Μακκαβαίων Β'

Ἡμεῖς, οἱ Ἰουδαῖοι ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ εἰς τὴν ἄλλην χώραν τῆς Ἰουδαίας, χαιρετίζομεν τοὺς ἀδελφούς μας, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Αἴγυπτον. Εὐχόμεθα εἰς σᾶς λαμπρὰν εἰρήνην.

Πρὸς τοὺς ἀδελφούς μας τοὺς Ἰουδαίους, οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὴν Αἴγυπτον, εὐχόμεθα εἰς αὐτοὺς νὰ χαίρουν. Οἱ ἀδελφοί των Ἰουδαῖοι, ποὺ κατοικοῦν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ εἰς ὅλην τὴν χώραν τῆς Ἰουδαίας, εὔχονται εἰς σᾶς τελείαν καὶ ἀδιατάρακτον εἰρήνην.

Εὐχόμεθα, νὰ ἀποστείλῃ πλούσια πρὸς σᾶς τὰ ἀγαθά του ὁ Θεὸς καὶ νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν συνθήκην, τὴν ὁποίαν εἶχε συνάψει μὲ τοὺς πιστοὺς δούλους του, τὸν Ἁβραάμ, τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακώβ.

Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ σᾶς εὐλογῇ, νὰ σᾶς τὰ φέρνῃ ὅλα δεξιά, να ἐνθυμῆται τὴν διαθήκην, τὴν ὁποίαν συνῆψε μὲ τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακώβ, τοὺς πιστοὺς καὶ ἀφωσιωμένους δούλους του.

Εὐχόμεθα, νὰ δώσῃ εἰς ὅλους σας ὁ Κύριος καρδίαν εὐλαβῆ, ὥστε νὰ σέβεσθε αὐτὸν καὶ νὰ τηρῆτε τὰ θελήματά του μὲ ὅλην σας τὴν καρδίαν καὶ μὲ ὅλην σας τὴν θέλησιν.

Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ δώσῃ εἰς ὅλους σας καρδία πρόθυμη, διὰ νὰ τὸν λατρεύετε καὶ νὰ ἐφαρμόζετε τὸ θέλημά του καὶ τὶς ἔντολές του μὲ γενναῖον καὶ ἀκμαῖον φρόνημα καὶ ὁλοπρόθυμον ψυχήν.

Νὰ διανοίξῃ ἀκόμη ὁ Κύριος τὴν καρδίαν σας, διὰ νὰ γνωρίσετε καὶ δεχθῆτε τὸν Νόμον του καὶ τὰς ἐντολάς του, καὶ νὰ θεμελιώσῃ εἰς σᾶς εἰρήνην.

Εὐχόμεθα ἐπίσης, ὅπως ὁ Θεὸς ἀνοίξῃ τὴν καρδία σας διὰ νὰ κατανοήσετε τὸν Νόμον του καὶ τὰ προστάγματά του καὶ να σᾶς χαρίσῃ εἰρήνην.

Εὐχόμεθα ἀκόμη νὰ εἰσακούσῃ ὁ Κύριος τὰς προσευχάς σας, νὰ συνδιαλλαγῇ πρὸς σᾶς καὶ νὰ μὴ σᾶς ἐγκαταλείψῃ εἰς καιρὸν θλίψεων.

Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ εἰσακούσῃ τὶς προσευχές σας καὶ νὰ συμφιλιωθῇ μαζί σας καὶ νὰ μὴ σᾶς ἐγκαταλείψῃ εἰς τὸν καιρὸν τῆς συμφορᾶς καὶ τῆς δυστυχίας σας.

Ἡμεῖς ἐδῶ τώρα προσευχόμεθα καὶ διὰ σᾶς.

Καὶ τώρα ἐδῶ ἐμεῖς προσευχόμεθα καὶ κάμνομεν τέτοιου εἴδους δεήσεις εἰς τὸν Θεὸν ὑπὲρ ὑμῶν.

Ὅταν ἐβασίλευεν ὁ Δημήτριος, καὶ συγκεκριμένως κατὰ τὸ ἐκατοστὸν ἑξηκοστὸν ἔνατον ἔτος, ἡμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι εἴχομεν γράψει πρὸς σᾶς τότε, ὅτε εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὸ κράτος θλίψεως καὶ μεγάλης κρίσεως κατὰ τὰ ἔτη ἐκεῖνα, ἀπὸ τότε ποὺ ὁ Ἰάσων καὶ οἱ ἄλλοι, ποὺ ἦσαν μαζῆ του, ἔγιναν ἀποστάται καὶ προδόται τῆς ἱερᾶς ἡμῶν χώρας καὶ τοῦ βασιλείου.

Ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Δημητρίου Β', τὸ ἑκατοστὸν ἑξηκοστὸν ἔνατον (169ον) ἔτος τῆς βασιλείας τῶν Ἑλλήνων Σελευκιδῶν (τὸ 143 π.Χ.), ἠμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι εἴχομεν ἤδη γράψει εἰς σᾶς ὡς ἑξῆς: «Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ διωγμοῦ καὶ εἰς τὸ ἀποκορύφωμα τῆς μεγάλης θλίψεως καὶ δοκιμασίας, ποὺ μᾶς εὑρῆκε κατὰ τὰ ἔτη ἐκεῖνα, ἀπὸ τότε ποὺ ὁ Ἰάσων καὶ οἱ σύντροφοί του ἀπεστάτησαν καὶ ἔτσι ἐπρόδωσαν τὴν ἁγίαν γῆν (τὴν χώραν τῆς Ἰουδαίας) καὶ τὸ βασίλειον,

Αὐτοὶ ἔκαυσαν τὴν πύλην τοῦ ναοῦ καὶ ἔχυσαν αἷμα ἀθῶον. Ἡμεῖς προσηυχήθημεν πρὸς τὸν Κύριον, ὁ δὲ Κύριος εἰσήκουσε τὴν προσευχήν μας. Προσεφέραμεν θυσίαν αἱματηρὰν καὶ τὴν ἀνάλογον ἀναίμακτον θυσίαν ἀπὸ σημιγδάλι, ἀνάψαμεν τοὺς λύχνους τῆς λυχνίας καὶ ἐθέσαμεν τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως εἰς τὴν τράπεζάν των.

οἱ Σύροι ἔκαυσαν τὴν πόλην τοῦ Ναοῦ καὶ ἔχυσαν αἵματα ἀθώων Ἰουδαίων. Προσευχηθήκαμε ὅμως εἰς τὸν Κύριον καὶ εἰσακουσθήκαμε· καὶ τότε ἐπροσφέραμε αἱματηρὰν θυσίαν καὶ τὴν ἀνάλογον ἀναίμακτον θυσίαν ἀπὸ σιμιγδάλι καὶ ἀνάψαμε τοὺς λύχνους τῆς ἑπταφώτου Λυχνίας καὶ ἐθέσαμεν τοὺς ἄρτους ἐπάνω εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Προθέσεως).

Τώρα δέ, σᾶς γράφομεν, διὰ νὰ ἑορτάζετε τὰς ἡμέρας τῶν ἐγκαινίων τοῦ ναοῦ - ὅπως τὴν ἑορτὴν τῆς Σκηνοπηγίας - κατὰ τὸν μῆνα Χασελεῦ, τὸ ἑκατοστὸν ὀγδοηκοστὸν ὄγδοον ἔτος τῆς χρονολογίας τῶν Σελευκιδῶν».

Καὶ τώρα σᾶς ὑπενθυμίζομεν ἐπίσης νὰ ἑορτάζετε τὶς ἡμέρες τῆς ἑορτῆς τῆς Σκηνοπηγίας (δηλαδὴ τῆς ἑορτῆς τῶν ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ) κατὰ τὸν ἔνατον μῆνα τοῦ Ἰουδαϊκοῦ ἔτους, τὸν Χασελεῦ (ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν ἰδικόν μας Νοέμβριον /Δεκέμβριον), τὸ ἑκατοστὸν ὀγδοηκοστὸν ὄγδοον (188ον) ἔτος τῆς βασιλείας τῶν Ἑλλήνων Σελευκιδῶν (τὸ 124 π.Χ.)».

«Οἱ Ἰουδαῖοι, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ εἰς τὴν ἄλλην χώραν τῆς Ἰουδαίας, ἡ γερουσία καὶ ὁ Ἰούδας εὔχονται ὑγείαν καὶ εὐτυχίαν εἰς τὸν σοφὸν Ἀριστόβουλον, σύμβουλον τοῦ βασιλέως Πτολεμαίου, τὸν καταγόμενον ἀπὸ τὴν οἰκογένειαν τῶν κεχρισμένων ἱερέων, καὶ εἰς τοὺς ἄλλους Ἰουδαίους, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Αἴγυπτον.

«Ὁ λαὸς τῶν Ἱεροσολύμων καὶ τῆς Ἰουδαίας καὶ ἡ Γερουσία καὶ ὁ Ἰούδας πρὸς τὸν Ἀριστόβουλον, τὸν διδάσκαλον τοῦ βασιλιᾶ Πτολεμαίου (ΣΤ' τοῦ Φιλομήτορος), ὁ ὁποῖος (Ἀριστόβουλος) κατάγεται ἀπὸ τὴν οἰκογένειαν τῶν ἱερέων, ποὺ ἔχουν χρισθῆ μὲ τὸ ἅγιον χρῖσμα, καὶ πρὸς τοὺς (ἄλλους) Ἰουδαίους, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Αἴγυπτον, εὐχόμεθα εἰς αὐτοὺς να χαίρουν καὶ νὰ ὑγιαίνουν.

Ἔχομεν σωθῆ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ καὶ εὐχαριστοῦμεν ὁλοψύχως τὸν Θεόν, ἕτοιμοι καὶ πάλιν νὰ πολεμήσωμεν ἐναντίον τοῦ βασιλέως.

Ἀφοῦ σωθήκαμε μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ ἀπὸ μεγάλους κινδύνους, εὐχαριστοῦμεν μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μας τὸν Θεόν, ὡς ἄνθρωποι ποὺ εἴμεθα καὶ πάλιν ἕτοιμοι νὰ παραταχθῶμεν καὶ να πολεμήσωμεν κατὰ τοῦ βασιλιᾶ.

Διότι μαζῆ μας εἶναι ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος ἐπέταξε μακρὰν ὅλους, ὅσοι παρετάχθησαν εἰς πόλεμον ἐναντίον τῆς ἁγίας πόλεως.

Διότι αὐτός, ὁ Θεός, ἀπετίναξε καὶ ἀπέρριψεν εἰς τὴν Περσίαν ὅλους ἐκείνους τοὺς ἐχθρούς, οἱ ὁποῖοι παρετάχθησαν εἰς μάχην ἐναντίον τῆς ἁγίας πόλεως, τῆς Ἱερουσαλήμ.

Ὁ ἀρχηγὸς τῶν ἐχθρῶν μας, ὁ βασιλεὺς Ἀντίοχος ὁ Ἐπιφανής, ἦλθεν εἰς τὴν Περσίαν μαζῆ μὲ τὴν στρατιωτικήν του δύναμιν, ἡ ὁποία ἐθεωρεῖτο ἀκατανίκητος καὶ κατεκόπη εἰς τὸν ναὸν τῆς Ναναίας χάρις εἰς ἕνα στρατήγημα, ποὺ ἐχρησιμοποίησαν οἱ ἱερεῖς τῆς θεᾶς αὐτῆς.

Ἔχομεν δὲ σωθῇ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, διότι, ὅταν ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' μετέβη εἰς τὴν Περσίαν μὲ στρατιωτικὴν δύναμιν, ἡ ὁποία ἐφαίνετο ἀκαταμάχητος, ὅλη ἡ στρατιωτικὴ δύναμίς του ἐκατακομματιάσθηκε εἰς τὸν εἰδωλολατρικὸν ναὸν τῆς θεᾶς Ναναίας, χάρις εἰς ἕνα δόλιον στρατήγημα, ποὺ ἐχρησιμοποιήσαν οἱ ἱερεῖς τοῦ ἱεροῦ τῆς Ναναίας.

Ὁ Ἀντίοχος δηλαδὴ μὲ τοὺς φίλους του εἶχε μεταβῆ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον μὲ τὸν σκοπόν, τάχα, νὰ νυμφευθῇ τὴν θεάν. Πράγματι δέ, διὰ νὰ πάρῃ τοὺς θησαυρούς της ὡς προῖκα.

Ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος μὲ τὴν πρόφασιν ὅτι θὰ νυμφευθῇ τὴν θεάν, μετέβη εἰς τὸν τόπον τοῦ ναοῦ αὐτὸς καὶ οἱ φίλοι του, ποὺ ἦσαν μαζί του, μὲ πραγματικὸν ὅμως σκοπὸν νὰ λάβῃ τοὺς πλουσίους θησαυροὺς τοῦ ναοῦ δῆθεν ὡς προῖκα!

Οἱ ἱερεῖς τῆς Ναναίας ἐξέθεσαν τοὺς θησαυροὺς αὐτούς, ὁ δὲ Ἀντίοχος μὲ ὀλίγους ἄνδρας του εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἱερὰν αὐλὴν τοῦ ναοῦ. Ὅταν δὲ εἰσῆλθεν εἰς τὴν αὐλήν, οἱ ἱερεῖς ἔκλεισαν τὸν ναόν.

Οἱ ἱερεῖς τῆς Ναναίας ἐξέθεσαν τοὺς θησαυροὺς αὐτούς, ὁ δὲ Ἀντίοχος ἐπέρασε μὲ ὀλίγους φίλους του τὸ τεῖχος - περίφραγμα, ποὺ περιέβαλλε τὸν ναόν, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν ἱερὸν περίβολον. Ὅταν δὲ εἰσῆλθεν ὁ Ἀντίοχος, οἱ ἱερεῖς, ἀφοῦ ἔκλεισαν τὸ ἱερόν,

Ἤνοιξαν δὲ κατόπιν μίαν μυστικὴν θύραν ἐπάνω ἀπὸ τὴν ὀροφήν, ἔρριψαν λίθους καὶ κατακεραύνωσαν τὸν βασιλέα καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν μαζῆ του. Ἔπειτα κατέκοψαν αὐτοὺς εἰς τεμάχια, ἀπέκοψαν τὰς κεφαλάς των καὶ τὰς ἔρριψαν εἰς τοὺς ἔξω τοῦ βασιλέως συντρόφους του.

ἄνοιξαν τὴν μυστικὴν θύραν, ποὺ ὑπῆρχεν εἰς τὸ φάτνωμα τῆς ὀροφῆς τοῦ ναοῦ, καὶ ρίπτοντες ἀπὸ ἐκεῖ λίθους ἐκτύπησαν τὸν βασιλιᾶ καὶ ὅσους ἦσαν μαζί του, τόσον ἔξαφνα καὶ καίρια, ὅσον κτυπὰ ὁ κεραυνός· κατόπιν ἐκατακομμάτιασαν τὸν βασιλιᾶ καὶ τοὺς συντρόφους του καί, ἀφοῦ ἀφήρεσαν τὰ κεφάλια των, τὰ ἔρριψαν εἰς τοὺς συντρόφους τοῦ βασιλιᾶ, ποὺ ἦσαν ἔξω ἀπὸ τὸν ναόν.

Ἂς εἶναι δι’ ὅλα αὐτὰ δοξασμένος ὁ Κύριος ὁ Θεός μας, ὁ ὁποῖος παρέδωκεν εἰς τέτοιον θάνατον τοὺς ἀσεβεῖς.

Ἂς εἶναι δι’ ὅλα αὐτὰ δοξασμένος ὁ Θεός μας, ὁ ὁποῖος παρέδωκεν εἰς θάνατον ἐκείνους ποὺ ἐφέρθησαν μὲ ἀσέβειαν (τὸν Ἀντιόχον Δ' καὶ τοὺς συντρόφους του).

Ἐπειδή, λοιπόν, ἡμεῖς ἑτοιμαζόμεθα νὰ ἑορτάσωμεν κατὰ τὴν εἰκοστὴν πέμπτην τοῦ μηνὸς Χασελεῦ τὸν καθαρισμὸν τοῦ ἱεροῦ ναοῦ, ἐθεωρήσαμεν πρέπον νὰ καταστήσωμεν καὶ εἰς σᾶς γνωστὸν τοῦτο, ὥστε καὶ σεῖς νὰ ἑορτάσετε τὰς ἡμέρας αὐτάς, ὅπως ἑορτάζετε τὴν ἑορτὴν τῆς Σκηνοπηγίας, καὶ τοῦ πυρός, τὸ ὁποῖον ἀνήφθη, ὅταν ὁ Νεεμίας ἀπεπεράτωσε τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἱεροῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ προσέφερε θυσίας.

Προκειμένου λοιπὸν νὰ ἑορτάσωμεν κατὰ τὴν εἰκοστὴν πέμπτην τοῦ μηνὸς Χασελεῦ (ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν ἰδικόν μᾶα Νοέμβριον /Δεκέμβριον) τὴν ἑορτὴν τοῦ καθαρισμοῦ τοῦ Ναοῦ, ἐθεωρήσαμεν καθῆκον μας νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν περὶ αὐτοῦ, ὥστε καὶ σεῖς να ἑορτάσετε τὶς ἡμέρες (τοῦ ἐγκαινισμοῦ τοῦ Ναοῦ κατὰ τὸν τρόπον) τῆς ἑορτῆς τῆς Σκηνοπηγίας καὶ τοῦ ἱεροῦ πυρός, τὸ ὁποῖον ἄναψε θαυματουργικῶς, ὅταν ὁ Νεεμίας, μετὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ Ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου, προσέφερε θυσίαν εἰς τὸν Θεόν.

