εἶναι καλύτερος καὶ ἀνώτερος ἀπὸ αὐτά, τὰ ὁποῖα σέβεται καὶ λατρεύει. Ἀποδεικνύεται δὲ τοῦτο ἐκ τοῦ ὅτι αὐτὸ μὲν ἔζησε καὶ ἔγινε κατασκευαστής των, ἐκεῖνα ὅμως οὐδέποτε ἔζησαν.

Οἱ εἰδωλολάτραι Αἰγύπτιοι φθάνουν μέχρι τοῦ σημείου νὰ σέβωνται ὡς θεοὺς καὶ μερικὰ ἀπὸ τὰ πλέον ἀπαίσια ζῶα, τὰ ὁποῖα συγκρινόμενα πρὸς τὰ ἄλλα ζῶα εἶναι χειρότερα καὶ ἀνοητότερα.

Σέβονται δὲ ὡς θεοὺς τὰ πιὸ ἐχθρικὰ καὶ μισητὰ εἰς τὸν ἄνθρωπον ζῶα, ὅπως τοὺς κροκοδείλους καὶ τὰ φίδια. Εἶναι δὲ ταῦτα μισητά, διότι ὡς πρὸς τὴν νοημοσύνην, ἡ ὁποία θὰ ἐμετρίαζε τὴν σκληρότητα καὶ κακίαν των, συγκρινόμενα πρὸς ἄλλα ζῶα εἶναι ἀνοητότερα καὶ χειρότερα ἀπὸ αὐτά.

Αὐτὰ δὲ εἶναι τόσον ἀποκρουστικὰ εἰς τὴν ὄψιν, ὥστε νὰ μὴ ἐμπνέουν κανένα εὐάρεστον συναίσθημα, ὅπως συμβαίνει μὲ ἄλλα ὡραῖα ζῶα. Αὐτὰ δὲν ἔχουν ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ οὔτε ἔπαινον οὔτε εὐλογίαν.

Οὔτε κατὰ τὴν ὄψιν καὶ θέαν αὐτῶν συμβαίνει νὰ εἶναι καλὰ καὶ συμπαθητικὰ ὡς ζῶα τόσον, ὥστε νὰ ἐπιποθῇ καὶ να εὐχαριστῆται κανεὶς νὰ τὰ βλέπῃ. Ἔχουν δὲ στερηθῇ καὶ τὸν ἔπαινον τοῦ Θεοῦ, ὅταν παρουσιάσθη εἰς τοὺς ὀφθαλμούς του ἡ δημιουργία καλὴ λίαν, καὶ τὴν εὐλογίαν αὐτοῦ, ὅπως ὁ ὄφις, τὸν ὁποῖον ὁ Θεὸς καὶ κατηράσθη.

Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς κατὰ λόγον δικαιοσύνης οἱ εἰδωλολάτραι Αἰγύπτιοι ἐτιμωρήθησαν μὲ ὅμοια πρὸς τὰ λατρευόμενα ἀπὸ αὐτοὺς ζῶα, ἀπὸ πλῆθος δηλαδὴ μικρῶν καὶ μεγάλων ἐπιβλαβῶν καὶ σιχαμερῶν σκωλήκων καὶ ζώων.

Ἐπειδὴ ἐσκοτίσθησαν τόσον, ὥστε τὰ ἀνοητότερα καὶ μισητότερα ζῶα νὰ λατρεύουν, διὰ τοῦτο διὰ ζώων, ὁμοίων πρὸς αὐτὰ ποὺ ἐλάτρευαν, ἐτιμωρήθησαν ὅπως τοὺς ἤξιζε καὶ ἀπὸ πλῆθος ζωυφίων ἀηδῶν ἐβασανίσθησαν.

Ἀντιθέτως πρὸς τὴν τιμωρίαν αὐτὴν τῶν εἰδωλολατρῶν, σύ, εὐεργετῶν τὸν λαόν σου, ὅταν ἐπείνασαν εἰς τὴν ἔρημον τοὺς ἔδωσες παράδοξον τροφήν, ἠτοίμασες τροφὴν δι’ αὐτοὺς ἀπὸ ὀρτύκια.

Ἀντὶ ταύτης τῆς τιμωρίας τῶν εἰδωλολάτρῶν εὐηργέτησας τὸν λαόν σου καὶ διὰ νὰ ἰκανοποιήσῃς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ὀρέξεώς των τοὺς παρεσκεύασες ὡς τροφὴν πλήθη ὀρτυγομήτρας, γεῦσιν ἀσυνηθιστον καὶ ἐκλεκτήν.

Ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ εἰδωλολάτραι, παρὰ τὴν πεῖναν καὶ ἐπιθυμίαν τροφῆς, ποὺ εἶχαν, βλέποντες τὰ ἀηδῆ αὐτὰ ζῶα, ποὺ ἀπεστάλησαν εἰς τιμωρίαν ἐναντίον των, ἔχαναν καὶ αὐτὴν ἀκόμα τὴν ὄρεξιν πρὸς τροφήν. Ἐξ ἀντιθέτου ὅμὼς οἱ Ἰσραηλῖται ἐστερήθησαν ἐπ’ ὀλίγον διάστημα καὶ ἐπείνασαν, ἔφαγαν ὅμως κατόπιν θαυματουργικῶς δοθεῖσαν εἰς αὐτοὺς τροφήν.

Εἰς τρόπον ὥστε εἰς ἐκείνους μέν, δηλαδὴ τοὺς Αἰγυπτίους, ἐνῷ ἐπείνων καὶ ἐπεθύμουν νὰ λάβουν τροφήν, λόγοι τῆς ἀηδίας καὶ τῆς σιχαμάρας, ποὺ τοὺς ἐπροκάλουν οἱ βάτραχοι καὶ τὰ λοιπὰ ζῶα, ποὺ τοὺς εἶχον ἀποσταλῇ ὡς τιμωρία, καὶ ἡ ἀναγκαία διὰ τὴν συντήρησίν των ὄρεξις μετεβάλλετο εἰς ἀποστροφήν, αὐτοὶ δέ, οἱ Ἰσραηλῖται δηλαδή, ἐπ’ ὀλίγον χρόνον εὑρεθέντες εἰς στέρησιν καὶ ἀνάγκην, ἔλαβον μέρος καὶ ἐδοκίμασαν τροφὴν σπανίαν καὶ εὔγευστον.

Ἔπρεπε κατὰ λόγον δικαιοσύνης νὰ ἐπέλθῃ αὐτὴ ἡ στέρησις ἐναντίον ἐκείνων, ποὺ εἶχαν τυραννήσει τὸν λαόν σου, εἰς δὲ τοὺς ἰσραηλίτας νὰ καταδειχθῇ διὰ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, πῶς οἱ ἐχθροί των ἐβασανίζοντο.

Ἔγινε δὲ αὐτό, διότι εἰς ἐκείνους μέν, οἱ ὁποῖοι ἐτυράννουν καὶ κατεπίεζον τὸν λαόν, ἔπρεπε καὶ ἦτο δίκαιον νὰ ἐπέλθῃ ὡς τιμωρία στέρησις μὴ ἐπιδεχομένη παραίτησιν καὶ μὴ δυναμένη νὰ ἀποφευχθῇ, εἰς τούτους δὲ ἡ προσωρινὴ στέρησις ἐχρειάζετο μόνον διὰ νὰ τοὺς δειχθῇ διὰ τῆς πείρας πῶς ἐβασανίζοντο οἱ ἐχθροί των.

