Πρὸς Γαλάτας

Ἐγὼ ὁ Παῦλος, ἀπόστολος ὄχι μὲ τὴν πρωτοβουλία ἀνθρώπων, οὔτε μὲ τὴν ἐνέργεια ἀνθρώπου, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐνέργεια ἀπ’ εὐθείας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ πατρός, ποὺ τὸν ἀνέστησε ἐκ νεκρῶν,

Ἐγώ ὁ Παῦλος, Ἀπόστολος, ὁ ὁποῖος, οὔτε ἀπὸ ἀνθρώπους ἔλαβα τὸ ἀξίωμα αὐτό, οὔτε διὰ μέσου ἀνθρώπου ἐκλήθην εἰς αὐτό, ἀλλὰ κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τὸν Θεὸν Πατέρα, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν·

Ἐγώ ὁ Παῦλος, Ἀπόστολος, ποὺ δὲν ἔλαβα τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα ἀπὸ ἀνθρώπους, οὔτε διὰ τῆς μεσιτείας ἀνθρώπου, ἀλλὰ κατ’ εὐθεῖαν διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ Πατρός, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν

καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, ποὺ εἶναι μαζί μου, ἀπευθυνόμεθα στὶς ἐκκλησίες τῆς Γαλατίας.

καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, ποὺ εἶναι μαζί μου, γράφομεν τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν πρὸς τὰς Ἐκκλησίας τῆς Γαλατίας.

καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, ποὺ εἶναι μαζῆ μου, ἀπευθύνομεν τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν εἰς τὰς Ἐκκλησίας τῆς Γαλατίας

Χάρι νὰ εἶναι σὲ σᾶς καὶ εὐλογία ἀπὸ τὸ Θεὸ πατέρα (μας) καὶ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό,

Εἴθε νὰ εἶναι μαζί σας χάρις καὶ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν Πατέρα καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον μας Ἰησοῦν Χριστόν,

καὶ εὐχόμεθα νὰ εἶναι πάντοτε μαζῆ σας ἡ χάρις καὶ ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν,

ποὺ ἔδωσε τὸν ἑαυτό του γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας, γιὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμο τοῦ κακοῦ, συμφώνως πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ πατέρα μας.

ὁ ὁποῖος παρέδωκε θεληματικῶς τὸν ἑαυτόν του εἰς θάνατον διὰ τὰς ἁμαρτίας μας, διὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὴν πονηρίαν καὶ κακίαν, ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν. Καὶ ὁ θάνατός του αὐτὸς διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀπολύτρωσίν μας ἔγινε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ Πατήρ μας.

ὁ ὁποῖος παρέδωσε τὸν εὐατόν του εἰς σταυρικὸν θάνατον, διὰ νὰ ἐξαλείψῃ τὰς ἁμαρτίας μας, διὰ νὰ μᾶς ἀποσπάσῃ καὶ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὸν παρόντα αἰῶνα τῆς πονηρίας καὶ τῆς κακίας, σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός μας.

Σ’ αὐτὸν πρέπει ἡ δόξα στοὺς ἀπεράντους αἰῶνες. Ἀμήν.

Εἰς αὐτὸν πρέπει πᾶσα ἡ δόξα εἰς τοὺς ἀπεράντους καὶ ἀτελειώτους αἰῶνας. Ἀμήν.

Εἰς αὐτὸν ὀφείλεται καὶ πρέπει νὰ ἀναπέμπεται ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ἀπορῶ, διότι τόσο γρήγορα ἀπὸ τὸ Χριστό, ποὺ σᾶς κάλεσε ἀπὸ εὐσπλαχνία, μεταπηδᾶτε σὲ ἄλλο εὐαγγέλιο.

Ἀπορῶ, διότι τόσον γρήγορα ἀπομακρύνεσθε ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος σᾶς ἐκάλεσεν ἐξ αἰτίας τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ, καὶ μεταπηδᾶτε εἰς ἄλλην περὶ σωτηρίας διδασκαλίαν, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ ποὺ σᾶς τὴν διδάσκουν, κακῶς τὴν λέγουν εὐαγγέλιον.

Κατέχομαι ἀπὸ βαθεῖαν ἔκπληξιν καὶ ἀπορίαν ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τόσον εὔκολα καὶ γρήγορα φεύγετε ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀποκάλεσε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ μεταπηδᾶτε εἰς ἄλλην διδασκαλίαν, τὴν ὁποίαν οἱ ψευδοδιδάσκαλοι παρουσιάζουν ὡς εὐαγγέλιον τάχα τοῦ Χριστοῦ.

Στὴν πραγματικότητα δὲν ὑπάρχει ἄλλο εὐαγγέλιο, ὑπάρχουν μόνο μερικοί, ποὺ σᾶς ἀναστατώνουν καὶ ἐπιχειροῦν νὰ διαστρέψουν τὸ εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ.

Πράγματι· αὐτὸ ποὺ λέγουν αὐτοὶ εὐαγγέλιον, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ὅτι ὑπάρχουν μερικοί, οἱ ὁποῖοι σᾶς ταράττουν καὶ θέλουν νὰ μεταβάλουν καὶ νὰ ἀλλοιώσουν τὸ ἀληθὲς περὶ Χριστοῦ κήρυγμα.

Αὐτὸ δὲ τὸ ψευδοευαγγέλιον δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, εἰ μὴ ὅτι ὑπάρχουν μερικοί, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἀναταράσσουν καὶ θέλουν νὰ μεταβάλουν καὶ νοθεύσουν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐμεῖς ἢ ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανὸ σᾶς κηρύττῃ εὐαγγέλιο διαφορετικὸ ἀπ’ αὐτὸ ποὺ σᾶς κηρύξαμε, νὰ εἶναι ἀναθεματισμένος!

Ἀλλὰ νὰ ἠξεύρετε τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ἀκόμη καὶ ἡμεῖς οἱ ἀπόστολοι ἢ καὶ ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανὸν κηρύττῃ εἰς σᾶς ἄλλα εὐαγγέλιον, διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ σᾶς ἐκηρύξαμεν, ἂς εἶναι ἀνάθεμα καὶ χωρισμένος διὰ παντὸς ἀπὸ τὸν Χριστόν.

Ἀλλὰ προσέξατε τοῦτο· Ἐὰν καὶ ἡμεῖς ἀκόμη οἱ Ἀπόστολοι ἢ καὶ ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανὸν σᾶς κηρύττῃ Εὐαγγέλιον διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἀπ’ ἀρχῆς σᾶς ἔχομεν κηρύξει, ἂς εἶναι αὐτὸς ἀναθεματισμένος καὶ χωρισμένος ἀπὸ τὸν Θεόν.

Ὅπως προείπαμε, καὶ τώρα πάλι λέγω· Ὅποιος κηρύττει εὐαγγέλιο διαφορετικὸ ἀπ’ αὐτὸ ποὺ παραλάβατε, νὰ εἶναι ἀναθεματισμένος!

Καθὼς καὶ προτήτερα, ὅταν ἤμεθα μαζί σας, σᾶς ἔχομεν εἴπει, καὶ τώρα πάλιν σᾶς λέγω: Ἐὰν κανεὶς κηρύττῃ εἰς σᾶς εὐαγγέλιον ἄλλο ἐκτὸς ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐδιδάχθητε ἀπὸ ἐμέ, ἂς εἶναι ἀναθεματισμένος καὶ χωρισμένος ἀπὸ τὸν Χριστόν.

Ὅπως καὶ προφορικῶς, προηγουμένως σᾶς εἴχαμε πεῖ καὶ τώρα πάλιν σᾶς λέγω· Ἐὰν κανεὶς σᾶς διδάσκῃ ἄλλο Εὐαγγέλιον, διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχετε παραλάβει, ἂς εἶναι ἀναθεματισμένος.

Τώρα δὲ ἐπιδιώκω τὴν ἐπιδοκιμασία τῶν ἀνθρώπων ἢ τοῦ Θεοῦ; Ἢ ζητῶ ν’ ἀρέσω στοὺς ἀνθρώπους; Ἐὰν βεβαίως ἀκόμη ἐπιδίωκα ν’ ἀρέσω στοὺς ἀνθρώπους, δὲν θὰ ἤμουν δοῦλος τοῦ Χριστοῦ.

Τὸ εὐαγγέλιον, ποῦ σᾶς ἐδιδάξαμεν, αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι τὸ ἀληθινὸν εὐαγγέλιον. Διότι τώρα θέλω νὰ πείθω καὶ νὰ ἑξασφαλίζω τὴν ἐπιδοκιμασίαν τῶν ἀνθρώπων ἢ προσπαθῶ πῶς νὰ εἶμαι ἐν τάξει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ; Ἢ μήπως ζητῶ νὰ ἀρέσκω εἰς ἀνθρώπους; Ὄχι. Διότι, ἐὰν ἀκόμη καὶ τώρα ἐπεδίωκον νὰ ἀρέσκω εἰς ἀνθρώπους, δὲν θὰ ἤμην δοῦλος τοῦ Χριστοῦ.

Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς ἐρωτῶ· μὲ τὸ Εὐαγγέλιον ποὺ ἐκήρυξα εἰς σᾶς καὶ κηρύττω, τί ἐπιδιώκω; Μήπως θέλω νὰ πείθω ἀνθρώπους, διὰ νὰ τοὺς κάνω ἰδικήν μου παράταξιν ἢ ἐπιζητῶ νὰ ἀρέσω εἰς τὸν Θεόν; Μώπως τυχὸν ζητῶ νὰ ἀρέσω εἰς τοὺς ἀνθρώπους; Ὄχι βέβαια διότι ἐὰν καὶ τώρα ἐπιζητοῦσα νὰ ἀρέσω εἰς τοὺς ἀνθρώπους, δὲν θὰ ἤμουν δοῦλος τοῦ Χριστοῦ.

Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζετε, ἀδελφοὶ, ὅτι τὸ εὐαγγέλιο ποὺ κηρύχθηκε ἀπὸ μένα, δὲν εἶναι ἀνθρωπίνη ἐπινόησι.

Σᾶς γνωστοποιῶ δέ, ἀδελφοί, ὅτι τὸ εὐαγγέλιον, ποὺ ἐκηρύχθη εἰς σᾶς ἀπὸ ἑμέ, δὲν εἶναι ἐπινόημα ἀνθρώπου.

Σᾶς καθιστῶ δὲ γνωστόν, ἀδελφοί, ὅτι τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐκήρυξα εἰς σᾶς δὲν εἶναι ἔργον ἀνθρώπου καὶ δὲν ἐκφράζει σκέψεις ἀνθρώπων.

Οὔτε δὲ ἐγὼ τὸ παρέλαβα ἀπὸ ἄνθρωπο, οὔτε τὸ διδάχθηκα, ἀλλὰ μοῦ τὸ ἀποκάλυψε ὁ Ἰησοῦς Χριστός.

Διότι ὄχι μόνον οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δὲν παρέλαβον αὐτὸ ἀπὸ ἄνθρωπον, οὔτε τὸ ἐδιδάχθην ἀπὸ ἄνθρωπον, ἀλλὰ παρέλαβον αὐτὸ κατ’ εὐθεῖαν δι’ ἀποκαλύψεως τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀμέσως μοῦ ἐφανέρωσε καὶ μοῦ ἀπεκάλυψε τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Διότι ἐγώ - ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι - δὲν ἔχω παραλάβει αὐτὸ ἀπὸ ἄνθρωπον οὔτε τὸ ἐδιδάχθην ἀπὸ ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ παρέλαβα κατ’ εὐθεῖαν δι’ ἀποκαλύψεων, τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς μοῦ ἐφανέρωσε.

Ἀσφαλῶς ἀκούσατε γιὰ τὴ διαγωγὴ μου ἄλλοτε στὸν Ἰουδαϊσμό, ὅτι ὑπερβολικὰ καταδίωκα τὴν Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ καὶ προσπαθοῦσα νὰ τὴν καταστρέψω.

Ὅτι δὲ μὲ ὑπερφυσικὴν ἀποκάλυψίν μου παρεδόθη ἀπὸ αὐτὸν τὸν Θεὸν τὸ εὐαγγέλιον, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν κατὰ τὸ παρελθὸν δρᾶσίν μου. Διότι ἠκούσατε τὴν διαγωγήν, ποὺ ἔδειξα κάποτε, ὅταν ἠκολούθουν τὸν νόμον καὶ τὰ ἔθιμα τῶν Ἰουδαίων. Ἠκούσατε δηλαδή, ὅτι ὑπερβολικὰ κατεδίωκον τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ καὶ προσεπάθουν νὰ τὴν καταστρέψω.

Βεβαίως καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι ἔχετε πληροφορηθῆ τὴν ζωὴν καὶ συμπεριφοράν ποὺ εἶχα, ὅταν ἕμενα πιστὸς εἰς τὴν θρησκείαν τῶν Ἑβραίων καὶ ἀκολουθοῦσα ὅσα ὁ Ἰουδαϊσμὸς ἐδίδασκε. Ἔχετε δηλαδὴ πληροφορηθῆ ὅτι, ἐπηρεασμένος βαθύτατα ἀπὸ τὰς παλαιὰς διδασκαλίας τοῦ Νόμου καὶ τὰ ἔθιμα τῶν Ἰουδαίων, κατεδίωκα μὲ πολὺν φανατισμὸν καὶ σκληρότητα τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ καὶ προσπαθοῦσα νὰ τὴν ἐρημώσω καὶ ἀφανίσω.

Καὶ προώδευα στὸν Ἰουδαϊσμὸ περισσότερο ἀπὸ πολλοὺς συνομηλίκους μου στὸ ἔθνος μου, διότι εἶχα περισσότερο ζῆλο γιὰ τις παραδόσεις τῶν πατέρων μου.

Καὶ προώδευα εἰς τὸν Ἰουδαϊσμὸν περισσότερον ἀπὸ πολλοὺς συνομήλικάς μου εἰς τὸ ἔθνος μου καὶ ἐδείκνυον περισσότερον ἀπὸ αὐτοὺς ζῆλον ὑπὲρ τῶν παραδόσεων, ποὺ παρελάβομεν ἀπὸ τοὺς πατέρας.

Χάρις δὲ εἰς τὸν φανατισμόν μου αὐτὸν προώδευα εἰς τὸν Ἰουδαϊσμὸν παραπάνω ἀπὸ πολλοὺς ὁμοεθνεὶς συνομήλικάς μου, διότι ἐδείκνυα περισσότερον ἀπὸ αὐτοὺς ζῆλον διὰ τὰς πατροπαραδότους παραδόσεις μας.

Ὅταν δὲ εὐδόκησε ὁ Θεός, ποὺ μὲ ξεχώρισε ἀπὸ τὴν κοιλία τῆς μητέρας μου καὶ μὲ κάλεσε λόγῳ τῆς εὐσπλαχνίας του

Ὅταν ὅμως εὐηρεστήθη ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ ἐξεχώρισε καὶ μὲ ἐξέλεξεν ἀπὸ τὸν καιρὸν ἀκόμη, ποὺ ἤμην εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρός μου, καὶ μὲ ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτός του, χωρὶς ἐγὼ ἀπὸ τὰ ἔργα μου νὰ εἶμαι ἄξιος διὰ μίαν τέτοιαν ἐκλογήν,

Ὅταν δὲ εὐδόκησεν ὁ πανάγαθος Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ εἶχε ξεχωρίσει καὶ προορίσει ἀπὸ τὴν κοιλίαν ἀκόμη τῆς μητρός μου, καὶ μὲ ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτός του

νὰ μοῦ ἀποκαλύψῃ τὸν Υἱό του, γιὰ νὰ τὸν κηρύττω στοὺς ἐθνικούς, ἀμέσως ἀπέφυγα νὰ προστρέξω σὲ ἀνθρώπους.

διὰ νὰ ἀποκαλύψῃ τὸν Υἱὸν αὐτοῦ εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς μου, διὰ νὰ τὸν κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνῶν, εὐθὺς δὲν συνεβουλεύθην σάρκα καὶ αἷμα, δηλαδὴ ἄνθρωπόν τινα οἰονδήποτε.

νὰ ἀποκαλύψῃ εἰς τὴν καρδίαν καὶ τὴν ψυχήν μου τὸν Υἱὸν αὐτοῦ, διὰ νὰ τὸν κηρύττω ὡς Σωτῆρα εἰς τὰ ἔθνη, ἀμέσως δὲν ἐζήτησα ἀπὸ κανένα ἄνθρωπον συμβουλὴν καὶ καθοδήγησιν διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν κλῆσιν.

Οὔτε ἀνέβηκα στὰ Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὶν ἀπὸ μένα ἀποστόλους. Ἀλλὰ πῆγα στὴν Ἀραβία, καὶ πάλι ἐπέστρεψα στὴ Δαμασκό.

Οὔτε ἀνέβην εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα πρὸς συνάντησιν τῶν Ἀποστόλων, ποὺ εἶχον κληθῆ πρὸ ἑμοῦ εἰς τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα, ἀλλὰ ἐπῆγα εἰς τὴν Ἀραβίαν καὶ πάλιν ἐπέστρεψα εἰς τὴν Δαμασκόν.

Οὔτε ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, διὰ νὰ συναντήσω καὶ συμβουλευθῶ τοὺς Ἀποστόλους, ποὺ εἶχαν κληθῆ πρὸ ἐμοῦ εἰς τὸ ἀποστολικὸν ἔργον, ἀλλ’ ἀνεχώρησα εἰς τὰ μέρη τῆς Ἀραβίας καὶ πάλιν ἐπέστρεψα εἰς Δαμασκόν.

Ἔπειτα, μετὰ τρία ἔτη, ἀνέβηκα στὰ Ἱεροσόλυμα γιὰ νὰ γνωρίσω τὸν Πέτρο, καὶ ἔμεινα κοντά του δεκαπέντε ἡμέρες.

Ἔπειτα, μετὰ τρία ἔτη ἀφ’ ὅτου ἐπέστρεψα εἰς τὸν Χριστόν, ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα διὰ νὰ γνωρίσω τὸν Πέτρον καὶ ἔμεινα πλησίον τοῦ δεκαπέντε ἡμέρας.

Ἔπειτα, τρία ἔτη μετὰ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐκλήθην ἀπὸ τὸν Χριστόν, ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, διὰ νὰ συναντήσω καὶ γνωρίσω προσωπικῶς τὸν Πέτρον καὶ ἔμεινα κοντὰ του δεκαπέντε μόνον ἡμέρας.

Ἄλλον δὲ ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους δὲν εἶδα, παρὰ τὸν Ἰάκωβο, τὸν ἀδελφὸ τοῦ Κυρίου.

Ἄλλον δὲ ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους δὲν εἶδον παρὰ μόνον τὸν Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ Κυρίου.

Ἄλλον δὲ ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους δὲν εἶδα, παρὰ μόνον τὸν Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφὸν τοῦ Κυρίου.

Γι’ αὐτὰ δὲ ποὺ σᾶς γράφω, ἰδοὺ βεβαιώνω ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅτι δὲν ψεύδομαι.

Ἀπὸ αὐτά, ποὺ σᾶς γράφω, ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα καὶ τὸ Εὐαγγέλιον δὲν τὰ ἔλαβα ἀπὸ ἄνθρωπον, οὔτε ἀπὸ ἄλλον ἀπόστολον. Εἶναι δὲ ταῦτα ἀλήθεια, καὶ ἰδοὺ βεβαιώνω ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅτι δὲν ψεύδομαι.

Αὐτὰ δὲ ποὺ σᾶς γράφω εἶναι ἡ ἀπόλυτος καὶ καθαρὰ ἀλήθεια. Ἰδοὺ σᾶς διαβεβαιώνω ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅτι δὲν ψεύδομαι. (Σᾶς τὰ γράφω δέ, διὰ νὰ πεισθῆτε ἀπολύτως, ὅτι τὸν θησαυρὸν τοῦ Εὐαγγελίου δὲν τὸν παρέλαβα ἀπὸ κανένα ἄνθρωπον, οὔτε ἀπὸ Ἀπόστολον, ἀλλὰ κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸν Χριστόν).

Ἔπειτα πῆγα στὰ μέρη τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.

Ἔπειτα μετὰ τὴν διαμονήν μου αὐτὴν εἰς Ἱεροσόλυμα ἦλθον εἰς τὰ μέρη τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ τὴν δεκαπενθήμερον αὐτὴν παραμονήν μου εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ἦλθα εἰς τὰς περιοχὰς τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.

Ἤμουν δὲ ἄγνωστος προσωπικῶς στὶς ἐκκλησίες τοῦ Χριστοῦ στὴν Ἰουδαία.

Ἤμην δὲ ἄγνωστος προσωπικῶς εἰς τὰς Ἐκκλησίας τῆς Ἰουδαίας, ποὺ ἀπὸ τὸν Ἰουδαϊσμὸν ἐπέστρεψαν εἰς Χριστὸν καὶ διατελοῦν ἐν κοινωνίᾳ μετὰ τοῦ Χριστοῦ.

Ἤμουν δὲ ἄγνωστος προσωπικῶς εἰς τὰς Ἐκκλησίας τῆς Ἰουδαίας, αἱ ὁποῖαι ἀπετελοῦντο ἀπὸ Ἰουδαίους ποὺ εἶχαν πιστεύσει εἰς τὸν Χριστόν.

Μόνον δὲ ἄκουαν τὴν πληροφορία· «Ὁ ἄλλοτε διώκτης μας τώρα κηρύττει τὴν Πίστι (τὸ Χριστιανισμὸ), ποὺ ἄλλοτε προσπαθοῦσε νὰ ἐξαφανίσῃ».

Μόνον δὲ ἤκουαν συνεχῶς οἱ Χριστιανοὶ τῶν Ἐκκλησιῶν αὐτῶν, ὅτι ἐκείνος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε μᾶς κατεδίωκε, τώρα κηρύττει τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε προσεπάθει νὰ ἀφανίσῃ.

Αὐτοὶ δὲ μόνον ἐξ ἀκοῆς ἐπληροφοροῦντο, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἄλλοτε μᾶς κατεδίωκε, κηρύττει τώρα τὸ χαρμόσυνον μήνυμα τῆς πίστεώς μας, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε κατεδίωκε καὶ προσπαθοῦσε νὰ ἀφανίσῃ.