Ὅταν δηλαδὴ οἱ πατέρες μας ὠδηγοῦντο αἰχμάλωτοι εἰς τὴν Περσίαν, οἱ εὐσεβεῖς τότε ἱερεῖς ἐπῆραν κρυφίως πῦρ ἀπὸ τὸ πῦρ τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ τὸ ἔκρυψαν ἐπιμελῶς εἰς τὸ βάθος ἑνὸς φρέατος, ποὺ δὲν εἶχε νερό. Εἰς αὐτὸ τὸ ἠσφάλισαν μὲ κάθε μυστικότητα, ὥστε παρέμενεν αὐτὸς ὁ τόπος ἄγνωστος εἰς ὅλους.

(Διὰ τὸ ἱερὸν αὐτὸ πῦρ πρέπει νὰ γνωρίζετε τὰ ἀκόλουθα): Ὅταν οἱ προπάτορές μας ἐπρόκειτο νὰ ὁδηγηθοῦν εἰς τὴν Περσίαν, οἱ εὐσεβεῖς ἱερεῖς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀφοῦ ἔλαβαν κρυφὰ φωτιὰ ἀπὸ ἐκείνην, ποὺ ἦταν ἀναμμένη εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων, τὴν ἔκρυψαν εἰς τὴν κοιλότητα ἐνὸς ξεροπήγαδου (ἢ πηγῆς, ἡ ὁποία δὲν εἶχε νερό)· ἐκεῖ τὴν ἔκρυψαν μὲ ἐπιμέλειαν καὶ τὴν ἀσφάλισαν ἔτσι, ὥστε ὁ τόπος παρέμεινεν ἄγνωστος εἰς ὅλους.

Ἀφοῦ ἐπέρασαν ἀρκετὰ ἔτη, τότε ποὺ ὁ Θεὸς ηὐδόκησε νὰ ἀποσταλῇ ὁ Νεεμίας ἀπὸ τὸν βασιλέα τῆς Περσίας εἰς τὴν Ἰουδαίαν, ὁ Νεεμίας ἔστειλε τοὺς ἀπογόνους τῶν ἱερέων, ποὺ εἶχαν ἀποκρύψει τὸ πῦρ, εἰς ἀναζήτησίν του. Αὐτοὶ καὶ ἀνέφεραν πρὸς ἡμᾶς, ὅτι δὲν εὑρῆκαν τὸ πῦρ, ἀλλὰ ἕνα παχὺ ὕδωρ.

Ἀφοῦ δὲ ἐπέρασαν πολλὰ χρόνια ἀπὸ τότε, ὅταν ἐφάνη καλὸν εἰς τὸν Θεόν, ἀπεστάλη ὁ Νεεμίας ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ τῆς Περσίας εἰς τὴν Ἰουδαίαν. Τότε ὁ Νεεμίας ἔστειλε τοὺς ἀπογόνους τῶν ἱερέων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν κρύψει τὴν φωτιά, διὰ νὰ τὴν ἀναζητήσουν. Ὅταν ὅμως ἐπέστρεψαν καὶ μᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι δὲν εὑρῆκαν τὴν φωτιά, ἀλλὰ νερὸ παχύ (παχύρρευστον καὶ πυκνὸν ὑγρόν),

Ὁ Νεεμίας διέταξεν αὐτοὺς νὰ πάρουν καὶ νὰ φέρουν ἀπὸ τὸ ὕδωρ αὐτό. Ὅταν δὲ ἐστοιβάσθησαν ἐπάνω εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων τὰ πρὸς θυσίαν ξύλα καὶ τὰ θύματα, ὁ Νεεμίας διέταξε τοὺς ἱερεῖς νὰ ραντίσουν μὲ τὸ ὕδωρ καὶ τὰ ξύλα καὶ τὰς θυσίας, ποὺ ἦσαν ἐπάνω εἰς αὐτά.

ὁ Νεεμίας τοὺς διέταξε νὰ κατέβουν, νὰ ἀντλήσουν ἀπὸ αὐτὸ καὶ νὰ τοῦ τὸ φέρουν. Ὅταν δὲ ἐτοποθέτηθησαν τὰ ξύλα καὶ προσεφέρθησαν πάνω εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων τὰ πρὸς θυσίαν ζῶα, ὁ Νεεμίας διέταξε τοὺς ἱερεῖς νὰ ραντίσουν μὲ τὸ παχὺ ἐκεῖνο νερὸ καὶ τὰ ξύλα καὶ τὰ πρὸς θυσίαν κρέατα, ποὺ εὑρίσκοντο ἐπάνω εἰς τὰ ξύλα.

Ὅταν δὲ ἐξετελέσθη ἡ ἐντολὴ τοῦ Νεεμίου καὶ ἦλθεν ἡ στιγμή, ποὺ ἀνέλαμψεν ὁ ἥλιος, ὁ ὁποῖος ἦτο προηγουμένως σκεπασμένος ἀπὸ τὰ νέφη, ἄναψε μεγάλη φωτιά, ὥστε ὅλοι ἐθαύμασαν.

Ὅταν ἔγινε αὐτὸ καὶ ἀφοῦ ἐπέρασε κάποιο χρονικὸν διάστημα, ὁ δὲ ἥλιος, τὸν ὁποῖον ἐσκέπαζαν προηγουμένως τὰ σύννεφα, ἔλαμψε, τότε ἄναψε φωτιὰ μεγάλη τόσον, ὥστε ἐθαύμασαν ὅλοι!

Καθ’ ὃν χρόνον ἡ θυσία ἐκαίετο, οἱ ἱερεῖς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς καύσεως ἔκαμαν προσευχήν, μαζῆ δὲ μὲ αὐτοὺς καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι. Ὁ Ἰωνάθαν ἤρχισε τὴν προσευχὴν καὶ ὁ Νεεμίας καὶ οἱ ἄλλοι συνώδευαν τὴν φωνήν του.

Καὶ ἐνῷ ἡ φωτιὰ κατέκαιε τὴν θυσίαν, οἱ ἱερεῖς ἀνέπεμπαν προσευχὴν καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ ὅλοι, ὅσοι ἦσαν παρόντες· ὁ Ἰωνάθαν ἄρχισε τὴν προσευχήν, οἱ δὲ ὑπόλοιποι ἀκολουθοῦσαν μαζὶ μὲ τὸν Νεεμίαν.

Ἡ προσευχὴ αὐτὴ εἶχεν αὐτὸν τὸν τύπον· «Κύριε, Κύριε, ὁ Θεός, σὺ εἶσαι ὁ δημιουργὸς τῶν πάντων, ὁ φοβερὸς καὶ ἰσχυρὸς καὶ δίκαιος καὶ ἐλεήμων, ὁ μόνος βασιλεὺς καὶ πανάγαθος.

Ἡ προσευχὴ εἶχε τὸ ἀκόλουθον περιεχόμενον: «Κύριε, Κύριε ὁ Θεός, Σὺ ποὺ εἶσαι ὁ δημιουργὸς ὅλων τῶν κτισμάτων, Σὺ ποὺ εἶσαι ὁ φοβερὸς καὶ ὁ ἰσχυρὸς καὶ ὁ δίκαιος καὶ ὁ ἐλεήμων, ὁ μόνος βασιλεὺς καὶ ὁ μόνος ἀγαθός,

Ὁ μόνος χορηγὸς τῶν ἀγαθῶν, ὁ μόνος δίκαιος καὶ παντοκράτωρ καὶ αἰώνιος. Σύ, ποὺ διασώζεις τὸν Ἰσραὴλ ἀπὸ ὅλα τὰ κακά. Σύ, ὁ ὁποῖος ἀνέδειξας τοὺς πατέρας μας ἐκλεκτοὺς καὶ τοὺς ἡγίασας.

ὁ μόνος ποὺ χορηγεῖ μὲ ἀφθονίαν καὶ γενναιοδωρίαν, ὁ μόνος δίκαιος καὶ παντοκράτωρ καὶ αἰώνιος, ἐκεῖνος ποὺ διασώζει τὸν Ἰσραηλιτικὸν λαόν ἀπὸ κάθε κακόν, Σὺ ὁ ὁποῖος ἔκαμες τοὺς προπάτορές μας ἐκλεκτούς σου καὶ τοὺς ἁγίασες,

Πρόσδεξαι, λοιπόν, Κύριε, τὴν θυσίαν αὐτὴν ὑπὲρ ὅλου τοῦ λαοῦ σου καὶ διαφύλαξε τὴν κληρονομίαν σου καὶ ἁγίασε αὐτήν.

πρόσδεξαι τὴν θυσίαν μας ὑπὲρ ὁλοκλήρου τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ σου καὶ διαφύλαξε τὸν λαόν σου, ποὺ εἶναι ἐκλεκτὴ κληρονομία σου, καὶ ἁγίασέ τον.

Ἐπανάφερε εἰς τὴν χώραν των τοὺς διασκορπισμένους ἀδελφούς μας, ἐλευθέρωσε τοὺς Ἰσραηλίτας, οἱ ὁποῖοι εἶναι δοῦλοι εἰς τὰ ἔθνη, ρίψε βλέμμα στοργῆς εἰς τοὺς ἐξουθενημένους καὶ μισουμένους καὶ ἂς μάθουν ὅλα τὰ ἔθνη, ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Θεός μας.

Μάζεψε καὶ πάλιν ὅλους μαζὶ τοὺς ἀδελφούς μας, ποὺ εἶναι διεσπαρμένοι, ἐλευθέρωσε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δοῦλοι μεταξὺ τῶν εἰδωλολατρικῶν ἐθνῶν, ρῖψε εὐνοϊκὸν καὶ εὐσπλαγχνικὸν βλέμμα εἰς τοὺς Ἰουδαίους, ποὺ εἶναι περιφρονημένοι, ἀπεχθεῖς καὶ μισητοί· καὶ ἂς γνωρίσουν τὰ ἔθνη ὅτι σὺ εἶσαι ὁ Θεός μας.

Τιμώρησε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς καταδυναστεύουν καὶ ὅσους ἐπάνω εἰς τὴν ὑπερηφάνειάν των μᾶς ὑβρίζουν.

Τιμώρησε σκληρὰ ὅσους μᾶς καταπιέζουν μὲ βάρβαρον τρόπον καὶ ὅσους μᾶς ὑβρίζουν καὶ ἐξευτελίζουν μὲ τρόπον ἀλαζονικόν.

Καταφύτευσε καὶ ἐγκατάστησε ἀσφαλῆ τὸν λαόν σου εἰς τὸν τόπον τοῦτον τὸν ἅγιόν σου, ὅπως εἶπεν ὁ Μωϋσῆς».

Φύτευσε βαθιὰ καὶ ρίζωσε στερεὰ τὸν λαόν σου εἰς τὸν ἅγιον τόπον σου, ὅπως εἶπεν ὁ Μωϋσῆς».

Οἱ ἱερεῖς ἔψαλλον τοὺς καταλλήλους ὕμνους.

Οἱ δὲ ἱερεῖς ἔψαλλαν τοὺς καθωρισμένους ὕμνους.

Ὅταν δὲ ἡ θυσία ἐτελείωσε, διέταξεν ὁ Νεεμίας καὶ ἔχυσαν τὸ ὑπόλοιπο νερὸ ἐπάνω εἰς τοὺς μεγάλους λίθους.

Ὅταν δὲ ἡ θυσία τῶν ὁλοκαυτωμάτων ἀναλώθηκε ἀπὸ τὴν φωτιά, ὁ Νεεμίας διέταξε νὰ περιχύσουν τὸ ὑπόλοιπον παχὺ ὑγρὸν ἐπάνω εἰς τὶς ὀγκώδεις πέτρες.

Ὅταν τοῦτο ἔγινε, ἄναψε μία φλόγα. Τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου ἀναλάμψαν ὡς φῶς ὑγρὸν ἐκάη.

Μόλις ἔγινε τοῦτο, ἄναψε μία φλόγα· καὶ ὅταν τὸ φῶς ἀπὸ τὴν φωτιὰ τοῦ θυσιαστηρίου ἀντανάκλασε τὴν λάμψιν του, τὸ παχύρρευστον ἐκεῖνο ὑγρὸν ἐκάη ἐξ ὁλοκλήρου.

Ὅταν δὲ τὸ καταπληκτικὸν αὐτὸ γεγονὸς διεδόθη καὶ ἔγινε γνωστὸν καὶ εἰς τὸν βασιλέα τῶν Περσῶν, ὅτι εἰς τὸν τόπον, ὅπου οἱ ἀπαχθέντες εἰς αἰχμαλωσίαν ἱερεῖς εἶχαν κάποτε ἀποκρύψει τὸ ἱερὸν πῦρ, εὑρῆκαν βραδύτερον ὕδωρ καὶ ὅτι ὁ Νεεμίας καὶ οἱ περὶ αὐτὸν ἄνδρες καθηγίασαν αὐτὸ μὲ τὰς θυσίας,

Ὅταν τὸ θαυμαστὸν τοῦτο γεγονὸς ἔγινε εὐρυτερα γνωστὸν καὶ ὅταν ἀνήγγειλαν εἰς τὸν βασιλιᾶ τῶν Περσῶν ὅτι εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχαν κρύψει τὴν φωτιὰ οἱ ἱερεῖς, ποὺ ὠδηγήθησαν εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν, παρουσιάσθη τὸ παχὺ νερό (παχύρρευστον ὑγρόν), ἀπὸ αὐτὸ δὲ ὁ Νεεμίας καὶ ὅσοι ἦσαν μαζί του καθαγίασαν τὰ μέλη τῶν πρὸς θυσίαν ζώων,

ὁ βασιλεὺς διέταξε νὰ περιφράξουν τὸν ἱερὸν αὐτὸν τόπον καὶ νὰ τὸν ἀνακηρύξουν ἅγιον καὶ ἐπεβεβαίωσεν ἔτσι τὸ γεγονός.

τότε ὁ βασιλιᾶς περιέφραξε τὸν χῶρον ἐκεῖνον καὶ τὸν ἀνεκήρυξεν ἱερόν, ἀφοῦ ἐξηκρίβωσε καὶ ἐπεβεβαίωσε τὸ γεγονός.

Ὁ βασιλεὺς ἐπῆρε καὶ ἐχάρισε πολλὰ καὶ διάφορα δῶρα εἰς τοὺς ἀνθρώπους τῶν γεγονότων αὐτῶν.

Καὶ εἰς ὅσους ὁ βασιλιᾶς ἐδείκνυε τὴν εὔνοιάν του, ἐλάμβανεν ἀπὸ αὐτούς, διένεμε δὲ καὶ αὐτὸς πολλὰ καὶ ποικίλα δῶρα.

Οἱ περὶ τὸν Νεεμίαν ὠνόμασαν αὐτὸ τὸ ὕδωρ νέφθαρ, ποὺ σημαίνει καθαρισμός. Ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους ὠνομάσθη παρεφθαρμένως Νεφθαεί.

Ὅσοι δὲ ἦσαν μαζὶ μὲ τὸν Νεεμίαν, ὠνόμασαν τὸ παχὺ ἐκεῖνο νερό «νέφθαρ», τὸ ὁποῖον σημαίνει «καθαρισμός»· ἀλλ’ οἱ περισσότεροι τὸ ὀνομάζουν «νεφθαεί».

Ὑπάρχει καταγεγραμμένον, ὅτι ὁ προφήτης Ἱερεμίας, διέταξε τοὺς μεταφερομένους αἰχμαλώτους εἰς τὴν Βαβυλῶνα, νὰ πάρουν τὸ ἱερὸν πῦρ, ὅπως ἀνωτέρω ἔχει σημειωθῆ·

Εἰς τὰ ἐπίσημα δημόσια ἀρχεῖα εὑρίσκεται γραμμένον, ὅτι ὁ προφήτης Ἱερεμίας διέταξε τοὺς Ἰουδαίους, ποὺ ὡδηγοῦντο ἐξόριστοι εἰς τὴν Βαβυλῶνα, νὰ λάβουν ἀπὸ τὸ ἱερὸν πῦρ καὶ νὰ τὸ κρύψουν, ὅπως ἔχει ἤδη ἀναφερθῆ ἀνωτέρω.

καὶ ὅτι ὁ προφήτης, ὅταν παρέδωκεν ἀντίγραφον τοῦ Νόμου εἰς τοὺς ἀπαγομένους πρὸς αἰχμαλωσίαν, ἔδωκε συγχρόνως καὶ τὴν ἐντολήν, νὰ μὴ λησμονοῦν τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, νὰ μὴ ἀποπλανηθοῦν κατὰ τὴν διάνοιαν, ὅταν βλέπουν ἀγάλματα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ καὶ τὰ γύρω ἀπὸ αὐτὰ στολίδια.

Εὑρίσκεται ἐπίσης γραμμένον, ὅτι ὁ Ἱερεμίας διέταξε τοὺς Ἰουδαίους, ποὺ ὡδηγοῦντο ἐξόριστοι εἰς τὴν Βαβυλῶνα, ἀφοῦ τοὺς εἶχε παραδώσει τὸν Νόμον, νὰ μὴ λησμονήσουν τις ἐντολὲς τοῦ Κυρίου, οὔτε νὰ ἀφήνουν τὴν φαντασίαν των νὰ ἀποπλανᾶται, ὅταν θὰ βλέπουν ἀγάλματα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ καὶ τὰ πολυτελῆ στολίδια, μὲ τὰ ὁποῖα ἦσαν καλυμμένα τὰ ἀγάλματα αὐτά.

Καὶ μὲ πολλοὺς ἄλλους παρομοίους λόγους τοὺς παρεκάλει καὶ τοὺς ἐνίσχυσε νὰ μὴ ἀπομακρυνθῇ ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὰς καρδίας των.

Καὶ ἄλλες τέτοιες συμβουλὲς καὶ νουθεσίες τοὺς ἔδιδεν ὁ Ἱερεμίας καὶ τοὺς προέτρεπε καὶ τοὺς ἔκαμνεν ἔκκλησιν, ὥστε νὰ μὴ ἀφήσουν καὶ ἀπομακρυνθῇ ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὶς καρδιές των.