Διότι, καὶ ὅταν ἐπῆλθον ἐναντίον των ἐξηρεθισμένα φοβερὰ θηρία, δηλητηριώδη φίδια, καὶ αὐτοὶ ἐθανατώνοντο μὲ τὰ δήγματα τῶν ἐλισσομένων καὶ συστρεφομένων αὐτῶν ὄφεων, δὲν παρέμεινεν ἡ ὀργή σου μέχρι τέλους ἐναντίον αὐτῶν.

Προσωριναὶ δὲ καὶ ὀλίγης διαρκείας ἦσαν πάντοτε αἱ τιμωρίαι τοῦ λαοῦ σου. Διότι καὶ ὅταν ἐπέπεσε κατ’ αὐτῶν φοβερὸς θυμὸς καὶ μανία θηρίων θανατηφόρων καὶ μὲ τὰ δαγκώματα φιδιῶν στρεβλῶν καὶ συστρεφομένων ἐξωλοθρεύοντο, πάλιν καὶ τότε δὲν ἔμεινε μέχρι τέλους ἡ ὀργή σου, ὥστε νὰ ἑξαφανισθοῦν.

Συνεταράχθησαν οἱ Ἰσραηλῖται ἐπὶ ὀλίγον διάστημα, ἀλλὰ πρὸς νουθεσίαν των, διότι ἔτσι ἀπέκτησαν ἕνα σύμβολον, ἕνα σημεῖον σωτηρίας, διὰ νὰ ἐνθυμοῦνται τὰς ἐντολὰς τοῦ Νόμου σου.

Διὰ νὰ σωφρονισθοῦν δὲ ἐταράχθησαν ἀπὸ τὴν πληγὴν τῶν φιδιῶν δι’ ὀλίγον χρόνον, ἔχοντες ἐν σημεῖον σωτηρίας, τὸν χάλκινον ὄφιν, διὰ νὰ τοὺς ὑπενθυμίζῃ τὰς ἐντολὰς τοῦ νόμου σου.

Διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐστρέφετο καὶ ἔβλεπε τὸ σημεῖον τοῦτο, τὸν χάλκινον ὄφιν, ἐσώζετο ὄχι βέβαια κατὰ τρόπον μαγικόν, ἀπὸ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ σύμβολον, ἀλλὰ ἀπὸ σέ, ὁ ὁποῖος εἶσαι ὁ σωτὴρ ὅλων τῶν ἀνθρώπων.

Τοὺς ὑπενεθύμιζε δέ, πόσον σωτήριον πρᾶγμα εἶναι ἡ τήρησις κάθε ἐντολῆς σου, διότι καθένας, ποὺ ἔστρεφε τὰ βλέμματά του εἰς τὸν χάλκινον ὄφιν συμμορφούμενος πρὸς τὴν παραγγελίαν σου, ἐσώζετο καὶ ἐθεραπεύετο, ὄχι διὰ τὸ ἄψυχον ἐκεῖνο ὁμοίωμα, ποὺ ἐβλέπετο ἀπὸ αὐτόν, ἀλλὰ διὰ Σὲ καὶ τὴν πίστιν καὶ ὑπακοήν του εἰς Σέ, τὸν Σωτῆρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων.

Καὶ μὲ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅπως καὶ μὲ ὅλα τὰ προηγούμενα, ἔπεισες τοὺς ἐχθρούς μας, ὅτι σὺ εἶσαι ὁ μόνος, ποὺ ἐλευθερώνεις καὶ σώζεις ἀπὸ κάθε κακὸν τοὺς ἀνθρώπους.

Καὶ μὲ τὸ θαῦμα σου αὐτὸ ἔπεισες τοὺς ἐχθρούς μας, ὅτι Σὺ εἶσαι ἐκεῖνος, ποὺ ἐλευθερώνεις καὶ γλυτώνεις τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ κάθε κακόν.

Ἐκείνους, τοὺς ἐχθρούς μας, τοὺς ἐφόνευον τὰ δήγματα τῶν ἀκρίδων καὶ τῶν μυιῶν καὶ δὲν εὑρέθη καμμία θεραπεία εἰς περιφρούρησιν τῆς ζωῆς των, διότι ἦσαν ἄξιοι νὰ τιμωρηθοῦν ἀπὸ τὰ σιχαμερὰ καὶ ἐπικίνδυνα ἔντομα.

Ὑπῆρξε δὲ τοῦτο ἀπόδειξις πειστική, διότι ἐκείνους μὲν ἐθανάτωναν δαγκώματα ἀκρίδων καὶ μυγῶν, καὶ δὲν εὑρέθη φάρμακον ἰατρείας τῆς ζωῆς των, ἐπειδὴ ἦσαν ἄξιοι νὰ τιμωρηθοῦν ἀπὸ τέτοια τιποτένια ἔντομα·

Τὰ τέκνα σου ὅμως, τοὺς Ἰσραηλίτας, δὲν τοὺς κατενίκησαν καὶ δὲν τοὺς ἐξωλόθρευσαν οἱ ὀδόντες τῶν φαρμακερῶν ἐκείνων καὶ μεγάλων ὄφεων, διότι τὸ ἔλεός σου τοὺς ἐπεσκέφθη καὶ τοὺς ἐθεράπευσεν.

ἐνῷ ἀπ’ ἐναντίας τὰ παιδιά σου, τοὺς Ἰσραηλίτας, οὔτε τὰ δόντια τῶν φαρμακερῶν καὶ φοβερῶν φιδιῶν δὲν ἐνίκησαν, διότι τὸ ἔλεός σου ἦλθε πρὸ αὐτῶν εἰς βοήθειάν των καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς.

Ἡ αἰτία δὲ καὶ ὁ σκοπός, ποὺ ἐδαγκώνοντο ἀπὸ τὰ φίδια καὶ ἀμέσως ἐθεραπεύοντο, ἦτο νὰ ἐνθυμοῦνται τὰς ἐντολάς σου καὶ νὰ μὴ περιπέσουν εἰς λησμοσύνην τῶν λόγων σου καὶ ἀποκλεισθοῦν ἔτσι ἀπὸ τὰς εὐεργεσίας σου.

Οὕτως ἐτιμωροῦντο πρὸς διόρθωσιν καὶ πατρικὴν παιδαγωγίαν, διότι ἐδαγκάνοντο ἀπὸ τὰ φίδια καὶ δὲν ἀπέθνησκον, ἀλλ’ ἀμέσως ἐθεραπεύοντο, διὰ νὰ ἐνθυμοῦνται τὰ θεῖα σου λόγια, ἐκ φόβου μήπως παρασυρόμενοι εἰς βαθεῖαν ἐπιλησμοσύνην τοῦ νόμου σου γίνουν ἀνάξιοι, ὅπως περισπᾶται καὶ ἐνδιαφέρεται ἡ εὐεργετική σου ἀγαθότης δι’ αὐτούς.

Οὔτε κανένα θεραπευτικὸν χορτάρι οὔτε κανένα κατάπλασμα δὲν τοὺς ἐθεράπευσε τότε, ἀλλὰ ὁ ἰδικός σου παντοδύναμος λόγος, Κύριε, ὁ ὁποῖος θεραπεύει τὰ πάντα.

Πράγματι δὲ οὔτε βότανον οὔτε ἔμπλαστρον ἐθεράπευσεν αὐτούς, ἀλλ’ ὁ λόγος Σου, Κύριε, ὁ ὁποῖος θεραπεύει τὰ πάντα.