Καὶ δόξαζαν ἐξ αἰτίας μου τὸ Θεό.

Καὶ ἐδοξολόγουν τὸν Θεὸν διὰ τὴν θαυμαστὴν αὐτὴν μεταβολήν μου.

Καὶ ἐδόξαζαν ὅλοι τὸν Θεὸν διὰ τὸ μεγάλο θαῦμα, ποὺ ἐπραγματοποίησε εἰς ἐμέ.

Ἔπειτα, μετὰ ἀπὸ δεκατέσσερα ἔτη, πάλι ἀνέβηκα στὰ Ἱεροσόλυμα μαζὶ μὲ τὸν Βαρνάβα, παρέλαβα δὲ μαζί μου καὶ τὸν Τίτο.

Κατόπιν ἀπὸ τὸ εἰς Συρίαν καὶ Κιλικίαν ταξίδιόν μου, μετὰ δεκατέσσερα ὅλα ἔτη ἀνέβην πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα μαζὶ μὲ τὸν Βαρνάβαν καὶ ἐπῆρα μαζί μου καὶ τὸν Τίτον.

Ἔπειτα, ἀφοῦ ἐπέρασαν δεκατέσσαρα ὅλα ἔτη ἀπὸ τὸ ταξίδι μου εἰς τὴν Συρίαν καὶ Κιλικίαν, ἀνέβηκα πάλιν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα μὲ τὸν Βαρνάβαν, παίρνοντας μαζῆ μου καὶ τὸν Τίτον.

Ἀνέβηκα δὲ κατόπιν ἀποκαλύψεως. Καὶ ἐξέθεσα σ’ αὐτοὺς τὸ εὐαγγέλιο, ποὺ κηρύττω στοὺς ἐθνικούς, καὶ ἰδιαιτέρως στοὺς κορυφαίους, λόγῳ τοῦ φόβου ἄλλων μήπως ματαίως ἀγωνίζομαι ἢ ἀγωνίσθηκα.

Ἀνέβην δὲ σύμφωνα μὲ ἀποκάλυψιν, ποὺ μοῦ ἔκαμεν ὁ Θεός. Καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων τὸ Εὐαγγέλιον, ποὺ κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ ἐξεθεσα τοῦτο εἰς τοὺς ἐπισήμους καὶ περιφανεῖς ἐκ τῶν ἀποστόλων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ μήπως ματαίως κοπιάζω ἢ ἐκοπίασα.

Ἀνέβηκα δὲ σύμφωνα μὲ εἰδικὴν φανέρωσιν, ποὺ μοῦ ἔκαμεν ὁ Θεός, καὶ ἐξέθεσα εἰς τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλὴμ τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ καὶ λεπτομερέστερα ἐξέθεσα τοῦτο εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐθεωροῦντο καὶ ἦσαν οἱ ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων. Ἔκαμα δὲ αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις, διὰ νὰ ἐλεγχθῇ, μήπως τυχὸν ματαίως κοπιάζω ἢ ἐκοπίσα ἕως τώρα.

Οὔτε δὲ ὁ Τίτος, ποὺ ἦταν μαζί μου καὶ εἶναι Ἕλλην, ἀναγκάσθηκε νὰ περιτμηθῇ.

Ὄχι δὲ μόνον τὸ Εὐαγγέλιόν μου εὑρέθη γνήσιον, ἀλλ’ οὐδὲ ὁ Τίτος, ὁ ὁποῖος ἦτο μαζί μου, καίτοι ἦτο Ἕλλην καὶ ἀπερίτμητος, δὲν ἠναγκάσθη νὰ περιτμηθῇ.

Αἴ, λοιπόν! Ὄχι μόνον τὸ Εὐαγγέλιόν μου ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ ὅλους ὡς γνήσιον, ἀλλ’ οὔτε ὁ Τίτος ὁ Ἕλλην καὶ ἀπερίτμητος, ὁ ὁποῖος ἦτο μαζῆ μου, δὲν ὑπεχρεώθη νὰ περιτμηθῇ.

Ὅσο δὲ γιὰ τοὺς παρεισάκτους ψευδαδέλφους, οἱ ὁποῖοι παρεισέφρησαν γιὰ νὰ κατασκοπεύσουν τὴν ἐλευθερία μας, τὴν ὁποία ἔχουμε ἐξ αἰτίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν,

Δὲν ἠναγκάσθη δὲ οὐδὲ ἠνέχθην ἐγὼ νὰ περιτμηθῇ, ἐξ αἰτίας τῶν εἰσχωρησάντων ὑπούλως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ψευδαδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐμβῆκαν σὰν κατάσκοποι, διὰ νὰ ἐπιβουλευθοῦν τὴν ἐλευθερίαν μας ποὺ μᾶς ἔδωκεν ἡ μετὰ τοῦ Χριστοῦ ἕνωσις καὶ κοινωνία μας, καὶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν εἰς τὴν ἀνυπόφορον δουλείαν τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ νόμου.

Καὶ τοῦτο, ὄχι μόνον διότι ἡ περιτομὴ εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστος δι’ αὐτούς, ποὺ πιστεύουν εἰς τὸν Χριστόν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ νοθεύσεως τῆς ἀληθείας ἐκ μέρους τῶν ψευδαδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑπούλως εἶχαν εἰσχωρήσει εἰς τὴν Ἐκκλησίαν σὰν κατάσκοποι, διὰ νὰ κλονίσουν καὶ καταλύσουν τὴν ἐλευθερίαν μας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν εἰς τὴν καταθλιπτικὴν δουλείαν τῶν ἑβραϊκῶν τύπων.

σ’ αὐτοὺς οὔτε πρὸς στιγμήν δὲν ὑποχωρήσαμε καὶ δὲν ὑποταχθήκαμε, γιὰ νὰ διατηρηθῇ σ’ ἐσᾶς ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου.

Εἰς αὐτοὺς τοὺς ψευδαδέλφους οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ὑπεχωρήσαμεν καὶ δὲν ὑπετάχθημεν εἰς τὴν ἀξίωσίν τους νὰ περιτμηθῇ ὁ Τίτος. Καὶ ἐκάμαμεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἀντίστασιν, διὰ νὰ διατηρηθῇ εἰς σᾶς ἡ ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου.

Εἰς τοὺς ψευδαδέλφους αὐτοὺς οὔτε πρὸς στιγμὴν δὲν ὑπεχωρήσαμεν νὰ περιτμηθῇ ὁ Τίτος, διὰ νὰ μείνῃ ἔτσι καθαρὰ καὶ ἀνόθευτος ἡ ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου εἰς σᾶς.

Ὅσο τώρα γι’ αὐτοὺς, ποὺ θεωροῦνται κορυφαῖοι, καθόλου δὲν μ’ ἐνδιαφέρει τί ἦταν ἄλλοτε. Ὁ Θεὸς δὲν προσωποληπτεῖ. Ἄλλωστε οἱ κορυφαῖοι, τίποτε δὲν πρόσθεσαν σ’ ἐμένα (στὸ κήρυγμά μου δηλαδή).

Περὶ δὲ τῶν ἐπισήμων καὶ θεωρουμένων μεγάλων δὲν μὲ ἐνδιαφέρει διόλου τί ἐφρόνουν ἄλλοτε, ὅτε δὲν ἠμπόδιζον τὴν περιτομὴν καὶ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Ὁ Θεὸς δὲν ἀποβλέπει εἰς πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ δὲν μεροληπτεῖ. Καὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι τί ἐφρόνουν ἄλλοτε,διότι ὕστερον, ὅταν συνηντήθημεν καὶ συνεζητήσαμεν, οἱ ἐπίσημοι ἀπόστολοι δὲν προσέθεσαν εἰς ἐμὲ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐγνώριζον καὶ ἐκήρυττον.

Διὰ δὲ τοὺς ἐπισήμους καὶ μεγάλους μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων, τί δηλαδὴ ἐφρονοῦσαν ἄλλοτε, ποὺ δὲν ἐμπόδιζαν τὴν περιτομὴν καὶ τὴν τήρησιν τῶν ἄλλων νομικῶν διατάξεων, δὲν μὲ ἐνδειαφέρει διόλου. Ὁ Θεὸς δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ δὲν μεροληπτεῖ, ἀλλὰ προσφέρει καθαρὰν τὴν αὐτὴν εἰς ὅλους ἀλήθειαν. Δι’ αὐτὸ ἄλλωστε καὶ οἱ ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων δὲν προσέθεσαν εἰς ἐμὲ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐξ ἀποκαλύψεως Χριστοῦ ἐγνώριζα καὶ ἐκήρυττα.

Ἀντιθέτως δὲ, ὅταν εἶδαν, ὅτι ὁ Θεὸς σ’ ἐμένα ἀνέθεσε τὸ κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου στοὺς ἀπεριτμήτους (ἐθνικούς), ὅπως στὸν Πέτρο στοὺς περιτμημένους (Ἰουδαίους),

Ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπείσθησαν καὶ εἶδαν, ὅτι μοῦ ἐνεπιστεύθη ὁ Θεὸς νὰ κηρύττω τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ἀπεριτμήτους ἐθνικούς, καθὼς καὶ ὁ Πέτρος εἰς τοὺς περιτμήμενους Ἰουδαίους.

Ἀλλὰ ἀντιθέτως, ὅταν εἶδαν ὅτι ὁ Θεὸς μοῦ ἔχει ἐμπιστευθῆ νὰ κηρύττω τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ἀπεριτμήτους, ὅπως ὁ Πέτρος εἰς τοὺς περιτμημένους Ἰουδαίους,

- ναί, ἐκεῖνος ποὺ ἐνήργησε στὸν Πέτρο γιὰ νὰ τὸν κάνῃ ἀπόστολο στοὺς περιτμημένους (Ἰουδαίους), ἐνήργησε καὶ σ’ ἐμένα γιὰ νὰ μὲ κάνῃ ἀπόστολο στοὺς ἐθνικούς - ,

Διότι ὁ αὐτὸς Κύριος, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἄξιον τὸν Πέτρον νὰ εἶναι ἀπόστολος εἰς τοὺς περιτμήμενους Ἰουδαίους, ἀξίωσε καὶ ἐμὲ νὰ ἀποσταλῶ εἰς τοὺς ἐθνικούς.

- διότι ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος εἶχε κάμει ἱκανὸν καὶ ἄξιον τὸν Πέτρον νὰ εἶναι Ἀπόστολος εἰς τοὺς Ἑβραίους, αὐτὸς ἀξίωσε καὶ ἐμὲ νὰ κηρύττω εἰς τὰ ἔθνη -

καὶ ὅταν καταλάβαν τὴ χάρι, ποὺ μοῦ δόθηκε, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Κηφᾶς (ὁ Πέτρος) καὶ ὁ Ἰωάννης, ποὺ θεωροῦνται στηλοβάτες, ἔδωσαν σ’ ἐμένα καὶ τὸ Βαρνάβα τὸ δεξί τους χέρι σ’ ἔνδειξι συμφωνίας, γιὰ νὰ κηρύττωμε ἐμεῖς στοὺς ἐθνικοὺς καὶ αὐτοὶ στοὺς περιτμημένους (Ἰουδαίους).

Καὶ ἐπειδὴ ἐπληροφορήθησαν ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα τὴν χάριν, ἡ ὁποία μοῦ ἐδόθη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Κηφᾶς καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὅτι εἶναι στῦλοι στηρίζοντες τὴν Ἐκκλησίαν, ἔδωκαν εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Βαρνάβαν τὰς δεξιὰς χεῖρας των εἰς σημεῖον ἐπικοινωνίας καὶ ὁμονοίας, καὶ συνεφώνησαν ἡμεῖς νὰ κηρύττωμεν εἰς τοὺς ἐθνικούς, αὐτοὶ δὲ νὰ κηρύττουν εἰς τοὺς περιτμημένους.

καὶ ὅταν ἐγνώρισαν πλέον πολὺ καλὰ τὴν χάριν, ποὺ μοῦ εἶχε δοθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Πέτρος καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται - καὶ πολὺ ὀρθῶς - ὅτι εἶναι στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας, ἐπείσθησαν πλέον ἀπολύτως εἰς τὴν ἀποστολήν μου. Ἔδωκαν δὲ εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Βαρνάβαν τὸ δεξί των χέρι, διὰ νὰ ἐκφράσουν ἔτσι ὅτι συμμετέχουν καὶ συμφωνοῦν ἀπολύτως εἰς τὸ ἔργον μας, νὰ κηρύττωμεν δηλαδὴ ἡμεῖς τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τοὺς Ἑβραίους.

Ζήτησαν μόνο νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς πτωχοὺς (χριστιανοὺς τῆς Ἰουδαίας), πρᾶγμα ποὺ φρόντισα νὰ κάνω μὲ ζῆλο.

Μᾶς συνέστησαν δὲ μόνον νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς πτωχοὺς τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων καὶ φροντίζωμεν περὶ αὐτῶν. Αὐτὸ δὲ καὶ ἐπεμελήθην μὲ ζῆλον νὰ τὸ ἐκτελέσω ἐπακριβῶς.

Μᾶς παρεκάλεσαν δὲ μόνον νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς πτωχοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλήμ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐφρόντισα μὲ πολλὴν προθυμίαν νὰ τὸ κάμω.

Ὅταν δὲ ὁ Πέτρος ἦλθε στὴν Ἀντιόχεια, τοῦ ἐναντιώθηκα κατὰ πρόσωπο, διότι ἦταν ἀξιοκατάκριτος.

Ὅταν δὲ ἦλθεν ὁ Πέτρος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, ἐπὶ παρουσίας τοῦ ἀντέστην καὶ διεφώνησα πρὸς αὐτόν, διότι ἦτο ἀξιοκατάκριτος.

Ὅταν δὲ ἦλθεν ὁ Πέτρος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, φανερὰ καὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀντιστάθηκα καὶ διεφώνησα μαζῆ του, διότι ἦτο ἀξιόμεμπτος καὶ ἀξιοκατάκριτος.

Διότι προτοῦ νὰ ἔλθουν μερικοὶ ἀπὸ τὸν Ἰάκωβο, συνέτρωγε μὲ τοὺς ἐθνικούς (ποὺ εἶχαν γίνει χριστιανοί). Ἀλλ’ ὅταν ἦλθαν, ἀποσυρόταν καὶ ἀποχωριζόταν, ἐπειδὴ φοβόταν τοὺς χριστιανοὺς ποὺ προέρχονταν ἀπὸ τὴν περιτομή (ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους).

Καὶ ἦτο ἀξιοκατάκριτος, διότι προτοῦ νὰ ἔλθουν μερικοὶ ἀπὸ τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων, ὅπου ὁ Ἰάκωβος ἦτο ἐπίσκοπος, συνέτρωγε μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς. Ὅταν ὅμως ἦλθον οὖτοι, ἀπέφευγε καὶ ἀπεχωρίζετο, φοβούμενος μήπως σκανδαλίση τοὺς ἐξ Ἰουδαίων Χριστιανούς.

Τὸ γεγονὸς ἔχει ὡς ἐξῄς· Πρὶν ἔλθουν εἰς τὴν ἀντιόχειαν μερικοὶ ἀπὸ τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων, ὅπου ἐπίσκοπος ἦτο ὁ Ἰάκωβος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου, ὁ Πέτρος συνανεστρέφετο καὶ ἔτρωγε ἐλεύθερα μαζῆ μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς. Ὅταν ὅμως ἦλθαν ἐκεῖνοι, ἄλλαξε αὐτὸς τακτικήν, ἀπέφευγε τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ ἐξεχώριζε τὸν εὐατόν του, ἐπειδὴ ἐφοβεῖτο μήπως σκανδαλίση τοὺς ἐξ Ἑβραίων Χριστιανούς.

Καὶ ὑποκρίθηκαν μαζί του καὶ οἱ ὑπόλοιποι Ἰουδαῖοι, ὥστε στὴν ὑποκρισία τους συμπαρασύρθηκε καὶ αὐτὸς ὁ Βαρνάβας.

Καὶ ὑπεκρίθησαν μαζί του καὶ οἱ λοιποὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐξ Ἰουδαίων Χριστιανοί, ὥστε συμπαρεσύρθη εἰς τὴν ὑποκρισίαν των ἐκείνην καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Βαρνάβας.

Καὶ μαζῆ μὲ αὐτὸν ὑπεκρίθησαν ὅτι δὲν ἔχουν τάχα ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ οἱ ἄλλοι Ἰουδαῖοι Χριστιανοί, ὥστε καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Βαρνάβας παρεσύρθη εἰς τὴν ὑποκρισίαν των.

Καὶ ὅταν εἶδα, ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθὰ ὡς πρὸς τὴν ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου, εἶπα στὸν Πέτρο μπροστὰ σὲ ὅλους· «Ἀφοῦ σύ, ἐνῷ εἶσαι Ἰουδαῖος, ζῇς σὰν ἐθνικὸς καὶ ὄχι σὰν Ἰουδαῖος, γιατί ἀναγκάζεις τοὺς ἐθνικοὺς νὰ ζοῦν σὰν Ἰουδαῖοι;».

Ἀλλ’ ὅταν εἶδα ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθῶς ὡς πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπα εἰς τὸν Πέτρον ἐμπρὸς εἰς ὅλους: Ἐὰν σύ, καίτοι εἶσαι ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖος, ζῇς καὶ πολιτεύεσαι τώρα, ποὺ ἔγινες μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, ὅπως οἱ ἐξ ἐθνικῶν Χριστιανοὶ καὶ ὄχι ὅπως οἱ Ἰουδαῖοι, διατί μὲ αὐτό, ποὺ κάνεις τώρα, ἀναγκάζεις τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς νὰ ἀκολουθοῦν τὰ ἔθιμα καὶ τὰς παραδόσεις τῶν Ἰουδαίων;

Ἀλλ’ ὅταν εἶδα ἐγώ, ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθῶς εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν ὡς πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπα εἰς τὸν Πέτρον ἐμπρὸς εἰς ὅλους· «Ἐὰν σύ, μολονότι εἶσαι Ἰουδαῖος, ζῇς καὶ φέρεσαι τώρα ποὺ ἔγινες Χριστιανὸς ὅπως οἱ ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὶ καὶ ὄχι ὅπως οἱ Ἰουδαῖοι, διατί μὲ αὐτὸ ποῦ κάμνεις, θέλεις νὰ ἀναγκάζῃς τώρα τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰ Ἰουδαϊκὰ ἔθιμα;

Ἐμεῖς (εἴμεθα μὲν ἁμαρτωλοί, ἀλλ’) ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ ὄχι ἐθνικοὶ ἁμαρτωλοί.

Ἡμεῖς εἴμεθα ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ δὲν εἴμεθα ἐθνικοί, ποὺ ἀγνοοῦν τὸν ἀληθῆ Θεὸν καὶ δουλεύουν εἰς τὴν ἁμαρτίαν.

Ἡμεῖς εἴμεθα ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ δὲν εἴμεθα ἀδιαφώτιστοι ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τὰ ἔθνη,

Ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζουμε, ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν δικαιώνεται ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νόμου, παρὰ διὰ τῆς πίστεως στὸν Ἰησοῦ Χριστό, γι’ αὐτὸ καὶ ἐμεῖς (καίτοι εἴμεθα Ἰουδαῖοι καὶ κάτοχοι τοῦ νόμου, ἀφήσαμε τὸ νόμο καὶ) πιστεύσαμε στὸν Ἰησοῦ Χριστό, γιὰ νὰ δικαιωθοῦμε ἀπὸ τὴν πίστι στὸ Χριστὸ καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νόμου, διότι κανεὶς ἄνθρωπος δὲν θὰ δικαιωθῇ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νόμου (ἀφοῦ κανεὶς δὲν τηρεῖ τὸ νόμο τελείως).

Ἐπειδὴ ὅμως ἐμάθαμεν ἀπὸ τὴν προσωπικήν μας πεῖραν, ὅτι δὲν γίνεται δίκαιος ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν τήρησιν τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, ἀλλὰ μόνον διὰ μέσου τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ ἡμεῖς ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, διὰ νὰ γίνωμεν δίκαιοι ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου. Διότι, καθὼς ἀναφέρεται καὶ εἰς τοὺς ψαλμούς, διὰ τῶν ἔργων τοῦ νόμου δὲν θὰ δικαιωθῇ κανένας ἄνθρωπος.

Ἐπειδὴ ὅμως ἐγνωρίσαμεν καλὰ ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν γίνεται δίκαιος, δὲν ἀποκτᾷ τὴν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς φωτισμένης ἐνεργείας καὶ ἐνεργοῦ πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ ἡμεῖς ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν, διὰ νὰ γίνωμεν δίκαιοι ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ μὲ τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου. Διότι, ὅπως ἄλλωστε ἔχει γραφῆ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, «Δὲν θὰ δικαιωθῇ ποτὲ κανεὶς ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου».

Ἐὰν δὲ καὶ ἐμεῖς, ποὺ ἐπιδιώξαμε νὰ δικαιωθοῦμε διὰ τοῦ Χριστοῦ (παραμείναμε ἀδικαίωτοι λόγῳ τῆς ἐγκαταλείψεως τοῦ νόμου καὶ ἔτσι πάλι) βρεθήκαμε ἁμαρτωλοί (ὅπως ἐκεῖνοι, ποὺ δὲν ἐπιδίωξαν νὰ δικαιωθοῦν διὰ τοῦ Χριστοῦ), ἆραγε ὁ Χριστὸς (ποὺ συνετέλεσε ν’ ἀφήσωμε τὸ νόμο) εἶναι ὑπηρέτης ἁμαρτίας; Μὴ γένοιτο!

Ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ τήρησις τοῦ νόμου εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ συνεπῶς ἠμεῖς ποὺ ἀφήκαμεν τὸν νόμον, ἡμαρτήσαμεν καὶ εὑρέθημεν ἁμαρτωλοί, μόνον καὶ μόνον διότι ἐζητοῦμεν νὰ δικαιωθῶμεν διὰ τῆς πίστεως καὶ κοινωνίας μας μὲ τὸν Χριστόν, τότε γεννᾶται τὸ ἄτοπον ἐρώτημα: Ἀραγε ὁ Χριστὸς εἶναι ὑπηρέτης ἁμαρτίας, ἀφοῦ αὐτὸς συνετέλεσε νὰ ἀφήσωμεν τὸν νόμον; Μὴ γένοιτο νὰ εἴπωμεν μίαν τέτοιαν βλασφημίαν.