Ὑπάρχει ἀκόμη καὶ τοῦτο γραμμένον εἰς τὰ ἀρχεῖα· ὅτι ὁ ἴδιος ὁ προφήτης Ἱερεμίας, κατόπιν διαταγῆς ποὺ ἐδόθη εἰς αὐτὸν ἀπὸ τὸν Θεόν, διέταξε νὰ μεταφερθῇ μαζῆ του ἡ Κιβωτὸς τῆς Διαθήκης. Μὲ τὰ ἱερὰ αὐτὰ κειμήλια ἔφθασεν εἰς τὸ ὄρος Ναβαῦ, ὅπου εἶχεν ἀνεβῆ ὁ Μωϋσῆς καὶ εἶχεν ἴδει τὴν γῆν τῆς Ἐπαγγελίας, τὴν ὁποίαν ὁ Θεὸς ἐκληροδότησεν εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας.

Ἐπὶ πλέον εἰς τὰ ἴδια ἐπίσημα δημόσια ἀρχεῖα εἶναι γραμμένον, ὅτι ὁ προφήτης Ἱερεμίας, ἀφοῦ παρεκινήθη ἔπειτα ἀπὸ θείαν ἀποκάλυψιν καὶ ἔμπνευσιν, διέταξε νὰ μεταφερθῇ μαζί του ἡ Σκηνὴ τοῦ Μαρτυρίου καὶ ἡ Κιβωτὸς τῆς Διαθήκης. Κατόπιν ἀνέβη μὲ τὰ ἱερὰ αὐτὰ ἀντικείμενα εἰς τὸ ὄρος Ναβαῦ, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀνεβῆ ὁ Μωϋσῆς καὶ εἶδε τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, τὴν ὁποίαν ὁ Θεὸς ἔδωκεν ὡς κληρονομίαν εἰς τὸν Ἰσραηλιτικὸν λαόν.

Ἀφοῦ ἔφθασεν ἐκεῖ ὁ Ἱερεμίας, εὑρῆκεν οἰκίαν, ἡ ὁποία εἶχε τὴν μορφὴν ἄντρου. Εἰς αὐτὴν εἰσήγαγε καὶ ἀπέθεσε τὴν Κιβωτὸν καὶ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυμιάματος. Κατόπιν δὲ ἔφραξε τὴν θύραν.

Ὁ Ἱερεμίας, ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὸ ὄρος Ναβαῦ, εὑρῆκε ἕνα δωμάτιον (οἶκον), ποὺ ἔμοιαζε μὲ σπηλιά· ἐκεῖ ἐτοποθέτησε τὴν Σκηνὴν τοῦ Μαρτυρίου καὶ τὴν Κιβωτὸν τῆς Διαθήκης καὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν θυμιαμάτων κατόπιν δὲ ἔφραξε τὴν εἴσοδον τῆς σπηλιᾶς.

Μετὰ ταῦτα μερικοὶ ἀπὸ τοὺς συντρόφους του ἦλθαν, διὰ νὰ ἐπισημάνουν μὲ σημεῖα τὴν ὁδόν, ποὺ ἠκολούθησεν ὁ Ἱερεμίας διὰ νὰ κρύψῃ τὰ ἀντικείμενα αὐτά, ἀλλὰ δὲν τὴν εὑρῆκαν.

Μερικοὶ ἀπὸ τοὺς συντρόφους του ἦλθαν κατόπιν διὰ νὰ θέσουν σημεῖα ἀναγνωρίσεως τοῦ δρόμου, τὸν ὁποῖον ἀκολούθησε ὁ Προφήτης καὶ ὁ ὁποῖος ὡδηγοῦσε εἰς τὸ σπήλαιον, ὥστε, ὅταν θὰ ἐπανήρχοντο ἀργότερα, νὰ ἠμπορέσουν νὰ εὔρουν τὰ ἱερὰ σκεύη· ὅμως δὲν ἠμπόρεσαν νὰ εὔρουν τὸν δρόμον.

Ὅταν ὁ Ἱερεμίας ἐπληροφορήθη τοῦτο, τοὺς ἤλεγξε καὶ εἶπεν· «ὁ τόπος αὐτὸς θὰ μείνῃ ἄγνωστος, ἕως ὅτου ὁ Θεὸς γίνῃ ἵλεως καὶ ἐπαναφέρῃ ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσίαν ἐλεύθερον τὸν λαόν του.

Ὅταν ὁ Ἱερεμίας ἐπληροφορήθη τὴν προσπάθειάν των αὐτήν, τοὺς ἐπέπληξε καὶ τοὺς εἶπεν: «Ὁ τόπος θὰ μείνῃ ἄγνωστος, μέχρις ὅτου θελήσῃ ὁ Θεὸς νὰ ἐπιστρέψῃ καὶ συγκεντρωθῇ τελικῶς ὁ λαός του ἐλεύθερος ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσίαν τῆς Βαβυλῶνας καὶ φανῇ εἰς αὐτοὺς εὐσπλαγχνικός.

Τότε ὁ Κύριος θὰ ἀποκαλύψῃ τὰ ἱερὰ αὐτὰ ἀντικείμενα καὶ θὰ φανῇ ἡ δόξα τοῦ Κυρίου καὶ ἡ νεφέλη, ὅπως ἐφαίνετο ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Μωϋσέως καὶ ὅπως ἐφάνη, ὅταν ὁ Σολομὼν ἔκαμε προσευχὴν καὶ παρεκάλεσε τὸν Θεόν, νὰ καθαγιασθῇ ὁ ναὸς μὲ μεγάλην δόξαν».

Τότε ὁ Κύριος θὰ φανερώσῃ τὰ ἱερὰ αὐτὰ ἀντικείμενα καὶ θὰ φανῇ ἡ δόξα Κυρίου, ἡ ὑπερφυσικὴ καὶ ἐκθαμβωτικὴ λάμψις, καὶ ἡ ὑπερφυσικὴ νεφέλη, ποὺ δηλώνει τὴν παρουσίαν τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἶχεν ἐμφανισθῆ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Μωϋσῆ καὶ ὅταν ὁ Σολομὼν προσηυχήθη, ὥστε ὁ Ναός, ποὺ εἶχε κτίσει, νὰ καθαγιασθῇ κατὰ τρόπον λαμπρὸν καὶ ἔνδοξον».

Εἰς τὰ ἄρχεῖα ἐπίσης ἦτο καταγεγραμμένον, ὅτι ὁ βασιλεὺς αὐτὸς ὁ Σολομών, μὲ τὴν μεγάλην σοφίαν του, προσέφερε θυσίαν κατὰ τὰ ἐγκαίνια καὶ κατὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ναοῦ.

Ἐπίσης εἰς τὰ ἐπίσημα δημόσια ἀρχεῖα ἀνεφέρετο, ὅτι ὁ Σολομών, ὁ ὁποῖος εἶχε λάβει ὡς δῶρον ἀπὸ τὸν Θεὸν σπανίαν σοφίαν, ἐπρόσφερε θυσίαν κατὰ τὰ ἐγκαίνια καὶ κατὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Ναοῦ.

Καί, ὅπως ἄλλοτε ὁ Μωϋσῆς προσηυχήθη πρὸς τὸν Κύριον καὶ κατέβηκε πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, τὸ ὁποῖον κατέφαγε τὴν θυσίαν, ἔτσι καὶ ὁ Σολομὼν προσηυχήθη καὶ κατέβηκε πῦρ ἀπὸ τὸν οὐρανόν, τὸ ὁποῖον κατέφαγε τὰ ὁλοκαυτώματα.

Καὶ ὅπως παλαιοτέρα ὁ Μωϋσῆς προσηυχήθη εἰς τὸν Κύριον, καὶ κατέβη ἀπὸ τὸν οὐρανὸν φωτιὰ καὶ κατέκαυσεν ἐντελῶς τὰ κρέατα τῆς θυσίας τῶν ὁλοκαυτωμάτων, ἔτσι προσηυχήθη καὶ ὁ Σολομών, καὶ κατέβη ἡ φωτιὰ καὶ κατέκαυσεν ἐντελῶς τὴν θυσίαν τῶν ὁλοκαυτωμάτων.

Εἶχεν εἴπει δὲ τότε ὁ Μωϋσῆς· «ἐπειδὴ ἡ θυσία περὶ τῆς ἁμαρτίας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ φαγωθῇ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, διὰ τοῦτο κατηναλώθη ὀλόκληρος ἀπὸ τὸ πῦρ».

Ὁ δὲ Μωϋσῆς εἶχε πεῖ τότε: «Ἐπειδὴ τὰ κρέατα τῆς θυσίας, ποὺ προσεφέρθη δι’ ἐξιλέωσιν ἁμαρτίας, δὲν τρώγονται, διὰ τοῦτο ἡ θυσία κατεκάη ἐντελῶς ἀπὸ τὴν φωτιά».

Κατὰ παρόμοιον τρόπον καὶ ὁ Σολομὼν ἑώρτασεν ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας τὰ ἐγκαίνια τοῦ ναοῦ.

Καὶ ὁ Σολομὼν ἐπίσης ἑώρτασε τὴν ἑορτὴν τῶν ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρες.

Ἦσαν καταχωρημένα τὰ γεγονότα αὐτὰ εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῦ Νεεμίου, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ ὅτι ὁ Νεεμίας ἵδρυσε βιβλιοθήκην, εἰς τὴν ὁποίαν συνεκέντρωσε τὰ βιβλία, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τοὺς βασιλεῖς καὶ τοὺς προφήτας. Ἐκεῖ περιλαμβάνονται τὰ τοῦ Δαυΐδ, ὅπως καὶ ἐπιστολαὶ τῶν βασιλέων τῆς Περσίας σχετικῶς μὲ τὰ ἀφιερώματα αὐτῶν πρὸς τὸν ναόν.

Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ ἀνωτέρω, τὰ ἴδια γεγονότα ἦσαν ἐπίσης γραμμένα εἰς τὰ ἐπίσημα ἀρχεῖα (ποὺ ἐφυλάσσοντο εἰς τὸν Ναόν) καὶ εἰς (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Ἢ εἰς) τὰ ἀπομνημονεύματα τοῦ Νεεμία. Εἶναι ἐπίσης γραμμένον τὸ πῶς ὁ Νεεμίας ἵδρυσε βιβλιοθήκην καὶ συνεκέντρωσεν εἰς αὐτὴν τὰ βιβλία, ποὺ ἀφοροῦν τοὺς βασιλεῖς καὶ τοὺς προφήτας, καὶ τὰ ἔργα τοῦ Δαβὶδ καὶ τὶς ἐπιστολὲς τῶν Περσῶν βασιλέων, τὶς σχετικὲς μὲ τὰ ἱερὰ ἀφιερώματά των εἰς τὸν Ναόν.

Ὡσαύτως καὶ ὁ Ἰούδας συνεκέντρωσεν ὅλα αὐτὰ τὰ βιβλία, ποὺ εἶχαν διασκορπισθῆ κατὰ τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον εὑρέθημεν ἠναγκασμένοι νὰ κάμωμεν, καὶ ἔτσι τώρα αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τὰ χέρια μας.

Κατὰ παρόμοιον τρόπον καὶ ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος συνεκέντρωσεν ὅλα τὰ βιβλία, ποὺ εἶχαν διασκορπισθῆ ἕνεκα τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ τῶν συγκρούσεων, εἰς τὶς ὁποῖες εἴχαμε ἐμπλακῆ. Τὰ βιβλία αὐτὰ εὑρίσκονται τώρα εἰς τὰ χέρια μας.

Ἐὰν λοιπὸν χρειάζεσθε νὰ ἔχετε κοντά σας ἀντίτυπα, στείλατε ἀνθρώπους, διὰ νὰ σᾶς τὰ φέρουν.

Ἐὰν λοιπὸν χρειάζεσθε κάποιο ἀπὸ αὐτά, στείλετε ἀπεσταλμένους νὰ τὸ παραλάβουν καὶ νὰ σᾶς τὸ φέρουν.

Ἐν ὄψει τῆς ἑορτῆς τοῦ καθαρισμοῦ τοῦ ναοῦ, τὴν ὁποίαν πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ ἑορτάσωμεν, ἐγράψαμεν πρὸς σᾶς αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν. Καὶ σεῖς καλῶς θὰ πράξετε νὰ ἑορτάσετε μαζῆ μας τὴν ἑορτὴν κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς.

Προκειμένου λοιπὸν νὰ ἑορτάσωμεν τὴν ἑορτὴν τοῦ καθαρισμοῦ τοῦ Ναοῦ, ἐγράψαμεν εἰς σᾶς τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν καλὰ ἑπομένως θὰ κάμετε νὰ ἑορτάσετε καὶ σεῖς τὴν ἑορτὴν τὶς ἴδιες μὲ ἡμᾶς ἡμέρες.

Ὁ δὲ Θεός, ὁ ὁποῖος ἔσωσεν ὅλον τὸν λαόν του καὶ ἀπέδωκεν εἰς ὅλους τὴν ἱερὰν κληρονομίαν τῆς χώρας μας, τὸ βασίλειόν μας, τὴν Ἱερωσύνην καὶ τὸν ναόν,

Ὁ δὲ Θεός, ὁ ὁποῖος ἔσωσεν ὅλον τὸν λαόν του καὶ ἀπέδωσεν εἰς ὅλους μας ὡς κληρονομίαν τὴν ἁγίαν γῆν καὶ τὸ βασίλειον καὶ τὴν ἱερωσύνην καὶ μᾶς καθηγίασε καὶ μᾶς καθιέρωσεν ὡς λαὸν ἰδικόν του,

ὅπως εἶχεν ὑποσχεθῆ διὰ τοῦ Νόμου του, ἐλπίζομεν ὅτι ταχέως θὰ μᾶς ἐλεήσῃ καὶ πάλιν καὶ θὰ μᾶς ἐπαναφέρῃ ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας τὰς ὑπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τὸν ἱερὸν ναόν. Τὸ πιστεύομεν δὲ αὐτό, διότι καὶ τώρα ὁ Θεὸς μᾶς ἐγλύτωσεν ἀπὸ μεγάλας συμφορὰς καὶ ἐκαθάρισεν ἀπὸ τὰ μιάσματα τῆς εἰδωλολατρείας τὸν ἱερὸν τόπον.

ὅπως ὑπεσχέθη διὰ τοῦ Νόμου, ἐλπίζομεν ὅτι ὁ Θεός μας αὐτὸς θὰ φανῇ ὁπωσδήποτε καὶ γρήγορα ἐλεήμων ἀπέναντί μας καὶ θὰ μᾶς συναθροίσῃ πάλιν εἰς τὸν ἅγιον τόπον - τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὸν Ναόν - ἀπὸ τὴν σημερινὴν διασπορὰν εἰς ὅλην τὴν γῆν, ποὺ ἐκτείνεται κάτω ἀπὸ τὸν οὐρανὸν διότι καὶ τώρα μᾶς ἐλευθέρωσε καὶ μᾶς ἐλύτρωσεν ἀπὸ μεγάλες συμφορὲς καὶ ἐκαθάρισε τὸν ἅγιον τόπον τοῦ Ναοῦ ἀπὸ τὸν μολυσμὸν τῆς εἰδωλολατρίας».

Τὰ δὲ κατὰ τὸν Ἰούδαν τὸν Μακκαβαῖον καὶ τοὺς ἀδελφούς του, ὅπως καὶ διὰ τὸν καθαρισμὸν τοῦ μεγάλου καὶ ἱεροῦ ναοῦ, διὰ τὰ ἐγκαίνια τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων,

Ἡ ἱστορία τοῦ Ἰούδα τοῦ Μακκαβαίου καὶ τῶν ἀδελφῶν του, ὁ καθαρισμὸς τοῦ μεγάλου Ναοῦ, τὰ ἐγκαίνια τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων,

ἀκόμη δὲ καὶ διὰ τοὺς πολέμους μας ἐναντίον τοῦ Ἀντιόχου τοῦ Ἐπιφανοῦς καὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ Εὐπάτορος,

ἀκόμη δὲ οἱ πόλεμοι κατὰ τοῦ Ἀντιόχου Δ' Ἐπιφανοῦς καὶ τοῦ υἱοῦ του, Ἀντιόχου Ε' Εὐπάτορος,

διὰ τὰς φανερὰς ἐπεμβάσεις τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠρωϊκῶς ἠγωνίζοντο πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν Ἰουδαίων, ὥστε καίτοι ἦσαν ὀλιγάριθμοι νὰ ἠμπορέσουν νὰ καταλάβουν ὅλην τὴν χώραν καὶ νὰ τρέψουν εἰς φυγὴν τὰ πλήθη τῶν βαρβάρων,

καὶ οἱ θαυμαστὲς καὶ ὑπερφυσικὲς ἐπεμβάσεις ἀπὸ τὸν Θεὸν πρὸς ἐνίσχυσιν ἐκείνων, ποὺ ἠγωνίζοντο μὲ φιλοτιμίαν καὶ γενναιότητα ὑπέρ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ, ὥστε, ἐνῷ ἦσαν ὀλίγοι, νὰ ἠμπορέσουν νὰ κυριεύσουν καὶ νὰ λεηλατήσουν ὅλην τὴν χώραν καὶ νὰ διώξουν τις βαρβαρικὲς ὀρδὲς

ὅλα αὐτά, ὅπως ἐπίσης καὶ διὰ τὸν περίφημον εἰς ὅλον τὸν κόσμον Ναόν, νὰ τὸν ἀνακτήσουν καὶ τὴν πόλιν νὰ ἐλευθερώσουν, νὰ ἀνορθώσουν δὲ πάλιν τοὺς θείους νόμους, τοὺς ὁποίους ἐχθροὶ καὶ ἐξωμόται ἐπεχείρουν νὰ καταργήσουν, καὶ τὸ ὅτι ὁ Θεὸς πᾶσαν εὐμένειαν ἐδείκνυε πρὺς τοὺς ἥρωας αὐτούς,

καὶ να ἀνακτήσουν τὸν περίφημον εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἱερὸν Ναὸν καὶ νὰ ἐλευθερώσουν τὴν πόλιν τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ νὰ ἀποκαταστήσουν πάλιν τοὺς ἱεροὺς νόμους καὶ θεσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐκινδύνευαν νὰ καταλυθοῦν ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες, καθ’ ὅσον ὁ Κύριος εἶχε δειχθῇ ἀπέναντι τῶν ἀγωνιστῶν ἐκείνων εὐσπλαγχνικός, ἐπιεικὴς καὶ συμπαθής,

ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ἐκτίθενται εἰς πέντε βιβλία ὑπὸ τοῦ Ἰάσωνος τοῦ Κυρηναίου. Ἡμεῖς ὅμως θὰ προσπαθήσωμεν νὰ κάμωμεν ἐπιτομὴν ὅλων αὐτῶν εἰς ἕνα μόνον βιβλίον.