Διότι σύ, Κύριε, ἔχεις τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου καὶ σὺ κατεβάζεις εἰς τὰς πύλας τοῦ ᾅδου καὶ ἀνεβάζεις ἀπὸ ἔκεῖ τοὺς ἀνθρώπους.

Καὶ ἔχει τόσην δύναμιν ὁ λόγος σου, διότι Σὺ ἔχεις ἀπόλυτον ἐξουσίαν ἐπὶ τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου καὶ κατεβάζεις μέχρις αὐτῶν τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου καὶ ἀνεβάζεις πάλιν ἀπ’ ἐκεῖ τοὺς εἰς ἔσχατον κίνδυνον περιελθόντας καὶ μηδεμίαν ἐλπίδα διασώσεως ἔχοντας.

Ὁ ἄνθρωπος ἐν τῇ κακίᾳ αὐτοῦ φονεύει τὸν συνάνθρωπόν του. Ἡ ψυχὴ δέ, ποὺ ἐξέρχεται ἀπὸ τὸν φονευθέντα, δὲν ἐπιστρέφει. Ὁ φονεύσας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπελευθερώσῃ τὴν ψυχήν, τὴν ὁποίαν παρέλαβε πλέον ὁ ᾅδης.

Ἀντιθέτως ὅμως ὁ ἄνθρωπος φονεύει μὲν ἐν τῇ κακίᾳ του τὸν ὅμοιόν του, ὅταν δὲ διὰ τοῦ φόνου φύγῃ τὸ πνεῦμα ἀπὸ τὸν φονευθέντα, δὲν ἐπιστρέφει πάλιν, οὔτε ὁ φονεὺς ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ ψυχήν, ἡ ὁποία παρελήφθη ἀπὸ τὸν Ἅδην.

Τὴν ἰδικήν σου ὅμως παντοδύναμον χεῖρα κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαφύγῃ.

Τὴν ἰδικήν σου ὅμως χεῖρα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀσθενής, ὅπως τῶν ἀνθρώπων αἱ χεῖρες, ἀλλ’ εἶναι παντοδύναμος, ἀδύνατον νὰ ξεφύγῃ κανείς.

Οἱ ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠρνήθησαν νὰ σὲ γνωρίσουν καὶ σὲ ἀναγνωρίσουν ὡς Θεόν των, ἐτιμωρήθησαν μὲ τὴν δύναμιν τῆς παντοδυνάμου δεξιᾶς σου καταδιωκόμενοι ἀπὸ παράδοξα καὶ ἀνερμήνευτα νερά, ἀπὸ χαλάζας καὶ βροχάς, γινόμενοι παρανάλωμα καὶ τῆς φωτιᾶς.

Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ οἱ ἀσεβεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠρνοῦντο νὰ ἀναγνωρίσουν τὴν ἰσχὺν καὶ τὸ μεγαλεῖον σου, μὲ τὴν δύναμιν τοῦ βραχίονός σου ἐμαστιγώθησαν, καταδιωκόμενοι μὲ ἀσυνήθεις βροχὰς καὶ μὲ χαλάζας καὶ μὲ καταιγίδας, ποὺ ἦτο ἀδύνατον νὰ τὰς ἀποφύγουν, καὶ ἐξαφανιζόμενοι ἀπὸ φωτιάν.

Καὶ τὸ ἐκτάκτως παράδοξον εἶναι, ὅτι μέσα εἰς τὸ νερό, ὅπου τὰ πάντα σβήνονται, ἡ φωτιὰ ἔπαιρνε ἀκόμη μεγαλυτέραν δραστηριότητα, διότι πράγματι τὸ σύμπαν μάχεται ὑπὲρ τῶν δικαίων.

Πράγματι δὲ ἐξηφανίζοντο ἀπὸ τὴν φωτιάν. Διότι τὸ κατ’ ἐξοχὴν παράδοξον καὶ πρωτοφανὲς εἶναι, ὅτι μέσα εἰς τὸ νερό, τὸ ὁποῖον σβήνει τὰ πάντα, περισσότερον ἔκαιε καὶ ἐνεργοῦσεν ἡ φωτιά. Καὶ συνέβαινεν αὐτό, διότι τὰ στοιχεῖα καὶ αἱ δυνάμεις τοῦ φυσικοῦ κόσμου εἶναι ὑπερασπισταὶ μαχόμενοι ὑπὲρ τῶν δικαίων.

Μερικὲς φορὲς ἡ φλόγα τοῦ πυρὸς ὠλιγόστευε, διὰ νὰ μὴ κατακαύσῃ τὰ ζῶα, ποὺ ἐστέλλοντο εἰς τιμωρίαν τῶν ἀσεβῶν, καὶ διὰ νὰ τοὺς κάμῃ νὰ ἐννοήσουν ἀπὸ αὐτὸ τὸ θέαμα ὅτι ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ ἦτο ἐκείνη, ποὺ τοὺς κατεδίωκε καὶ τοὺς ἐτιμωροῦσε.

Καὶ ἄλλοτε μὲν κατεπραύνετο ἡ φωτιά, διὰ να μὴ κατακαύσῃ τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα εἶχον σταλῆ ἐναντίον τῶν ἀσεβῶν Αἰγυπτίων, οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ ἀμυνθοῦν κατ’ αὐτῶν ἤναπτον πυρὰς διὰ νὰ τὰ κατακαύσουν. Αὐτὰ ὅμως δὲν κατεκαίοντο, ἵνα βλέποντες οἱ ἀσεβεῖς οὗτοι τοῦτο ἀντιληφθοῦν ὅτι καταδιώκονται ἀπὸ τὴν δικαίαν ἀπόφασιν τοῦ Θεοῦ.

Ἄλλοτε ὅμως τὸ πῦρ μέσα εἰς τὸ νερὸ ἤναπτε καὶ ἐδυνάμωνεν ἀκόμη περισσότερον τὴν φλόγα του, διὰ νὰ καταστρέψῃ τὰ προϊόντα τῆς ἀδίκου γῆς.

Ἄλλοτε δὲ πάλιν καὶ ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος καὶ τῆς βροχῆς κατέκαιεν ἡ φλόγα μὲ δύναμιν μεγαλυτέραν ἐκείνης, ποὺ ἔχει συνήθως τὸ πῦρ, διὰ νὰ καταστρέψῃ τὰ γεννήματα τῆς ἀδίκου χώρας.

Ἐνῷ, λοιπόν, ἔτσι σὺ ὁ δίκαιος Θεὸς ἐτιμωροῦσες τοὺς εἰδωλολάτρας ἐχθροὺς τοῦ λαοῦ σου, ἐξ ἀντιθέτου ἐπροστάτευσες καὶ ἔθρεψες τὸν λαόν σου μὲ τροφὴν ἀγγέλων, τοὺς ἔστειλες δηλαδὴ ἕτοιμον ἄρτον ἀπὸ τὸν οὐρανόν, χωρὶς αὐτοὶ νὰ κοπιάσουν. Ἄρτον ἱκανὸν νὰ τοὺς δώσῃ κάθε εὐχαρίστησιν καὶ κατάλληλον πρὸς κάθε ὄρεξιν.

Ἀντὶ δὲ αὐτῶν, μὲ τὰ ὁποῖα ἐτιμωροῦντο οἱ Αἰγύπτιοι, ἔθρεψας τὸν λαόν σου μὲ τροφὴν ἀγγελίαν καὶ τοὺς ἔδωκες ἀπὸ τὸν οὐρανόν, χωρὶς νὰ κοπιάσουν, ἕτοιμο ψωμί, ποὺ εἶχε πᾶσαν δύναμιν γλυκύτητος, ἐταίριαζε δὲ καὶ ἰκανοποιοῦσε κάθε γεῦσιν.