Ἐὰν δὲ ἡμεῖς, ἀφήσαντες τὸν Νόμον καὶ ζητοῦντες νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν δικαίωσίν μας διὰ τῆς πίστεως καὶ ἐπικοινωνίας μας μὲ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, εὐρεθήκαμεν εἰς τὸ κεφαλαιῶδες αὐτὸ θέμα ἁμαρτωλοί, τότε ἔρχεται εἰς τὸ στόμα τὸ παράλογον ἐρώτημα· ἄρα γε ὁ Χριστὸς ποὺ μᾶς ἐκάλεσεν εἰς αὐτὸν τὸν δρόμον, μᾶς ἠπάτησε καὶ εἶναι ὑπηρέτης ἁμαρτίας; Μὴ γένοιτο νὰ σκεφθῶμεν ποτὲ τέτοιαν βλασφημίαν.

Ἐπίσης, ἐὰν πάλι οἰκοδομῶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γκρέμισα, παρουσιάζω τὸν ἑαυτό μου ὡς παραβάτη (Ἐὰν δηλαδὴ ἐπανέρχωμαι στὰ τυπικὰ τοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα ἐγκατέλειψα, παρουσιάζω τὸν ἑαυτό μου ὡς παραβάτη διότι τὰ ἐγκατέλειψα).

Καταλήγομεν δὲ ὠρισμένως εἰς τὴν βλασφημίαν αὐτήν, ἐὰν δεχθῶμεν ὡς ἀληθῆ τὴν ὑπόθεσιν, ποὺ ἐκάμαμεν. Διότι, ἐὰν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατήργησα καὶ ἠθέτησα ὡς ἀνωφελῆ, δηλαδὴ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ταῦτα πάλιν τηρῶ ὡς ἀναγκαῖα καὶ ἀπαραίτητα διὰ τὴν σωτηρίαν, μὲ τὴν ἐπάνοδόν μου αὐτὴν εἰς τὴν τήρησιν τοῦ νόμου ἀποδεικνύω παραβάτην τὸν ἑαυτόν μου, διότι βεβαιῶ ἐμπράκτως, ὅτι κακῶς προτήτερα ἠθέτησα τὸν νόμον, καὶ ἡμάρτησα, ὅταν ἐπροτίμησα τὴν διὰ τοῦ Χριστοῦ σωτηρίαν.

Διότι, ἐὰν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχω καταργήσει ὡς ἄχρηστα, δηλαδὴ τὰ τυπικὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου, αὐτὰ πάλιν ἐπαναφέρω εἰς τὴν ἰσχὺν καὶ τὰ τηρῶ, ἀποδεικνύω τὸν εὐατόν μου παραβάτην, διότι ἔτσι ὁμολογῶ, ὅτι ἡ προηγουμένη παραμέλησις τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου ἦτο ἁμαρτία.

Ἀλλ’ ἐγὼ (στὴν πραγματικότητα δὲν εἶμαι παραβάτης, διότι δὲν εἶμαι πλὲον ὑποχρεωμένος νὰ τηρῶ τὸ νόμο, ἀφοῦ) ἐξ αἰτίας τοῦ νόμου (τῆς παραβάσεως δηλαδὴ τοῦ νόμου) ἔχω πεθάνει καὶ εἶμαι νεκρὸς γιὰ τὸ νόμο, γιὰ νὰ ζήσω γιὰ τὸ Θεό.

Ἀλλ’ ὄχι· δὲν ἡμάρτησα, οὔτε εἶμαι παραβάτης. Διότι ἐγὼ διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον κατέλυσα καὶ ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ μὲ θάνατον κάθε παραβάτην του, ἀπέθανον ὡς πρὸς τὸν νόμον, διὰ νὰ ζήσω πρὸς δόξαν Θεοῦ.

Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι ἀληθινό, διότι ἐγὼ διὰ τοῦ Νόμου, τὸν ὁποῖον κατήργησα καὶ ὁ ὁποῖος καταδικάζει εἰς θάνατον κάθε παραβάτην, ἔχω πλέον ἀποθάνει δι’ αὐτόν, διὰ νὰ ζήσω πλέον ἐν τῷ Θεῷ, χάρις εἰς τὴν πίστιν μου πρὸς τὸν Χριστόν.

Ἔχω πεθάνει στὸ σταυρὸ μαζὶ μὲ τὸ Χριστό. Καὶ δὲν ζῶ πλέον ἐγώ, ἀλλὰ ζῇ μέσα μου ὁ Χριστός. Αὐτὴ δὲ τὴ σωματικὴ ζωή, ποὺ τώρα ζῶ, τὴ ζῶ μὲ τὴν πίστι στὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ποὺ μὲ ἀγάπησε καὶ παρέδωσε τὸν ἑαυτό του στὸ θάνατο γιὰ μένα.

Διὰ τοῦ βαπτίσματος ἔχω σταυρωθῆ καὶ ἀποθάνει μαζὶ μὲ τὸν Χριστόν, καὶ ἀφοῦ εἶμαι πεθαμένος, δὲν ἔχει πλέον καμμίαν ἰσχὺν δι’ ἐμὲ ὁ νόμος. Ναί· ἔγινα κοινωνὸς τοῦ σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ καὶ εἶμαι πεθαμένος, δὲν ζῶ δὲ πλέον ἑγώ, ὁ παλαιὸς δηλαδὴ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ μέσα μου ὁ Χριστός. Τὴν φυσικὴν δὲ ζωὴν ποὺ ζῶ μέσα εἰς τὸ σῶμα μου τώρα, ποὺ ἐπέστρεψα εἰς τὸν Χριστόν, ζῶ ἐμπνεόμενος καὶ κυριαρχούμενος ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸν Υἱόν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ ἠγάπησε καὶ παρέδωκε τὸν ἑαυτόν του διὰ τὴν σωτηρίαν μου.

Ἐγὼ ἔχω σταυρωθῇ μαζῆ μὲ τὸν Χριστὸν καὶ δὲν ζῶ πλέον ἐγώ, ὁ παλαιὸς φυσικὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ μέσα μου ὁ Χριστός. Αὐτὴν δὲ τὴν ζωήν ποὺ ζῶ μέσα εἰς τὸ σῶμα μου τώρα, τὴν ζῶ μὲ τὴν χάριν καὶ τὴν δύναμιν τῆς πίστεως εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ ἔχει ἀγαπήσει καὶ παρέδωκε τὸν εὐατόν του εἰς σταυρικὸν θάνατον, διὰ τὴν σωτηρίαν μου.

Δὲν ἀρνοῦμαι τὴ χάρι τοῦ Θεοῦ. Ἀλλ’ ἂν ἡ δικαίωσι ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸ νόμο, τότε ὁ Χριστὸς πέθανε ματαίως (πρᾶγμα ἀπαράδεκτο).

Ὄχι· δὲν ἀπορρίπτω ὡς ἀνωφελῆ τὴν χάριν, ποὺ μοῦ ἐχάρισεν ὁ Θεός. Ὠρισμένως δὲ θὰ ἀθετήσω τὴν χάριν ταύτην, ἐὰν ἐπανέλθω είς τὸν νόμον. Διότι διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν νόμον, σημαίνει ὅτι παραδέχομαι, ὅτι ἠμπορῶ νὰ δικαιωθῶ καὶ νὰ σωθῶ διὰ τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ δικαίωσις τοῦ ἀνθρώπου ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου, ἕπεται ὅτι ὁ Χριστὸς ἀπέθανε χωρὶς λόγον καὶ ἦτο περιττὸς ὁ θάνατός του.

Ὄχι, δὲν ἀπορρίπτω τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ. Μὴ γένοιτο νὰ διαπράξω ποτὲ τέτοιαν φοβερὰν ἀπερισκεψίαν. Μένω εἰς τὴν χάριν. Διότι ἐὰν ἡ δικαίωσις ἦτο ἔργον τοῦ Νόμου, ἄρα ἦτο μάταιος καὶ ἀνωφελὴς ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἄτοπον καὶ βλάσφημον».

Ὦ ἀνόητοι Γαλάτες! Ποιός σᾶς βάσκανε, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε στὴν ἀλήθεια ἐσεῖς, μπροστὰ στὰ μάτια τῶν ὁποίων ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς γιὰ σᾶς ζωγραφίσθηκε ζωηρὰ ἐσταυρωμένος;

Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, ποῖος σᾶς ἐβάσκανε διὰ τὰς προόδους σας εἰς τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀρετήν, ὥστε τώρα νὰ μὴ πείθεσθε εἰς τὴν ἀλήθειαν σεῖς, ἐμπρὸς εἰς τὰ μάταα τῶν ὁποίων καθαρὰ καὶ μὲ κάθε ἀκρίβειαν ἐζωγραφήθη διὰ τοῦ κηρύγματος, ποὺ ἐκάμαμεν μεταξύ σας ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσταυρωμένος;

Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, ποιὸς σᾶς ἐβάσκανε, ὥστε τώρα νὰ μὴ πείθεσθε καὶ νὰ μὴ ὑπακούετε εἰς τὴν ἀλήθειαν, σεῖς ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια τῶν ὁποίων, ὁλοκάθαρα καὶ ξάστερα παρεστάθη καὶ σὰν νὰ ἐζωγραφήθη ὁ ἐσταυρωμένος Ἰησοῦς Χριστός;

Τοῦτο μόνο θέλω νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς· Ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νόμου λάβατε τὸ Πνεῦμα ἢ ἀπὸ τὴν ὑπακοὴ στὴν Πίστι (στὸ Χριστιανισμὸ);

Καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω, ὅτι μόνον πονηρὰ καὶ διαβολικὴ συνεργία ἔφερε τὴν σημερινὴν ὀπισθοδρομησν σας, δὲν θὰ χρησιμοποιήσω πολλοὺς συλλογισμοὺς καὶ ἀποδείξεις. Τοῦτο μόνον θέλω νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς. Τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὰ ἐλάβατε ἀπὸ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ἢ διὰ μέσου τοῦ κηρύγματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιστεύσατε; Ἀναντιρρήτως τὰ ἐλάβατε, διότι ἠκούσατε καὶ ἐπιστεύσατε εἰς τὸ κήρυγμά μας.

Τοῦτο μόνον θέλω νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς· τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὰ πολλὰ καὶ θαυμαστὰ χαρίσματά του, τὰ ἐλάβατε ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου ἢ τὰ ἐλάβατε ἀπὸ τὸ κήρυγμα τῆς πίστεως ποὺ ἀκούσατε καὶ ἐδεχθήκατε;

Τόσο ἀνόητοι εἶσθε; Ἐνῷ ἀρχίσατε μὲ τὸ Πνεῦμα, καταλήγετε μὲ τὴ σάρκα;

Εἶσθε λοιπὸν τόσον πολὺ ἀνόητοι; Ἀφοῦ ἐκάματε ἀρχὴν μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καταλήγετε τώρα εἰς τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ποῦ ἔχουν νὰ κάμουν μὲ τὴν σάρκα καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀναγέννησιν τῆς καρδίας;

Εἶσθε, λοιπόν, τόσον ἀνόητοι; Ἀφοῦ ἀρχίσατε τόσον καλὰ μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τώρα καταλήγετε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, ποὺ ἔχουν νὰ κάμουν μὲ τὴν σάρκα καὶ ὄχι μὲ τὸν ἁγιασμὸν τῆς καρδίας;

Τόσα ὑποφέρατε ματαίως; Ἐὰν βεβαίως μόνο ματαίως (Τὰ παθήματα, ὅταν συντελοῦν στὴ σωτηρία, ὑπερσταθμίζονται ἀπὸ τὴ σωτηρία καὶ δὲν ὑπολογίζονται ὡς ζημία. Ἀλλ’ ὅταν εἶναι χωρὶς ὄφελος, δὲν ἀποβαίνουν δηλαδὴ σὲ σωτηρία, τότε εἶναι ζημία).

Τόσας εὐεργεσίας, ποὺ ἐλβατε μὲ τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὰς εὐηργετήθητε ἀνωφελῶς καὶ εἰς μάτην; Καὶ εἴθε νὰ ἦσαν μόνον εἰς μάτην, ὄχι δὲ καὶ πρὸς ζημίαν καὶ πνευματικὴν κατάκρισίν σας.

Τόσας δωρεὰς καὶ εὐεργεσίας, ποὺ ἐλάβατε ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ματαίως τὰς ἔχετε λάβει; Ἐὰν βέβαια ἠμπορῇ νὰ λεχθῇ ὅτι τὰς ἐλάβατε ματαίως, διότι τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι, ἐὰν τὰς περιφρονήσετε, θὰ γίνουν εἰς καταδίκην σας.

Αὐτὸς λοιπόν, ποὺ σᾶς χορηγεῖ πλουσίως τὸ Πνεῦμα (τὴ χάρι τοῦ Πνεύματος) καὶ ἐνεργεῖ θαύματα σὲ σᾶς, τὸ κάνει διότι πράξατε τὰ ἔργα τοῦ νόμου ἢ διότι ὑπακούσατε στὴν Πίστι; (Ἀσφαλῶς διότι ὑπακούσατε στὴν Πίστι).

Ὁ Θεὸς λοιπόν, ὁ ὁποῖος σᾶς χορηγεῖ πλουσίως τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἐνεργεῖ μεταξύ σας ἔργα ὑπερφυσικῆς δυνάμεως, σᾶς χορηγεῖ καὶ ἐνεργεῖ ταῦτα λόγῳ τοῦ ὅτι ἐτηρήσατε τὸν νόμον ἢ διότι ἐπιστεύσατε εις τὸ κήρυγμα; Βεβαίως διότι ἐπιστεύσατε.

Ὁ Θεός, λοιπόν, ὁ ὁποῖος πλούσια σᾶς χορηγεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον καὶ ἐνεργεῖ μεταξύ σας θαύματα μεγάλα μὲ τὴν ἄπειρον δύναμίν του, σᾶς χορηγεῖ καὶ ἐνεργεῖ αὐτὰ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου, ποὺ τάχα ἐπράξατε ἢ ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸ κήρυγμα ποὺ ἔχετε ἀκούσει;

Ὅπως ὁ Ἀβραὰμ πίστευσε στὸ Θεό, καὶ ἡ πίστι τοῦ λογαριάσθηκε γιὰ δικαίωσί του.

Καθὼς καὶ ὁ Ἀβραὰμ ἐπίστευσεν εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἐλογαριάσθη εἰς αὐτὸν ἡ πίστις αὐτὴ ἔτσι, ὥστε ὁ Θεὸς νὰ τὸν δικαιώσῃ.

Ὁ Θεὸς σᾶς ἐχορήγησε τὸ Πνεῦμα του διὰ τὴν πίστιν σας. Ὅπως συνέβη καὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὁ ὁποῖος «Ἐπίστευσεν εἰς τὸν Θεὸν καὶ κατελογίσθη εἰς τὸ ἐνεργητικόν του ἡ πίστις αὐτή, ὥστε ὁ Θεὸς νὰ τοῦ δώσῃ τὴν δικαίωσιν».

Μάθετε λοιπόν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι τῆς πίστεως, αὐτοὶ εἶναι παιδιὰ τοῦ Ἀβραάμ.

Συνεπῶς μάθετε καὶ γνωρίζετε, ὅτι ὄχι ἐκεῖνοι ποῦ τηροῦν τὸν νόμον, ἀλλ’ ὅσοι κυριαρχοῦνται ἀπὸ τὴν πίστιν, αὐτοὶ εἶναι τέκνα τοῦ Ἀβραάμ.

Συνεπῶς γνωρίζετε, ὅτι τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τηροῦν τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, ἀλλ’ ὅσοι ἔχουν δεχθῇ καὶ ζοῦν τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστόν.

Καὶ ἐπειδὴ ἡ Γραφὴ προεῖδε, ὅτι ἀπὸ τὴν πίστι ὁ Θεὸς δικαιώνει (σῴζει) τοὺς ἐθνικούς, προανήγγειλε στὸν Ἀβραάμ· Θὰ εὐλογηθοῦν διὰ σοῦ (λόγῳ τῆς πίστεώς σου καὶ τῆς προελεύσεως τοῦ Μεσσία ἀπὸ σένα) ὅλα τὰ ἔθνη.

Ἐπειδὴ δὲ ἡ Γραφὴ προεῖδεν, ὅτι διὰ μέσου τῆς πίστεως μέλλει νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἐθνικοὺς ὁ Θεός, προανήγγειλε τὸ χαρμόσυνον μήνυμα εἰς τὸν Ἀβραάμ, ὅτι θὰ εὐλογηθοῦν διὰ σοῦ ὄχι μόνον ἐν ἔθνος, τὸ ἰουδαϊκόν, ἀλλ’ ὅλα τὰ ἔθνη.

Ἐπειδὴ δὲ ἡ Ἁγία Γραφὴ προεῖδεν ὅτι ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ διὰ μέσου τῆς πίστεως ἔμελλεν ὁ Θεὸς νὰ δικαιώσῃ καὶ σώσῃ τὰ ἔθνη, προανήγγειλε τὴν χαρμόσυνον ἀγγελίαν εἰς τὸν Ἀβραάμ, ὅτι «Διὰ σοῦ θὰ εὐλογηθοῦν ὅλα τὰ ἔθνη» καὶ ὄχι μόνον τὸ ἰουδαϊκόν.

Ὥστε οἱ ἄνθρωποι τῆς πίστεως εὐλογοῦνται μαζὶ μὲ τὸν πιστὸ Ἀβραάμ.

Διὰ νὰ λέγῃ δὲ ὁ Θεός, ὅτι ὅλα τὰ ἔθνη θὰ εὐλογηθοῦν διὰ μέσου τοῦ Ἀβραάμ, σημαίνει ὅτι δὲν λογαριάζεται διόλου ἡ σαρκικὴ συγγένεια, ἀλλ’ ὅσοι πιστεύουν, εἰς ὁποιονδήποτε ἔθνος καὶ ἂν ἀνήκουν, εὐλογοῦνται μαζὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὁ ὁποῖος ἠξιώθη τῆς εὐλογίας, διότι ἐπίστευσε.

Ὥστε παίρνουν τὰς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ καὶ εὐλογοῦνται μαζῆ μὲ τὸν πιστὸν Ἀβραὰμ ὅσοι πιστεύουν, εἴτε Ἑβραῖοι εἶναι εἴτε ἐθνικοί.

Ἀντιθέτως, ὅσοι στηρίζονται στὰ ἔργα τοῦ νόμου, βρίσκονται κάτω ἀπὸ κατάρα. Διότι ἡ Γραφὴ λέγει· Καταραμένος ὅποιος δὲν μένει σταθερῶς σὲ ὅλα τὰ γραμμένα στὸ βιβλίο τοῦ νόμου γιὰ νὰ τὰ ἐκτελῇ.

Μόνον δὲ διὰ τῆς πίστεως δίδονται αι εὐλογίαι. Διότι ὅσοι βασίζονται εἰς τὰ ἔργα τοῦ νόμου, διατελοῦν ὑπὸ κατάραν. Διότι ἔχει γραφῆ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον: Εἶναι καταράμενος καθενας, ποὺ δὲν μένει σταθερὸς εἰς ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ γραμμένα εἰς τὸ βιβλίον τοῦ νόμου διὰ νὰ ἐκτελεσῃ ἐπακριβῶς αὐτά.

Διότι ὅσοι εὑρίσκονται κάτω ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν κατάραν. Ἐπειδὴ εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν Νόμον ἔχει γραφῆ· «Εἶναι καταράμενος καθένας ποὺ δὲν μένει πιστὸς καὶ δὲν τηρεῖ ὅλα ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Νόμου».

Ὅτι δὲ διὰ τοῦ νόμου κανεὶς δὲν δικαιώνεται ἀπὸ τὸ Θεό, εἶναι φανερό. Διότι ὁ εὐσεβὴς ἀπὸ τὴν πίστι θὰ ζήσῃ (θὰ δικαιωθῇ, θὰ σωθῇ κληρονομώντας τὴν αἰώνια ζωή).

Ὅτι δὲ διὰ τοῦ νόμου κανεὶς δὲν λαμβάνει τὴν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερόν. Διότι καθὼς λέγει αὐτὸς ὁ νόμος: Ὁ δίκαιος θὰ ζήσῃ καὶ θὰ σωθῇ διὰ τῆς πίστεως.

Ὅτι δὲ διὰ μέσου τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου κανεὶς δὲν παίρνει τὴν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερόν. Διότι εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν Νόμον γράφεται, ὅτι «Ὁ δίκαιος θὰ ζήσῃ καὶ θὰ ἐπιτύχῃ τὴν σωτηρίαν του διὰ τῆς πίστεως».

Ὁ νόμος ὅμως (ὡς νόμος) δὲν λέγει ἀπὸ τὴν πίστι, ἀλλὰ λέγει· Ὁ ἄνθρωπος, ποὺ θὰ κάνῃ αὐτά (ὅλα ἀνεξαιρέτως καὶ τελείως ὅσα ὁ νόμος διατάσσει), θὰ κερδίσῃ μ’ αὐτὰ τὴ ζωή (θὰ σωθῇ).

Ὁ νόμος ὅμως τὴν δικαίωσιν ποὺ ὑπόσχεται δὲν τὴν βασίζει ἐπὶ τῆς πίστεως, ἀλλὰ καθὼς λέγεται εἰς τὸ Λευϊτικόν: Ἐκεῖνος ποῦ ἐποίησε καὶ ἐτήρησεν αὐτά, δηλαδὴ τὰ προστάγματα τοῦ νόμου, θὰ ζήσῃ δι’ αὐτῶν. Ποῖος ὅμως τὰ ἐτήρησεν ὅλα; Κανείς. Ὅλοι λοιπὸν ὡς παραβάται τοῦ νόμου διατελοῦμεν ὑπὸ κατάραν.