ὅλα τὰ ἀνωτέρω, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἤδη ἐκτεθῇ ἀπὸ τὸν Ἰάσονα τὸν Κυρηναῖον εἰς πέντε βιβλία, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὰ συντάμωμεν καὶ νὰ τὰ σννοψίσομε ν εἰς ἕνα μόνον βιβλίον.

Ἀποβλέποντες δὲ εἰς τὸ πλῆθος τῶν ἀριθμῶν, ποὺ περιέχονται εἰς τὰ βιβλία αὐτά, ὅπως καὶ εἰς τὴν δυσκολίαν, τὴν ὁποίαν δοκιμάζουν ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ βυθισθοῦν καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν διηγήσεων, καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῆς περιεχομένης ὕλης,

Ἐπειδὴ δὲ κατανοοῦμεν τὴν μεγάλην ποσότητα, τὴν πλήμμυραν τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν στοιχείων, ποὺ περιέχονται εἰς τὰ πέντε βιβλία τοῦ Ἰάσονος, καὶ τὴν δυσκολίαν, ἐνώπιον τῆς ὁποίας εὑρίσκονται, ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ εἰσδύσουν εἰς τὶς λεπτομέρειες τῆς ἱστορικῆς διηγήσεως, ἕνεκα τοῦ ὄγκου τῆς ὕλης, ποὺ περιέχεται εἰς αὐτά,

ἐφροντίσαμεν νὰ κάμωμεν ψυχαγωγικὴν τὴν μελέτην δι’ ἐκείνους, ποὺ τὴν θέλουν ἔτσι, εὔκολον εἰς ἀπομνημόνευσιν δι’ ἐκείνους, ποὺ θέλουν νὰ τὴν ἀπομνημονεύσουν. Γενικῶς ὠφέλιμον εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν μελετήσουν.

ἐφροντίσαμεν νὰ καταστήσωμεν εὐχάριστον τὴν μελέτην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μελετοῦν χάριν ψυχαγωγίας· νὰ καταστήσωμεν δὲ εὔκολον τὴν ἔκθεσιν τῶν γεγονότων εἰς ἐκείνους, ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ ἐνθυμοῦνται τὰ γεγονότα καὶ νὰ τὰ ἀπομνημονεύουν καὶ γενικῶς νὰ προσφέρωμεν εἰς ὅλους ὠφέλειαν διὰ τῆς μελέτης μιᾶς περιληπτικῆς ἐργασίας.

Δι’ ἡμᾶς ὅμως, οἱ ὁποῖοι ἀνελάβαμεν τὸν κόπον τῆς ἐπιτομῆς αὐτῆς, τὸ ἔργον δὲν εἶναι εὔκολον. Ἀπαιτεῖ ἱδρῶτας καὶ ἀγρυπνίας.

Καὶ δι’ ἡμᾶς μέν, οἱ ὁποῖοι ἀνελάβαμε τὸ κοπιαστικὸν αὐτὸ ἔργον τῆς συντομεύσεως καὶ ἐπιτομῆς, τὸ ἐγχείρημα αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολον· ἀπ’ ἐναντίας ἀπαιτεῖ μόχθον, ἱδρῶτα καὶ ἀγρυπνίαν

Ἡ ἐργασία μας ὁμοιάζει μὲ τὴν ἐργασίαν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ παρασκευάσῃ συμπόσιον εἰς τοὺς κεκλημένους καὶ ἐπιζητεῖ τὸ εὐχάριστον φαγητὸν διὰ τὸν καθένα, χωρὶς νὰ λογαριάσῃ τοὺς κόπους. Τοῦτο δὲν εἶναι μὲν εὔκολον, ὅμως, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν πολλῶν ἀναγνωστῶν μας, εὐχαρίστως θὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὴν ταλαιπωρίαν αὐτήν.

ὅπως ἀκριβῶς δὲν εἶναι εὔκολον καὶ ἄκοπον τὸ ἔργον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἑτοιμάζει κάποιο συμπόσιον καὶ προσπαθεῖ νὰ ἰκανοποιήσῃ τὶς ὀρέξεις καὶ τὴν γεῦσιν τῶν ποικίλων προσκεκλημένων. Παρ’ ὅλα ὅμως αὐτά, προκειμένου νὰ ὠφελήσωμεν τοὺς πολλούς (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Νὰ ἀξιωθῶμεν τῆς εὐγνωμοσύνης τῶν πολλῶν), θὰ ἀναδεχθῶμεν εὐχαρίστως τὸν μόχθον καὶ τὴν ταλαιπωρίαν, ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ ἐργασία αὐτή.

Τὴν μὲν ἀκρίβειαν τῶν γεγονότων στηρίζομεν εἰς τὸν συγγραφέα Ἰάσονα. Ἡμεῖς ὅμως ἀναλαμβάνομεν τὸν κόπον τῆς συντάξεως τοῦ ἔργου βάσει τῶν φιλολογικῶν κανόνων.

Ἀφήνοντες εἰς τὸν Ἰάσονα, τὸν ἀρχικὸν συγγραφέα, τὴν ἑξακρίβωσιν τῆς κάθε ἱστορικῆς λεπτομερείας, θὰ ἀναλάβωμεν μὲ ἐπιμέλειαν καὶ ζῆλον νὰ συγκεντρώσωμεν τὴν προσπάθειάν μας, ἀκολουθοῦντες τοὺς κυρίους καὶ βασικοὺς κανόνας, διὰ νὰ ἑτοιμάσωμεν τὴν ἐπιτομὴν τοῦ ἔργου.

Διότι, ὅπως ὁ ἀρχιτέκτων μιᾶς νέας κατοικίας ἔχει καθῆκον νὰ φροντίσῃ δι’ ὅλον τὸ ἔργον τῆς οἰκοδομῆς, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἀναλάβῃ τὸν στολισμὸν καὶ τὴν ζωγραφιὰν μορφῶν ὀφείλει νὰ ἀσχοληθῇ μὲ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διακόσμησιν αὐτήν, ἔτσι νομίζω ὅτι συμβαίνει καὶ μὲ ἡμᾶς.

Διότι, ὅπως ἀκριβῶς ὁ ἀρχιτέκτων ἐνὸς καινούργιου σπιτιοῦ πρέπει νὰ φροντίσῃ δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔργον τῆς οἰκοδομῆς, ἐνῷ ἐκεῖνος, ποὺ ἀναλαμβάνει νὰ διακοσμήσῃ καὶ ζωγραφίσῃ με τὴν ἐγκαυστικὴν τέχνην καὶ βαφὴν ἐπάνω εἰς τοὺς τοίχους, ἔχει νὰ μεριμνήσῃ μόνον δι’ ὅσα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν διακόσμησιν καὶ τὸν καλλωπισμόν, Ἔτσι νομίζω συμβαίνει ἐν προκειμένῳ καὶ μὲ ἡμᾶς.

Ἕνας εὐσυνείδητος καὶ αὐθεντικὸς ἰστορικὸς ἔχει καθῆκον νὰ ἐμβαθύνῃ εἰς τὸ θέμα του, νὰ περιοδεύῃ τρόπον τινὰ μέσα εἰς τὰ ἰστορικὰ γεγονότα, νὰ δίδῃ λόγον δι’ αὐτά, νὰ ἀσχολῆται καὶ μὲ τὰς ἐπὶ μέρους λεπτομερείας.

Τὸ νὰ ἐμβαθύνῃ καὶ νὰ κατανοῇ πλήρως τὸ θέμα του, τὸ νὰ ἐξιστορῇ ὅλα τὰ γεγονότα, ὡσὰν νὰ περιοδεύῃ εἰς αὐτά, καὶ τὸ νὰ λεπτολογῇ πάρα πολὺ καὶ τὶς ἐλάχιστες λεπτομέρειες, ὅλα αὐτὰ εἶναι δικαιοδοσία καὶ καθήκοντα τοῦ ἀρχικοῦ καὶ ὑπευθύνου ἱστορικοῦ συγγραφέως.

Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ ἀνέλαβεν ὡς ἔργον του τὴν σύνταξιν μιᾶς ἐπιτομῆς, πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν συντομίαν καὶ τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ μὴ ἀσχολῆται μὲ τὴν πλήρη ἔκθεσιν τῶν γεγονότων.

Ἔνω εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κάνει ἕνα εἶδος μεταφράσεως καὶ γράφει βάσει ἐνὸς ἅλλου προηγουμένου ἔργου, πρέπει νὰ τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν βραχυλογίαν καὶ λακωνικότητα τῆς ἐκφράσεως καὶ νὰ ἀποφεύγῃ τὴν διεξοδικὴν διαπραγματεύσῃ τοῦ θέματος.

Ἐδῶ, λοιπόν, ἂς ἀρχίσωμεν τὴν διήγησίν μας ἀρκούμενοι, εἰς ὅσα προεισαγωγικὰ ἐξεθέσαμεν. Διότι εἶναι ἀνόητον νὰ λέγῃ κανεὶς πολλὰ πρὸ τῆς ἱστορίας καὶ νὰ εἶναι σύντομος εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἱστορίαν.

Ἀπὸ ἐδῶ λοιπὸν ἂς ἀρχίσωμεν τὴν ἱστορικήν μας διήγησιν, χωρὶς νὰ προσθέσωμεν τίποτε περισσότερον εἰς ὅσα ἔχομεν εἴπει προηγουμένως. Διότι εἶναι πράγματι ἀνόητον τὸ νὰ πολυλογῶμεν εἰς τὸν πρόλογον τῆς ἱστορίας καὶ κατόπιν νὰ συντομεύωμεν αὐτὴν τὴν ἰδίαν τὴν ἱστορίαν!

Κατὰ τὴν ἐποχήν ἐκείνην, τότε ποὺ οἱ κάτοικοι τῆς ἁγίας πόλεως ἀπελάμβανον εἰρήνην, οἱ δὲ νόμοι ἐτηροῦτο ἄριστα καὶ κάλλιστα χάρις εἰς τὴν εὐσέβειαν τοῦ ἀρχιερέως Ὀνίου καὶ τὴν ἀποστροφήν του πρὸς τὸ κακόν,

Καθ’ ὃν χρόνον οἱ κάτοικοι τῆς ἁγίας πόλεως Ἱερουσαλὴμ ἀπελάμβαναν πλήρη καὶ διαρκῆ εἰρήνην καὶ οἱ νόμοι ἐτηροῦντο ἀκόμη μὲ πᾶσαν ἀκρίβειαν, πιστότητα καὶ εὐσυνειδησίαν, χάρις εἰς τὴν εὐσέβειαν τοῦ ἀρχιερέως Ὀνία Γ' καὶ τοῦ μίσους, τὸ ὁποῖον ὁ ἀρχιερεὺς ἐκεῖνος ἔτρεφεν ἐναντίον τῆς κακοηθείας καὶ πονηρίας,

συνέβαινεν ὥστε καὶ οἱ βασιλεῖς ἀκόμη νὰ τιμοῦν τὸν ἅγιον τόπον καὶ νὰ μεγαλύνουν τὸν ἱερὸν ναὸν μὲ σπουδαιότατα δῶρα,

συνέβαινεν ὥστε καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ εἰδωλολάτραι βασιλεῖς νὰ τιμοῦν τὸν ἱερὸν τόπον καὶ νὰ ἐκφράζουν πρὸς αὐτὸν τὸν βαθὺν σεβασμόν των καὶ τὴν τιμὴν μὲ τὰ πλέον πολύτιμα καὶ θαυμάσια ἀφιερώματα - δῶρα,

ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ Σέλευκος, ὁ βασιλεὺς τῆς Ἀσίας, νὰ χορηγῇ ἀπὸ τὰ ἰδικά του εἰσοδήματα ὅλας τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἐχρειάζοντο διὰ τὰς θυσίας.

μέχρι σημείου, ὥστε καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Σέλευκος Δ' Φιλοπάτωρ, ὁ βασιλιᾶς τῆς Ἀσίας, νὰ καταβάλλῃ ἀπὸ τὰ ἰδικά του ἔσοδα ὅλα τὰ ἔξοδα, ποὺ ἀπῃτοῦντο διὰ τὶς δαπάνες τῶν θυσιῶν.

Ἀλλὰ κάποιος Σίμων, ποὺ κατήγετο ἀπὸ τὴν φυλὴν Βενιαμίν, προϊστάμενος τοῦ ναοῦ, ἦλθεν εἰς φιλονεικίαν μὲ τὸν ἀρχιερέα διὰ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς δημοσίας ἀγορᾶς εἰς τὴν πόλιν.

Ἀλλὰ κάποιος Σίμων, ποὺ κατήγετο ἀπὸ τὴν φυλὴν τοῦ Βενιαμίν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὁρισθῇ διοικητής (προϊστάμενος) τοῦ Ναοῦ, ἐφιλονίκησε μὲ τὸν ἀρχιερέα διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβλέψεως τῆς δημοσίας ἀγορᾶς τῆς Ἱερουσαλήμ.

Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπερισχύσῃ ἀπέναντι τοῦ Ὀνίου, ἦλθε πρὸς τὸν Ἀπολλώνιον, υἱὸν τοῦ Θρασαίου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦτο στρατιωτικὸς διοικητὴς τῆς Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης.

Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὴν φιλονικίαν δὲν ἠμπόρεσε νὰ νικήσῃ τὸν ἀρχιερέα Ὀνίαν, μετέβη εἰς τὸν Ἀπόλλωνων, τὸν υἱὸν τοῦ Θρασαίου, ὁ ὁποῖος τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἦταν στρατιωτικὸς διοικητὴς τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης,

Ἀνέφερε, λοιπόν, εἰς αὐτόν, ὅτι τὸ θησαυροφυλάκιον τοῦ ναοῦ εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ ἦτο γεμᾶτον ἀπὸ ἀναρίθμητα χρηματικὰ ποσά, τῶν ὁποίων τὸ πλῆθος ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπολογισθῇ, καὶ ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν εἶναι ὅλα ἀπαραίτητα διὰ τὰς προσφερομένας ἐκεῖ θυσίας. Ἄρα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιέλθουν ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν ἐξουσίαν του βασιλέως.

καὶ τοῦ ἀνήγγειλεν ὅτι τὸ θησαυροφυλάκιον, ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ἦταν γεμᾶτο ἀπὸ ἀμύθητα χρηματικὰ ποσά· τόσα, ὥστε τὸ ποσόν, ποὺ ἔχει συσσωρευθῇ, νὰ εἶναι ἀναρίθμητον καὶ ἀνυπολόγιστον. Ὁ Σίμων ὑπέβαλεν ἀκόμη πρὸς τὸν Ἀπολλώνιον τὴν ἰδέαν, ὅτι τὰ ἀναρίθμητα αὐτὰ πλούτη δὲν ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ τὶς θυσίες. Τοῦ εἰσηγήθῃ δὲ ὅτι τὰ πλούτη αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιέλθουν εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ βασιλιᾶ.

Ὁ Ἀπολλώνιος συναντήσας πρὸς τοῦτο τὸν βασιλέα κατέστησεν εἰς αὐτὸν γνωστὰ τὰ περὶ τῶν ἀναφερθέντων χρημάτων. Ὁ βασιλεὺς ἐξέλεξε τὸν Ἠλιόδωρον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀναλάβει τὰς ὑποθέσεις τοῦ κράτους, καὶ τὸν ἀπέστειλε μὲ τὴν ἐντολήν, νὰ πάρῃ τὰ προαναφερθέντα ἐκεῖνα χρήματα.

Ἔτσι, ὅταν ὁ Ἀπολλώνιος συνήντησε τὸν βασιλιᾶ, τὸν ἐπληροφόρησε διὰ τὰ χρήματα, περὶ τῶν ὁποίων τοῦ ἀνεφέρθησαν. Κατόπιν τούτων ὁ βασιλιᾶς, ἀφοῦ ἐξέλεξε τὸν Ἡλιόδωρον, τὸν πρωθυπουργὸν τοῦ κράτους, τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ μὲ ἐντολὴν νὰ λάβῃ καὶ νὰ μεταφέρῃ τὰ προαναφερθέντα χρήματα.

Ὁ Ἡλιόδωρος ἀμέσως ἀνέλαβε πορείαν προφάσει μέν, διὰ νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὰς πόλεις τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης, πράγματι δὲ διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἐντολὰς τοῦ βασιλέως.

Ὁ δὲ Ἡλιόδωρος εὐθὺς ἀμέσως, χωρὶς καμμίαν καθυστέρησιν, ἐξεκίνησε φαινομενικῶς μὲν διὰ νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὶς πόλεις τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης, εἰς τὴν πραγματικότητα ὅμως διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἐντολὴν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ βασιλιᾶ.