Ἡ οὐσία καὶ ἡ ὡραία γεῦσις του παρουσίαζε καὶ ἐμαρτυροῦσε τὴν ἰδικήν σου γλυκύτητα πρὸς τὰ τέκνα σου· ἡ δὲ ἱκανότης του νὰ προσαρμόζεται καὶ νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ὄρεξιν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὸν ἔτρωγε, τὸν ἐκανε νὰ μεταβάλλεται εἰς ὅ,τι ὁ καθένας ἐπιθυμοῦσε.

Ἰκανοποιοῦσε δὲ τὸ ψωμὶ αὐτὸ κάθε γεῦσιν, διότι ἡ οὐσία, τὴν ὁποίαν Σὺ τοῦ ἔδιδες, κατεδείκνυε τὴν γλυκύτητα καὶ καλωσύνην σου πρὸς τοὺς Ἰσραηλίτας, τὰ τέκνα σου, ἀνταποκρινόμενον δὲ καὶ ἐξυπηρετοῦν τὴν ἐπιθυμίαν ἑκάστου, εἰς τὸν ὁποῖον προσεφέρετο, μετεβάλλετο εἰς ὅ,τι ὁ καθένας ἤθελε καὶ ἐπεθύμει, προσαρμοζόμενον πρὸς τὴν ὄρεξιν αὐτοῦ.

Αὐτὸ τὸ μάννα, ποὺ ἔμοιαζε ὡσὰν χιόνι καὶ κρύσταλλον, ἀντεῖχε εἰς τὴν φωτιὰ καὶ δὲν ἔλυωνε, διὰ νὰ μάθουν οἱ Ἰσραηλῖται ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα, ὅτι ἡ φωτιὰ κατέστρεψε μόνον τῶν ἐχθρῶν τοὺς καρπούς, ἔκαιεν ἀνάμεσα εἰς τὴν χάλαζαν καὶ ἀπήστραπτεν ἐν μέσῳ τῶν βροχῶν.

Τὸ μάννα δέ, ποὺ ὡμοίαζε πρὸς τὸ χιόνι καὶ τὸ κρύσταλλον, ἀντεῖχεν εἰς τὸ πῦρ καὶ δὲν ἔλειωνε, διὰ νὰ καταλάβουν καὶ πληροφορηθοῦν οἱ Ἰσραηλῖται, ὅτι τοὺς καρποὺς τῶν ἐχθρῶν των κατέστρεψε φωτιά, ποὺ ἔκαιε καὶ ἐφούντωνε μέσα εἰς τὸ χαλάζι καὶ ἤστραπτε μέσα εἰς τὴν βροχήν.

Ὡς πρὸς δὲ τὸ μάννα ἐφαίνετο ὅτι τὸ πῦρ ἐλησμονοῦσε καὶ ἔχανε τὴν καυστικήν του δύναμιν. Τοῦτο δέ, διὰ νὰ τραφοῦν οἱ δίκαιοι Ἰσραηλῖται.

Τὸ θαυμαστὸν δὲ τοῦτο ἔγινε πάλιν, διὰ να τραφοῦν οἱ δίκαιοι Ἰσραηλῖται, καὶ αὐτὴ ἡ φωτιὰ ἀπέναντι τοῦ μάννα ἐλησμόνησε τὴν καυστικήν της δύναμιν καὶ ἰδιότητα.

Διότι ἡ κτίσις, ὑπηρετοῦσα πάντοτε σὲ τὸν δημιουργόν της, ἄλλοτε αὐξάνει τὰς δυνάμεις της, διὰ νὰ τιμωρηθοῦν οἱ ἀσεβεῖς, καὶ ἄλλοτε τὰς μειώνει, διὰ νὰ εὐεργετηθοῦν καὶ ὠφεληθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν καὶ ὑπακούουν εἰς σέ.

Ἐλησμόνησε δὲ ἡ φωτιὰ τὴν ἰδιότητά της, διότι ἡ Κτίσις ὑπηρετοῦσα εἰς Σέ, ὁ Ὁποῖος τὴν ἐδημιούργησες, αὐξάνει τὴν δύναμίν της πρὸς τιμωρίαν τῶν ἀδίκων καὶ χαλαρώνει ταύτην πρὸς εὐεργεσίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν καὶ στηρίζουν τὴν ἐλπίδα των εἰς Σέ.

Διὰ τοῦτο ἡ φύσις μετεβάλλετο τότε καὶ προσηρμόζετο σύμφωνα πρὸς τὰς διαταγάς, ποὺ ἔδινεν ἡ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα διατρέφουσα χάρις σου, ὥστε νὰ ἐξυπηρετῇ αὐτούς, ποὺ εὑρίσκοντο εἰς διαφόρους ἀνάγκας,

Διότι δὲ ἡ Κτίσις Σὲ ὑπηρετεῖ, διὰ τοῦτο καὶ τότε ἡ Κτίσις μεταλλασσομένη καὶ μετασχηματιζομένη κατὰ πάντας τοὺς τρόπους ὑπηρετεῖ εἰς τὴν τὰ πάντα τρέφουσαν δωρεάν σου συμφώνως πρὸς τὴν θέλησιν τῶν ἐχόντων ἀνάγκην.

διὰ νὰ μάθουν ἔτσι τὰ παιδιά σου, οἱ Ἰσραηλῖται, τοὺς ὁποίους ἠγάπησες, Κύριε, ὅτι δὲν τρέφει τὸν ἄνθρωπον ἡ καρποφορία τῆς γῆς, ἀλλὰ ὁ ἰδικός σου λόγος συντηρεῖ ἐκείνους, ποὺ πιστεύουν καὶ ὑπακούουν εἰς σέ.

Καὶ ἐγίνοντο ὅλα αὐτά, διὰ νὰ μάθουν τὰ παιδιά σου, οἱ Ἰσραηλῖται, τοὺς ὁποίους ἠγάπησας, Κύριε, ὅτι δὲν τρέφουν τὸν ἄνθρωπον ἡ πλουσία παραγωγὴ καὶ ἄφθονος συγκομιδὴ τῶν διαφόρων καρπῶν, ἀλλ’ ὁ λόγος σου διατηρεῖ εἰς τὴν ζωὴν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς Σέ.

Διότι τὸ μάννα, τὸ ὁποῖον δὲν κατεστρέφετο ἀπὸ τὴν φωτιάν, ἐν τούτοις, ὅταν ἐθερμαίνετο μόνον ἀπὸ κάποιον ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου ἐπ’ ὀλίγον χρόνον, διελύετο.

Ἀπόδειξις δὲ τοῦ ὅτι ὁ λόγος σου εἶναι παντοδύναμος, εἶναι τὸ συμβαῖνον μὲ τὸ μάννα. Διότι αὐτό, ποὺ δὲν ἐφθείρετο οὐδὲ κατεστρέφετο ἀπὸ τὴν φωτιάν, ἔλειωνεν, ὅταν ἁπλῶς καὶ μόνον ὑπὸ ὀλίγων ἀκτίνων τοῦ ἡλίου ἐθερμαίνετο.

Τοῦτο δέ, διὰ νὰ γνωρίσουν καὶ μάθουν οἱ Ἰσραηλῖται, νὰ προφθάνουν τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου μὲ εὐχαριστίας των πρὸς σὲ καὶ νὰ ἔρχωνται εἰς συνάντησιν καὶ λατρείαν σου κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ φωτός.