Ὁ Νόμος ὅμως δὲν στηρίζεται εἰς τὴν πίστιν καὶ δὲν δίδει δικαίωσιν διὰ τῆς πίστεως, ἀλλ’ ὅπως γράφεται εἰς αὐτόν, «Ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἐτήρησεν ὅλα τὰ προστάγματα τοῦ Νόμου, αὐτὸς θὰ ζήσῃ δι’ αὐτῶν». (Κανεὶς ὅμως δὲν ἠμπόρεσε οὔτε θὰ ἠμπορέσῃ νὰ τηρήσῃ ὅλον τὸν Νόμον, καὶ ἄρα ὅλοι εὑρίσκονται ὑπὸ κατάραν ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεων του).

Ὁ Χριστὸς μᾶς ἐξαγόρασε ἀπὸ τὴν κατάρα τοῦ νόμου μὲ τὸ νὰ γίνῃ γιὰ μᾶς κατάρα. Διότι λέγει ἡ Γραφή· Καταραμένος ὅποιος κρεμᾶται ἐπάνω σὲ ξύλο.

Ἀπὸ τὴν κατάραν δὲ αὐτὴν τοῦ νόμου μας ἐξηγόρασεν ὁ Χριστὸς καὶ ὡς λύτρα διὰ τὴν ἑξαγοράν μας αὐτὴν κατέβαλε τὸ ὅτι ἔγινε χάριν ἡμῶν καταραμένος. Καὶ ἔγινε καταραμένος, διότι ἐκρεμάσθη εἰς τὸν σταυρόν. Εἶναι δὲ γραμμένον: Καταράμενος νὰ εἶναι καθένας, ποὺ κρέμεται καὶ πεθαίνει ἐπάνω εἰς τὸ ξύλον.

Ὁ Χριστὸς ὅμως μᾶς ἐξηγόρασεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάραν τοῦ Νόμου μὲ τὸ νὰ γίνῃ ὁ ἴδιος χάριν ἡμῶν κατάρα καὶ νὰ πληρώσῃ ὡς λύτρον δι’ ἡμᾶς τὸν σταυρικόν του θάνατον. Διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην· «Καταράμενος εἶναι καθένας ποὺ κρεμᾶται καὶ πεθαίνει ἐπάνω εἰς τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ».

Αὐτὸ ἔγινε γιὰ νὰ ἔλθῃ διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ στὰ ἔθνη, γιὰ νὰ λάβωμε διὰ τῆς πίστεως τὸ Πνεῦμα, ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός.

Καὶ ἔτσι ἔγινεν ὁ Χριστὸς καταράμενος, διὰ νὰ ἔλθῃ διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἡ εὐλογία, τὴν ὁποίαν ὁ Θεὸς ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἀβραάμ, διὰ νὰ λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, τὴν ἀνεκτίμητον αὐτὴν εὐλογίαν, ποὺ μᾶς ὑπεσχέθη ὁ Θεός.

Καὶ ἔγινε κατάρα, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τοὺς ἐθνικούς, διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ, διὰ νὰ λάβωμεν ἡμεῖς, Ἰουδαῖοι καὶ ἐθνικοί, διὰ μέσου τῆς πίστεως τὴν εὐλογημένην ὑπόσχεσιν περὶ τῶν ἀνεκτιμήτων δωρεῶν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἀδελφοί, ἀναφέρω ἕνα ἀνθρώπινο παράδειγμα. Ἔγκυρη διαθήκη ἀνθρώπου κανεὶς βεβαίως δὲν ἀκυρώνει ἢ προσθέτει κάτι σ’ αὐτή.

Ἀδελφοί, πρὸς περισσοτέραν σαφήνειαν σᾶς ὁμιλῶ μὲ παραδείγματα, ὅπως συμβαίνουν τὰ πράγματα εἰς τοὺς ἀνθρώπους. Καὶ θὰ χρησιμοποιήσω ἀνθρώπινον παράδειγμα, διὰ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, πῶς ἡ Ἐπαγγελία αὐτή, ποὺ μᾶς ἔδωκεν ὁ Θεὸς περὶ τῆς εὐλογίας, ἔχει μεγαλυτέραν ἰσχὺν ἀπὸ τὸν νόμον. Ἰδοὺ τὸ παράδειγμα: Διαθήκην ἀνθρώπου, ποὺ ἀνεγνωρίσθη μετὰ τὸν θάνατόν του ὡς γνησία καὶ ἔγκυρος, καίτοι αὕτη εἶναι ἔγγραφον ἀνθρώπινον, ὅμως κανένας δὲν τὴν καταργεῖ ἢ δὲν προσθέτει κάτι εἰς αὐτήν.

Ἀδελφοί, σᾶς φέρνω ἕνα παράδειγμα, ἀπὸ ὅσα συμβαίνουν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Διαθήκην ἀνθρώπου, ἡ ὁποία μετὰ τὸν θάνατον του ἔχει ἐλεχθῆ καὶ ἀναγνωρισθῆ ὡς ἔγκυρος, κανένας δὲν τὴν καταργεῖ ἢ δὲν προσθέτει καμμίαν διάταξιν εἰς αὐτήν.

Καὶ γιὰ τὸν Ἀβραὰμ καὶ γιὰ τὸ σπέρμα του δόθηκαν οἱ ὑποσχέσεις (ποὺ εἶναι διαθήκη τοῦ Θεοῦ). Δὲν λέγει, καὶ γιὰ τὰ σπέρματα, ὅπως ἐὰν ἐπρόκειτο γιὰ πολλοὺς ἀπογόνους, ἀλλὰ λέγει, καὶ γιὰ τὸ σπέρμα σου, ὅπως ὅταν πρόκειται γιὰ ἕνα. Αὐτὸς ὁ ἕνας εἶναι ὁ Χριστός.

Ἀλλὰ καὶ ὁ Θεὸς διαθήκην ἔκαμε πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅταν ἔδωκε τὰς ὑποσχέσεις εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὸ σπέρμα αὐτοῦ. Δὲν εἶπε δὲ ὁ Θεὸς καὶ εἰς τὰ σπέρματα, ὅπως θὰ ἔλεγεν, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ πολλῶν ἀπογόνων. Ἀλλ’ εἶπεν ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἐνὸς ἀπογόνου, εἰς τὸ σπέρμα σου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ Χριστός.

Καὶ ὁ Θεὸς εἶχε συνάψει διαθήκην μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὅταν ἔδωκε τὰς ὑποσχέσεις του «εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὸ σπέρμα του». Δὲν εἶπεν ὁ Θεὸς «καὶ εἰς τὰ σπέρματα αὐτοῦ», διότι τότε θὰ ἐπρόκειτο περὶ πολλῶν, ἀλλ’ ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο - ὅπως καὶ ἐπρόκειτο - περὶ ἑνὸς μόνον, εἶπε, «καὶ εἰς τὸ σπέρμα σου». εἰς τὸν ἀπόγονόν σου. Αὐτὸς δὲ ὁ ἔνας ἀπόγονος εἶναι ὁ Χριστός.

Ἐννοῶ δὲ τοῦτο· Διαθήκη, ποὺ προηγουμένως εἶχε ἐπικυρώσει ὁ Θεὸς καὶ ἀναφερόταν στὸ Χριστό, ὁ νόμος, ποὺ ἦλθε μετὰ τετρακόσια καὶ τριάντα ἔτη, δὲν ἀκυρώνει γιὰ νὰ καταργήσῃ τὴν ὑπόσχεσι.

Ἐφαρμόζω τώρα τὸ προηγούμενον παράδειγμα καὶ λέγω τὰ ἑξῆς: Τὴν διαθήκην αὐτήν, ποῦ ἐπεκυρώθη προτήτερα ἀπὸ τὸν Θεὸν μὲ ὅρκον καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν Χριστόν, δὲν ἠμπορεῖ ὁ νόμος, ποὺ ἦλθεν ὕστερα ἀπὸ τετρακόσια τριάντα ἔτη νὰ τὴν ἀκυρώσῃ, ὥστε νὰ καταργήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Θὰ τὴν κατήργει δέ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν κληρονομίαν διὰ τοῦ νόμου.

Ἰδοὺ τώρα ἡ σκέψις μου· Τὴν διαθήκην αὐτήν, ποὺ εἶχεν ἐπικυρωθῆ προηγουμένως ἀπὸ τὸν Θεὸν μὲ ὅρκον καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν Χριστόν, ὁ Νόμος, ὁ ὁποῖος ἐδόθη ἔπειτα ἀπὸ τετρακόσια τριάντα ἔτη, δὲν τὴν ἀκυρώνει - καὶ οὔτε ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀκυρώση - ὥστε νὰ καταργήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ.

Ἄλλωστε, ἐὰν ἡ κληρονομία ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὸ νόμο, δὲν θὰ ἐξηρτᾶτο πλέον ἀπὸ τὴν ὑπόσχεσι (νὰ δοθῇ δηλαδὴ δωρεάν). Ἀλλὰ στὸν Ἀβραὰμ ὁ Θεὸς μὲ τὴν ὑπόσχεσι ἔχει χαρισθῆ.

Διότι ἐὰν ἐκ τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου ἐπετυγχάνετο ἡ κληρονομία καὶ σωτηρία, δὲν θὰ μᾶς ἐδίδετο πλέον αὕτη ὡς δωρεὰ ἐξ ὑποσχέσεως, ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐδίδετο ὡς ἀνταμοιβὴ καὶ μισθὸς τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου. Ἀλλ’ εἰς τὸν Ἀβραὰμ ἔχει κάμει χαριστικὴν δωρεὰν ὁ Θεὸς δι’ ὑποσχέσεως.

Θὰ τὸ ἔπραττεν ὅμως αὐτό, ἐὰν ἡ δικαίωσις καὶ ἡ κληρονομία τῆς αἰωνίου ζωῆς ἦτο καρπὸς τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου καὶ ὄχι δωρεὰ ἀπὸ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Εἰς τὸν Ἀβραὰμ ὅμως ἔχει χαρίσει ὁ Θεὸς αὐτὴν τὴν δωρεάν, διὰ τῆς ὑποσχέσεως ποὺ τοῦ εἶχε δώσει.

Ποιός εἶναι τότε ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου; Προστέθηκε (στὴν ὑπόσχεσι τοῦ Θεοῦ) γιὰ τὶς παραβάσεις (γιὰ νὰ φανῇ, ὅτι παραβαίνουμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ), μὲχρις ὅτου ἔλθῃ τὸ σπέρμα (ὁ Χριστός), γιὰ τὸ ὁποῖο δόθηκε ἡ ὑπόσχεσι. Καὶ διατυπώθηκε ἀπὸ ἀγγέλους μὲ τὸ χέρι μεσίτου.

Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐκ τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ κληρονομία, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Πρὸς ποῖον λοιπὸν σκοπὸν ἐδόθη ὁ νόμος; Ἀπάντησις: Προσετέθη ὁ νόμος εἰς τὴν ἐπαγγελίαν, ἵνα μὲ τὰς καθημερινάς μας παραβάσεις του ὁδηγηθῶμεν εἰς συναίσθησιν τῆς ἐνοχῆς καὶ ἀδυναμίας μας, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ἀπόγονος, χάριν τοῦ ὁποίου εἶχον δοθῇ αἱ ἐπαγγελίαι. Ὁπότε ἡμεῖς μὲ τὴν συναίσθησιν τῆς ἀθλιότητός μας εὐκολώτερον θὰ ἐνεκολπούμεθα τὸν ἀπόγονον τοῦ Ἀβραάμ, ἤτοι τὸν Χριστόν, διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς δίδονται αἱ εὐλογίαι. Ἔτσι ὁ νόμος εἶχε προσωρινὴν ἰσχύν. Διετάχθη δὲ μὲ μεσολάβησιν ἀγγέλων καὶ ἐδόθη διὰ χειρὸς τοῦ Μωϋσέως, ὡς μεσίτου μεταξὺ Θεοῦ καὶ Ἰουδαίων.

Καὶ λοιπόν, διατί τότε ἐδόθη ὁ Νόμος; Προσετέθη ὁ Νόμος εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ, ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεών μας, διὰ νὰ συναισθανώμεθα δηλαδὴ τὴν ἁμαρτωλότητα καὶ ἐνοχἠν μας, νὰ ζητοῦμεν δὲ καὶ νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὸν Θεὸν τὴν λύτρωσίν μας, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ εὐλογημένος ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπραγματοποιοῦντο ὅλαι αἱ ἐπαγγελίαι καὶ θὰ εὐλογοῦντο ὅλα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. Ὁ δὲ Νόμος ἐκοινοποιήθη μὲ διαταγὰς διὰ μέσου τῶν ἀγγέλων καὶ ἐδόθη μὲ τὸ χέρι τοῦ Μωϋσέως, ὡς μεσίτου.

Ὁ δὲ μεσίτης δὲν εἶναι ἑνός (ἀλλὰ δύο), ὁ δὲ Θεὸς εἶναι ὁ ἕνας (ἀπὸ τοὺς δύο· ὁ άλλος εἶναι ὁ λαός. Ἀφοῦ δὲ ὁ Θεὸς κατὰ τὴν παράδοσι τοῦ νόμου χρησιμοποίησε μεσίτη, στάθηκε σ’ ἀπόστασι ἀπὸ τὸ λαό. Αὐτὴ δὲ ἡ ἀπόστασι δεικνύει, ὅπως καὶ ἄλλα πράγματα ποὺ ἀναφέρθηκαν προηγουμένως, τὴ σχετικὴ ἀξία τοῦ νόμου ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν ἀπόλυτη ἀξία τοῦ εὐαγγελίου, ποὺ ὁ Θεὸς παρέδωσε στούς ἀνθρώπους αὐτοπροσώπως ὡς σαρκωμένος Λόγος).

Ὁ μεσίτης δὲ δὲν εἶναι ἑνός, ἀλλὰ δύο τουλάχιστον προσώπων μεσολαβητής. Διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ δὲ ἡ συμφωνία, ποὺ γίνεται μὲ τὸν μεσίτην, πρέπει καὶ τὰ δύο πρόσωπα νὰ τηρήσουν τὰ συμφωνηθέντα. Ὁ Θεὸς δὲ εἶναι τὸ ἓν πρόσωπον. Διὰ νὰ ἐπέλθῃ λοιπὸν τὸ ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα τοῦ νόμου, ἔπρεπε καὶ τὸ ἕτερον μέρος, οἱ ἄνθρωποι δηλαδή, νὰ τηρήσουν τὴν συμφωνίαν ἐφαρμόζοντες ἐπακριβῶς τὸν διὰ τοῦ μεσίτου δοθέντα νόμον. Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι παρέβαινον τὸν νόμον καὶ ἐγίνοντο διὰ τοῦτο ἐπικατάρατοι.

Ὁ δὲ μεσίτης δὲν εἶναι ἑνὸς μόνον προσώπου, ἀλλὰ τουλάχιστον δύο. Τὸ ἕνα δὲ πρόσωπον εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν εἶναι ὁ Θεός, τὸ δὲ ἄλλο οἱ Ἑβραῖοι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ τηρήσουν κατὰ πάντα τὸν Νόμον, διὰ νὰ ζήσουν διὰ μέσου αὐτοῦ. Τὸν παρέβησαν ὅμως καὶ ἦσαν ὡς ἐκ τούτου ἐπικατάρατοι.

Ἀλλ’ ὁ νόμος εἶναι ἐναντίον τῶν ὑποσχέσεων τοῦ Θεοῦ; Μὴ γένοιτο! Ἂν βεβαίως δινόταν νόμος, ποὺ θά μποροῦσε νὰ μεταδώσῃ (πνευματικὴ καὶ αἰώνια) ζωή, ὄντως ἡ δικαίωσι (ἡ σωτηρία) θὰ προερχόταν ἀπὸ τὸ νόμο.

Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ νόμος εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ γίνωνται οἱ ἄνθρωποι ἐπικατάρατοι, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ὁ νόμος λοιπὸν εἶναι ἐναντίος πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ Θεὸς περὶ τοῦ ὅτι θὰ ηὐλογοῦντο διὰ μέσου τοῦ Ἀβραὰμ ὅλα τὰ ἔθνη; Μὴ γένοιτο νὰ παραδεχθῇ κανεὶς τοῦτο. Ὄχι. Ὁ νόμος δὲν ἀκυρώνει τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ. Διότι θὰ τὰς ἠκύρωνε τότε μόνον, ἐὰν ἐδίδετο τέτοιος νόμος, ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ αἰωνίαν ζωὴν εἰς τὸν ἄνθρωπον. Πράγματι τότε ἡ δικαίωσις θὰ συνετελεῖτο ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ θὰ ἀκυρώνοντο αἱ ἐπαγγελίαι.

Ὁ Νόμος, λοιπόν, εἶναι ἐναντίον τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἔκαμε τοὺς ἀνθρώπους ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεών των καταραμένους; Ὄχι βέβαια. Διότι ἐὰν ἐδόθη τέτοιος Νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ παρέχῃ αἰωνίαν ζωήν, τότε θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ δικαίωσις τοῦ ἀνθρώπου θὰ ἦτο ἔργον τοῦ Νόμου. Τέτοιαν δικαίωσιν ὅμως δὲν δίδει ὁ Νόμος καὶ ἄρα δὲν καταργεὶ οὔτε καὶ ἀντιτίθεται εἰς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ.

Ἀλλ’ ἡ Γραφὴ περιέλαβε τοὺς πάντες στὴ δουλεία κάτω ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ὥστε ἡ σωτηρία, ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός, νὰ δοθῇ ἀπὸ πίστι στὸν Ἰησοῦ Χριστὸ σ’ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν.

Τώρα ὅμως ἔγινε διὰ τοῦ νόμου τὸ ἐντελῶς ἀντίθετον τῆς δικαιώσεως. Ἔκλεισε δηλαδὴ ἐξ ὁλοκλήρου ὁ γραπτὸς τοῦ Θεοῦ νόμος τὰ πάντα ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν, διὰ νὰ ποθήσουν οἱ ἄνθρωποι τὸν ἰατρὸν καὶ σωτῆρα, καὶ ἔτσι ἡ εὐλογία, ποὺ ὑπεσχεθη ὁ Θεός, νὰ δοθῇ διὰ μέσου τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν εἰς ὅλους, ὅσοι πιστεύουν.

Ἀλλ’ ὁ γραπτὸς Νόμος ἔκλεισεν ὁλοτελῶς τὰ πάντα ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν, ὥστε ἡ ἐπαγγελία τῆς λυτρώσεως νὰ δοθῇ διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, εἰς ὅλους δηλαδὴ ποὺ πιστεύουν.

Προτοῦ δὲ ἔλθῃ ἡ Πίστι (ὁ Χριστιανισμός), ἤμασταν φυλακισμένοι καὶ μᾶς φρουροῦσε ὁ νόμος, γιὰ νὰ παραδοθοῦμε στὴν Πίστι, ποὺ ἔμελλε νὰ ἔλθῃ.

Προτοῦ δὲ νὰ ἔλθῃ ἡ νέα αὐτὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἰσχύει πλέον ἡ πίστις, ἐφυλαττόμεθα ἀπὸ τὸν νόμον κλεισμένοι καλὰ σὰν εἰς κάποιον φρούριον διὰ νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν πίστιν, ἡ ὁποία ἔμελλεν ἐν καιρῷ νὰ ἀποκαλυφθῇ.

Πρὶν δὲ νὰ ἔλθῃ ἡ διὰ τῆς πίστεως λύτρωσις καὶ σωτηρία, ὅλοι ἐφρουρούμεθα ἀπὸ τὸν Νόμον, κλεισμένοι καὶ περιμανδρωμένοι, προοριζόμενοι διὰ τὴν πίστιν, ποὺ ἔμελλε ἐν καιρῷ νὰ ἀποκαλυφθῇ.

Ὥστε ὁ νόμος ἦταν παιδαγωγός μας, ποὺ μᾶς προετοίμαζε γιὰ τὸ Χριστό, γιὰ νὰ δικαιωθοῦμε (νὰ σωθοῦμε) ἀπὸ πίστι.

Ὥστε ὁ μωσαϊκὸς νόμος ἔγινε παιδαγωγός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς προπαρεσκεύαζεν εἰς τὸ νὰ ποθήσωμεν καὶ γνωρίσωμεν τὸν Χριστόν, διὰ νὰ λάβωμεν τὴν δικαίωσιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν πίστεως.

Ὥστε ὁ Νόμος ἔγινε παιδαγωγός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐξεπαίδευε καὶ μᾶς προπαρασκευάζε νὰ ποθήσωμεν καὶ γνωρίσωμεν τὸν Χριστόν, ὥστε νὰ πάρωμεν τὴν δικαίωσιν ἀπὸ τὴν πίστιν.

Ἀφοῦ δὲ ἦλθε ἡ Πίστι, δὲν εἴμεθα πλέον κάτω ἀπὸ παιδαγωγό.

Ὅταν δὲ ἦλθεν ἡ νέα κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἰσχύει ἡ πίστις, δὲν εἴμεθα πλέον κάτω ἀπὸ τὴν παιδαγωγίαν τοῦ νόμου.

Ἀπὸ τότε δὲ ποὺ ἦλθεν αὐτὴ ἡ πίστις, ποὺ ἦλθε δηλαδὴ ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς πίστεως εἰς αὐτὸν μᾶς δίδει τὴν δικαίωσιν, δὲν εἴμεθα πλέον κάτω ἀπὸ τὸν παιδαγωγόν, δηλαδὴ κάτω ἀπὸ τὸν Νόμον.

Ὅλοι δὲ (Ἰουδαῖοι μὲ τὸ νόμο καὶ ἐθνικοὶ χωρὶς τὸ νόμο) διὰ τῆς πίστεως στὸν Ἰησοῦ Χριστὸ εἶσθε παιδιὰ τοῦ Θεοῦ.

Διότι ὅλοι διὰ μέσου τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐγίνατε καὶ εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ ἐνήλικες, ὥριμοι καὶ χειραφετημένοι.

Διότι ὅλοι εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν,

Ἐπίσης, ὅσοι βαπτισθήκατε μὲ πίστι στὸ Χριστό, ἐνδυθήκατε τὸ Χριστό (καὶ ἑνωθήκατε μαζί του).

Εἶσθε δὲ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διότι ὅσοι ἐβαπτίσθητε εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ πιστεύοντες εἰς αὐτὸν ὡς σωτῆρα, ἐνεδύθητε τὸν Χριστὸν καὶ ἠνώθητε μετ’ αὐτοῦ.