Ὅταν ἔφθασεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ἔγινε δεκτὸς μὲ φιλοφροσύνην ἐκ μέρους τοῦ ἀρχιερέως καὶ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως. Ἔπειτα διηγήθη εἰς τὸν ἀρχιερέα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοῦ εἶχαν ἀποκαλύψει καὶ τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν ἔλθει. Ἐζητοῦσε δὲ νὰ μάθῃ, ἐὰν ὅλα αὐτὰ εἶναι πράγματι ἀληθινά.

Ὅταν δὲ ἔφθασεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ ἔγινε δεκτὸς φιλοφρόνως ἀπὸ τὸν ἀρχιερέα Ὀνίαν Γ' καὶ τοὺς πολίτες τῆς Ἱερουσαλήμ, ἀνήγγειλεν εἰς αὐτοὺς περὶ τῶν πληροφοριῶν, ποὺ τοῦ εἶχαν παρασχεθῆ, καὶ ἐξήγησεν εἰς αὐτοὺς τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἦλθεν ἐπὶ πλέον ἐζητοῦσε νὰ μάθῃ, ἐὰν ὅλα αὐτὰ ἔχουν πράγματι ἔτσι, ὅπως τὸν ἐπληροφόρησαν.

Ὁ ἀρχιερεὺς κατέστησε γνωστὸν εἰς τὸν Ἡλιόδωρον, ὅτι αἱ καταθέσεις αὐταὶ εἶναι τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν.

Ὁ δὲ ἀρχιερεὺς ὑπέδειξε καὶ ἐξήγησεν εἰς τὸν Ἡλιόδωρον, ὅτι οἱ καταθέσεις αὐτὲς ἀνήκουν εἰς χήρας καὶ ὀρφανά·

Μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ χρήματα ἀνήκουν εἰς τὸν Ὑρκανόν, υἱὸν τοῦ Τωβίου, ἔνδοξον καὶ ἐπίσημον ἄνδρα. Πάντως τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν ἦσαν τόσα ὅσα ὁ συκοφάντης καὶ ἀσεβὴς Σίμων εἶχε καταγγείλει, ἀλλὰ ἀνήρχοντο μόνον εἰς τετρακόσια τάλαντα ἀργυρίου καὶ διακόσια τάλαντα χρυσίου.

ἐκτὸς ἀπὸ τὶς καταθέσεις αὐτὲς ὑπῆρχαν καὶ ὡρισμένα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνῆκαν εἰς τὸν Ὑρκανόν, τὸν υἱὸν τοῦ Τωβία, ὁ ὁποῖος κατεῖχε κατ’ ἐξοχὴν ἐπίσημον καὶ ὑψηλὴν θέσιν - πάντως τὸ ζήτημα τῶν χρημάτων δὲν εἶχε κατ’ οὐδένα τρόπον ὅπως κατήγγειλαν εἰς αὐτὸν ὁ ἀσεβῆς Σίμων διαβάλλων τὴν ὅλην ὑπόθεσιν - ὅλα δὲ τὰ χρήματα, ποὺ ὑπῆρχαν εἰς τὸ θησαυροφυλάκιον, ἀνήρχοντο εἰς τετρακόσια τάλαντα ἀργυρίου καὶ διακόσια τάλαντα χρυσοῦ.

Προσέθεσε δέ, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἀδικηθοῦν οἱ καταθέται, οἱ ὁποῖοι ἐνεπιστεύθησαν τὰ χρήματά των εἰς τὸν ἱερὸν ναόν, τὸν ὁποῖον ναὸν σέβεται ὅλος ὁ κόσμος διὰ τὴν ἱερότητα αὐτοῦ καὶ τὸ ἀπαραβίαστον.

Ὁ ἀρχιερεὺς Ὀνίας προσέθεσεν εἰς τὸν Ἡλιόδωρον, ὅτι ἦταν ἐντελῶς ἀδύνατον καὶ παντελῶς ἀδιανόητον νὰ ἀδικηθοῦν οἱ καταθέται τῶν χρημάτων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπιστευθῇ τὶς καταθέσεις των εἰς τὴν ἱερότητα τοῦ τόπου καὶ εἰς τὴν μεγαλοπρέπειαν καὶ τὸ ἀπαραβίαστον τοῦ ἁγίου Ναοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι τιμημένος καὶ σεβαστὸς ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον.

Ὁ Ἡλιόδωρος ὅμως ἔλεγεν, ὅτι πρέπει ὀπωσδήποτε νὰ πάρῃ τὰ χρήματα αὐτὰ διὰ τὸ βασιλικὸν ταμεῖον, διότι τοιαύτας διαταγὰς εἶχε παρὰ τοῦ βασιλέως.

Ἀλλ’ ὁ Ἡλιόδωρος, στηριζόμενος εἰς τὶς ἐντολές, ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ, ἐπέμενε σταθερῶς ὅτι οἱ καταθέσεις αὐτὲς πρέπει νὰ παρθοῦν καὶ νὰ παραδοθοῦν εἰς τὸ βασιλικὸν ταμεῖον.

Εἰς ὁρισθεῖσαν, λοιπόν, ἀπὸ αὐτὸν ἡμέραν μετέβη εἰς τὸν ναόν, διὰ νὰ λάβῃ προσωπικὴν γνῶσιν περὶ τῶν χρημάτων ἐκείνων. Καθ’ ὅλην δὲ τὴν πόλιν ἐπικρατοῦσε μεγάλη ἀγωνία.

Ἔτσι ὁ Ἡλιόδωρος, ἀφοῦ ὥρισεν εἰς τὸν ἀρχιερέα συγκεκριμένην ἡμέραν, μετέβη διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Ναόν, ὥστε νὰ ἴδῃ προσωπικῶς καὶ νὰ ἀπογράψῃ τοὺς θησαυροὺς τοῦ Ναοῦ. Ἕνεκα τούτου ὑπῆρχε μεγάλη ἀγωνία καὶ ταραχὴ εἰς ὅλην τὴν πόλιν.

Οἱ ἱερεῖς ἔπεσαν ἐνώπιον τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων· εἶχαν φορέσει τὰς ἱερὰς στολάς των καὶ ἐπεκαλοῦντο Ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχε νομοθετήσει σχετικῶς μὲ τὰς καταθέσεις αὐτάς, ἵνα τὰ χρήματα τῶν καταθετῶν παραμένουν ἄθικτα.

Οἱ ἱερεῖς, ἐνδεδυμένοι μὲ τὶς ἐπίσημες ἱερατικές των στολές, ἀφοῦ ἔπεσαν κατὰ γῆς ἐμπρὸς εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων, παρεκάλουν Ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε καθορίσει τοὺς νόμους διὰ τὶς ἱερὲς καταθέσεις, νὰ διατηρήσῃ τὰ χρήματα τῶν καταθέσεων ἀνέπαφα διὰ λογαριασμὸν τῶν νομίμων καταθετῶν.

Ἦτο δὲ δυνατόν, ὅταν ἔβλεπε κανεὶς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀρχιερέως, νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι αὐτὸς ἐπληγώνετο βαθύτατα εἰς τὴν καρδίαν ἀπὸ τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο. Διότι ἡ μορφή του καὶ τὸ ἀλλοιωμένον χρῶμα τοῦ προσώπου του ἐμαρτύρουν τὴν ψυχικήν του ἀγωνίαν.

Ὁποιοσδήποτε δὲ ἔβλεπε τὸ πρόσωπον τοῦ ἀρχιερέως, θὰ διεπίστωνεν ὅτι ἐπληγώνετο ἡ καρδιά του· διότι ἡ ὄψις τοῦ προσώπου του καὶ ἡ ἀλλαγὴ τοῦ χρώματός του ἐδήλωναν ὁλοκάθαρα τὴν ἀγωνίαν, ποὺ συνεῖχε τὴν ψυχήν του.

Ἐφαίνετο, ὡς ἐὰν εἶχε περιχυθῆ γύρω ἀπὸ τὸν ἄνδρα ἕνα δέος, μία φρικίασις τοῦ σώματος, διὰ τῶν ὁποίων ἐγίνετο φανερὸν εἰς τὰ βλέμματα ἐκείνων, ποὺ τὸν ἔβλεπαν, ἡ βαθεῖα θλῖψις ποὺ κατεῖχε τὴν καρδίαν του.

Ὁ ἀρχιερεὺς ἐφαίνετο ὅτι εἶχε κατακλυσθῆ καὶ κατακυριευθῇ τόσον πολὺ ἀπὸ φόβον, κατάπληξιν καὶ φρίκην, ὥστε ἐκεῖνοι ποὺ τὸν ἔβλεπαν, δὲν ἐδυσκολεύοντο καθόλου νὰ ἐννοήσουν τὸν βαθὺν πόνον καὶ τὴν θλῖψιν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑπέφερε καὶ τὰ ὁποῖα συνεκλόνιζαν τὸν ἐσωτερικόν του κόσμον.

Οἱ κάτοικοι καθ’ ὁμάδας ἐξεχύνοντο ἀπὸ τὰ σπίτια καὶ παρεκάλουν ὅλοι μαζῆ τὸν Θεόν, νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ καὶ βεβηλωθῇ καὶ καταφρονηθῇ ὁ ἱερὸς τόπος.

Οἱ δὲ κάτοικοι τῆς Ἱερουσαλὴμ ὡρμοῦσαν ἀπὸ τὰ σπίτια τους καθ’ ὁμάδες καὶ ἐξεχύνοντο φύρδην - μίγδην, ὅπως τὸ κοπάδι, διὰ νὰ λάβουν μέρος εἰς παλλαϊκὴν παράκλησιν καὶ ἱκεσίαν εἰς τὸν Θεόν, ἕνεκα τῆς προσβολῆς καὶ τῆς ὕβρεως, ποὺ ἀπειλοῦσαν τὸν ἅγιον τόπον, τὸν Ναόν.

Αἱ γυναῖκες εἶχαν ζωσθῆ καὶ ἐφοροῦσαν ὑπὸ τὸ στῆθος σάκκους εἰς ἔνδειξιν πένθους καὶ ἐγέμισαν τοὺς δρόμους. Αἱ δὲ παρθένοι, αἱ ὁποῖαι ἕως τότε ἔμεναν κλεισμέναι εἰς τὰ σπίτια, ἔτρεχαν ἄλλαι μὲν εἰς τὰς θύρας τῶν οἰκιῶν των, ἄλλαι δὲ ἀνέβαιναν εἰς τοὺς τοίχους τῶν αὐλῶν καὶ μερικαὶ ἄλλαι ἔσκυβαν ἀπὸ τὰ παράθυρα.

Οἱ ὕπανδρες γυναῖκες, μὲ τὰ στήθη των περιζωσμένα μὲ χονδρὰ τρίχινα ἐνδύματα εἰς ἔνδειξιν πένθους καὶ μετανοίας, ἐπλημμύρισαν τοὺς δρόμους. Οἱ δὲ παρθένες, ποὺ συμφώνως πρὸς τὸ ἔθιμον ἦσαν κατάκλειστες εἰς τὰ σπίτια, ἄλλες μὲν ἔτρεχαν εἰς τὶς ἐξώπορτες, ἄλλες δὲ ἀνέβαιναν εἰς τοὺς τοίχους τῶν αὐλῶν (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Εἰς τὰ τείχη τῆς πόλεως), ἐνῷ ἄλλες ἔσκυβαν πρὸς τὰ ἔξω ἀπὸ τὰ παράθυρα.

Ὅλαι δὲ μὲ ἀνυψωμένας τὰς χεῖρας πρὸς τὸν οὐρανὸν ἔκαμναν θερμὴν δέησιν πρὸς τὸν Θεόν.

Καὶ γενικῶς ὅλες μὲ ὑψωμένα τὰ χέρια των πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνέπεμπαν τὴν θερμὴν ἱκεσίαν τῶν πρὸς τὸν Θεόν.

Ἦτο δὲ ἄξιον ἐλέους καὶ οἴκτου, νὰ βλέπῃ κανεὶς τὸ γονατισμένον αὐτὸ καὶ συγκεχυμένον πλῆθος, καθὼς καὶ τὸν φόβον καὶ τὴν ἐναγώνιον προσμονὴν τοῦ ἀρχιερέως.

Ἦταν δὲ κάτι, ποὺ σοῦ ἐπροκαλοῦσε πόνον ψυχῆς, νὰ βλέπης ὅλον τὸ πλῆθος τῶν ἀνθρώπων νὰ εἶναι ὁ ἕνας πλησίον τοῦ ἄλλου πεσμένος ἐπὶ τῶν γονάτων εἰς κατάστασιν πλήρους ταραχῆς καὶ συγχύσεως καὶ τὸν ἀρχιερέα εἰς κατάστασιν βαθείας καὶ ἀγωνιώδους ἀναμονῆς.

Ἄλλοι ἀπὸ αὐτοὺς ἱκέτευον τὸν παντοδύναμον Θεόν, νὰ διαφυλάξῃ ἄθικτα καὶ εἰς κάθε ἀσφάλειαν ὅσα εἶχαν κατατεθῆ εἰς τὸν ναόν.

Ὁ λαὸς λοιπὸν ἱκέτευε τὸν παντοκράτορα Θεὸν νὰ διαφυλάξῃ ἄθικτες καὶ ἀσφαλεῖς τὶς καταθέσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὶς εἶχαν ἐμπιστευθῆ εἰς τὸν Ναόν.

Ὁ δὲ Ἡλιόδωρος ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸ προαποφασισμένον σχέδιόν του.

Ὁ δὲ Ἡλιόδωρος ἡτοιμάζετο νὰ προχωρήσῃ, ὥστε νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἀπόφασίν του.

Ὅταν δὲ ὁ Ἡλιόδωρος μαζῆ μὲ τοὺς στρατιώτας δορυφόρους του ἦλθε πλησίον τοῦ θησαυροφυλακίου, τότε ὁ Κύριος τῶν πατέρων, ὁ παντοδύναμος Θεὸς ἔκαμε φοβερὰν τὴν ἐμφάνισίν του, ὥστε ὅλοι ἐκεῖνοι, ποὺ εἶχαν τὴν θρασύτητα νὰ εἰσέλθουν μὲ τὸν Ἡλιόδωρον εἰς τὸ θησαυροφυλάκιον, ἐκτυπήθησαν ἀπὸ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ καὶ περιέπεσαν εἰς παράλυσιν καὶ δειλίαν.

Ἀλλὰ μόλις ἔφθασε μαζὶ μὲ τοὺς σωματοφύλακες του πλησίον τοῦ θησαυροφυλακίου τοῦ Ναοῦ, ὁ Κύριος τῶν πατέρων καὶ ὁ ἀπόλυτος κυρίαρχος πάσης ἐξουσίας καὶ δυνάμεως, ἔκαμε μεγάλην καὶ συγκλονιστικὴν ἐμφάνισιν, ὥστε ὅλοι, ὅσοι ἐτόλμησαν νὰ εἰσέλθουν θρασύτατα μαζὶ μὲ τὸν Ἡλιόδωρον εἰς τὸ θησαυροφυλάκιον, κατεκεραυνώθησαν ἀπὸ τρόμον ὑπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ καὶ ἐκυριεύθησαν ἀπὸ ἀθυμίαν, λιποψυχίαν καὶ πανικόν.

Διότι παρουσιάσθη ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια των ἕνας ἵππος, ἐπάνω εἰς τὴν ὡραιοτάτην καὶ πλουσίως κεκοσμημένην σαγὴν τοῦ ὁποίου ἐκάθητο ἕνας φοβερὸς ἱππευς. Ὁ ἵππος αὐτὸς ὡρμοῦσε ἐναντίον τοῦ Ἡλιοδώρου καὶ τὸν συνεκλόνιζε μὲ τοὺς δύο ἐμπροσθίους πόδας του. Ὁ δὲ ἱππεύς, ποὺ ἐκάθητο ἐπάνω εἰς αὐτόν, ἐφαίνετο νὰ ἔχῃ χρυσῆν πανοπλίαν.

Διότι παρουσιάσθη ἐνώπιόν των ἕνας ἵππος, ὁ ὁποῖος ἦταν στολισμένος μὲ πλούσιον καὶ θαυμάσιον σάγμα καὶ εἶχεν εἰς τὴν ράχιν του ἱππέα μὲ ὄψιν φοβεράν. Ὁ ἵππος αὐτὸς ὥρμησε μὲ ἀγριότητα κατὰ τοῦ Ἡλιοδώρου καί, ἀφοῦ ἀνεσηκώθη εἰς τὰ πισινά του πόδια, ἐκτυποῦσε τὸν Ἡλιόδωρον μὲ τὶς ὁπλὲς τῶν δύο ἐμπροσθίων ποδιῶν του. Ὁ ἱππεύς, ποὺ ἐκάθητο ἐπὶ τοῦ ἵππου, ἐφαίνετο νὰ φορῇ χρυσῆν πανοπλίαν.

Συγχρόνως δὲ παρουσιάσθησαν ἐμπρὸς εἰς τὸν Ἡλιόδωρον δύο νέοι μὲ ἀκατανίκητον δύναμιν, ὡραιότατοι κατὰ τὴν ἐμφάνισιν, ἐνδεδυμένοι μεγαλοπρεπῆ ἀπαστράπτουσαν στολήν, οἱ ὁποῖοι ἐστάθησαν ἑκατέρωθεν ἀπὸ τὸν Ἡλιόδωρον, τὸν ἐμαστίγωναν συνεχῶς καὶ τοῦ ἐπροξένησαν πολλὰς πληγάς.