Ἔλειωναν δὲ τὸ μάννα καὶ ὀλίγαι ἀκόμη ἀκτῖνες, διὰ νὰ καταστῇ γνωστὸν εἰς τοὺς Ἰσμαηλίτας, ποὺ ἔπρεπε να τὸ συλλέγουν προτοῦ νὰ λειώσῃ, ὅτι πρέπει νὰ προλαμβάνουν τὸν ἥλιον καὶ τὴν ἀνατολήν του, διὰ νὰ Σὲ εὐχαριστοῦν καὶ κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ φωτὸς νὰ συνομιλοῦν μαζί Σου διὰ τῆς προσευχῆς.

Διότι ἡ ἐλπίς τοῦ ἀχαρίστου λυώνει ὡσὰν τὴν χειμερινὴν πάχνην, ποὺ θὰ τὴν κτυπήσῃ ὁ ἥλιος, καὶ διαρρέει καὶ χάνεται σὰν τὸ ἀχρησιμοποίητον ὕδωρ.

Πρέπει δὲ οὕτω πῶς νὰ δεικνύουν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν εὐγνωμοσύνην των, διότι τοῦ ἀχαρίστου ἡ ἐλπὶς θὰ διαψευσθῇ καὶ θὰ λειώσῃ σὰν τὴν χειμωνιάτικη πάχνη, ἡ ὁποία διαλύεται ἀπὸ τὰς πρώτας ἀκτῖνας τοῦ ἡλίου, καὶ θὰ διαρρεύσῃ σὰν νερὸ ἀνωφελὲς καὶ ἀχρησιμοποίητον.

Μεγάλαι ὄντως καὶ ἀνεξιχνίαστοι εἶναι, Κύριε, αἱ κρίσεις σου. Διὰ τοῦτο οἱ ἀκαλλιέργητοι κατὰ τὴν ψυχὴν ἐπλανήθησαν σχετικῶς μὲ αὐτὰς καὶ μὲ σέ.

Εἶσαι δὲ ἄξιος τῆς εὐγνωμοσύνης μας καὶ Σοῦ ὀφείλεται πᾶσα εὐχαριστία, διότι αἱ κρίσεις καὶ ἀποφάσεις σου εἶναι μεγάλαι καὶ εἶναι δύσκολον νὰ τὰς διηγηθῇ καὶ νὰ τὰς ἐκφράσῃ ἡ γλῶσσα τοῦ ἀνθρώπου· δι’ αὐτὸ δὲ ἀπαιδαγώγητοι καὶ ἀκαλλιέργητοι ψυχαὶ ἐπλανήθησαν.

Οἱ παράνομοι δηλαδὴ ἄνθρωποι, οἱ Αἰγύπτιοι, νομίσαντες ὅτι θὰ κατορθώσουν νὰ καταδυναστεύσουν ἔθνος ἁγίων, ἔγιναν οἱ ἴδιοι δέσμιοι τοῦ σκότους· φυλακισμένοι εἰς μακρὰν νύκτα, κατάκλειστοι κάτω ἀπὸ τὰς στέγας τῶν οἰκιῶν των, ἐξόριστοι καὶ ἐστερημένοι ἀπὸ τὴν αἰωνίαν σου πρόνοιαν.

Ἔγινε δὲ κατάδηλος ἡ πλάνη των· διότι ἄνθρωποι παράνομοι, ὁποῖοι οἱ Αἰγύπτιοι, ἐπειδὴ ἐνόμισαν ἐπιτετραμμένον καὶ εὔκολον νὰ καταπιέζουν ἔθνος ἅγιον, ὁποῖον τὸ ἔθνος τοῦ Ἰσραήλ, δέσμιοι εἰς τὸ σκότος τῆς ἐνάτης πληγῆς καὶ αἰχμάλωτοι, σὰν μὲ πέδας σιδηρᾶς, νυκτὸς μακρᾶς καὶ παραταθείσης ἐπὶ τριήμερον, κατακλεισμένοι κάτω ἀπὸ τὰς στέγας τῶν σπιτιῶν των κατέκειντο μακρὰν καὶ ἐξόριστοι ἀπὸ τὴν Πρόνοιάν σου, ἡ ὁποία εἶναι αἰώνια καὶ δὲν παύει ποτὲ νὰ ἐνεργῇ καὶ νὰ φροντίζῃ διὰ τὰ πλάσματά σου.

Διότι, νομίζοντες ὅτι θὰ μείνουν ἄγνωστοι αὐτοὶ καὶ τὰ ἀπόκρυφα ἁμαρτήματά των κάτω ἀπὸ τὸ σκοτεινὸν σκέπασμα τῆς λήθης, διεσκορπίσθησαν εἰς διάφορα μέρη περιδεεῖς καὶ κατάπληκτοι, τρομοκρατούμενοι ἀπὸ φαντάσματα.

Κατήντησαν δὲ νὰ ἀποξενωθοῦν ἀπὸ τὴν αἰωνίαν Πρόνοιάν σου, διότι, ἐνῷ ἐνόμιζαν ὅτι θὰ διέφευγον καὶ θὰ παρέμεναν ἄγνωστοι καὶ σκεπασμένοι διὰ να ἁμαρτήματά των τὰ κρυφὰ κάτω ἀπὸ σκοτεινὸν κατάλυμμα λήθης, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεχάνοντο ἐντελῶς, διεσκορπίσθησαν, φοβισμένοι ἀπὸ μεγάλον πανικὸν καὶ τρομοκρατούμενοι ἀπὸ φαντάσματα.

Οὔτε τὰ πλέον ἀπόκρυφα καὶ ἐσωτερικὰ καταφύγιά των δὲν τοὺς ἐγλύτωσαν ἀπὸ τὸν φόβον των, διότι ἦχοι τρομακτικοὶ ἀντηχοῦσαν ὁλόγυρά των καὶ σκυθρωπὰ φαντάσματα μὲ βλοσυρὰ πρόσωπα ἐνεφανίζοντο εἰς αὐτούς.

Ἦτο δὲ ἀσυγκράτητος ἡ ταραχὴ καὶ ὁ φόβος των, διότι οὔτε τὸ ἐσωτερικὸν καταφύγιον τοῦ σπιτιοῦ των, ποὺ τοὺς ἔκρυπτε, τοὺς διεφύλαττεν ἀφόβους καὶ ἀταράχους, ἀλλὰ θόρυβοι καὶ κρότοι ἐκκωφαντικοι καὶ συνταρακτικοὶ ἠκούοντο μετὰ πατάγου τριγύρω των, καὶ φαντάσματα ἀποκρουστικά, χωρὶς κανὲν μειδίαμα, μὲ πρόσωπα σκυθρωπὰ ἐνεφανίζοντο εἰς αὐτούς.

Καμμία δὲ δύναμις πυρὸς δὲν ἦτο ἱκανὴ νὰ δώσῃ κάποιο φῶς εἰς τὸ σκοτάδι ἐκεῖνο, οὔτε αἱ λαμπραὶ ἀκτινοβολίαι τῶν ἀστέρων εἶχαν τὴν δύναμιν νὰ φωτίσουν τὴν τρομερὰν ἐκείνην νύκτα.

Καὶ εἰς τὸ σκότος αὐτὸ καμμία δύναμις φωτιὰς ὀσονδήποτε ἰσχυρὰ δὲν ἠδύνατο νὰ φωτίσῃ, οὔτε τῶν ἄστρων αἱ λαμπραὶ ἀκτινοβολίαι ἠμποροῦσαν να φωτίσουν τὴν τρομακτικὴν ἐκείνην νύκτα.