ἐπειδὴ ὅσοι ἔχετε βαπτισθῆ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καὶ ὁμολογεῖτε ἔτσι αὐτὸν Σωτῆρα, ἐφορέσατε τὸν Χριστὸν καὶ ἐνωθήκατε μὲ αὐτόν.

(Δὲν ἰσχύουν πλέον οἱ διάφορες διακρίσεις) Δὲν ὑπάρχει Ἰουδαῖος καὶ Ἕλλην, δὲν ὑπάρχει δοῦλος καὶ ἐλεύθερος, δὲν ὑπάρχει ἄνδρας καὶ γυναῖκα, ἀλλ’ ὅλοι σεῖς εἶσθε ἕνας λόγῳ τῆς ἑνώσεώς σας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Δὲν ὑπάρχουν πλέον διαφοραὶ ἐθνικότητος καὶ κοινωνικῆς τάξεως καὶ φύλου. Δὲν ὑπάρχει πλέον διαφορὰ Ἰουδαίου καὶ Ἕλληνος, δὲν ὑπάρχει διάκρισις δούλου καὶ ἐλευθέρου· δὲν ὑπάρχει ἄρσεν καὶ θῆλυ. Διότι ὅλοι σεῖς ἐγίνατε εἷς νέος ἄνθρωπος διὰ τῆς ἑνώσεώς σας μὲ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Δι’ αὐτὸ καὶ εἰς τὴν νέαν κατάστασιν, εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Χριστοῦ, δὲν ὑπάρχουν διαφραὶ ἐθνικότητος, τάξεως καὶ φύλου. Δὲν ὑπάρχει Ἰουδαῖος οὔτε Ἕλλην, δὲν ὑπάρχει δοῦλος οὔτε ἐλεύθερος, δὲν ὑπάρχει ἄρσεν καὶ θύλυ, διότι ὅλοι σεῖς εἶσθε ἔνας νέος ἄνθρωπος καὶ νέος ὀργανισμός, διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀφοῦ δὲ σεῖς εἶσθε τοῦ Χριστοῦ (ποὺ εἶναι ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ), ἄρα εἶσθε (καὶ σεῖς) ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, καὶ συμφώνως πρὸς τὴν ὑπόσχεσι τοῦ Θεοῦ κληρονόμοι τῆς σωτηρίας.

Ἐὰν δὲ σεῖς, οἱ ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοί, ἀνήκετε εἰς τὸν Χριστόν, ἄρα διὰ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ὁ εὐλογημένος ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ, εἶσθε καὶ σεῖς ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ἐπαγγελίαν εἶσθε κληρονόμοι τῆς εὐλογίας.

Ἐὰν δὲ σεῖς οἱ ἐθνικοί, ποὺ ἐπιστεύσατε, ἀνήκετε εἰς τὸν Χριστόν, ἄρα εἶσθε πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ποὺ ὁ Θεὸς ἔδωσεν εἰς αὐτόν, κληρονόμοι τῶν εὐλογιῶν.

Λέγω ἐπίσης· Ὅσο χρόνο ὁ κληρονόμος εἶναι ἀνήλικος, σὲ τίποτε δὲν διαφέρει ἀπὸ τὸ δοῦλο, ἂν καὶ εἶναι κύριος ὅλης τῆς περιουσίας,

Καὶ διὰ νὰ σᾶς διασαφήσω τὴν ἀλήθειαν αὐτήν, χρησιμοποιῶ ἄλλο ἓν παράδειγμα. Λέγω δὲ τοῦτο: Ἐφ’ ὅσον χρόνον κάθε κληρονόμος εἶναι ἀνήλικος, δὲν διαφέρει εἰς τίποτε ἀπὸ δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς πατρικῆς περιουσίας, τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησε.

Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· ὅτι ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος εἶναι νήπιος καὶ ἀνήλικος, δὲν διαφέρει τίποτε ἀπὸ τὸν δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς κληρονομίας.

ἀλλ’ εἶναι κάτω ἀπὸ ἐπιτρόπους [Σημ.: Ἤ, κηδεμόνες] καὶ διαχειριστὰς μέχρι τὸ χρόνο ποὺ ὥρισε ὁ πατέρας.

Καὶ δὲν διαφέρει ἀπὸ δοῦλον, διότι εἶναι μὲν κύριος τῆς πατρικῆς κληρονομίας, ἀλλ’ εἶναι κάτω ἀπὸ ἐπιτρόπους, ποὺ τὸν κηδεμονεύουν, καὶ κάτω ἀπὸ οἰκονόμους ποὺ θὰ διαχειρίζωνται τὴν πατρικὴν περιουσίαν, μέχρι τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον ὥρισεν ὁ διαθέτης πατήρ.

Ἀλλ’ εὑρίσκεται πάντοτε κάτω ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπιτρόπων, ποὺ τὸν ἐκπροσωποῦν, καὶ κάτω ἀπὸ τοὺς οἰκονόμους, ποὺ διαχειρίζονται τὴν κληρονομίαν, μέχρι τῆς προσθεμίας, ποὺ ἔχει ὁρίσει μὲ τὴν διαθήκην του ὁ πατήρ.

Ἔτσι καὶ ἐμεῖς, ὅταν ἤμασταν ἀνήλικοι, ἤμασταν ὑπόδουλοι στὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου.

Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ὅταν ἤμεθα εἰς νηπιώδη πνευματικὴν κατάστασιν, ἤμεθα δουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὴν στοιχειώδη καὶ ἀνεπαρκῆ θρησκευτικὴν γνῶσιν, ποὺ ἔχει ὁ κόσμος τῶν ἀτελῶν καὶ παχυλῶν ἀνθρώπων.

Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσε ἡ νηπιακή μας ἡλικία, ἀπὸ πνευματικῆς ἀπόψεως, ἤμεθα ὑποδουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὰς στοιχειώδεις διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν ἄλλων θρησκειῶν, ποὺ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀγνοίας.

Ἀλλ’ ὅταν συμπληρώθηκε ὁ χρόνος (ποὺ ὥρισε ὁ Θεός) [Σημ.: Ἤ, ὅταν ἦλθε ὁ κατάλληλος καιρός], ὁ Θεὸς ἀπέστειλε τὸν Υἱό του, καὶ ἦλθε ἀπὸ γυναῖκα (σαρκώθηκε, ἔγινε ἄνθρωπος), καὶ ἦλθε κάτω ἀπὸ τὸ νόμο (ὑποτάχθηκε στὸ νόμο),

Ὅταν ὅμως συνεπληρώθη ὁ χρόνος, ποὺ εἶχεν ὁρίσει ἡ πανσοφία τοῦ Θεοῦ, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱόν του εἰς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἄνθρωπος ἀπὸ γυναῖκα, καὶ συνεμορφώθη πρὸς τὸν μωσαϊκὸν νόμον,

Ὅταν δὲ συνεπληρώθη ὁ χρόνος καὶ ἦλθεν ὁ κατάλληλος καιρός, ποὺ εἶχεν ὁρισθῇ μέσα εἰς τὸ θεῖον σχέδιον, ἔστειλεν ὁ Θεός, ἀπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τὴν γῆν, τὸν Υἱόν του, ὁ ὁποῖος ἔλαβε σάρκα ἀνθρωπίνην διὰ μέσου παρθένου γυναικὸς καὶ ὑπετάχθη θεληματικὰ εἰς τὸν μωσαϊκὸν Νόμον.

γιὰ νὰ ἐξαγοράσῃ τοὺς ὑποδούλους στὸ νόμο, γιὰ νὰ λάβωμε πάλι τὴν υἱοθεσία.

διὰ νὰ ἑξαγοράσῃ ἐκείνους, ποὺ ἦσαν ὑπὸ τὴν κατάραν τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, διὰ νὰ λάβωμεν τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ ὁ Θεὸς μᾶς εἶχεν ὑποσχεθῆ.

Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ ἐκείνους ποὺ εὑρίσκοντο κάτω ἀπὸ τὴν κατάραν τοῦ Νόμου, διὰ νὰ πάρωμεν ὅλοι τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ μᾶς εἶχεν ὑποσχεθὴ ὁ Θεός.

Καὶ διότι εἶσθε παιδιὰ (τοῦ Θεοῦ), ὁ Θεὸς ἀπέστειλε τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του στὶς καρδιές σας (καὶ τὶς κάνει νὰ αἰσθάνωνται τὸ Θεὸ ὡς πατέρα) καὶ προκαλεῖ τὴν κραυγή, Ἀββᾶ! [Σημ.: Τὸ «Ἀββᾶ» εἶναι ἀραμαϊκὸ καὶ ἐξηγεῖται «Πατέρα»] Πατέρα!

Ναί· δὲν εἶσθε πλέον δοῦλοι, ἀλλὰ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ. Διότι δὲ εἶσθε υἱοὶ τοῦ ἐπουρανίου Πατρός, διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, τὸ ὁποῖον δίδει τὴν πληροφορίαν καὶ τὴν παρρησίαν νὰ ἀπευθύνεσθε εἰς τὸν Θεὸν μὲ τὴν κραυγὴν καὶ ἐπίκλησιν: Ἀββᾶ, δηλαδὴ πάτερ.

Ἀκριβῶς δὲ διότι τώρα εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦτο ἔστειλεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, ὥστε νὰ σᾶς δίδῃ τὸ προνόμιον καὶ τὴν χάριν, νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν Θεὸν κράζοντες· Ἀββᾶ, δηλαδὴ Πατέρα μας.

Ὥστε δὲν εἶσαι πλὲον δοῦλος, ἀλλὰ παιδί (τοῦ Θεοῦ). Ἀφοῦ δὲ εἶσαι παιδί, εἶσαι καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Χριστοῦ.

Ὥστε σύμφωνα μὲ τὰ λεχθέντα σύ, ποὺ ἐπίστευσες εἰς τὸν Χριστόν, δὲν εἶσαι πλέον δοῦλος, ἀλλ’ εἶσαι κατὰ χάριν υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱός, εἶσαι συγχρόνως καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ. Γίνεσαι δὲ κληρονόμος διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ.

Ὥστε σύμφωνα μὲ αὐτὰ σύ, ὁ Χριστιανός, δὲν εἶσαι πλέον δοῦλος τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, ἀλλ’ υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱὸς τοῦ Θεοῦ, εἶσαι κατὰ συνέπειαν καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ μέσου τοῦ ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλὰ κατὰ τὸ παρελθὸν βεβαίως, ἐπειδὴ δὲν γνωρίζατε τὸ Θεό, ἤσασθε δοῦλοι στοὺς μὴ ἐκ φύσεως θεούς.

Ἀλλὰ τότε μέν, ὅταν ἦσθε εἰς τὸ σκότος τῆς εἰδωλολατρείας, ἐπειδὴ δὲν ἐγνωρίζατε Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, ποὺ δὲν εἶναι πραγματικοὶ θέοι.

Ἀλλὰ τότε μέν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀγνοίας καὶ εἰδωλολατρίας σας, ποὺ δὲν εἴχατε γνωρίσει τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι θεοί.

Τώρα ὅμως, ἀφοῦ γνωρίσατε τὸ Θεό, μᾶλλον δὲ σᾶς γνώρισε ὁ Θεός (σᾶς ἔκανε δικούς του), πῶς γυρίζετε πάλι στὰ ἀνίσχυρα καὶ πτωχὰ στοιχεῖα (τῆς Ἰουδαϊκῆς διδασκαλίας), καὶ θέλετε πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχὴ νὰ δουλεύετε σ’ αὐτά;

Τώρα ὅμως, ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἢ διὰ νὰ εἴπω καλύτερα, τώρα ποὺ ἐγνωρίσθητε ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ὡς τέκνα του, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν εἰς τὴν στοιχειώδη καὶ ἀτελῆ θρησκευτικὴν διδασκαλίαν, τὴν πτωχὴν καὶ ἀδύνατον καὶ ἀνίκανον νὰ σᾶς σώσῃ, εἰς τὴν ὁποίαν πάλιν καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅπως προτήτερα, θέλετε καὶ τώρα νὰ δουλεύετε;

Τώρα ὅμως ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἡ μᾶλλον ἔχετε γνωρισθῇ καὶ ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὸν Θεὸν ὡς παιδιά του, πῶς ξαναγυρίζετε πάλιν εἰς τὰ ἀτελῆ καὶ ἀδύνατα καὶ φτωχὰ στοιχεῖα τῆς εἰδωλολατρικῆς θρησκείας καὶ τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου, εἰς τὰ ὁποῖα θέλετε, ὅπως καὶ πρίν, νὰ ὑποδουλωθῆτε πάλιν;

Προσέχετε καὶ ἀποδίδετε σωτηριώδη σημασία σὲ ἡμέρες καὶ μῆνες καὶ ἐποχὲς καὶ ἔτη!

Ἔτσι ἐκαταντήσατε νὰ φυλάττετε τὰς ἡμέρας ἐκείνας τῆς ἑβδομάδος, τὰς ὁποίας καὶ οἱ Ἑβραῖοι, καὶ τὰς ἑορτὰς ἑκάστου μηνὸς καὶ τὰς ἑορτασίμους ἐποχὰς καὶ τὰς ἑορτὰς τῶν ἐτῶν.

Ἔξετάζετε τώρα καὶ φυλάσσετε, ὅπως οἱ Ἕβραῖοι, ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος καὶ μῆνας καὶ ἐποχὰς τοῦ ἔτους καὶ ἑορτὰς τῶν ἐτῶν;

Φοβοῦμαι μήπως ματαίως κοπίασα γιὰ σᾶς (μήπως δὲν καταλάβατε ἀπὸ ποῦ ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία).

Σᾶς φοβοῦμαι, μήπως ματαίως ἐκοπίασα διὰ σᾶς.

Φοβοῦμαι, μήπως ματαίως καὶ ἀνωφελῶς ἔχω κοπιάσει διὰ σᾶς.

Σᾶς παρακαλῶ, ἀδελφοί, γίνετε ὅπως ἐγώ, διότι καὶ ἐγὼ ἤμουν ὅπως ἐσεῖς (ζηλωτὴς τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἄλλαξα). Σὲ τίποτε δὲν μὲ βλάψατε (ὥστε νὰ θέλω τὸ κακό σας).

Λάβετε παράδειγμα ἐμὲ καὶ γίνεσθε ὅμοιοι μὲ ἑμέ, διότι καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ἤμην ζηλωτὴς τοῦ νόμου, καθὼς θέλετε νὰ γίνετε καὶ σεῖς τώρα, ἀδελφοί. Σᾶς παρακαλῶ, ὅπως ἐγὼ ἀπεκήρυξα τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ προσεκολλήθην εἰς τὸν Χριστόν, ἔτσι νὰ γίνετε καὶ σεῖς. Δὲν μὲ ἠδικήσατε εἰς τίποτε, ὥστε νὰ θέλω τὸ κακόν σας καὶ νὰ σᾶς ὁμιλῶ ἐκ πάθους. Τοὐναντίον ἔχω λόγους νὰ σᾶς ἀγαπῶ πολύ.

Θελῆστε, ἀδελφοί, νὰ γίνετε ὅπως τώρα εἶμαι ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἤμουν ὅπως σεῖς τώρα, (καὶ ἐπρόσεχα μὲ πολὺν ζῆλον τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, τὰς ἑβραϊκὰς ἑορτὰς καὶ τὰ ἄλλα ἰουδαϊκὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα ὅμως τώρα ἔχω ἀποκηρύξει καὶ ἀκολουθῶ τὸν Χριστόν). Σᾶς παρακαλῶ διὰ τοῦτο, ἀδελφοί· δὲν μὲ ἔχετε ἀδικήσει εἰς τίποτε, (ὥστε ἐγὼ νὰ θέλω νὰ σᾶς βλάψω. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐγὼ σᾶς ἀγαπῶ καὶ ποθῶ πάντοτε τὸ καλόν σας).

Γνωρίζετε δέ, ὅτι ἐξ αἰτίας σωματικῆς ἀσθενείας μου (ἔμεινα κοντά σας καὶ) σᾶς κήρυξα τὴν πρώτη φορά.

Διότι ἠξεύρετε, ὅτι λόγῳ ἀσθενείας τοῦ σώματός μου ἠναγκάσθην νὰ μείνω μεταξύ σας καὶ ἐκήρυξα εἰς σᾶς τὸ εὐαγγέλιον, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἦλθον πρὸς σᾶς.

Ξεύρετε ἄλλωστε, ὅτι ἕνεκα σωματικῆς ἀσθενείας ἔμεινα μεταξύ σας, καθὼς ἐπερνοῦσα ἀπὸ τὴν χώρα σας, καὶ ἐκύρυξα εἰς σᾶς πρώτην φορὰν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

Καὶ δὲν αἰσθανθήκατε περιφρόνησι καὶ ἀηδία λόγῳ τῆς σωματικῆς μου δοκιμασίας, ἀλλὰ μὲ δεχθήκατε σὰν ἄγγελο τοῦ Θεοῦ, σὰν τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Καὶ σεῖς τότε τὸν πειρασμόν μου, τὸν ὁποῖον εἶχον εἰς τὸ σῶμά μου, δὲν ἐξουθενήσατε, οὔτε μὲ ἀηδιάσατε δι’ αὐτόν, ἀλλὰ μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, ὅπως θὰ ἐδέχεσθε τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Καὶ τὴν θλῖψιν μου αὐτὴν τὴν σωματικὴν δὲν τὴν περιφρονήσατε, οὔτε καὶ μὲ ἀηδιάσατε, ἀλλὰ τοὐναντίον μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, σὰν αὐτὸν τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

Ποιόν μακαρίζατε τότε; (Ἐμένα δὲν μακαρίζατε;). Βεβαιώνω δὲ γιὰ σᾶς, ὅτι, ἂν ἦταν δυνατό, θὰ βγάζατε καὶ θὰ μοῦ δίνατε τὰ μάτια σας.

Πόσον λοιπὸν μεγάλος ἦτο ὁ μακαρισμός, τὸν ὁποῖον σᾶς ἐμακάριζαν διὰ τὴν διάθεσιν καὶ προθυμίαν, ποὺ ἐδείξατε τότε εἰς ἑμέ; Δικαίως δὲ σᾶς ἐπαινοῦσαν καὶ σᾶς ἐμακάριζαν. Διότι δίδω μαρτυρίαν διὰ σᾶς, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ μάτια σας ἀκόμη θὰ ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ ἠγαπᾶτε.

Τί ἔγινε, λοιπόν, ὁ μακαρισμός σας ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων, ποὺ μὲ ἐδεχθήκατε μὲ τέτοιαν διάθεσιν καὶ προθυμίαν; Διότι, τὸ καταθέτω πρὸς τιμήν σας, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μάτια σας θὰ τὰ ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ εἴχατε ἐκτιμήσει καὶ ἀγαπήσει.

Τώρα ἔγινα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθεια;

Ὥστε τώρα ἔγινα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν;

Ὥστε ἔχω γίνει τώρα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν;

Δείχνουν ζῆλο γιὰ σᾶς (οἱ Ἰουδαΐζοντες διδάσκαλοι) ὄχι γιὰ καλὸ σκοπό. Ἀλλὰ θέλουν νὰ σᾶς μεταστρέψουν, γιὰ νὰ δείχνετε ζῆλο γι’ αὐτούς.

Οἱ ψευδοδιδάσκαλοι δεικνύουν ζῆλον καὶ ἐνδιαφέρον πρὸς σᾶς ὄχι πρὸς καλὸν σκοπόν, ἀλλὰ θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὸ ἀληθὲς εὐαγγέλιον, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ἀφοσίωσιν εἰς αὐτούς.

Διατί πείθεσθε εἰς τοὺς ψευδοδιδασκάλους; Αὐτοὶ δεικνύουν ζῆλον γιὰ σᾶς, ὄχι βέβαια διὰ τὸ καλόν σας, ἀλλὰ διότι θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ὑπακοὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ νὰ γίνετε ἔτσι ὄργανα ἐξυπηρετήσεως των.

Εἶναι δὲ καλὸ νὰ εἶσθε ζηλευτοὶ ἐξ αἰτίας καλοῦ (ἀσκήσεως δηλαδὴ τῆς ἀρετῆς), καὶ νὰ εἶσθε ἔτσι πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν βρίσκωμαι κοντά σας.

Εἶσθε δηλαδὴ ζηλευτοὶ καὶ ποθητοί. Καλὸν δὲ εἶναι νὰ γίνεσθε ζηλευτοὶ πράττοντες τὸ καλὸν καὶ προοδεύοντες εἰς τὴν ἀρετὴν πάντοτε καὶ ὄχι μόνον ὅταν εἶμαι παρών. Σᾶς γράφω ἔτσι, διότι τώρα, ποῦ εἶμαι ἀπών, ἐξεφύγατε ἀπὸ τὸν δρόμον, ποὺ σᾶς κάνει ἀληθινὰ ζηλευτούς.

Καλὸν εἶναι τὸ νὰ εἶσθε πάντοτε ζηλευτοὶ καὶ ἀξιομίμητοι, εἰς τὸ καλὸν ὅμως καὶ τὸ σύμφωνον πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν ἐγὼ εὑρίσκωμαι μαζῆ σας.

Παιδάκια μου! Γιὰ σᾶς πάλι δοκιμάζω πόνους τοκετοῦ, μέχρις ὅτου διαμορφωθῇ μέσα σας ὁ Χριστός.

Παιδάκια μου, ποὺ σᾶς ἀνεγέννησα πνευματικῶς καὶ ποὺ ξαναδοκιμάζω τώρα πόνους καὶ ὠδῖνας διὰ τὴν ἀναγέννησίν σας, ἕως ὅτου ὁ χαρακτὴρ τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας.

Παιδάκια μου, ἀγαπημένα μου πνευματικὰ παιδιά, διὰ τοὺς ὁποίους πάλιν ξαναδοκιμάζω πόνους καὶ ὠδῖνας, μέχρις ὅτου ἡ προσωπικότης τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας.

Ἢθελα δὲ τώρα νὰ εἶμαι παρὼν σὲ σᾶς καὶ ν’ ἀλλάξω τὸν τόνο τῆς φωνῆς μου, διότι μ’ ἔχετε φέρει σὲ δύσκολη θέσι.

Ναί· πονῶ καὶ τώρα διὰ σᾶς. Ἤθελα δὲ νὰ παρευρίσκωμαι μεταξύ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς θρῆνον, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν διὰ σᾶς καὶ δὲν ἠξεύρω, πῶς νὰ σᾶς ὁμιλήσω.