Παρουσιάσθησαν ἐπίσης ἐμπρὸς εἰς τὸν Ἡλιόδωρον καὶ ἄλλοι δύο νέοι ἄνδρες μὲ ἐντυπωσιακὴν καὶ ἀκατανίκητον σωματικὴν δύναμιν, μὲ ἀκτινοβόλον ὡραιότητα καὶ ὑπερψυσικὴν λάμψιν καὶ μὲ μεγαλοπρεπῆ καὶ ἔνδοξον ἐνδυμασίαν. Οἱ δύο ἐκεῖνοι ἄνδρες (ποὺ ἦσαν ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ) ἐστάθησαν ἑκατέρωθεν τοῦ Ἡλιοδώρου καὶ τὸν ἐμαστίγωναν ἀσταμάτητα, προξενοῦντες εἰς αὐτὸν πολλὲς πληγές.

Ὁ Ἡλιόδωρος ἔπεσεν ἔξαφνα κάτω εἰς τὴν γῆν βυθισθεὶς εἰς πολὺ σκοτάδι. Οἱ ἄνθρωποι τοῦ περιβάλλοντός του τὸν ἥρπασαν καὶ τὸν ἔθεσαν εἰς ἕνα φορεῖον.

Ἔξαφνα ὁ Ἡλιόδωρος ἔπεσε κατὰ γῆς, τὸν ἐτύλιξε δὲ ἀμέσως πυκνὸ καὶ βαθὺ σκοτάδι. Τότε οἱ σωματοφύλακές του τὸν ἅρπαξαν, τὸν ἐσήκωσαν καὶ τὸν ἐτοποθέτησαν εἰς ἕνα φορεῖον.

Καὶ ἔτσι τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὸ προειρημένον θησαυροφυλάκιον τοῦ ναοῦ περιστοιχιζόμενος ἀπὸ συνοδοὺς καὶ ἀπὸ ἄνδρας ὀπλισμένους, τὸν μετέφεραν τώρα εἰς τέτοιαν κατάστασιν, ὥστε νὰ τοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ βοηθήσῃ τὸν ἑαυτόν του. Ἔτσι δὲ αὐτὸς καὶ οἱ περὶ αὐτὸν ἐγνώρισαν κατὰ ἕνα τρόπον ὁλοφάνερον τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Ἔτσι τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὸ προαναφερθὲν θησαυροφυλάκιον τοῦ Ναοῦ συνοδευόμενος ἀπὸ πλῆθος κολάκων καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς σωματοφύλακές του, τώρα τὸν μετέφεραν εἰς τέτοιαν κατάστασιν, ὥστε τοῦ ἦταν ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ βοηθήσῃ τὸν ἑαυτόν του. Δι’ ὅλων αὐτῶν τόσον ὁ Ἡλιόδωρος, ὅσον καὶ οἱ ἄνδρες του, ἠσθάνθησαν καὶ ἀνεγνώρισαν φανερὰ τὴν κυριαρχίαν καὶ παντοδυναμίαν τοῦ Θεοῦ.

Καὶ ὁ μὲν Ἡλιόδωρος χάρις εἰς τὴν θαυματουργικὴν θείαν αὐτὴν ἐνέργειαν κατέκειτο ἄφωνος, χωρὶς καμμίαν ἐλπίδα σωτηρίας.

Ὁ μὲν Ἡλιόδωρος, ἕνεκα τῆς θαυματουργικῆς αὐτῆς ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ, εὑρίσκετο ξαπλωμένος ἄφωνος καὶ στερημένος ἀπὸ κάθε ἐλπίδα σωτηρίας.

Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ὑμνολογοῦσαν τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος εἶχε δοξάσει τὸν ἱερὸν τόπον. Καὶ ὁ ἱερὸς ναός, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου ἦτο γεμᾶτος φόβον καὶ ταραχήν, μὲ τὴν θαυματουργικὴν ἐμφάνισιν τοῦ παντοδυνάμου Κυρίου ἐγέμισε χαρὰν καὶ εὐφροσύνην.

Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι εὐλογοῦσαν καὶ ἐδόξαζαν τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος μὲ τέτοιο θαῦμα ἐτίμησε καὶ ἐδόξασε τὸν ἰδικόν του ἱερὸν τόπον καὶ ὁ Ναός, ὁ ὁποῖος μόλις πρὶν ἀπὸ ὀλίγον χρόνον ἦταν γεμᾶτος ἀπὸ φόβον, κίνδυνον, ταραχὴν καὶ σύγχυσιν, τώρα, χάρις εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ παντοκράτορος Κυρίου, κυριολεκτικὰ ἐπλημμύρισεν ἀπὸ χαρὰν καὶ εὐφροσύνην.

Ἀμέσως δὲ μερικοὶ ἀπὸ τὴν συνοδείαν τοῦ Ἠλιοδώρου παρεκάλεσαν θερμῶς τὸν Ὀνίαν νὰ προσευχηθῇ πρὸς τὸν Ὕψιστον νὰ χαρίσῃ τὴν ζωὴν εἰς τὸν πνέοντα τὰ λοίσθια Ἡλιόδωρον.

Εὐθὺς ἀμέσως μερικοὶ ἀπὸ τοὺς στενοὺς συντρόφους τοῦ Ἡλιοδώρου παρακαλοῦσαν τὸν Ὀνίαν να προσευχηθῆ εἰς τὸν Θεὸν τὸν Ὕψιστον καὶ νὰ χαρίσῃ τὴν ζωὴν εἰς τὸν ἐτοιμοθάνατον κύριόν των.

Ὁ ἀρχιερεύς, ἐπειδὴ ὑπωπτεύθη, μήπως τυχὸν ὁ βασιλεὺς νομίσῃ ὅτι ἔγινε κανένα ἔγκλημα ἐναντίον τοῦ Ἡλιοδώρου ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων, προσέφερε θυσίαν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου.

Ὁ δὲ ἀρχιερεύς, φοβούμενος μήπως ὁ βασιλιᾶς νομίσῃ, ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι διέπραξαν κάποιαν ἀχρειότητα καὶ κακοήθειαν εἰς βάρος τοῦ ἀπεσταλμένου τοῦ Ἡλιοδώρου, ἐδέχθη τὴν αἴτησιν καὶ προσέφερε θυσίαν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνδρός.

Καθ’ ὃν δὲ χρόνον ὁ ἀρχιερεὺς προσέφερε τὴν ἐξιλαστήριον θυσίαν, παρουσιάσθησαν εἰς τὸν Ἡλιόδωρον οἱ ἴδιοι νεανίαι στολισμένοι μὲ τὰς ἰδίας λαμπρὰς στολὰς καὶ ὄρθιοι κοντά του τοῦ εἶπαν· «νὰ εὐχαριστῇς τὸν ἀρχιερέα, διότι χάριν αὐτοῦ ὁ Θεὸς σοῦ ἐχάρισε τὴν ζωήν.

Ἐνῷ δὲ ὁ ἀρχιερεὺς προσέφερε τὴν ἐξιλεωτικὴν αὐτὴν θυσίαν, οἱ ἴδιοι νέοι ἄνδρες παρουσιάσθησαν καὶ πάλιν εἰς τὸν Ἡλιόδωρον ντυμένοι μὲ τὸν ἴδιον λαμπρὸν καὶ μεγαλοπρεπῆ στολισμὸν καὶ ἀφοῦ ἐστάθησαν ὄρθιοι ἐνώπιόν του, τοῦ εἶπαν: «Νὰ ὀφείλῃς πολλὴν εὐγνωμοσύνην καὶ πολλὲς χάριτες εἰς τὸν ἀρχιερέα Ὀνίαν, διότι χάριν αὐτοῦ ὁ Κύριος σοῦ ἔχει χαρίσει τὴν ζωὴν

Σὺ δέ, ὁ ὁποῖος διὰ τὴν ἀσέβειάν σου ἐμαστιγώθης ἀπὸ τὸν Θεόν, νὰ διακηρύξῃς εἰς ὅλους τὴν ἀκατανίκητον δύναμιν τοῦ Θεοῦ». Αὐτὰ δὲ ἀφοῦ εἶπαν οἱ νεανίαι ἐξηφανίσθησαν.

σὺ δέ, ποὺ ἔχεις μαστιγωθῇ ἀπὸ τὸν Κύριον ἐξ αἰτίας τῆς ἀσεβείας σου, διακήρυσσε καὶ διάδιδε εἰς ὅλους τὴν μεγάλην καὶ κραταιὰν δύναμιν τοῦ Θεοῦ». Καὶ μόλις οἱ δύο ἄνδρες εἶπαν αὐτὰ εἰς τὸν Ἡλιόδωρον, ἐξηφανίσθησαν.

Ὁ Ἡλιόδωρος προσέφερε τότε θυσίαν πρὸς τὸν Θεόν, ἔκαμε μεγάλα τάματα εἰς τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐχάρισε τὴν ζωήν, ἐχαιρέτησε φιλικώτατα τὸν Ὀνίαν καὶ ἐπανῆλθε μὲ τοὺς στρατιώτας του πρὸς τὸν βασιλέα.

Ὁ δὲ Ἡλιόδωρος, ἀφοῦ προσέφερε θυσίαν εἰς τὸν Κύριον καὶ ἀφοῦ ἔκαμε πλούσια ταξίματα εἰς τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐχάρισε τὴν ζωήν, καὶ ἀφοῦ ἀπεχαιρέτισε φιλικῶς τὸν Ὀνίαν, ἀνεχώρησε μὲ τὰ στρατεύματά του καὶ ἦλθε πίσω εἰς τὸν βασιλιᾶ·

Διεκήρηττε δὲ καὶ διεβεβαίωνε εἰς ὅλους τὰ ἔργα τοῦ μεγίστου Θεοῦ, τὰ οποῖα εἶχεν ἴδει μὲ τὰ ἴδια του τὰ μάτια.

ὡμολογοῦσε δὲ φανερὰ εἰς ὅλους τὰ θαύματα τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἰδεῖ μὲ τὰ ἴδια του τὰ μάτια.

Ὅταν δὲ βασιλεὺς ἠρώτησε τὸν Ἡλιόδωρον ποιὸς τάχα εἶναι ἱκανὸς, διὰ νὰ τὸν στείλῃ ἀκόμη μίαν φορὰν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ὁ Ἡλιόδωρος ἀπήντησεν·

Ὅταν δὲ ὁ βασιλιᾶς ἐρώτησε τὸν Ἡλιόδωρον ποῖος θὰ ἦταν κατὰ τὴν ἄποψίν του κατάλληλος νὰ σταλῇ καὶ πάλιν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, ὁ Ἡλιόδωρος ἀπάντησεν:

«ἐὰν ἔχεις κανένα ἐχθρὸν ἢ κανένα ἐπίβουλον ἄνθρωπον, στεῖλε τον ἐκεῖ καὶ θὰ τὸν δεχθῇς μαστιγωμένον, ἐάν βέβαια κατωρθώσῃ καὶ διασωθῇ. Διότι γύρω ἀπὸ τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον τόπον ὑπάρχει ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ.

«Ἐᾶν, βασιλιᾶ, ἔχῃς κανένα ἐχθρὸν ἢ κάποιον, ὁ ὁποῖος ἐπιβουλεύεται τὴν ἐξουσίαν σου, αὐτὸν νὰ στείλῃς ἐκεῖ καὶ νὰ εἶσαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸν δεχθῇς πίσω γερὰ μαστιγωμένον, ἐὰν βεβαίως τελικῶς κατορθώσῃ νὰ σωθῇ· καὶ τοῦτο θὰ συμβῇ, διότι ἀναμφιβόλως ὑπάρχει θεία δύναμις, ἡ ὁποία περιβάλλει καὶ προστατεύει τὸν τόπον ἐκεῖνον.

Διότι ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος ὡς οἶκον του ἔχει τὸν οὐρανόν, ἐπιβλέπει καὶ προστατεύει τὸν τόπον ἐκεῖνον. Ἐκείνους δὲ ποὺ θὰ πλησιάσουν τὸν τόπον μὲ ἀσεβεῖς καὶ κακὰς διαθέσεις, τοὺς κτυπᾷ καὶ τοὺς θανατώνει».

Διότι Αὐτός, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς τοὺς οὐρανούς, ἐποπτεύει τὸν τόπον ἐκεῖνον, τὸν ἀφιερωμένον εἰς τὸν Θεόν, καὶ τὸν προστατεύει· ὅσους δὲ ἐπέρχονται ἐναντίον τοῦ τόπου ἐκείνου μὲ σκοπὸν νὰ τὸν κακοποιήσουν, τοὺς κτυπᾷ σκληρὰ καὶ τοὺς καταστρέφει».

Ἔτσι ἐξελίχθησαν τὰ γεγονότα, τὰ ἀφορῶντα τὸν Ἡλιόδωρον καὶ τὴν διατήρησιν τοῦ γαζοφυλακίου τοῦ ναοῦ.

Ἔτσι ἐξελίχθηκαν τὰ γεγονότα καὶ αὐτὸ ἦταν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιχειρήσεως τοῦ Ἡλιοδώρου καὶ τῆς θαυμαστῆς προστασίας καὶ διατηρήσεως τοῦ θησαυροφυλακίου τοῦ Ναοῦ.

Ὁ προαναφερθεὶς Σίμων, ὁ προδότης τῶν ἱερῶν χρημάτων καὶ τῆς πατρίδος του, ἐσυκοφαντοῦσε τὸν Ὀνίαν, ὅτι τάχα αὐτὸς εἶχε συγκλονίσει τὸν Ἡλιόδωρον καὶ ὑπῆρξεν ὁ δημιουργὸς ὅλων αὐτῶν τῶν κακῶν.

Ἀλλ’ ὁ Σίμων, ὁ «προστάτης τοῦ ἱεροῦ», ποὺ ἀνεφέρθη προηγουμένως, ὁ καταδότης τῶν ἱερῶν χρημάτων καὶ συκοφάντης τῆς πατρίδος του, ἐδυσφημοῦσε τὸν Ὀνίαν Γ', ἰσχυριζόμενος ὅτι αὐτὸς ἦταν δῆθεν ὁ ὑπεύθυνος τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ Ἡλιοδώρου καὶ ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐφεῦρε καὶ ἐσχεδίασεν ὅλα αὐτὰ τὰ κακά.

Ἔτσι δὲ τὸν εὐεργέτην τῆς πόλεως, τὸν προστάτην ὅλων τῶν ὁμοεθνῶν του Ἰουδαίων, τὸν ζηλωτὴν τῶν θείων νόμων, ἐτολμοῦσε νὰ τὸν κατηγορῇ ὡς ἐπίβουλον καὶ ἐχθρὸν τοῦ ἔθνους.

Ἔτσι ὁ Σίμων εἶχε τὴν κακότητα καὶ τὴν ἀναίδειαν νὰ κατηγορῇ τὸν εὐεργέτην τῆς πόλεως καὶ τὸν προστάτην τῶν ὁμοεθνῶν του καὶ ἐκεῖνον, ποὺ ὑπερήσπιζε μὲ ζῆλον τὸ κῦρος τοῦ νόμου, καὶ νὰ τὸν συκοφαντῇ διὰ συνωμοσίαν καὶ ἐχθρότητα κατὰ τοῦ κοινοῦ καλοῦ!

Ἡ ἔχθρα αὐτὴ τοῦ Σίμωνος ἐπροχώρησε μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ἀπὸ κάποιον ἐκ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Σίμωνος νὰ διαπραχθοῦν καὶ φόνοι.

Ἡ ἐχθρότης αὐτὴ τοῦ Σίμωνος ἐπροχώρησε τόσον πολύ, ὥστε ἐκ μέρους ἐνὸς τῶν ἐμπίστων ἀνθρώπων τοῦ Σίμωνος νὰ γίνουν καὶ κάποιοι φόνοι.

Ὁ Ὀνίας βλέπων τότε πόσον ἐπιβλαβὴς ἦτο ἡ φιλονεικία αὐτὴ τοῦ Σίμωνος, καὶ ὅτι ὁ Ἀπολλώνιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μενεσθέως, στρατηγὸς τῆς Κοίλης Συρίας καὶ Φοινίκης, ἐνίσχυε τὴν κακίαν αὐτὴν τοῦ Σίμωνος,

Ὁ ἀρχιερεὺς Ὀνίας Γ', κατανοῶν πόσον κακοήθης καὶ ἐπικίνδυνος ἦταν αὐτὴ ἡ ἀντιζηλία καὶ φιλονικία τοῦ Σίμωνος καὶ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ Ἀπολλώνιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μενεσθέως, ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης, ἐνεθάρρυνε καὶ ἀνερρίπιζε τὴν κακοβουλίαν τοῦ Σίμωνος,

ἦλθε πρὸς τὸν βασιλέα, ὄχι διὰ νὰ κατηγορήσῃ τοὺς συμπολίτας του, ἀλλὰ μὲ τὸν σκοπὸν νὰ φροντίσῃ διὰ τὸ κοινὸν συμφέρον καὶ διὰ τὸ συμφέρον ἑνὸς ἑκάστου ἀπὸ τὸν λαόν.

ἐπῆγε εἰς τὴν Ἀντιόχειαν διὰ νὰ ἰδῇ τὸν βασιλιᾶ Σέλευκον Δ'. Δὲν παρουσιάσθη ὅμως εἰς τὸν βασιλιᾶ ὡς κατήγορος τῶν συμπολιτῶν του, ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος ποὺ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ συμφέρον ὅλου τοῦ ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, τόσον ὡς ἔθνους, ὅσον καὶ ἑνὸς ἕκαστου Ἰουδαίου ὡς ἀτόμου.

Διότι ἔβλεπεν, ὅτι χωρὶς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ βασιλέως ἦτο ἀδύνατον νὰ εἰρηνεύσουν τὰ πράγματα, καὶ ὅτι ὁ Σίμων δὲν θὰ ἐσταματοῦσε τὴν παράφρονα κακότητά του.