Ἀκαθόριστον δὲ κάποιο φῶς διεφαίνετο ἀναμεταξύ των, τὸ ὁποῖον ἤναπτε μόνον του, γεμᾶτο ὅμως φόβον δι’ αὐτούς. Καὶ οἱ ἄνθρωποι περιδεεῖς καὶ τρομοκρατημένοι ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ βλέπουν καθαρὰ τὰ γύρω των πρόσωπα, ἐξελάμβαναν τὰ διάφορα ἀντικείμενα χειρότερα ἀπὸ ὅ,τι εἰς τὴν πραγματικότητα ἦσαν.

Ἀλλ’ ἐφαίνετο εἰς αὐτοὺς διὰ μέσου τοῦ σκότους μόνον κάποια λάμψις, ποὺ ἤναπτε μόνη της, γεμάτη ἀπὸ φόβον. Ἐπειδὴ δὲ κατεπτοοῦντο ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ἔβλεπαν, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ διακρίνουν καλὰ καὶ νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ συμβαίνοντα, ἐνόμιζαν χειρότερα ἀπὸ ὅ,τι πράγματι ἦσαν ἐκεῖνα ποὺ ἔβλεπαν.

Αἱ ἀπάται δὲ τῆς μαγικῆς τέχνης τῶν Αἰγυπτίων μάγων εἶχαν πέσει πλέον κάτω, ἀνίκανοι νὰ ἀποτρέψουν τὸ κακόν. Καὶ ἡ ἀλαζονεία τῶν μάγων διὰ τὴν σοφίαν των ἀπεδείχθη γελοία.

Αἱ ἀγυρτεῖαι δὲ καὶ οἱ ἐμπαιγμοὶ τῆς μαγικῆς τέχνης κατέπεσαν ἀνίκανοι νὰ ἀναχαιτίσουν τὸν πανικὸν καὶ τὸν τρόμον, καὶ ὁ διὰ τῶν πραγμάτων ἔλεγχος τῆς ἀλαζονείας τῶν καυχωμένων ἐπὶ σοφίᾳ καὶ γνώσει μάγων ἀπέδειξεν αὐτὴν ἐπονείδιστον καὶ καταγέλαστον.

Διότι οἱ μάγοι, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζοντο καὶ ἔδιδαν ὑποσχέσεις, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ διώξουν ἀπὸ τὴν ἀσθενοῦσαν ψυχὴν φόβους καὶ ταραχάς, αὐτοὶ οἱ ἰδιοὶ ἦσαν ἀσθενεῖς ψυχικῶς κυριευμένοι ἀπὸ καταγέλαστον φόβον.

Ἀπεδείχθη δὲ καταγέλαστος ἡ ἀλαζονεία τῶν μάγων, διότι αὐτοὶ ποὺ ὑπέσχοντο ὅτι εἶχαν τὴν δύναμιν νὰ διώχνουν φόβους καὶ ταραχὰς ἀπὸ ψυχὴν ἀσθενῆ καὶ ἄρρωστον, οἱ ἴδιοι ἔπασχον καὶ ὑπέφεραν ἀπὸ καταγέλαστον φόβον.

Διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη κανένα συγκλονιστικὸν φάντασμα δὲν ὑπῆρχε, διὰ νὰ φοβηθοῦν, ἦσαν ὅμως περιδεεῖς, ἐπερνοῦσαν ἐνώπιόν των σιχαμερὰ ζωΰφια καὶ ἑρπετὰ συρίζοντα καὶ ἀπέθνησκαν ἀπὸ τὸν τρόμον τῶν ἀρνούμενοι ἕνεκα τοῦ φόβου των νὰ ἀντικρύσουν καὶ αὐτὸν τὸν σκοτεινὸν ἀέρα τῆς τριημέρου νυκτός, τὴν ὁποίαν κατ’ οὐδένα τρόπον ἄλλωστε ἠμποροῦσαν νὰ ἀποφύγουν.

Ἦτο δὲ καταγέλαστος ὁ φόβος των, διότι, ἂν καὶ τίποτε τὸ πράγματι ἐκφοβιστικὸν καὶ προκαλοῦν τὴν ταραχὴν δὲν τοὺς ἐφόβιζεν, ὅμως τρομοκρατημένοι ἀπὸ τὸ πέρασμα τῶν ἀξιοκαταφρονήτων ζώων καὶ τοὺς σφυριγμοὺς τῶν ἑρπετῶν ἐπέθαιναν ἀπὸ τὸν τρόμον τους, ἀρνούμενοι νὰ ἀτενίσουν καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα, τὸν ὁποῖον ἀπὸ καμμίαν πλευρὰν δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀποφύγῃ.

Διότι ἡ κακότης καὶ ἡ ἐνοχή, ὅταν ἐλεγχθῇ καὶ φανερωθῇ, κάμνει τὸν ἄνθρωπον δειλὸν καὶ περιδεῆ, καταπιεζομένη δὲ ἀπὸ τοὺς ἐλέγχους τῆς συνειδήσεως κάμνει χειρότερα τὰ ὑπάρχοντα κακά.

Δὲν εἶναι δὲ παράδοξον, πῶς καὶ αὐτὸς ὁ ἀέρας τοὺς ἐφόβιζε, διότι ἡ πονηρία, ἡ ὁποία εἶναι ἰδιαιτέρως καὶ ἐξ ἑαυτῆς δειλή, δίδει μαρτυρίαν καταδικάζουσαν ἑαυτήν, πάντοτε δέ, ἐπειδὴ τύπτεται καὶ στενοχωρεῖται ἀπὸ τὴν συνείδησιν, προβλέπει χειρότερα τὰ κακὰ καὶ ἐξογκώνει τὰς ἀναμενομένας τιμωρίας.

Διότι ὁ φόβος δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μία κατάστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐγκαταλείπει καὶ αὐτὴ ἡ βοήθεια τῆς διανοίας μας.

Ἐξογκώνει δὲ τὰ ἐπερχόμενα ὡς τιμωρία κακά, διότι ὁ φόβος, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἡ ἐξόγκωσις αὕτη, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ προδοσία καὶ ἄρνησις τῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν τὸ λογικὸν καὶ ἡ ψύχραιμος κρίσις προσφέρουν εἰς τὸν ἄνθρωπον.

Ὅταν δὲ μειωθῇ μέσα μας ἡ ἐλπίς, τότε ὁ φόβος ἐξ αἰτίας τῆς ἀγνοίας μας μᾶς κάνει νὰ θεωροῦμεν χειρότερα τὰ κακά, παρ’ ὅσον εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι.

Ὅταν δὲ ἐσωτερικῶς εἶναι μικροτέρα ἡ ἐλπὶς τῆς βοηθείας καὶ σωτηρίας, τότε λογαριάζει μὲ τὸ μυαλό του καὶ τὴν σκέψιν του κάθε ἀπελπισμένος μεγαλυτέραν τὴν ἄγνωστον εἰς αὐτὸν αἰτίαν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ τὸν βασανίσῃ.