Ἤθελα δὲ νὰ εἶμαι πάλιν παρὼν μεταξύ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν πατρικὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς θρῆνον καὶ δάκρυα, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν καὶ δὲν γνωρίζω πῶς νὰ φερθῶ ἀπέναντί σας.

Λέγετέ μου σεῖς, ποὺ θέλετε νά εἶσθε ὑπόδουλοι στὸ νόμο, δὲν ἀκούετε τί λέγει ὁ νόμος;

Καὶ ἂν τὰ δάκρυά μου δὲν σᾶς πείθουν, προσέξατε εἰς τὰ λογικά μου ἐπιχειρήματα. Εἴπατέ μου σεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἶσθε ὑπὸ τὸν νόμον, δὲν ἀκούετε τί λέγει ὁ νόμος;

Πέστε μου, σεῖς οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἶσθε κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Νόμου, δὲν ἀκούετε τί λέγει αὐτὸς ὁ Νόμος;

Διότι εἶναι γραμμένο (στὸ νόμο), ὅτι ὁ Ἀβραὰμ εἶχε δύο υἱούς, ἕνα ἀπὸ τὴ δούλη (τὴν Ἄγαρ) καὶ ἕνα ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη γυναῖκα του (τὴ Σάρρα).

Σᾶς κάνω τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὸν νόμον, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο υἱούς, ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν δούλην Ἄγαρ καὶ ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν Σάρραν.

Διότι ἐκεῖ ἔχει γραφῆ, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο παιδιά, ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν δούλην του, τὴν Ἄγαρ, καὶ ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἀπὸ τὴν Σάρραν.

Ἀλλ’ ὁ μὲν υἱὸς ἀπὸ τὴ δούλη γεννήθηκε συμφώνως μὲ τοὺς φυσικοὺς νόμους, ἐνῷ ὁ υἱὸς ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη γεννήθηκε κατόπιν τῆς ὑποσχέσεως τοῦ Θεοῦ.

Ἀλλ’ ὁ μὲν υἱός, ποὺ ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν δούλην, ἐγεννήθη φυσικῶς κατὰ τὸν νόμον τῆς σαρκός, ὁ δὲ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἐγεννήθη δυνάμει ὑποσχέσεως, ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.

Ἀλλ’ ὁ μὲν πρῶτος υἱός, ὁ ἀπὸ τὴν δούλην, ἔχει γεννηθῇ, ὅπως συνήθως, κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, χωρὶς καμμίαν εἰδικὴν εὔνοιαν καὶ ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ ἄλλος, ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, τὴν Σάρραν, ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.

Αὐτὰ δὲ ἔχουν ἀλληγορικὴ σημασία. Δι’ αὐτῶν δηλαδὴ σημαίνονται οἱ δύο διαθῆκες. Ἡ μία εἶναι ἐκείνη, ποὺ δόθηκε ἀπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ καὶ γεννᾶ τέκνα γιὰ δουλεία. Αὐτὴ σημαίνεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Αὐτὰ ὅμως ἔχουν ἀλληγορικὴν ἔννοιαν. Δηλαδὴ εἶναι μὲν γεγονότα ἱστορικά, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπροτύπωναν καὶ ἐπροεικόνιζαν γεγονότα καὶ ἀληθείας τῆς Καινῆς Διαθήκης. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες, ἡ Ἄγαρ καὶ ἡ Σάρρα, εἶναι τύποι τῶν δύο διαθηκῶν· ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἐκείνη, ποῦ ἐδόθη ἀπὸ τὸ ὄρος Σινά, ἡ ὁποία γεννᾷ τέκνα, διὰ νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν δουλείαν, καὶ ἡ ὁποία προτυπώνεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Αὐτὰ εἶναι ἀλληγορίαι, ποὺ προδιατυπώνουν ἄλλα γεγονότα. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες εἰκονίζουν τὰς δύο διαθήκας. Ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἡ τοῦ ὄρους Σινᾶ, ἡ ὁποία γεννᾷ τὰ παιδιά της εἰς τὴν δουλείαν τοῦ Νόμου καὶ ἡ ὁποία εἰκονίζεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.

Τὸ Ἄγαρ ἐπίσης εἶναι τὸ ὄρος Σινᾶ στὴν Ἀραβία καὶ ἀντιστοιχεῖ στὴν τωρινὴ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔτσι εἶναι ὑπόδουλο μαζὶ μὲ τὰ τέκνα της.

Προτυπώνεται δὲ ἡ διαθήκη ἐκείνη ἀπὸ τὴν Ἄγαρ, διότι τὸ Σινά, ποὺ καλεῖται καὶ Ἄγαρ, εἶναι ὄρος εἰς τὴν Ἀραβίαν, ὅπου κατοικοῦν οἱ ἀπόγονοι τῆς Ἄγαρ. Ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ὁ νόμος τοῦ Σινᾶ. Ἡ δὲ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ εἶναι δούλη μετὰ τῶν κατοίκων της, ὅπως δούλη ἦτο καὶ ἡ Ἄγαρ.

Διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὸ ὄρος Σινὰ λέγεται καὶ Ἄγαρ. Ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀραβίαν, ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ. Αὐτἦ δὲ ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ μαζῆ μὲ τὰ τέκνα της εἶναι δούλη, ὅπως δούλη ὑπῆρξε καὶ ἡ Ἄγαρ.

Ἀλλ’ ἡ ἄνω Ἱερουσαλὴμ (ἡ Ἐκκλησία) εἶναι ἐλεύθερη. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ μητέρα ὅλων μας.

Ἡ δὲ ἄνω ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ, ἡ θριαμβεύουσα ἐν οὐρανοῖς καὶ ἡ ἐπὶ γῆς στρατευομένη, ἀλλ’ εἰς τοὺς οὐρανοὺς καταλήγουσα Ἐκκλησία εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ εἶναι μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν.

Ἡ δὲ ἐπουράνιος Ἱερουσαλὴμ εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν.

Λέγει σχετικῶς ἡ Γραφή· Γέμισε ἀπὸ εὐφροσύνη, ὦ στεῖρα, ποὺ δὲν γεννᾶς! Ξέσπασε ἀπὸ χαρὰ καὶ φώναξε δυνατὰ ἐσὺ, ποὺ δὲν ἔχεις πόνους τοκετοῦ! Διότι εἶναι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἔρημης μᾶλλον, παρὰ ἐκείνης ποὺ ἔχει τὸν ἄνδρα (Πρὸ Χριστοῦ ὑπῆρχε ἰδεατῶς ἡ Ἐκκλησία, ἀλλὰ δὲν εἶχε ἄνδρα, τὸ Θεό, καὶ ἦταν ἄτεκνη, ἐνῷ ἡ Συναγωγὴ εἶχε ἄνδρα, τὸ Θεό, καθὼς καὶ τέκνα. Ἀλλὰ μετὰ Χριστόν ἡ Ἐκκλησία ἀπέκτησε τέκνα πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ τέκνα τῆς Συναγωγῆς).

Εἶναι δὲ μητέρα ὅλων μας, διότι ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν Ἡσαΐαν· Εὐφράνθητι σύ, ὦ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία προτοῦ ἔλθῃ ὁ Χριστὸς καὶ προτοῦ νὰ δοθῇ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἦσο στεῖρα καὶ δὲν ἐγέννας τέκνα. Βγάλε φωνὴν καὶ βόησον μὲ πολλὴν χαράν, σὺ, ποὺ δὲν ἐκοιλοπόνεις· διότι τὰ τέκνα σου, ποὺ ἦσο ἔρημος ἀπὸ ἄνδρα καὶ παιδιά, εἶναι περισσότερα παρὰ τὰ τέκνα τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ἐσχετίζετο μὲ αὐτὸν καὶ παρουσιάζετο ἔτσι ὅτι ἔχει ἄνδρα.

Ἔχει ἄλλωστε γραφῆ προφητικῶς εἰς τὴν Π. Διαθήκην· «Γέμισε μὲ χαρὰν καὶ εὐφροσύνην σὺ ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία πρὶν ἔλθῃ ὁ Χριστὸς ἤσουν στεῖρα καὶ δὲν ἐγεννοῦσες τέκνα. Κραύγασε μὲ ἀγαλλίασιν καὶ βόησε χαρμόσυνα σύ, ἡ ὁποῖα ἕως τώρα δὲν εἶχες γεννήσει τέκνα καὶ δὲν εἶχες γνωρίσει τὰς ὠδῖνας τοῦ τοκετοῦ. Διότι τὰ παιδιά σου, ποὺ ἤσουν ἔρημη ἀπὸ ἄνδρα, θὰ εἶναι πολλά, περισσότερα ἀπὸ ὅσα εἶχεν ἀποκτήσει, ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποῖα, ἐπειδὴ ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐφαίνετο σὰν νὰ ἔχῃ ἄνδρα».

Ἐμεῖς δέ, ἀδελφοί, ὅπως ὁ Ἰσαάκ, εἴμεθα τέκνα κατόπιν ὑποσχέσεως.

Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ὅσοι ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστόν, εἴμεθα τέκνα ἐπαγγελίας, ὅπως καὶ ὁ Ἰσαὰκ ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσίν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ.

Ἡμεῖς δὲ οἱ Χριστιανοί, ἀδελφοί, εἴμεθα τέκνα, ποὺ ἐγεννήθημεν σύμφωνα μὲ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅπως εἶχε γεννηθῇ τότε καὶ ὁ Ἰσαάκ.

Ἀλλ’ ὅπως τότε ἐκεῖνος (ὁ Ἰσμαήλ), ποὺ γεννήθηκε κατὰ τοὺς φυσικοὺς νόμους, ἐπιβουλευόταν ἐκεῖνον (τὸν Ἰσαάκ), ποὺ γεννήθηκε θαυματουργικῶς, ἔτσι καὶ τώρα (οἱ σαρκικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ ἐπιβουλεύονται τοὺς πνευματικοὺς ἀπογόνους του, τοὺς χριστιανούς).

Ἀλλὰ καθὼς τότε ὁ Ἰσμαήλ, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς φυσικοὺς τῆς σαρκὸς νόμους, ἐπεβουλεύετο τὸν Ἰσαάκ, ποὺ ἐγεννήθη ὑπερφυσικῶς ἐξ ἐπαγγελίας, ἔτσι καὶ τώρα. Οἱ διὰ τοῦ Χριστοῦ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καταδιώκονται ἀπὸ τοὺς σαρκικοὺς ἀπογόνους του.

Ἀλλ’ ὅπως τότε ὁ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, ἐφθονοῦσε καὶ κατεδίωκε τὸν Ἰσαάκ, ποὺ εἶχε γεννηθῇ μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Πνεύματος καὶ μὲ τρόπον ὑπερφυσικόν, ἔτσι καὶ τώρα οἱ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, οἱ Χριστιανοί, διώκονται ἀπὸ τοὺς κατὰ σάρκα ἀπογόνους, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους.

Ἀλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή; Διῶξε τὴ δούλη καὶ τὸν υἱό της, διότι ὁ υἱὸς τῆς δούλης δὲν θὰ γίνῃ κληρονόμος ὅπως ὁ υἱὸς τῆς ἐλεύθερης.

Τί λέγει ὅμως ἡ Γραφή; Εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· ἐκδίωξε τὴν δούλην Ἄγαρ καὶ τὸν υἱὸν τῆς Ἰσμαήλ· διότι δὲν θὰ ἀποκτήσῃ κληρονομικὰ δικαιώματα καὶ ὁ υἱὸς τῆς δούλης, ὅπως ὁ υἱὸς τῆς ἐλευθέρας.

Ἀλλὰ τί λέγει ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ Γραφή; «Διῶξε τὴν δούλην, τὴν Ἄγαρ, καὶ τὸ παιδί της, τὸν Ἰσμαήλ, εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· διότι δὲν θὰ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς δούλης μαζῆ μὲ τὸν υἱὸν τῆς ἐλευθέρας».

Λοιπόν, ἀδελφοί, δὲν εἴμεθα τέκνα δούλης (τῆς κάτω Ἱερουσαλήμ), ἀλλὰ τῆς ἐλεύθερης (τῆς ἄνω Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας).

Τὸ συμπέρασμα δέ, ποὺ βγαίνει ἀπὸ ὅσα εἴπομεν, ἀδελφοί, εἶναι, ὅτι δὲν εἴμεθα τέκνα δούλης, ἤτοι τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ τέκνα τῆς ἐλευθέρας, ἤτοι τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ εἶναι Ἱερουσαλὴμ ἐπουράνιος.

Κατὰ συνέπειαν, ἀδελφοί, δὲν εἴμεθα παιδιά τῆς δούλης, τῆς ἐπιγείου δηλαδὴ Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ Νόμου, ἀλλ’ εἴμεθα τέκνα τῆς ἐλευθέρας, δηλαδὴ τῆς ἐπουρανίου Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.

Στὴν ἐλευθερία δέ, μὲ τὴν ὁποία ὁ Χριστὸς μᾶς ἐλευθέρωσε, μένετε σταθεροὶ καὶ μὴ μπαίνετε πάλι σὲ ζυγὸ δουλείας (μὴ ὑποτάσσεσθε στὸν Ἰουδαϊσμό).

Μείνατε λοιπὸν στερεοὶ εἰς τὴν ἐκ τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ νόμου ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἠλευθέρωσεν ὁ Χριστός, καὶ μὴ ὑποκύπτετε πάλιν εἰς ζυγὸν δουλείας.

Σταθῆτε, λοιπόν, καὶ μένετε στερεοὶ καὶ ἀκλόνητοι εἰς τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ὁ Χριστὸς μᾶς ἠλευθέρωσε καὶ μὴ βάζετε πάλιν τὸν ἑαυτόν σας κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν τῆς δουλείας τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου.

Νὰ ἐγὼ ὁ Παῦλος σᾶς λέγω, ὅτι, ἂν περιτέμνεσθε, ὁ Χριστὸς δὲν θὰ σᾶς ὠφελήσῃ σὲ τίποτε.

Ἰδού ἐγῶ ὁ Παῦλος, ὁ κατ’ εὐθεῖαν ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ ἐκλεγεὶς Ἀπόστολος, σᾶς λέγω ὅτι, ἐὰν περιτέμνεσθε, ὁ Χριστὸς τίποτε δὲν θὰ σᾶς ὠφελήσῃ.

Ἰδοὺ ἐγὼ ὁ Παῦλος σᾶς τὸ λέγω καὶ σᾶς τὸ διαβεβαιώνω, ὅτι ἐὰν περιτέμνεσθε, ὅπως σᾶς συνιστοῦν οἱ ψευδοδιδάσκαλοι, ὁ Χριστὸς τίποτε δὲν θὰ σᾶς ὠφελήσῃ.

Ἐπίσης δὲ τονίζω σὲ κάθε ἄνθρωπο, ποὺ περιτέμνεται, ὅτι ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ ὅλο τὸ νόμο.

Παρέχω δὲ καὶ πάλιν τὴν βεβαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἰς κάθε ἄνθρωπον, ποὺ περιτέμνεται, ὅτι ὀφείλει καὶ ἔχει χρέος νὰ τηρήσῃ ὅλον τὸν νόμον, ἐφοῦ μὲ τὴν περιτομὴν ποὺ λαμβάνει, προτιμᾷ τὴν διὰ τοῦ νόμου δικαίωσιν ἀπὸ τὴν δικαίωσιν ποὺ δίδει ὁ Χριστός.

Καταθέτω καὶ πάλιν ἐπίσημον μαρτυρίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἰς κάθε ἄνθρωπον ποὺ περιτέμνεται, ὅτι ὑποχρεοῦται νὰ τηρήσῃ ὅλον τὸν Νόμον, (ἐφ’ ὅσον ἀπὸ αὐτὸν περιμένει τὴν δικαίωσιν καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν Χριστόν).

Παύσατε νὰ εἶσθε τοῦ Χριστοῦ ὅσοι προσπαθεῖτε νὰ δικαιωθῆτε (νὰ σωθῆτε) διὰ τοῦ νόμου, γίνατε ἔκπτωτοι ἀπὸ τὴ χάρι.

Ἀπεξενώθητε ἀπὸ τὸν Χριστόν σεῖς, οἱ ὁποῖοι προσπαθεῖτε νὰ δικαιωθῆτε διὰ μέσου του νόμου. Ἐγίνατε ἔκπτωτοι ἀπὸ τὴν χάριν, καὶ δὲν ὁμοιάζετε πλέον πρὸς ἡμᾶς.

Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπιμένετε καὶ προσπαθῆτε νὰ εὕρετε τὴν δικαίωσιν διὰ τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου, δὲν ἔχετε πλέον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν Χριστόν, ἐγίνατε ἔκπτωτοι ἀπὸ τὴν χάριν τοῦ Χριστοῦ. Δὲν εἶσθε ὅπως ἡμεῖς.

Ἀλλ’ ἐμεῖς διὰ τοῦ Πνεύματος μὲ τὴν προϋπόθεσι τῆς πίστεως ἀναμένουμε τὸ ἐλπιζόμενο ἀγαθὸ τῆς δικαιώσεως (τῆς σωτηρίας).

Διότι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι διὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἔχομεν μέσα μας, περιμένομεν χωρὶς δισταγμὸν τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἡ ἐκ πίστεως δικαίωσις μᾶς ὑπόσχεται καὶ ἐλπίζομεν νὰ τὰ λάβωμεν δυνάμει τῆς πίστεως ταύτης καὶ μόνον.

Διότι ἡμεῖς διὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἔχομεν λάβει, πληροφορούμεθα καὶ περιμένομεν μὲ βεβαιότητα τὴν ἐλπίδα τῆς δικαιώσεως ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου.

Στὴ Θρησκεία βεβαίως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει κάποια ἰσχὺ οὔτε ἡ ἀκροβυστία (ἡ ἀπεριτμησία), ἀλλ’ ἡ πίστι, ποὺ ἐκδηλώνεται μὲ ἔργα ἀγάπης.

Διότι δι’ ἐκείνους, ποὺ διὰ τῆς πίστεως ἐνώθησαν μὲ τὸνἸησοῦν Χριστόν, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν πρὸς δικαίωσιν, οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ’ ἰσχύει μόνον πίστις, ἡ ὁποῖα ἀποδεικνύεται ζωντανὴ καὶ ἐνεργὸς μὲ τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης.

Διότι εἰς τὴν νέαν ζωὴν καὶ πολιτείαν τὴν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν διὰ τὴν δικαίωσιν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλὰ ἰσχύει μόνον ἡ πίστις, ἡ ὁποία ἐκδηλώνεται μὲ τὰ ἔργα τῆς ζωντανῆς καὶ ἀληθινῆς ἀγάπης.

Τρέχατε καλά. Ποιός παρενέβαλε στὸ δρόμο σας ἐμπόδιο, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε στὴν ἀλήθεια;

Ἐτρέχατε καλῶς σὰν ἀγωνισταὶ ἀκούραστοι εἰς τὸν δρόμον τῆς Ἀληθείας. Ποῖος σᾶς ἐσταμάτησε, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε τώρα εἰς τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, καὶ νὰ μὴ θεωρῆτε ἀρκετὴν διὰ τὴν σωτηρίαν σας τὴν ὑπακοήν εἰς τὸν Χριστόν;

Ἐτρέχατε εἰς τὸν δρόμον τοῦ καταρτισμοῦ σας καλά. Ποιὸς τώρα ἔβαλε προσκόμματα εἰς τὸν δρόμον σας καὶ σᾶς ἀνέκοψε τὴν ὁρμήν, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε καὶ νὰ μὴ ἐπαναπαύεσθε εἰς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου;

Ἡ ἀπείθεια δὲν προέρχεται ἀπ’ αὐτόν (ἀπὸ τὸν Κύριο), ὁ ὁποῖος σᾶς καλεῖ.

Ἡ ἰσχυρογνωμοσύνη, ποὺ δεικνύετε, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε εἰς τὴν ἀλήθειαν, δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν Κύριον, ποὺ σᾶς καλεῖ εἰς τὴν αἰώνιον δόξαν.

Τὸ πεῖσμα καὶ ἡ ἰσχυρογνωμοσύνη σας αὐτὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος ὅπως προηγουμένως, ἔτσι καὶ τώρα σᾶς καλεῖ εἰς τὴν δικαίωσιν καὶ τὴν σωτηρίαν.

Λίγο προζύμι ἐπιδρᾷ καὶ κάνει ἔνζυμο ὅλο τὸ ζυμάρι (Ἔτσι καὶ λίγες ἐσφαλμένες ἀντιλήψεις μποροῦν νὰ ἔχουν τεράστια κακὴ ἐπίδρασι).

Ἢ μήπως θεωρεῖτε ὡς ἀσήμαντον τὸ νὰ ἐπιστρέφετε πάλιν εἰς τὸν νόμον μὲ τὴν περιτομὴν ποὺ λαμβάνετε; Ὀλίγον προζύμιον κάνει ἔνζυμον ὅλην τὴν μάζαν τῆς ζύμης. Ἔτσι καὶ ὀλίγα ψευδῆ φρονήματα ἠμποροῦν νὰ ἀποπλανήσουν ἐντελῶς ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν.

Μὴ νομίσετε δὲ ὅτι εἶναι ἀσήμαντον γεγονὸς νὰ τηρῆτε καὶ μερικὰς ἔστω διατάξεις τοῦ Νόμου. Διότι μικρὸ προζύμι μεταβάλλει καὶ ζυμώνει ὅλο τὸ ζυμάρι.

Ἐγὼ ἔχω πεποίθησι γιὰ σᾶς στηριζόμενος στὸν Κύριο, ὅτι δὲν θὰ δεχθῆτε ἄλλο φρόνημα (ἀλλὰ θὰ μεὶνετε πιστοὶ σ’ ὅ,τι σᾶς δίδαξα). Ἐκεῖνος δέ, ποὺ σᾶς ταράσσει, θὰ βαστάσῃ τὸ κρίμα (θὰ ὑποστῇ τὴν τιμωρία), ὅποιος καὶ ἂν εἶναι.