Διότι ἔβλεπεν ὅτι, χωρὶς τὴν ἐπέμβασιν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ βασιλιᾶ, ἦταν ἀδύνατον νὰ εἰρηνεύσουν τὰ δημόσια πράγματα, καὶ οὔτε θὰ ἠμποροῦσε ὁ Σίμων νὰ ἀναχαιτισθῇ ἀπὸ τὴν ἀνόητον καὶ ἄφρονα προσπάθειάν του.

Ἀλλά, ὅταν ἀπέθανεν ὁ Σέλευκος καὶ παρέλαβε τὴν βασιλείαν ὁ Ἀντίοχος ὁ ἐπονομασθεὶς Ἐπιφανής, ὁ Ἰάσων ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ὀνίου ἠθέλησε νὰ ἁρπάσῃ μὲ παράνομα μέσα τὴν ἀρχιερωσύνην.

Ὅταν ὅμως ἀπέθανεν ὁ βασιλιᾶς Σέλευκος Δ' ὁ Φιλοπάτωρ καὶ παρέλαβε τὴν βασιλείαν ὁ ἀδελφός του, ὁ Ἀντίοχος Δ', ποὺ ἐπωνομάσθη Ἐπιφανής, ὁ Ἰάσων, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ὀνία Γ', ἐπροσπάθησε νὰ σφετερισθῇ μὲ παράνομα μέσα τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀρχιερέως.

Εἰς μίαν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον συνάντησίν του μὲ τὸν βασιλέα ὁ Ἰάσων ὑπεσχέθη εἰς αὐτὸν νὰ τοῦ δώσῃ τριακόσια ἑξήκοντα τάλαντα ἀργυρίου καὶ ἀλλὰ ὀγδοήκοντα τάλαντα ἀπὸ ἄλλην τινὰ πρόσοδον.

Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ δὲ τὸν σκοπόν του, εἰς κάποιαν συζήτησιν μὲ τὸν βασιλιᾶ Ἀντίοχον Δ' ὑπεσχέθη νὰ προσφέρῃ ἀμέσως εἰς αὐτὸν τριακόσια ἑξῆντα (360) τάλαντα ἀργυρᾶ καὶ ἄλλα ὀγδόντα (80) τάλαντα ἀπὸ κάποιες ἄλλες προσόδους.

Ἐπὶ πλέον δὲ ὑπεσχέθη γραπτῶς νὰ δώσῃ καὶ ἄλλα ἑκατὸν πεντήκοντα τάλαντα, ἐὰν τοῦ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκαταστήσῃ μὲ ἰδικήν του ἐξουσίαν γυμναστήριον καὶ ἐφηβεῖον εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ νὰ ἐγγράψῃ τοὺς κατοίκους τῆς Ἱερουσαλὴμ ὡς πολίτας τῆς Ἀντιοχείας.

Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὰ ὑπεσχέθη εἰς τὸν βασιλιᾶ γραπτῶς νὰ τοῦ καταβάλῃ καὶ ἄλλα ἑκατὸν πενῆντα (150) τάλαντα, ἐὰν θὰ τοῦ παρείχετο ἡ ἐξουσία νὰ ἐγκαθιδρύσῃ καὶ νὰ ὀργανώσῃ Γυμναστήριον καὶ Ἐφηβεῖον εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ να ἐγγράψῃ ὡς Ἀντιοχεῖς τοὺς κατοίκους τῆς Ἱερουσαλήμ (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Νὰ ἐγγράψῃ εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ ὁμάδα Ἀντιοχέων· ἢ νὰ ἐγγράψῃ τοὺς Ἀντιοχεῖς τῆς Ἱερουσαλήμ).

Ὁ βασιλεὺς συγκατετέθη εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς προτάσεις. Ὁ Ἰάσων ἔγινε κύριος πλέον τῆς ἐξουσίας καὶ ἤρχισεν ἀμέσως νὰ εἰσάγῃ τὰ ἑλληνικὰ ἤθη καὶ ἔθιμα εἰς τοὺς ὁμοεονεῖς του Ἰουδαίους.

Ἀφοῦ δὲ ὁ βασιλιᾶς συγκατετέθη εἰς τὶς προτάσεις αὐτὲς καὶ ὁ Ἰάσων ἔγινε κύριος τῆς ἀρχιερατικῆς ἐξουσίας, εὐθὺς ἀμέσως ὁ Ἰάσων ἄσκησε τὴν ἐπιρροήν του διὰ νὰ μεταστρέψῃ τοὺς ὁμοφύλους τοῦ Ἰουδαίους ἀπὸ τὸν Ἰουδαϊσμὸν εἰς τὰ ἑλληνικὰ ἤθη καὶ τὸν ἑλληνικὸν τρόπον ζωῆς.

Ἠκύρωσε τὴν ἀτέλειαν, τὴν ὁποίαν οἱ βασιλεῖς ἀπὸ φιλάνθρωπα αἰσθήματα εἶχον παραχωρήσει εἰς τοὺς Ἰουδαίους μὲ τὰς ἐνεργείας Ἰωάννου τοῦ πατρὸς τοῦ Εὐπολέμου, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀποσταλῇ ὡς πρεσβευτὴς διὰ τὴν σύναψιν συμμαχίας μὲ τοὺς Ρωμαίους. Ὁ Ἰάσων, κατέλυε τοὺς καθιερωμένους νόμους τῆς πολιτείας καὶ εἰσῆγε νέας συνηθείας ἀντιθέτους πρὸς τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ.

Ἐπίσης ὁ Ἰάσων κατήργησε τὰ εἰδικὰ φιλάνθρωπα βασιλικὰ προνόμια (νὰ κυβερνῶνται οἱ Ἰουδαῖοι βάσει τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου καὶ νὰ ἀσκοῦν ἐλευθέρως τὰ τῆς θρησκείας των), τὰ ὁποῖα εἶχαν παραχωρηθῇ εἰς τοὺς Ἰουδαίους κατόπιν αἰτήσεως καὶ ἐνεργειῶν τοῦ Ἰωάννου, τοῦ πατέρα τοῦ Εὐπολέμου. Ὁ Ἰωάννης αὐτὸς εἶχεν ἀποσταλῇ ὡς πρεσβευτὴς εἰς τὴν Ρώμην, ὅπου διεπραγματεύθη τὴν σύναψιν φιλίας καὶ συμμαχίας μαζὶ μὲ τοὺς Ρωμαίους. Ὁ Ἰάσων, ἀνατρέπων καὶ καταργῶν τὸν νόμιμον τρόπον ζωῆς, εἰσήγαγε νέα ἤθη καὶ ἔθιμα, ποὺ ἦσαν ἀντίθετα εἰς τὸν Νόμον τοῦ Θεοῦ.

Διότι ἀδιαφορῶν διὰ τὴν Ἱεροσυλίαν μὲ πολλὴν εὐχαρίστησιν καὶ προθυμίαν ἐφρόντισε νὰ κτισθῇ εἰς τὰς ὑπώρειας τῆς ἀκροπόλεως γυμναστήριον διὰ τοὺς εὐγενοῦς καταγωγῆς Ἰουδαίους νέους, τοὺς ὁποίους καὶ ἠνάγκαζε νὰ φοροῦν εἰδωλολατρικὸν πῖλον.

Διότι μὲ πολλὴν εὐχαρίστησιν καὶ χαρὰν ἵδρυσε καὶ ἐγκατέστησεν εἰς τοὺς πρόποδες αὐτῆς ταύτης τῆς ἀκροπόλεως Γυμναστήριον καὶ ὑπεχρέωνε τοὺς πλέον εὐγενεῖς ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους ἐφήβους νὰ φοροῦν τὸ καπέλλο τῶν γυμναζομένων Ἑλλήνων (εἰδωλολατρῶν) ἀθλητῶν.

Ἦτο δὲ τόσον μεγάλη ἡ ἀκμὴ τοῦ ἐξελληνισμοῦ, τῆς εἰδωλολατρικῆς ἐκτροπῆς καὶ ἡ φορὰ πρὸς τὰς συνηθείας τῶν ἀλλοφύλων ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης διαφθορᾶς τοῦ ἀσεβοῦς Ἰάσωνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο ἀρχιερεύς,

Ἔτσι ἡ πρόοδος τοῦ ἐξελληνισμοῦ τῶν Ἰουδαίων παρουσίασεν ἀκμὴν παρετηρήθη δὲ εἰσροὴ καὶ διείσδυσις εἰς τὴν ζωὴν τῶν Ἰουδαίων στοιχείων καὶ συνηθειῶν ξένων, ἕνεκα τῆς χωρὶς ὅρια ἀσεβείας καὶ διαφθορᾶς τοῦ ἀσεβοῦς καὶ μὴ ἀληθοῦς ἀρχιερέως Ἰάσονος.

ὥστε καὶ οἱ ἱερεῖς δὲν ἐδείκνυον κανένα πλέον ζῆλον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ θυσιαστηρίου. Ἀλλὰ καταφρονοῦσαν τὸν ναὸν καὶ παραμελοῦσαν τὰς ἱερὰς θυσίας καὶ ἔσπευδαν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὰ ἐν τῇ παλαίστρᾳ ἀγωνίσματα, τὰ ἀπαγορευομένα ἀπὸ τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ, ἀμέσως μόλις ἐσήμαινεν ὁ δίσκος τὸ προσκλητήριον.

Ἀποτέλεσμα τῆς ἀσεβείας καὶ τῆς διαφθορᾶς αὐτῆς ὑπῆρξε τὸ ὅτι οἱ ἱερεῖς δὲν εἶχαν πλέον καμμίαν προθυμίαν καὶ κανένα ἐνθουσιασμὸν διὰ τὰ λειτουργικά των καθήκοντα εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων, ἀλλά, περιφρονοῦντες πλέον τὸν Ναὸν καὶ ἀμελοῦντες διὰ τὶς θυσίες, μόλις ἄκουαν τὴν πρόσκλησιν (προκήρυξιν) διὰ τὴν ρῖψιν τοῦ δίσκου, ἔτρεχαν πρόθυμα καὶ βιαστικὰ νὰ συμμετάσχουν εἰς τοὺς ἀγῶνες καὶ τὶς παραστάσεις, ποὺ ἐλάμβαναν χώραν εἰς τὴν παλαίστραν (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Διὰ νὰ συμβάλουν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς παλαίστρας, μόλις ἄκουαν τὴν πρόσκλησιν τοῦ ἐναρκτηρίου σημάντρου), Οἱ ἀγῶνες αὐτοὶ μάλιστα ἦσαν ἀπαγορευμένοι ἀπὸ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον.

Καὶ τοὺς μὲν πατροπαραδότους τιμίους νόμους εἰς οὐδὲν ὑπελόγιζαν, τὰς δὲ ἑλληνικὰς ἀντιλήψεις καὶ συνήθειας ἀρίστας ἐθεωροῦσαν.

Ἔτσι δὲν ἔδειχναν πλέον καμμίαν ἐκτίμησιν εἰς ὅσα οἱ προπάτορές των ἐτιμοῦσαν ἀντιθέτως ἐσέβοντο καὶ ἐθεωροῦσαν ἄριστες τὶς ἑλληνικὲς συνήθειες καὶ δόξες (τιμές, ἀμοιβές) καὶ ἔδειχναν πολὺ μεγάλην ἐκτίμησιν δι’ αὐτές.

Ἐξ αἰτίας τῶν ἐκτροπῶν των αὐτῶν περιεκύκλωσαν καὶ κατέλαβαν αὐτοὺς ὀδυνηραὶ συμφοραί, καὶ ἐκείνους, τῶν ὁποίων ἐθαύμαζαν τὴν ζωὴν καὶ πολιτείαν καὶ πρὸς τοὺς ὁποίους ἤθελον ἐξ ὁλοκλήρου νὰ ἐξομοιωθοῦν, τοὺς εἶχαν τώρα ἐχθροὺς καὶ τιμωρούς.

Ἕνεκα ὅλης αὐτῆς τῆς ἀσεβείας τοὺς περιεκύκλωσαν καὶ τοὺς ἐπολιόρκησαν δυσάρεστες, ὀδυνηρὲς καὶ βαρύτατες δυστυχίες καὶ οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι, τῶν ὁποίων τὸν τρόπον τῆς ζωῆς ἐζήλευαν καὶ ἀγωνίζοντο μὲ πολὺν κόπον νὰ μιμηθοῦν καὶ νὰ ἀντιγράψουν, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐστρέφοντο ἐναντίον των, ἐγίνοντο ἐχθροὶ καὶ τιμωροί των!

Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ καταπατῇ κανεὶς ἀσεβῶς τοὺς θείους νόμους ἀτιμωρητί. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξουν αἱ περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀκολουθήσουν.

Διότι δὲν εἶναι μικρὰ ὑπόθεσις καὶ ἀπλὸ καὶ ἀνώδυνον πρᾶγμα τὸ νὰ ἀσεβῇς καὶ νὰ παραβαίνῃς τοὺς θείους νόμους. Αὐτὸ ὅμως θὰ τὸ καταδείξουν μὲ σαφήνειαν τὰ γεγονότα, ποὺ θὰ ἀκολουθησουν.

Καθ’ ὅν χρόνον οἱ Σύροι ἑώρταζον τὸν ἀνὰ πενταετίαν ἀγῶνα ἐν Τύρῳ καὶ παρίστατο καὶ ὁ βασιλεύς,

Ἐνῷ διεξήγοντο εἰς τὴν Τύρον οἱ ἀνὰ πενταετίαν ἀθλητικοὶ ἀγῶνες παρόντος καὶ του βασιλιᾶ Ἀντιόχου Δ' τοῦ Ἐπιφανοῦς,

ὁ μιαρὸς αὐτὸς Ἰάσων ἀπέστειλε ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα θεατὰς πολίτας τῆς Ἀντιοχείας, διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὴν ἑορτήν. Αὐτοὶ ἔφεραν μαζῆ των καὶ τριακοσίας ἀργυρᾶς δραχμάς, προοριζομένας διὰ τὴν θυσίαν πρὸς τὸν Ἡρακλῆν. Ἐζήτησαν ὅμως οἱ φέροντες αὐτὰ νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν θυσίαν τοῦ Ἡρακλέους, διότι δὲν ἦτο πρέπον ἀλλὰ νὰ διατεθοῦν εἰς ἄλλας δαπάνας.

ὁ ἀσεβὴς καὶ ἀχρεῖος Ἰάσων ἔστειλεν ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλὴμ ὡς θρησκευτικοὺς ἀντιπροσώπους πολίτες Ἀντιοχεῖς διὰ νὰ παρακολουθήσουν τοὺς ἀγῶνες. Αὐτοὶ ἔφεραν μαζί των τριακόσιες (300) ἀργυρὲς δραχμὲς διὰ τὴν θυσίαν εἰς τὸν θεὸν Ἡρακλῆ. Ὅμως οἱ μεταφορεῖς τῶν χρημάτων ἀπῄτησαν νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν τὰ χρήματα αὐτὰ διὰ τὴν θυσίαν, διότι ἐθεώρησαν τοῦτο ἀνάρμοστον, ἀλλ’ ἔκριναν πρέπον νὰ διατεθοῦν αὐτὰ διὰ τὴν κάλυψιν κάποιος ἄλλης δαπάνης.

Ἔτσι αἱ τριακόσιαι δραχμαί, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ τοῦ Ἰάσωνος ποὺ τὰς ἀπέστειλε προωρίζοντο διὰ τὴν θυσίαν πρὸς τιμὴν τοῦ Ἡρακλέους, ἐχρησιμοποιήθησαν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ τὰς ἔφεραν σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμίαν των διὰ τὴν κατασκευὴν πολεμικῶν πλοίων.

Ἔτσι τὰ χρήματα, ποὺ ἐστάλησαν ἀπὸ τὸν Ἰάσονα διὰ τὴν θυσίαν εἰς τὸν θεὸν Ἡρακλῆ, ἕνεκα τῆς ἐπιθυμίας ἐκείνων ποὺ τὰ μετέφεραν, διετέθησαν διὰ τὴν κατασκευὴν τριήρων (πολεμικῶν πλοίων μὲ τρεῖς σειρὲς κωπηλατῶν).

Ὅταν δὲ ὁ υἱὸς τοῦ Μενεσθέως ὁ Ἀπολλώνιος εἶχεν ἀποσταλῇ εἰς τὴν Αἴγυπτον, διὰ νὰ παραστῆ εἰς τὴν ἐνθρόνισιν τοῦ βασιλέως Πτολεμαίου τοῦ Φιλομήτορος, ὁ Ἀντίοχος πληροφορηθεὶς ὅτι ὁ βασιλεὺς αὐτὸς δὲν ἐπεδοκίμαζε τὰς πράξεις του, ἐφρόντισε νὰ εἶναι ἀσφαλὴς ἀπέναντί του. Ὅθεν μετέβη εἰς τὴν Ἰόππην καὶ κατόπιν ἔφθασεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ.

Ὅταν δὲ ἀπεστάλη εἰς τὴν Αἴγυπτον ὁ Ἀπολλώνιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μενεσθέως, ἐπ’ εὐκαιρία τῆς ἐνθρονίσεως (στέψεως) τοῦ βασιλιᾶ τῆς Αἰγύπτου Πτολεμαίου ΣΤ' τοῦ Φιλομήτορος, ὁ Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανής, ἐπειδὴ ἐπληροφορήθη ὅτι ὁ Φιλομήτωρ ἦταν ἐχθρικὸς ἀπέναντί του, ἄρχισε νὰ λαμβάνῃ μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειάν του. Ἕνεκα τούτου, ἀφοῦ μετέβη εἰς τὸ λιμάνι τῆς Ἰόππης, ἔφθασεν ἐν συνεχείᾳ εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα.