Οἱ Αἰγύπτιοι δὲ κατὰ τὴν ἀκατανίκητον καὶ τὰ πάντα καταβαλοῦσαν ἐκείνην τριήμερον νύκτα, ἡ ὁποία ἀπὸ τὰ ἔγκατα τοῦ ἀδυσωπήτου ᾅδου προῆλθεν, περιπεσόντες εἰς ἕνα ὅμοιον μὲ ἐκείνην σκοτεινὸν τεταραγμένον ὕπνον,

Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην τῆς ἐνάτης πληγῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν πραγματικῶς δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς κανένα νὰ ἐνεργήσῃ τι, καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἐπέλθει ἀπὸ τὰ κατασκότεινα βάθη τοῦ Ἅδου, ὅπου κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσχωρήσῃ, παραμένοντες ἀδρανεῖς καὶ κοιμώμενοι τὸν αὐτὸν τεταραγμένον ὕπνον,

ἄλλοι μὲν ἀπὸ αὐτοὺς κατεδιώκοντο ἀπὸ φοβερὰ φαντάσματα, ἐνῷ ἄλλοι εἶχαν παραλύσει ἀπὸ τὴν ἀτονίαν τῆς ψυχῆς των, ἀπὸ ἔλλειψιν ἠθικοῦ σθένους. Διότι αἰφνίδιος καὶ ἀπροσδόκητος φόβος ἐπῆλθεν ἐναντίον των καὶ τοὺς κατεκυρίευσε.

ἄλλοτε μὲν κατεδιώκοντο ἀπὸ τερατώδη φαντάσματα, ἄλλοτε δὲ παρέλυον ἀπὸ τὴν προδοσίαν καὶ ἐγκατάλειψιν τοῦ ψυχικοῦ των θάρρους. Ἔπαθον δὲ ταῦτα, διότι αἰφνίδιος καὶ χωρὶς νὰ τὸν περιμένουν ἐπῆλθεν εἰς αὐτοὺς φόβος.

Ἔτσι εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν των ὁποιοσδήποτε ἀπὸ αὐτοὺς κατέπιπτεν ἐκεῖ εἰς τὴν γῆν, ἦτο ὡς ἐὰν εἶχε κλεισθῇ εἰς μίαν φυλακὴν χωρὶς ἐξωτερικὰ σίδηρα. Τὸν παρέλυε καὶ τὸν ἔκαμνεν ἀκίνητον ὁ φόβος.

Ἔπειτα λοιπὸν ἀπὸ τὴν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν, ὁποιοσδήποτε συνέβαινε νὰ σωριασθῇ ἐκεῖ κατὰ γῆς, παρέμενε σὰν νὰ φρουρῆται ἀπὸ στρατιώτας κατακλεισμένος καὶ φυλακισμένος εἰς φυλακὴν χωρὶς σίδηρα, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φύγῃ.

Ἐὰν κανεὶς ἦτο γεωργὸς ἢ βοσκὸς ἢ ἐργάτης μακρὰν τῶν πόλεων, μόλις κατελήφθη ἀπὸ τὸ τριήμερον αὐτὸ σκότος, ἕμενε κατ’ ἀνάγκην ἐκεῖ, ὅπου εὑρίσκετο.

Καὶ ἔμενε κατακλεισμένος καὶ μὴ δυνάμενος νὰ φύγῃ, διότι εἴτε γεωργὸς ἦτο, εἴτε βοσκὸς ἢ ἐργάτης εἰς τὰ βαριὰ ἔργα καὶ τοὺς μόχθους τῆς ἐρήμου καὶ ὑπαίθρου, ποὺ ἠγγαρεύοντο ἀπὸ τοὺς Αἰγυπτίους οἱ Ἑβραῖοι, ἐφ’ ὅσον ἐπρόφθασε νὰ τὸν καταλάβῃ τὸ σκοτάδι, ὑπέφερε τὴν ἀναπόφευκτον ἐκείνην ἀνάγκην.

Διότι ὅλοι, ὅπου καὶ ἂν εἶχαν εὑρεθῆ, εἶχαν δεθῆ μὲ τὴν ἰδίαν ἁλυσίδα τοῦ σκότους. Ὁ ἄνεμος, ὁ ὁποῖος ἐσύριζε, τὸ ἁρμονικὸν λάλημα τῶν πτηνῶν εἰς τοὺς πλουσίους κλάδους τῶν δένδρων, ἡ βοὴ τοῦ ὕδατος ποὺ ἔρρεε μὲ ὁρμήν, ἢ οἱ τρομεροὶ κτύποι τῶν καταρριπτομένων βράχων,

Ἦτο δὲ ἀνάγκη ἀναπόφευκτος, διότι ὅλοι ἀνεξαιρέτως εἶχον δεθῆ διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἁλυσίδος τοῦ σκότους τῆς ἐνάτης πληγῆς. Καὶ εἴτε ἀέρας ποὺ ἐσφύριζεν, ἢ μέσα εἰς πυκνόφυλλα κλαδιά μελωδικὸς ἦχος πουλιῶν, ἢ ρυθμικὸν κελάρυσμα νεροῦ, ποὺ κυλᾷ μὲ ὁρμήν, ἢ δυνατὸς καὶ θορυβώδης κτύπος ἀπὸ πέτρας, ποὺ πέφτουν ἀπὸ ὕψος,

ἢ ἡ ἀόρατος ἀλλὰ θορυβώδης πορεία τῶν ζώων ποὺ ἐπηδοῦσαν, ἢ αἱ φωναὶ τρομερῶν καὶ ὠρυομένων ἀγρίων θηρίων ἢ ὁ ἀντίλαλος ποὺ ἀντηχοῦσεν εἰς τὰς κοιλάδας τῶν ὀρέων, ὅλα αὐτὰ τοὺς ἐτρόμαζαν καὶ τοὺς παρέλυαν.

ἢ ἀθέατον τρέξιμον ζώων, ποὺ σκιρτοῦν καὶ χαρούμενα πηδοῦν, ἢ δυνατὴ φωνὴ ἀγρίων καὶ αἱμοβόρων θηρίων, ποὺ οὐρλιάζουν, ἢ ἠχὼ καὶ βοή, ποὺ ἀντανακλᾶται καὶ ἀντηχεῖ ἀπὸ βαθεῖαν κοιλότητα καὶ σπηλιὰ βουνῶν, ἐπειδὴ ἐπροκαλοῦσαν μεγάλον φόβον, τοὺς παρέλυεν.

Καὶ ταῦτα, ὅταν ὅλος ὁ ἄλλος κόσμος κατελαμπρύνετο ἀπὸ τὸ λαμπρότατον φῶς καὶ οἱ ἄνθρωποι ἠσχολοῦντο ἀνεμπόδιστα μὲ τὰ ἔργα των.

Αὐτὰ δὲ ἐγίνοντο μόνον εἰς τὴν Αἴγυπτον. Διότι ὅλος ὁ ἄλλος κόσμος ἐφωτίζετο πλήρως διὰ λαμπροῦ φωτὸς καὶ ἦτο ἀπησχολημένος εἰς ἀνεμπόδιστὰ ἔργα.

Μόνον δὲ εἰς τοὺς Αἰγυπτίους εἶχεν ἐπικρατήσει καὶ ἐπιταθῆ βαρεῖα νύκτα, εἰκὼν τοῦ σκότους, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐπεφυλάσσετο. Ἀλλὰ πιὸ πολὺ καὶ ἀπὸ τὸ τριήμερον σκοτάδι εἶχαν καταβαρυνθῆ οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ τὴν ἐσωτερικήν των ψυχικὴν ἀγωνίαν.