Ἀλλ’ ὄχι· σεῖς δὲν θὰ ἀποπλανηθῆτε. Ἐγὼ ἔχω διὰ σᾶς πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐμπνέει ἡ σχέσις καὶ κοινωνία μου μὲ τὸν Κύριον, ὅτι δὲν θὰ δεχθῆτε ἄλλο φρόνημα παρὰ τὸ φρόνημα τῆς ἀληθείας ποὺ ἐδιδάχθητε. Ἐκεῖνος ὅμως, ὁ ὁποῖος σᾶς ταράσσει μὲ τὰς ψευδοδιδασκαλίας του, θὰ βαστάσῃ ὡς φορτίον βαρὺ τὴν δικαίαν κατάκρισιν τοῦ Θεοῦ, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι. Εἶναι δὲ τόσον ἀνειλικρινεῖς καὶ συκοφάνται αὐτοὶ ποὺ σᾶς ταράττουν, ὥστε φθάνουν μέχρι τοῦ νὰ διαδίδουν, ὅτι καὶ ἐγὼ τώρα ἔχω κηρυχθῆ ὑπὲρ τῆς περιτομῆς.

Ἐν τούτοις ἐγὼ ἔχω διὰ σᾶς πεποίθησιν, ποὺ μοῦ ἐμπνέει ὁ Κύριος, ὅτι κανένα ἄλλο φρόνημα ξένο πρὸς τὴν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ δὲν θὰ υἱοθετήσετε. Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος σᾶς ἀναταράσσει μὲ τὰς ψευδοδιδασκαλίας του θὰ βαστάσῃ ἐπάνω του τὴν δικαίαν κρίσιν καὶ κατάκρισιν ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐτός.

Ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, ἐὰν ἀκόμη (καὶ μετὰ δηλαδὴ τὴν ἐπιστροφή μου) κηρύττω περιτομὴ (ὅπως μὲ παρουσιάζουν), γιατί μέχρι τώρα διώκομαι; Ἂν εἶναι ἔτσι (ἂν κηρύττω δηλαδὴ περιτομή), τότε τὸ κήρυγμα γιὰ τὸ σταυρὸ παύει νὰ εἶναι σκάνδαλο (Οἱ Ἰουδαῖοι σκανδαλίζονταν, διότι ὁ σταυρὸς καταργεῖ τὴν περιτομή).

Ἄλλ’ ἔαν ἐγώ, ἀδελφοί, κηρύττω καὶ τώρα, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ περιτομή, ὅπως ἐκήρυττα περὶ αὐτηῆς προτοῦ νά κληθῶ εἰς τὸ ἀποστολικόν ἀξίωμα, διατί νὰ καταδιώκωμαι ἀκόμη ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους; Δὲν ὑπάρχει πλέον λόγος φιλονεικίας μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν Ἰουδαίων. Καὶ συνεπῶς ἔχει παύσει τὸ σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ μεταξὺ τῶν Ἰουδαίων τὸ κήρυγμα περὶ τοῦ σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ, τὸ ὁποῖον καταργεῖ τὸν νόμον.

Μὴ ἀκούετε δὲ τοὺς ψευδαδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ διαδίδουν, ὅτι ἐγὼ διδάσκω τὴν τήρησιν τῆς περιτομῆς. Ἀδελφοί, ἐὰν ἐγὼ κηρύττω τώρα καὶ συνιστῶ τὴν περιτομήν, διατί νὰ καταδιώκωμαι ἀκόμη ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους; Διότι ἐν τοιαύτη περιπτώσει ἔχει ἐξαλειφθῆ πλέον τὸ σκάνδαλον, ποὺ δημιουργεῖται μεταξὺ τῶν Ἑβραίων ἀπὸ τὸ κήρυγμά μου περὶ τοῦ λυτρωτικοῦ σταυρικοῦ θανάτου.

Ἂς κόψουν καὶ τελείως τὰ γεννητικά τους ὄργανα αὐτοὶ ποὺ σᾶς ἀναστατώνουν!

Ἀλλ’ ὄχι· ἐγὼ δέν κηρύττω τήν περιτομήν. Ἂς λέγουν καὶ κάμνουν ὅ,τι θέλουν αὐτοί, ποὺ συκοφαντοῦν καὶ ἐμὲ καὶ τὸ εὐαγγέλιον. Ἐὰν θέλουν, ὄχι μόνον ἂς περιτμηθοῦν, ἀλλὰ καὶ ἂς ἀκρωτηριασθοῦν δι’ εὐνουχισμοῦ αὐτοὶ ποὺ σᾶς ἀναστατώνουν.

Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι σᾳς ἀναστατώνουν μὲ τὰς συκοφαντίας καὶ τὰς ψευδεῖς διδασκαλίας των ὄχι μόνον ἂς περιτμηθοῦν, ἂν θέλουν, ἀλλὰ καὶ ἂς ἀκρωτηριασθοῦν ἀκόμη.

Σεῖς λοιπόν, ἀδελφοί, κληθήκατε γιὰ νὰ ζήσετε μὲ ἐλευθερία. Ἀλλὰ νὰ μὴ χρησιμοποιήσετε τὴν ἐλευθερία ὡς ἀφορμὴ γιὰ σαρκικὴ ζωή, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀγάπη νὰ ὑπηρετῆτε σὰν δοῦλοι ὁ ἕνας τὸν ἄλλο.

Ἀγανακτῶ ἐναντίον των, διότι σεῖς, ἀδελφοί, προσεκλήθητε ἀπὸ τὸν Κύριον διὰ νὰ εἶσθε ἐλεύθεροι ἀπὸ κάθε δουλείαν. Μόνον προσέξατε, μήπως ἐκλάβετε τὴν ἐλευθερίαν ὡς πρόφασιν διὰ νὰ ζῆτε κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός. Ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ γίνεσθε δοῦλοι μεταξύ σας ὁ ἕνας εἰς τὸν ἄλλον διὰ τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀνιδιοτελοῦς χριστιανικῆς ἀγάπης.

Διότι σεῖς, ἀδελφοί, ἔχετε κληθῇ ἀπὸ τὸν Κύριον, νὰ γίνετε καὶ νὰ μείνετε ἐλεύθεροι. Μόνον προσέξατε, μήπως αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν τὴν χρησιμοποιήσετε ὡς ἀφορμὴ διὰ σαρκικὴν ζωήν. Ἀλλὰ τουναντίον πρέπει νὰ ὑπηρετῆτε σὰν δοῦλοι ὁ ἔνας τὸν ἄλλον διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ.

Διότι ὅλος ὁ νόμος συνοψίζεται σὲ ἕνα λόγο, στὸ ν’ ἀγαπήσῃς τὸν πλησίον σου σὰν τὸν ἑαυτό σου.

Διότι, μὴ τὸ λησμονεῖτε, ὅλος ὁ νόμος ἐκτελεῖται καὶ τηρεῖται πλήρως μὲ ἕνα λόγον, δηλαδὴ μὲ τὸ παράγγελμα· Θὰ ἀγαπᾷς τὸν πλησίον σου, ὅπως ἀγαπᾷς τὸν ἑαυτόν σου.

Ὅλος ἄλλωστε ὁ Νόμος συγκεφαλαιώνεται πλήρως εἰς ἕνα λόγον· εἰς τὴν ἐντολήν· «Θὰ ἀγαπήσῃς τὸν πλησίον σου, ὅπως τὸν εὐατόν σου».

Ἂν ὅμως δαγκώνετε καὶ κατατρώγετε ὁ ἕνας τὸν ἄλλο, προσέχετε μήπως ἀλληλοεξοντωθῆτε.

Ἐὰν ὅμως ἀντὶ νὰ ἀγαπᾶσθε, δαγκώνετε καὶ κατατρώγετε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, προσέχετε, μήπως ἀφανισθῆτε μεταξύ σας, ὁ ἕνας ἀπὸ τὸν ἄλλον.

Ἐὰν ὅμως δαγκώνετε καὶ κατατρώγετε ὁ ἔνας τὸν ἄλλον, πρᾶγμα ποὺ μαρτυρεῖ ἔλλειψιν ἀγάπης, προσέξατε, μήπως ἀλληλοκαταστραφῆτε καὶ ἀφανισθῆτε μεταξύ σας.

Λέγω ἐπίσης· Νὰ κατευθύνεσθε ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, καὶ τότε τὴν ἐπιθυμία τῆς διεφθαρμένης σαρκικῆς φύσεως δὲν θὰ ἐκτελέσετε.

Μὲ αὐτὰ δέ, ποὺ λέγω, ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριφέρεσθε σύμφωνα μὲ τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ τότε δὲν θὰ ἐκτελέσετε ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ δαγκώνῃ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, οὔτε θὰ ὑπάρχῃ μίσος μεταξύ σας.

Ἐννοῶ δὲ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ζῆτε καὶ νὰ συμπεριφέρεσθε μεταξύ σας σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα καὶ τὸν φωτισμὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἔτσι δὲν θὰ ἐκτελέσετε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός (ἡ ὁποία ἐπιθυμία, καθὸ ἁμαρτωλή, δημιουργεῖ καταστρεπτικὰς ἔριδας μεταξύ σας).

Ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσι ἐπιθυμεῖ βεβαίως ἀντιθέτως πρὸς τὸ Πνεῦμα, καὶ τὸ Πνεῦμα ἀντιθέτως πρὸς τὴ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσι. Αὐτὰ δὲ ἀντιμάχονται τὸ ἕνα τὸ ἄλλο γιὰ νὰ μὴ κάνετε αὐτὰ, τὰ ὁποῖα θέλετε (Ὅταν δηλαδὴ ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσι σᾶς κάνῃ νὰ θέλετε τὸ κακό, τὸ Πνεῦμα ἀντιδρᾷ γιὰ νὰ μὴ τὸ πράξετε. Καὶ ὅταν τὸ Πνεῦμα σᾶς κάνῃ νὰ θέλετε τὸ καλό, ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσι ἀντιδρᾷ γιὰ νὰ μὴ τὸ πράξετε).

Ναί· δὲν θὰ ἐκτελέσετε ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός, διότι ἡ κατωτέρα φύσις μας, ποὺ δουλεύει εἰς τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός, ἐπιθυμεῖ ἐναντίον τῆς ἀνωτέρας πνευματικῆς φύσεώς μας, ποὺ ἐμπνέεται ἀπὸ το Ἅγιον Πνεῦμα. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνωτέρα αὐτὴ φύσις μᾶς ἐπιθυμεῖ ἐναντίον τῆς κατωτέρας φύσεώς μας. Τὰ δύο δὲ αὐτά, ἤτοι ἡ σάρξ καὶ τὸ πνεῦμα, εἶναι ἐναντία τὸ ἕνα πρὸς τὸ ἄλλο, οὕτως ὥστε νὰ μὴ πράττετε χωρὶς ἀντίδρασιν ἐκεῖνα ποὺ θέλετε. Οὔτε τὸ κακὸν χωρὶς ἀντίδρασιν, διότι ἐξεγείρεται τότε μέσα σας ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως, οὔτε τὸ ἀγαθόν, διότι πολλάκις πρέπει νὰ βιάσετε τὸν ἑαυτόν σας διὰ νὰ τὸ πράξετε. Ὅταν λοιπὸν κυριαρχήσῃ μέσα σας τὸ πνεῦμα, ἡ σάρξ μὲ τὰς ἐπιθυμίας της θὰ ὑποταχθῇ καὶ σεῖς δὲν θὰ τελέσετε ποτὲ ἐπιθυμίαν σαρκός.

Διότι ἡ σάρξ, ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος, ἐπιθυμεῖ καὶ ἐπιζητεῖ ἀντίθετα πρὸς τὸ πνεῦμα, καὶ τὸ πνεῦμα, ἡ ἀνωτέρα φύσις τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ἐπιθυμεῖ ἀντίθετα πρὸς τὴν σάρκα. Αὐτὰ δὲ ἀντιτίθενται καὶ ἀνταγωνίζονται τὸ ἕνα τὸ ἄλλο, ὥστε νὰ μὴ πράττετε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλετε.

Ἐὰν δὲ κυβερνᾶσθε ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, δὲν ὑπόκεισθε στὸ νόμο καὶ δὲν καταδικάζεσθε.

Ἔτσι λοιπὸν ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι, ἐὰν φέρεσθε καὶ ὁδηγῆσθε ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ὥστε πάντοτε νά κυριαρχοῦν μέσα σας αἱ ἀνώτεραι πνευματικαὶ δυνάμεις σας, δὲν εἶσθε κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν καὶ τὴν καταδίκην τοῦ νόμου. Ἐπειδὴ πλέον θὰ εἶσθε ἐλεύθεροι ἀπὸ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός, δὲν θὰ ἔχετε ἐνάγκην ἀπὸ τὴν συμβουλὴν καὶ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ νόμου, οὔτε θὰ ὑπόκεισθε εἰς τὴν κατάραν τοῦ νόμου.

Ἐάν, λοιπόν, ὁδηγῆσθε καὶ ἐμπνέεσθε ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, δὲν εἶσθε πλέον κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν τοῦ Νόμου.

Τὰ δὲ ἔργα τῆς διεφθαρμένης σαρκικῆς φύσεως εἶναι φανερά. Εἶναι δὲ αὐτὰ μοιχεία, πορνεία, βρωμιά, ἀκολασία,

Τὰ ἔργα δέ, εἰς τὰ ὀποῖα μᾶς παρασύρει ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ προαίρεσίς μας, εἶναι φανερά. Εἶναι δὲ αὐτὰ μοιχεία, πορνεία, κάθε πράξις ἀκατονόμαστος ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπον ἀκάθαρτον, ἀκολασία καὶ ἀχόρταστος μανία πρὸς ἀπόλαυσιν τῆς ἡδονῆς,

Εἶναι δὲ φανερὰ τὰ ἔργα, εἰς τὰ ὁποῖα παρασύρει τὸν ἄνθρωπον ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσις του· εἶναι δὲ αὐτὰ τὰ πονηρὰ ἔργα ἡ μοιχεία, ἡ πορνεία, κάθε πρᾶξις διαφθορᾶς, ποὺ κάμνει τὸν ἄνθρωπον ἀκάθαρτον, ἡ ἀκολασία καὶ ἡ μανία διὰ τὴν ἀπόλαυσιν τῆς ἡδονῆς,

εἰδωλολατρία, μαγεία, ἔχθρες, φιλονικίες, φανατισμοί, ὀργές, προκλήσεις, διχόνοιες, φατρίες,

εἰδωλολατρία, μαγεία, διάφοροι ἐκδηλώσεις ἔχθρας, φιλονεικιῶν, ζηλοτυπίας, θυμοί, φατριασμοί, διχόνοιαι, διαφωνίαι·

ἡ εἰδωλολατρία, ἡ μαγεία. Εἶναι δὲ ἀκόμη αἱ ἐχθρότητες καὶ αἱ ἀντιπάθειαι, αἱ φιλονεικίαι καὶ αἱ ἔριδες, αἱ ζηλοφθονίαι, οἱ θυμοί, οἱ φατριασμοί, ποὺ διαιροῦν τοὺς ἀνθρώπους εἰς κόμματα, αἱ διχόνιαι, αἱ αἱρέσεις, ποὺ ὁδηγοῦν εἰς σχίσματα,

φθόνοι, φόνοι, μεθύσια, γλεντοκόπια καὶ τὰ ὅμοια μ’ αὐτά, γιὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προειδοποιῶ, καθὼς καὶ σᾶς προειδοποίησα, ὅτι αὐτοί, ποὺ κάνουν τέτοια πράγματα, δὲν θὰ κληρονομήσουν τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

φθόνοι, φόνοι, μέθαι, ἄσεμνα γλέντια καὶ τὰ ὅμοια πρὸς αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προλέγω καὶ τώρα, ὅπως καὶ ἄλλοτε, ὅταν σᾶς ὲκήρυξα τὸ εὐαγγέλιον, σᾶς προεῖπα, ὅτι ὅσοι ἐπιμένουν νὰ πράττουν τέτοια ἁμαρτήματα, χωρὶς νὰ δείξουν εἰλικρινῆ μετάνοιαν δι’ αὐτά, δὲν θὰ κληρονομήσουν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.

οἱ φθόνοι, οἱ φόνοι, αἱ μέθαι, αἱ ἄσωτοι καὶ ἄσεμνοι διασκεδάσεις καὶ τὰ ἄλλα ὅμοια πρὸς αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προλέγω, ὅπως ἄλλωστε καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἐπίσκεψίν μου, ὅταν σᾶς ἐκήρυξα τὸ Εὐαγγέλιόν μου, σᾶς εἶχα εἴπει, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαπράττουν τέτοια ἁμαρτήματα καὶ δὲν μετανοοῦν δι’ αὐτά, δὲν θὰ κληρονομήσουν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν.

Ἀντιθέτως ὁ καρπὸς τοῦ Πνεύματος εἶναι ἀγάπη, προσφορά, φιλοφροσύνη, εὐσπλαχνία, καλωσύνη, ἀγαθωσύνη, ἔλεος [Σημ.: Ἤ, φιλανθρωπία],

Ὁ καρπὸς ὅμως, τὸν ὁποῖον παράγει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα μὲ τὸν φωτισμὸν καὶ τὴν χάριν, ποὺ χορηγεῖ εἰς τὰς ψυχᾶς μας, εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ χαρά ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀγαθὴν συνείδησιν, ἡ ἀχώριστος ἀπὸ αὐτὴν εἰρήνη, ἡ ἀνοχὴ καὶ ἡ πλατειὰ καρδία εἰς τὰς ἀδικίας ποὺ μᾶς κάνουν οἱ ἄλλοι, ἡ ἀγαθὴ διάθεσις καὶ καλοσύνη, ἡ εὐεργετικὴ ἐκδήλωσις καὶ ἡ ἐξωτερίκευσίς της, ἡ ἀξιοπιστία εἰς τοὺς λόγους καὶ τὰς ὑποσχέσεις μας,

Ὁ καρπὸς ὅμως, τὸν ὁποῖον τὸ Ἅγιον Πνεῦμα παράγει εἰς τὰς καλοπροαιρέτους καὶ πιστὰς καρδίας, εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς ὅλους, ἡ χαρὰ ἀπὸ τὴν λύτρωσιν ποὺ δίδει ὁ Χριστός, ἡ εἰρήνη ποὺ παρέχει ἡ ἀγαθὴ συνείδησις, ἡ μακροθυμία πρὸς ἐκείνους ποὺ πταίουν ἀπέναντι μας, ἡ καλωσύνη καὶ ἡ διάθεσις νὰ εἴμεθα ἐξυπηρετικοὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, ἡ ἀγαθότης τῆς καρδίας, ἡ ἀξιοπιστία εἰς τοὺς λόγους καὶ τὰς ὑποσχέσεις μας,

πραότης, ἐγκράτεια. Ἐναντίον αὐτῶν δὲν ὑπάρχει νόμος.

ἡ πρᾳότης, ἡ εἰς κάθε πονηρόν ἐγκράτεια. Κατὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ποὺ ἔχουν τὰς ἀρετὰς αὐτάς, δὲν ἰσχύει νόμος.

ἡ πραότης ἀπέναντι ἐκείνων, ποὺ μᾶς φέρονται κατὰ τρόπον ἐξοργιστικόν, ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ ἀποφυγὴ κάθε πονηρᾶς ἐπιθυμίας καὶ πράξεως. Ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν αὐτὰς τὰς ἀρετάς, δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ἰσχύει ὁ νόμος.

Οἱ δὲ ἄνθρωποι τοῦ Χριστοῦ σταύρωσαν τὸ σαρκικὸ ἄνθρωπο μαζὶ μὲ τὰ πάθη καὶ τὶς ἐπιθυμίες του.

Ὅσοι δὲ ἀνήκουν πράγματι εἰς τὸν Χριστόν, ἐνέκρωσαν τὸν σαρκικὸν ἄνθρωπον μὲ τὰ πάθη καὶ τὰς ἐπιθυμίας του.

Οἱ δὲ ἀληθινοὶ ὀπαδοὶ καὶ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ ἔχουν σταυρώσει καὶ νεκρώσει τὸν παλαιὸν σαρκικὸν ἄνθρωπον, μαζῆ μὲ τὰ πάθη καὶ τὰς ἁμαρτωλὰς ἐπιθυμίας του.

Ἀφοῦ ζοῦμε διὰ τοῦ Πνεύματος, τὸ Πνεῦμα καὶ ἂς ἀκολουθοῦμε.

Ἐὰν ζῶμεν σύμφωνα πρὸς τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἂς συμπεριφερώμεθα καὶ σύμφωνα μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Πνεύματος καὶ ὄχι κινούμενοι ἀπὸ ἐλατήρια ἰδιοτελείας καὶ ματαιοδοξίας.

Ἐὰν πράγματι ζῶμεν τὴν ζωὴν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πρέπει νὰ πορευθώμεθα καὶ νὰ συμπεριφερώμεθα σύμφωνα μὲ ὅσα τὸ Πνεῦμα μᾶς διδάσκει.

Ἂς μὴ γινώμεθα κενόδοξοι καὶ προκαλοῦμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλο, καὶ φθονοῦμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλο.

Ἂς μὴ γινώμεθα ματαιόδοξοι, προκαλοῦντες ὁ ἕνας τὸν ἄλλον εἰς φιλονεικίας καὶ φθονοῦντες ὁ ἕνας τὸν ἄλλον.

Ἂς μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, προσκαλοῦντες καὶ ἐξερεθίζοντες ὁ ἕνας τὸν ἄλλον εἰς ἀντιθέσεις καὶ φιλονεικίας καὶ φθονοῦντες ὁ ἔνας τὸν ἄλλον.

Ἀδελφοί, καὶ ἐὰν κάποιος ἄνθρωπος πιασθῇ σὲ κάποια ἁμαρτία, σεῖς οἱ πνευματικοὶ νὰ προσπαθῆτε νὰ τὸν διορθώσετε μὲ πνεῦμα πραότητος. Καὶ νὰ προσέχῃς τὸν ἑαυτό σου μήπως καὶ σὺ ὑποκύψῃς σὲ πειρασμό.

Σᾶς κάνω προσεκτικοὺς διὰ τὴν ματαιοδοξίαν καὶ τὸν φθόνον, διότι αἱ ἀδυναμίαι τῶν ἀσθενῶν ἀδελφῶν γίνονται ἀφορμὴ διὰ νὰ ἐκδηλώνῃ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος τὴν φιλαρχίαν του. Ὄχι, ἀδελφοί· καὶ ἐὰν ἀπὸ ἀδυναμίαν περιπέσῃ κανένας ἄνθρωπος εἰς κάποιο ἁμάρτημα, σεῖς οἱ πνευματικῶς ἰσχυροὶ διορθώνετε καὶ παιδαγωγεῖτε τὸν τοιοῦτον μὲ πνεῦμα πραότητος. Πρόσεχε δὲ τὸν ἑαυτόν σου, σὺ ποὺ διορθώνεις τὸν ἄλλον, νὰ μὴ περιπέσῃς καὶ σὺ εἰς πειρασμὸν εἴτε παρασυρόμενος εἰς τὸ αὐτὸ ἁμάρτημα, εἴτε κυριευόμενος ἀπὸ ἀνυπομονησίαν, ἢ ἀπὸ ματαιοδοξίαν καὶ φιλαρχίαν, καὶ ἐν γένει ἀπὸ ἐγωϊσμόν.

Ἀδελφοί, ἐὰν ἀπὸ ἀδυναμίαν παρασυρθῇ κανεὶς καὶ περιπέσῃ εἰς κάποιο ἁμάρτημα, σεῖς οἱ πνευματικῶς προωδευμένοι καὶ ἰσχυροὶ ἂς διορθώνετε αὐτὸν καὶ ἂς τὸν καθοδηγῆτε μὲ πνεῦμα πραότητος. Ἀλλὰ καὶ σὺ ποὺ διορθώνεις τὸν ἄλλον, πρόσεχε τὸν εὐατόν σου, μήπως καὶ ὁ ἴδιος περιπέσῃς εἰς πειρασμὸν καὶ παρασυρθῇς εἴτε εἰς τὸ ἴδιον ἁμάρτημα, εἴτε εἰς τὸ ἁμάρτημα τῆς ὑψηλοφροσύνης.

Ὁ ἕνας νὰ βαστάζῃ τὰ βάρη τοῦ ἄλλου, καὶ ἔτσι νὰ ἐκπληρώσετε τὸ νόμο τοῦ Χριστοῦ.

Διὰ νὰ ἀσφαλίζεσθε δὲ ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ πειραχθῆτε καὶ σεῖς, ὑπομένετε ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου τὰς ἐνοχλήσεις, ποὺ σᾶς γίνονται ἀπὸ τὰ ἐλαττώματά του καὶ τὰς ἐλλείψείς του, καὶ ἔτσι μὲ τὴν ὑπομονητικὴν αὐτὴν ἀνοχὴν ἐκπληρώσατε τελείως τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ, ἤτοι τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης. Ἄνθρωπος, ποὺ δὲν ὑπομένει φιλαδέλφως τὴν ἀδυναμίαν τοῦ πλησίον, δὲν συναισθάνεται ὅτι ἔχει καὶ αὐτὸς ἐλαττώματα, ἀλλ’ ἔχει μεγάλην ἰδέαν διὰ τὸν ἑαυτόν του. Ἡ ἰδέα του ὅμως αὐτὴ εἶναι ψευδής.

Ἂς ὑπομένετε μὲ πραότητα ὁ ἔνας τοῦ ἄλλου τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα, καθὸ ἀλαττώματα, εἶναι φορτικὰ καὶ ἐνοχλητικὰ καὶ ἔτσι τηρήσατε πλήρως τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ, ποὺ διδάσκει τὴν ἀγάπην. (Ἄνθρωπος, ποὺ δὲν δείχνει τέτοιαν ὑπομονήν, ἀλλ’ ὀργίζεται καὶ περιφρονεῖ τὸν παρασυρθέντα, δὲν ἔχει τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ).

Ἐὰν δὲ κανεὶς νομίζῃ, ὅτι εἶναι κάτι, ἐνῷ δὲν εἶναι τίποτε, αὐταπατᾶται.

Διότι, ἐὰν νομίζῃ κανείς, ὅτι εἶναι κάτι, αὐτὸς μὲ τὴν ἰδέαν του αὐτὴν χάνει κάθε ἀξίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· εἶναι μηδὲν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ἐξαπατᾷ λοιπὸν τὸν ἑαυτόν του.

Διότι ἐὰν κανεὶς νομίζῃ, ὅτι εἶναι κάτι τι, ἐνῶ εἰς τὴν πραγματικότητα, ἐξ αἰτίας τοῦ ἐγωϊσμοῦ του, δὲν εἶναι τίποτε, αὐτὸς ἐξαπατᾷ καὶ πλανᾷ τὸν εὐατόν του.

Καθένας δὲ νὰ ἐξετάζῃ τὰ δικά του ἔργα, καὶ τότε ἂς καυχᾶται ἀποβλέποντας στὸν ἑαυτό του μόνο καὶ ὄχι στοὺς ἄλλους.

Διὰ νὰ μὴ καταντᾷ δὲ κανεὶς εἰς τέτοιο ἀπατηλὸν καὶ ψεύτικον διὰ τὸν ἑαυτόν του φρόνημα, ἂς ἐξετάζῃ καλὰ ὁ καθένας τὰ ἔργα του, ἂν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, καὶ τότε, ὅταν θὰ εὕρῃ τὰ πράγματα θεάρεστα, θὰ ἔχῃ τὸν λόγον τῆς καυχήσεώς του ἀποβλέπων εἰς τὸν ἑαυτόν του μόνον καὶ ὄχι εἰς τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἄλλου.

Δι’ αὐτὸ ὁ καθένας ἂς ἐρευνᾷ καὶ ἂς ἐξετάζῃ μὲ προσοχὴν τὸ ἔργον του, καὶ ἂν τὸ εὕρῃ σύμφωνον μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ ἔχῃ λόγον νὰ καυχᾶται εἰς τὸν ἑαυτόν του καὶ διὰ τὸν εὐατόν του μόνον, καὶ ὄχι ἐν σχέσει πρὸς τὴν διαγωγὴν τοῦ ἄλλου.

Διότι ὁ καθένας θὰ βαστάξῃ τὸ δικό του φορτίο.

Διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Κρίσεως ὁ καθενὰς θὰ βαστάσῃ τὸ φορτίον ὄχι τῶν ξένων, ἀλλὰ τῶν ἰδικῶν του ἁμαρτιῶν.

Διότι κατὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν ὁ καθένας θὰ βαστάσῃ τὸ φορτίον τῶν ἰδικῶν του ἁμαρτιῶν.

Ἐκεῖνος δὲ, ποὺ διδάσκεται τὸ λόγο, ἂς κάνῃ τὸ διδάσκαλό του κοινωνὸ σὲ ὅλα τὰ ἀγαθά του.

Ἂς σᾶς δώσω τώρα καὶ μερικὰς ὁδηγίας καὶ συμβουλὰς, διὰ νὰ κλείσω μὲ αὐτὰς τὴν ἐπιστολή μου. Ἐκεῖνος ποὺ διδάσκεται καὶ κατηχεῖται τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ἂς κάνῃ μέτοχον εἰς ὅλα τὰ ἀγαθά του τὸν κατηχητὴν διδάσκαλόν του.

Καθένας δὲ ποὺ διδάσκεται τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ καθοδηγεῖται εἰς τὸν δρόμον τῆς σωτηρίας, ἂς κάμνῃ τὸν διδάσκαλον καὶ κατηχητήν του μέτοχον εἰς ὅλα τὰ ἀγαθά του.

Μὴ πλανᾶσθε! Ὁ Θεὸς δὲν ἐμπαίζεται. Ἀλλ’ ὅ,τι θὰ σπείρῃ ὁ ἄνθρωπος, αὐτὸ καὶ θὰ θερίσῃ.

Μὴ πλανᾶσθε. Ὁ Θεὸς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Κρίσεως δὲν ἐξαπατᾶται, οὔτε ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τὸν ἐμπαίξῃ. Διότι ἐκεῖνο, ποὺ θὰ σπείρῃ ὁ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θὰ θερίσῃ.

Μὴ πλανᾶσθε. Ὁ Θεὸς δὲν ἐξαπατᾶται οὔτε καὶ περιπαίζεται. Διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς μεγάλης κρίσεως θὰ θερίσῃ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνο, ποὺ θὰ ἔχῃ σπείρει.

Ὅποιος δηλαδὴ σπείρει στὸν ἀγρὸ τῆς διεφθαρμένης σαρκικῆς φύσεως, ἀπὸ τὸν ἀγρὸ τῆς διεφθαρμένης σαρκικῆς φύσεως θὰ θερίσῃ θάνατο. Καὶ ὅποιος σπείρει στὸν ἀγρὸ τοῦ Πνεύματος, ἀπὸ τὸν ἀγρὸ τοῦ Πνεύματος θὰ θερίσῃ ζωὴ αἰώνια.

Διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σπείρει σὰν εἰς ἄλλο χωράφι εἰς τὴν σάρκα του καὶ ἐνεργεῖ σύμφωνα μὲ τὰς ἐπιθυμίας αὐτῆς, αὐτὸς ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς σαρκὸς θὰ θερίσῃ φθορὰν καὶ κόλασιν αἰώνιον. Ἐκεῖνος δὲ πάλιν, ποὺ ἐργάζεται ἔτσι, ὥστε τὰ ἔργα του νὰ εἶναι καρπὸς τοῦ Πνεύματος, αὐτὸς ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Πνεύματος θὰ θερίση ζωὴν αἰώνιον.

Ἐκεῖνος ποὺ σπέρνει εἰς τὴν σάρκα τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς διαφθορᾶς, αὐτὸς θὰ θερίσῃ ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς σαρκὸς τὸν ὄλεθρον, τὴν αἰωνίαν κόλασιν. Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος σπέρνει καὶ καλλιεργεῖ εἰς τὸ πνεῦμα του τὰ ἔργα, ποὺ ἐμπνέει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, θὰ θερίσῃ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ πνεύματος τὴν αἰώνιον ζωήν.

Πράττοντας δὲ τὸ καλὸ, ἂς μὴν ἀποκάμνωμε. Διότι, ἐὰν δὲν ἀποκάμνωμε, στὸν κατάλληλο καιρὸ θὰ θερίσωμε.

Ἂς μὴ ἀπαυδίζωμεν δέ, ὅταν κάνωμεν τὸ καλόν. Διότι εἰς καιρὸν ὡρισμένον θὰ θερίσωμεν τοὺς καρποὺς τῶν κόπων μας, ἐὰν δὲν ἀποκάμωμεν τώρα, ἀλλ’ εἴμεθα ἀκούραστοι εἰς τὸ ἀγαθόν.

Ὅταν δὲ πράττωμεν τὸ καλόν, ἂς μὴ ἀποκάμνωμεν ἀπὸ τὰς δυσκολίας ποὺ συναντῶμεν, καὶ ἀπὸ τὰς θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβαλλόμεθα. Διότι εἰς καιρὸν ὡρισμένον θὰ θερίσωμεν τοὺς καρποὺς τῶν καλῶν ἔργων μας, ἐφ’ ὅσον τώρα δὲν ἀποκάμνομεν καὶ δὲν παραλύομεν.

Γι’ αὐτὸ λοιπὸν, ἕως ὅτου ἔχουμε καιρό, ἂς κάνωμε τὸ καλὸ πρὸς ὅλους, καὶ μάλιστα πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἰκεῖοι λόγῳ τῆς (κοινῆς) Πίστεως.

Συνεπῶς, ἕως ὅτου εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν, ποὺ μόνον εἰς αὐτὴν ἔχομεν καιρὸν πρὸς ἀγαθοεργίαν, ἂς ἐργαζώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς ὅλους, μάλιστα δὲ πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἡ πίστις μας τοὺς κατέστησεν οἰκείους καὶ ἀδελφούς.

Λοιπόν, ἕως ὅτου ἔχομεν καιρόν, τώρα ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν, ἂς πράττωμεν μὲ προθυμίαν τὰ ἀγαθὰ ἔργα πρὸς ὅλους, μάλιστα δὲ πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν, μᾶς ἔγιναν οἰκεῖοι καὶ ἀδελφοί.

Κοιτάξετε μὲ πόσο μεγάλα γράμματα σᾶς ἔγραψα μὲ τὸ ἴδιο μου τὸ χέρι.

Ἴδετε μὲ πόσον μεγάλα γράμματα σᾶς ἔγραψα μὲ τὴν ἰδίαν μου χεῖρα.

Ἰδέτε μὲ πόσην λεπτομέρειαν καὶ σαφήνειαν σᾶς ἔγραψα μὲ τὸ ἴδιό μου τὸ χέρι.

Ὅσοι θέλουν νὰ ἀρέσουν στοὺς ἀνθρώπους (Ὅσοι θέλουν νὰ φανοῦν σπουδαῖοι) ἐπιδεικνύοντας κατόρθωμα στὴ σάρκα, αὐτοὶ σᾶς ἀναγκάζουν νὰ περιτέμνεσθε, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ μὴ καταδιώκονται ἐξ αἰτίας τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ.

Ὅσοι θέλουν νὰ εὐπροσωπήσουν καὶ νὰ ἀρέσουν εἰς ἀνθρώπους διὰ πράγματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν σάρκα, αὐτοὶ σᾶς παρακινοῦν καὶ σᾶς παραπείθουν νὰ περιτέμνεσθε, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ καταδιώκωνται ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους διὰ τὸ περὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ κήρυγμα.

Ὅσοι θέλουν νὰ φανοῦν εὐπρόσωποι καὶ νὰ ἀρέσουν εἰς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ κόσμου διὰ πράγματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν σάρκα, αὐτοὶ σᾶς πειθαναγκάζουν νὰ περιτέμνεσθε, ὄχι ἀπὸ πεποίθησιν εἰς τὴν ἀξίαν τῆς περιτομῆς, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ καταδιώκωνται ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους ἐξ αἰτίας τοῦ κηρύγματος περὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ.

Διότι οὔτε αὐτοί, ποὺ ἔχουν περιτομή, τηροῦν τὸ νόμο, ἀλλὰ θέλουν νὰ περιτέμνεσθε σεῖς, γιὰ νὰ καυχηθοῦν γιὰ τὴ δική σας σάρκα (διότι σᾶς ἔπεισαν νὰ κάνετε σ’ αὐτὴ περιτομή).

Ὅτι δὲ δι’ αὐτὸ καὶ μόνον σᾶς ἀναγκάζουν νὰ περιτέμνεσθε, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι οὐδὲ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν περιτμηθῇ, φυλάττουν τὰς τελετουργικὰς διατάξεις τοῦ νόμου, τὰς καθάρσεις δηλαδὴ καὶ τὰς ζωοθυσίας. Ἀλλὰ θέλουν σεῖς νὰ περιτέμνεσθε, διὰ νὰ καυχηθοῦν διὰ τὴν ἰδικήν σας σάρκα, ὅτι δηλαδὴ σᾶς ἔπεισαν νὰ δεχθῆτε τὴν περιτομήν.

Αὐτὸ δὲ ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι οὔτε αὐτοὶ οἱ περιτμημένοι δὲν τηροῦν τὸν Νόμον τοῦ Μωϋσέως, ἀλλὰ θέλουν νὰ περιτέμνεσθε σεῖς, διὰ νὰ καυχῶνται αὐτοὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας σάρκα, ὅτι δηλαδὴ σᾶς ἔπεισαν νὰ δεχθῆτε τὴν σαρκικὴν περιτομήν.

Ἀλλὰ σὲ μένα μὴ γένοιτο νὰ καυχῶμαι, παρὰ γιὰ τὸ σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κόσμος ἔχει σταυρωθῆ (καὶ νεκρωθῆ) ὡς πρὸς ἐμένα, καὶ ἐγὼ ἔχω σταυρωθῆ (καὶ νεκρωθῆ) ὡς πρὸς τὸν κόσμο.

Ἐγὼ ὅμως δὲν κινοῦμαι ἀπὸ τέτοια ἁμαρτωλὰ ἐλατήρια. Μὴ γένοιτο ποτὲ ἐγὼ νὰ καυχηθῶ διὰ τίποτε ἄλλο παρὰ διὰ τὸ ὅτι δι’ ἐμὲ ἔλαβε δούλου μορφὴν καὶ ἐσταυρώθη διὰ τὴν σωτηρίαν μου ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Μόνον καύχημά μου εἶναι τοῦ Κυρίου ὁ σταυρικὸς θάνατος, διὰ τῆς πίστεως δὲ εἰς τὸν θάνατον αὐτὸν ἔχει νεκρωθῆ καὶ ἔχει χάσει τὴν δύναμίν του ὡς πρὸς ἐμὲ ὁ κόσμος. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἔχω νεκρωθῆ ὡς πρὸς τὸν κόσμον.

Μὴ γένοιτο δὲ ποτὲ νὰ καυχηθῶ ἐγὼ διὰ τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον διὰ τὸν σταυρικὸν θάνατον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἔχει πλέον σταυρωθῆ καὶ νεκρωθῆ ὡς πρὸς ἐμὲ ὁ κόσμος, ὅπως καὶ ἐγώ, χάρις εἰς τὸν σταυρὸν τοῦ Κυρίου, ἔχω σταυρωθῆ καὶ νεκρωθῆ διὰ τὸν κόσμον.

Στὴ Θρησκεία βεβαίως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ οὔτε περιτομὴ ἔχει κάποια ἰσχὺ οὔτε ἡ ἀκροβυστία (ἡ ἀπεριτμησία), ἀλλ’ ἡ νέα δημιουργία (ἡ πνευματικὴ ἀναγέννησι).

Εἶμαι δὲ νεκρωμένος ὡς πρὸς τὸν κόσμον καὶ τίποτε ἀπὸ αὐτὸν οὔτε μὲ δελεάζει, οὔτε μὲ φοβίζει, διότι ἐν τῇ μετὰ τοῦ Χριστοῦ κοινωνίᾳ καὶ ἑνώσει, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἀξίαν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ’ ἰσχύει νέα κτίσις καὶ δημιουργία, δηλαδὴ ἡ ἀναγέννησις, ποὺ δίδεται εἰς κάθε πιστὸν δυνάμει τῆς ἀπολυτρωτικῆς θυσίας τοῦ σταυροῦ.

Διότι εἰς τὴν νέαν κατάστασιν τῆς σωτηρίας καὶ τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ποὺ προσφέρει ὁ Χριστός, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ’ ἰσχύει ἡ νέα πνευματικὴ δημιουργία καὶ ἀναγέννησις, ποὺ παρέχεται ἀπὸ τὸν Χριστόν.

Καὶ σ’ ὅσους θὰ συμμορφώνονται πρὸς αὐτὴ τὴν ἀρχή, εὐλογία καὶ ἔλεος νὰ εἶναι σ’ αὐτούς, καὶ γενικῶς στὸν Ἰσραὴλ τοῦ Θεοῦ.

Καὶ εἰς ἐκείνους, ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν τὴν διδασκαλίαν αὐτὴν περὶ τῆς νέας κτίσεως καὶ θὰ ἔχουν αὐτὴν ὡς μέτρον καὶ ὑπόδειγμα διὰ νὰ συμμορφώσουν πρὸς αὐτὴν τὴν ζωήν τους, εἴθε νὰ εἶναι εἰρήνη καὶ ἔλεος ἐπάνω τους καὶ ἐν γένει ἐπάνω εἰς τὸν νέον Ἰσραὴλ τῆς χάριτος, εἰς τὸν νέον λαόν, ποὺ διὰ τῆς πίστεως ἔγινε ἐκλεκτὸς εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἀντικατέστησε τὸν παλαιὸν κατὰ σάρκα Ἰσραήλ.

Καὶ ὅσοι θὰ ἀκολουθήσουν αὐτὸν τὸν κανόνα καὶ θὰ πορευθοῦν σύμφωνα μὲ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ, θὰ ἔχουν εἰρήνην καὶ ἔλεος ἀπὸ τὸν Θεόν, ὅπως γενικώτερα θὰ ἔχῃ εἰρήνην καὶ ἔλεος ὁ νέος Ἰσραὴλ τῆς χάριτος, ὁ χριστιανικὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ.

Στὸ ἑξῆς κανεὶς νὰ μὴ μὲ ἐνοχλῇ, διότι ἐγὼ στὸ σῶμα μου φέρω τὰ σημάδια τῶν πληγῶν χάριν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ (καὶ αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι εἶμαι γνήσιος ἀπόστολος).

Εἰς τὸ ἑξῆς ἂς μὴ μοῦ παρέχῃ κανεὶς κόπους καὶ ἐνόχλησιν, ζητῶν ἀπολογίαν ἀπὸ ἐμὲ δι’ ὅσα πράττω. Διότι ἐγὼ βαστάζω εἰς τὸ σῶμα μου τὰ σημάδια τῶν πληγῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστην διὰ τὸν Κύριον Ἰησοῦν. Καὶ αἱ πληγαὶ αὐταὶ εἶναι ἡ ἀπολογία μου.

Εἰς τὸ ἐξῆς νὰ μὴ μὲ βάζῃ κανεὶς εἰς κόπους καὶ ἐνοχλήσεις διὰ τὰ ζητήματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν περιτομὴν καὶ τὰς ἄλλας τυπικὰς διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου. Πεισθῆτε εἰς αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω, διότι ἐγὼ βαστάζω ἐπάνω εἰς τὸ σῶμά μου τὰ σημάδια τῶν πληγῶν, ποὺ ὑπέστην διὰ τὸν Κύριον, καὶ αὐτὰ μαρτυροῦν τὴν ἁγνὴν πίστιν μου πρὸς τὸν Χριστὸν καὶ τὴν φιλαλήθειάν μου.

Ἡ χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ νὰ εἶναι μὲ τὸ πνεῦμα σας, ἀδελφοί. Ἀμὴν.

Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ εἴθε νὰ ἐνισχύῃ καὶ νὰ ἐνδυναμώνῃ, ἀδελφοί, τὰς πνευματικάς σας δυνάμεις, ὥστε νὰ διατηρῆτε πάντοτε τὸν ἁγιασμόν, ποὺ σᾶς ἔδωκε τὸ Ἅγιον Πνεῦμα. Ἀμήν.

Ἀδελφοί, ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ εἴθε νὰ εἶναι πάντοτε μὲ τὸ πνεῦμα σας καὶ νὰ σᾶς ἐνισχύῃ συνεχῶς εἰς τὴν πνευματικήν σας ζωὴν καὶ πρόοδον. Ἀμήν.