Μόνον δὲ εἰς ἐκείνονς, τοὺς Αἰγυπτίους δηλαδή, εἶχεν ἐξαπλωθῆ βαρεῖα καὶ μὲ πυκνὸν σκότος νύκτα, ἡ ὁποία, ἦτο εἰκὼν τοῦ σκότους, τὸ ὁποῖον ἔμελλε νὰ τοὺς δεχθῇ κατόπιν· ἐπὶ πλέον δὲ καὶ τώρα, κατὰ τὴν διαρκειαν τῆς ἐνάτης πληγῆς, ἦσαν καὶ οἱ ἴδιοι βαρύτεροι καὶ περισσότερον ἀνυπόφοροι εἰς τοὺς ἑαυτούς των καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ σκοτάδι.

Ὅμως εἰς τοὺς ἐκλεκτούς σου, Κύριε, εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας, ὑπῆρχε πλουσιώτατον τὸ φῶς. Οἱ Αἰγύπτιοι ἤκουαν τὰς φωνὰς τῶν Ἰσραηλιτῶν, χωρὶς ὅμως νὰ βλέπουν τὰ πρόσωπά των, καὶ τοὺς ἐμακάριζαν, διότι δὲν ὑπέφεραν ἀπὸ τὰς συμφοράς, ἀπὸ τὰς ὁποίας αὐτοὶ ἔπασχον.

Τοὐναντίον εἰς τοὺς ἀφωσιωμένους εἰς Σὲ Ἰσραηλίτας, καίτοι κατῴκουν εἰς Γεσέμ, ἥτις ἦτο ἐπαρχία τῆς αὐτῆς ὑπὸ τὸ σκότος διατελούσης χώρας τῆς Αἰγύπτου, ὑπῆρχε μέγα καὶ ἄπλετον φῶς. Καὶ τούτων μὲν τὴν φωνὴν ἀκούοντες οἱ Αἰγύπτιοι, μὴ βλέποντες δὲ λόγῳ τοῦ πυκνοῦ σκότους τὴν μορφὴν καὶ τὰ πρόσωπά των, τοὺς ἐκαλοτύχιζαν καὶ τοὺς ἐθεώρουν εὐτυχεῖς, διότι δὲν εἶχαν πάθει καὶ ἐκεῖνοι τὰ ἴδια μὲ αὐτούς.

Κατὰ βάθος δὲ οἱ Αἰγύπτιοι τοὺς εὐγνωμονοῦσαν, διότι οἱ Ἰσραηλῖται, ἂν καὶ προηγουμένως εἶχαν ἀδικηθῇ, δὲν ἐσκέφθησαν νὰ τοὺς βλάψουν. Τοὺς παρακαλοῦσαν δὲ οἱ Αἰγύπτιοι νὰ τοὺς συγχωρήσουν διὰ τὴν προηγουμένην ἐχθρικὴν συμπεριφορὰν ἀπέναντί των.

Τοὺς ηὐχαρίστουν δέ, διότι, καίτοι ἦσαν ἀδικημένοι προτήτερα ἀπὸ τὰς καταπιέσεις των, δὲν τοὺς ἔβλαπτον καὶ δὲν τοὺς ἐξεδικοῦντο τώρα, καὶ ἐζήτουν παρακλητικῶς χάριν καὶ συγχώρησιν διὰ τὰς κατὰ τὸ παρελθὸν ἀδικίας.

Ἀντὶ δέ, Κύριε, τοῦ τριημέρου σκότους, ποὺ ἔστειλες κατὰ τῶν Αἰγυπτίων, ἔδωκες εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας ἕνα στῦλον πυρὸς νὰ τοὺς ὁδηγῇ εἰς τὸν ἄγνωστον δρόμον των καὶ ἥλιον καθόλου ἐνοχλητικὸν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐνδόξου διὰ μέσου ἀγνώστου ἐρήμου πορείας των.

Ἀντὶ τῶν κακῶν δὲ καὶ τῶν τιμωριῶν τούτων, τὰ ὁποῖα ὑφίσταντο οἱ Αἰγύπτιοι, ἔδωκες εἰς τοὺς ἀφωσιωμένους σου Ἰσραηλίτας ἀφ’ ἑνὸς μὲν πυρίνην στήλην ὡς ὁδηγὸν κατὰ τὴν ἄγνωστον εἰς αὐτοὺς ὁδοιπορίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἥλιον, ὁ ὁποῖος δὲν τοὺς ἐνωχλοῦσε οὔτε ἐπροξενοῦσε εἰς αὐτοὺς βλάβην τινὰ κατὰ τὴν τιμημένην μετανάστευσίν των διὰ μέσου ἐρήμου καὶ ξένης χώρας.

Καὶ οἱ μὲν Αἰγύπτιοι ἐκεῖνοι ἦσαν ἄξιοι νὰ στερηθοῦν ἀπὸ τὸ φῶς καὶ νὰ φυλακισθοῦν μέσα εἰς τὸ σκοτάδι· αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐκράτησαν κατάκλειστα τὰ παιδιά σου, διὰ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ μεταδοθῇ εἰς ὅλον τὸν κόσμον τὸ αἰώνιον φῶς τοῦ Νόμου σου.

Καὶ ἐγίνετο ἡ διαφορετικὴ αὕτη μεταχείρισις, διότι ἦσαν ἄξιοι μὲν νὰ στερηθοῦν τὸ φῶς τῆς ἡμέρας καὶ τοῦ ἡλίου καὶ νὰ φυλακισθοῦν εἰς τὸ σκότος ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐφύλαξαν κατακλεισμένους τοὺς υἱούς σου, τοὺς Ἰσραηλίτας, διὰ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο εἰς τὸ μέλλον νὰ διαδοθῇ τὸ ἄφθαρτον καὶ ἀθάνατον φῶς τοῦ Νόμου εἰς τὸν κόσμον.

Ἐπειδὴ δὲ ἐκεῖνοι ἀπεφάσισαν καὶ ἐφόνευαν τὰ γεννώμενα ἄρρενα παιδιά τῶν εὐσεβῶν Ἰσραηλιτῶν, ἕνα δὲ μόνον ἀπὸ αὐτὰ ἐξετέθη καὶ ἐσώθη ἀπὸ τὸν θάνατον, πρὸς τιμωρίαν των ἐξησφάλισες πλῆθος τέκνων των, καὶ ὅλους αὐτοὺς μαζῆ κατεπόντισες εἰς τοὺς ὄγκους τῶν ὑδάτων τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης.

Ὅταν δὲ αὐτοὶ συνέλαβον τὸ σχέδιον καὶ ἀπεφάσισαν να φονεύσουν τὰ νήπια τῶν ἀφωσιωμένων εἰς Σὲ Ἰσραηλιτῶν - ὁπότε συνέβη νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὰ νερὰ τοῦ Νείλου ἐν παιδίον καὶ διὰ τῆς προστασίας σου ἐσώθη - εἰς ἔλεγχον καὶ τιμωρίαν των τοὺς ἀφήρεσες τὸ πλῆθος τῶν τέκνων των καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅλους αὐτοὺς μαζὶ τοὺς ἐξηφάνισες καὶ τοὺς ἐξωλόθρευσες εἰς τὸ ὁρμητικὸν ὕδωρ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης.

Ἡ τρομερὰ δὲ ἐκείνη νύκτα τοῦ θανάτου τῶν Αἰγυπτίων πρωτοτόκων προανηγγέλθη εἰς τοὺς πατέρας μας, διὰ νὰ ἔχουν αὐτοὶ θάρρος καὶ εὐθυμίαν, γνωρίζοντες καλῶς εἰς ποίας σπουδαιοτάτας ἐνόρκους ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ εἶχαν πιστεύσει.