Ἐκεῖ δὲ ἔγινε δεκτὸς μὲ κάθε μεγαλοπρέπειαν ἀπὸ τὸν Ἰάσωνα καὶ τοὺς κατοίκους τῆς πόλεως, εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν μὲ λαμπαδηφορίας καὶ ζητωκραυγὰς τῶν πολιτῶν. Κατόπιν ἦλθε καὶ ἐστρατοπέδευσεν εἰς τὴν Φοινίκην.

Ἀφοῦ δὲ ἔγινε δεκτὸς ἀπὸ τὸν Ἰάσονα καὶ τὸν λαὸν τῆς πόλεως μὲ πολλὴν μεγαλοπρέπειαν, εἰσῆλθεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα μὲ λαμπαδηφορίαν (συνοδείαν ἀναμμένων δαυλῶν) καὶ ἐνθουσιώδεις ζητωκραυγές. Ἀπὸ ἐκεῖ αὐτὸς καὶ ὁ στρατός του μετέβησαν εἰς τὴν Φοινίκην, ὅπου καὶ ἐστρατοπέδευσε.

Μετὰ πάροδον τριῶν ἐτῶν ὁ Ἰάσων ἔστειλε τὸν Μενέλαον, ἀδελφὸν τοῦ προμνημονευθέντος Σίμωνος, διὰ νὰ φέρῃ εἰς τὸν βασιλέα τὰ χρήματα καὶ νὰ ἐκθέσῃ πρὸς αὐτὸν τὴν ἀνάγκην ἐκτελέσεως ἐπειγόντων ἔργων.

Τρία ἔτη ἀργότερα ὁ Ἰάσων ἀπέστειλε τὸν Μενέλαον, ἀδελφὸν τοῦ Σίμωνος, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη προηγουμένως, διὰ νὰ μεταφέρῃ τὰ χρήματα εἰς τὸν βασιλιᾶ, να τὸν ἀναφέρῃ δὲ καὶ νὰ διεκπεραίωσῃ ἐπείγουσες καὶ σημαντικὲς ὑποθέσεις.

Ὁ Μενέλαος δεόντως συνεστήθη εἰς τὸν βασιλέα καὶ παρουσίασε τὸν ἑαυτόν του ὡς πρόσωπον μεγάλης ἀξίας, ἔτσι δὲ ἐπέτυχε διὰ τὸν ἑαυτόν του τὴν ἀρχιερωσύνην, ἀφοῦ ἔδωσε τριάκοντα ἀργυρᾶ τάλαντα περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχε προσφέρει ὁ Ἰάσων.

Ἀλλ’ ὁ Μενέλαος, ἀφοῦ ἀπέκτησε τὴν εὔνοιαν τοῦ βασιλιᾶ μὲ τὸ νὰ τὸν ἐγκωμιάσῃ καὶ να τὸν ἐκθειάσῃ μὲ τὸν ἀέρα προσώπου, τὸ ὁποῖον διέθετεν ἐντυπωσιακὴν καὶ μεγάλην ἐξουσίαν, ἐπέτυχε νὰ ἑξασφαλίσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του τὴν ἀρχιερωσύνην, ἀφοῦ προσέφερεν εἰς τὸν βασιλιᾶ τριακόσια (300) τάλαντα ἀργυρίου περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, ποὺ προσέφερεν ὁ Ἰάσων.

Ἔτσι δὲ ἐπῆρεν αὐτὸς ἀπὸ τὸν βασιλέα τὴν ἐντολὴν διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἀρχιερωσύνης καὶ ἦλθεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, χωρὶς τίποτε τὸ ἄξιον τῆς ἀρχιερωσύνης νὰ ἔχῃ, ἔφερεν ὅμως εἰς τὴν καρδίαν του θυμὸν σκληροῦ τυράννου καὶ ὀργὴν ἀγρίου θηρίου.

Ἔτσι, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν βασιλικὴν ἐντολήν, ποὺ τοῦ ἐξησφάλιζε τὴν ἀρχιερωσύνην, ἐπέστρεψεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, χωρὶς ὅμως νὰ διαθέτῃ καὶ τίποτε ἄλλο, ποὺ τὸν καθιστοῦσε ἄξιον τοῦ ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος διέθετε μόνον τὰ πάθη σκληροῦ τυράννου καὶ τὴν λύσσαν ἀγρίου θηρίου.

Καὶ ὁ μὲν Ἰάσων, ὁ ὁποῖος προηγουμένως εἶχεν ἐξαπατήσει τὸν ἀδελφόν του, τώρα δὲ ἐξηπατήθη ἀπὸ ἄλλον, κατέφυγε πρόσφυξ εἰς τὴν χώραν τῶν Ἀμμανιτῶν.

Καὶ ὁ μὲν Ἰάσων, ὁ ὁποῖος ἐξηπάτησε καὶ ὑπεσκέλισεν ἄλλοτε τὸν ἀδελφόν του (Ὀνίαν Γ'), ἀφοῦ ἐξηπατήθη καὶ ὑπεσκελίσθη τώρα ἀπὸ ἄλλον, ὑπεχρεώθη νὰ καταφύγῃ ὡς πρόσφυγας εἰς τὴν χώραν τῶν Ἀμμανιτῶν.

Ὁ δὲ Μενέλαος ἐπέτυχε νὰ πάρῃ εἰς τὰ χέρια του τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ δὲν κατέβαλε τίποτε ἀπὸ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ Σώστρατος ὅμως, ὁ διοικητὴς τῆς ἀκροπόλεως Ἱερουσαλήμ, ὑπενθύμιζεν εἰς τὸν Μενέλαον καὶ ἀπαιτοῦσε τὴν καταβολὴν τῶν χρημάτων,

Ὁ δὲ Μενέλαος συνέχιζε νὰ εἶναι κάτοχος τῆς ἀρχιερωσύνης, χωρὶς ὅμως να συμμορφώνεται καθόλου ὡς πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς καταβολῆς τῶν χρημάτων, ποὺ ὑπεσχέθη εἰς τὸν βασιλιᾶ· καὶ τοῦτο, παρ’ ὅλον ὅτι ἀπαιτοῦσε τὸ ποσὸν αὐτὸ ὁ Σώστρατος, ὁ διοικητὴς τῆς ἀκροπόλεως τῆς Ἱερουσαλήμ,

διότι εἰς αὐτὸν εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων. Διὰ τοῦτο ἐκλήθησαν καὶ οἱ δύο ἐνώπιον τοῦ βασιλέως.

διότι εἰς αὐτὸν εἶχεν ἀνατεθῇ ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων. Ἕνεκα τούτου ὁ Σώστρατος καὶ ὁ Μενέλαος ἐκλήθησαν νὰ παρουσιασθοῦν καὶ οἱ δύο ἐνώπιον τοῦ βασιλιᾶ.

Ὁ Μενέλαος ἀφῆκεν ὡς ἀντικαταστάτην του εἰς τὴν ἀρχιερωσύνην τὸν ἀδελφόν του Λυσίμαχον, ὁ δὲ Σώστρατος ὡς ἀντικαταστάτην του εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἀκροπόλεως τὸν Κράτητα διοικητὴν τῶν Κυπρίων.

Καὶ ὁ μὲν Μενέλαος ἀφῆκεν ὡς πληρεξούσιόν του εἰς τὴν ἀρχιερωσύνην τὸν ἀδελφόν του Λυσίμαχον, Ὁ δὲ Σώστρατος ἀφῆκεν ὡς ἀντικαταστάτην του τὸν Κράτητα, τὸν διοικητὴν τῶν Κυπριακῶν μισθοφορικῶν στρατευμάτων (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Τὸν ἀντιβασιλέα τῆς Κύπρου).

Ἐνῷ αὐτὰ συνέβαιναν, οἱ κάτοικοι τῆς Ταρσοῦ καὶ τῆς Μαλλώτας ἐπανεστάτησαν, διότι αἱ δύο αὐταὶ πόλεις εἶχαν δοθῆ ἀπὸ τὸν βασιλέα ὡς δῶρον εἰς τὴν Ἀντιοχίδα τὴν παλλακήν του.

Ἐνῷ ὅμως συνέβαιναν ὅλα αὐτά, οἱ κάτοικοι τῆς Ταρσοῦ καὶ τῆς Μαλλοῦ ἐπανεστάτησαν, διότι οἱ πόλεις των ἐδόθησαν ὡς δῶρον εἰς τὴν Ἀντιοχίδα, τὴν παλλακὴν τοῦ βασιλιᾶ.

Ὁ βασιλεὺς ἐπῆλθε ταχέως, διὰ νὰ καταστείλῃ τὴν ἐπανάστασιν καὶ ἀφῆκεν ὡς ἀντικαταστάτην του τὸν Ἀνδρόνικον, ἕνα ἀπὸ τοὺς ἐπισήμους ἀξιωματούχους του.

Δι’ αὐτὸ ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' ἔφθασε γρήγορα εἰς τὴν Κιλικίαν, διὰ νὰ καταστείλῃ τὴν ἐπανάστασιν καὶ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα, ἀφοῦ προηγουμένως ἀφῆκεν ὡς ἀντιβασιλιὰ τὸν Ἀνδρόνικον, ἕνα ἀπὸ τοὺς ἀξιωματούχους του.

Ὁ Μενέλαος ἐνόμισεν ὅτι εἶναι πρόσφορος ἡ περίστασις διὰ τὴν ὑπόθεσίν του καὶ ἀφήρεσεν ἀπὸ τὸν ναὸν μερικὰ χρυσᾶ δοχεῖα, καὶ ἕνα μέρος ἔδωκεν εἰς τὸν Ἀνδρόνικον, τὰ δὲ ἄλλα ἐπώλησε εἰς τὴν Τύρον καὶ εἰς τὰς γύρω ἀπὸ αὐτὴν πόλεις.

Τότε ὁ Μενέλαος, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι εὑρῆκε τὴν κατάλληλον εὐκαιρίαν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν σχεδίων του, ἀφοῦ ἀφήρεσε καὶ ἐσφετερίσθη ἀπὸ τὸν Ναὸν μερικὰ χρυσὰ σκεύη, ἐπρόσφερε ἄλλα μὲν ὡς δῶρα εἰς τὸν Ἀνδρόνικον, ἄλλα δὲ κατώρθωσε νὰ τὰ πωλήσῃ εἰς τὴν Τύρον καὶ τὶς γειτονικὲς πρὸς αὐτὴν πόλεις.

Ὁ Ὀνίας, ὅταν ἔμαθε σαφῶς τὴν νέαν αὐτὴν ἱεροσυλίαν τοῦ Μενελάου, τὸν ἐπέπληξε δριμύτατα, ἀφοῦ προηγουμένως εἶχε καταφύγει εἰς ἀσφαλῆ ἀπαραβίαστον ἱερὸν τόπον, εἰς τὴν Δάφνην, ἡ ὁποία εὑρίσκετο πλησίον τῆς Ἀντιοχείας.

Ὅταν ὁ ἀρχιερεὺς Ὀνίας Γ' ἐπληροφορήθη ἀπὸ ἀσφαλῆ καὶ καλῶς πληροφορημένην πηγὴν τὴν ἱερόσυλον αὐτὴν πράξιν τοῦ Μενελάου, τὸν ἤλεγξε μὲ αὐστηρότητα, ἀφοῦ προηγουμένως εἶχεν ἀποχωρήσει καὶ καταφύγει εἰς κάποιον ἱερόν, τὴν Δάφνην, ποὺ ἐθεωρεῖτο ἄσυλον καὶ τόπος ἀπαραβίαστος καὶ εὑρίσκετο κοντὰ εἰς τὴν Ἀντιόχειαν.

Διὰ τοῦτο τὴν ἀσφάλειάν του ἐπιδιώκων καὶ ὁ Μενέλαος ἐπέτυχε νὰ κερδίσῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸν Ἀνδρόνικον, τὸν ὁποῖον καὶ παρεκάλει νὰ φονεύσῃ τὸν Ὀνίαν. Ὁ Ἀνδρόνικος ἦλθεν εἰς τὴν Δάφνην πλησίον τοῦ Ὀνίου. Ἐπείσθη νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ του μὲ τρόπον δόλιον. Ἔτεινε λοιπὸν πρὸς αὐτὸν τὴν δεξιὰν καὶ τοῦ ὡρκίσθη φιλίαν. Ὁ Ἀνδρόνικος, ἂν καὶ εἶχε πεισθῆ διὰ τὴν ἀθωότητα τοῦ Ὀνίου, τὸν ἔπεισε νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸν ἀπαραβίαστον ἱερὸν τόπον. Ἀμέσως δὲ καὶ τὸν ἐφόνευσε καὶ κατεπάτησεν ἔτσι κάθε θεῖον καὶ ἀνθρώπινον δίκαιον.

Ἕνεκα τούτου ὁ Μενέλαος, ἀφοῦ ἐπλησίασεν ἰδιαιτέρως τὸν Ἀνδρόνικον καὶ ἐκέρδισε τὴν ἐμπιστοσύνην του, τὸν προέτρεψε νὰ φονεύσῃ τὸν Ὀνίαν Γ'. Ὁ ἀντιβασιλιᾶς Ἀνδρόνικος, ἀφοῦ ἦλθεν εἰς τὸ ἱερόν, ὅπου ἔμενεν ὁ Ὀνίας Γ', καὶ ἐπείσθη νὰ χρησιμοποιήσῃ δόλον διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπόν του, ἔδωκεν εἰς τὸν Ὀνίαν τὸ δεξί του χέρι μὲ ὅρκον εἰς ἔνδειξιν φιλίας καὶ ὁμονοίας. Παρ’ ὅλον δὲ ὅτι ὑπωψιάζετο ὅτι ὁ Ὀνίας ἦταν ἀθῶος, ἔπεισε τὸν Ὀνίαν νὰ βγῇ ἔξω ἀπὸ τὸν ἀπαραβίαστον ἱερὸν χῶρον καὶ τότε, εὐθὺς ἀμέσως, ὁ Ἀνδρόνικος ἐφόνευσε τὸν Ὀνίαν χωρὶς νὰ φοβηθῇ καθόλου τὴν τιμωρίαν τῆς θείας δικαιοσύνης.

Διὰ τὴν δολίαν ἐγκληματικὴν αὐτὴν πρᾶξιν ὄχι μόνον οἱ Ἰουδαῖοι ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἐθνικοὺς ἠγανάκτησαν καὶ ἐδυσφόρησαν διὰ τὸν ἄδικον θάνατον τοῦ ἀνδρός.

Ἀποτέλεσμα τούτου ἦταν τὸ ὅτι ὄχι μόνον Ἰουδαῖοι, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα ἔθνη δυσανασχετοῦσαν καὶ δυσφοροῦσαν διὰ τὸν ἄδικον φόνον τοῦ ἀνδρός.

Ὅταν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐπέστρεψεν ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς Κιλικίας, οἱ Ἰουδαῖοι τῆς Ἀντιοχείας καὶ ἄλλοι ἀπὸ τοὺς εἰδωλολατρικοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι ἐμισοῦσαν τὸ κακόν, παρουσιάσθησαν εἰς τὸν βασιλέα καὶ ἐζήτουν ἐκδίκησιν διὰ τὸν ἀδίκως φονευθέντα Ὀνίαν.

Ἔτσι, ὅταν ὁ βασιλιᾶς ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν περιοχὴν τῆς Κιλικίας, οἱ Ἰουδαῖοι τῆς Ἀντιοχείας μαζὶ μὲ τοὺς Ἕλληνας (= ἐθνικούς), οἱ ὁποῖοι ἐμισοῦσαν τὸ κακὸν ὅπως καὶ ἐκεῖνοι, ἀπηυθύνθησαν εἰς τὸν βασιλιᾶ παραπονούμενοι διὰ τὴν παράνομον καὶ ἄδικον δολοφονίαν τοῦ Ὀνία.

Ὁ Ἀντίοχος κατεθλίβη βαθύτατα, ἠσθάνθη συμπόνοιαν καὶ ἔκλαυσε διὰ τὸν φόνον τοῦ σώφρονος καὶ ἐναρέτου Ὀνίου.

Ὁ δὲ Ἀντίοχος ἐλυπήθη βαθύτατα καὶ συνεκινήθη ἀπὸ οἶκτον καὶ ἐδάκρυσεν, ὅταν ἐνεθυμήθη τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν πολλὴν κοσμιότητα τὸν ἀποθανόντος Ὀνία Γ'.

Ἄναψε ἀπὸ τὸν θυμόν του, διέταξε καὶ ἀφήρεσαν ἀμέσως τὴν βασιλικὴν πορφύραν ἀπὸ τὸν Ἀνδρόνικον, τοῦ ἔσχισαν τὰ ἐνδύματά του καὶ τὸν περιέφεραν καθ’ ὅλην τὴν πόλιν. Ἔπειτα δὲ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὅπου εἶχε διαπράξει τὴν μεγάλην ἀσέβειαν ἐναντίον τοῦ Ὀνίου, ἐκεῖ τὸν ἀσεβῆ αὐτὸν καθήρεσεν ἀπὸ κάθε ἀξίωμα καὶ τὸν ἐφόνευσεν. Ἔτσι δὲ ὁ Κύριος ἀνταπέδωκεν εἰς αὐτὸν τὴν πρέπουσαν τιμωρίαν.

Καὶ ἀφοῦ ἄναψε ἀπὸ μεγάλον θυμόν, διέταξεν ἀμέσως νὰ ἀφαιρέσουν ἀπὸ τὸν Ἀνδρόνικον τὴν βασιλικὴν πορφύραν, νὰ σχίσουν τὰ ροῦχα του καὶ νὰ τὸν περιφέρουν καθ’ ὅλην τὴν πόλιν τῆς Ἀντιοχείας καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον τόπον, ὅπου ἀσέβησε μὲ τὸ νὰ δολοφονήσῃ τὸν Ὀνίαν ἐκεῖ δὲ ἐφόνευσε τὸν ἀσεβῆ καὶ αἱμοχαρῆ δολοφόνον. Ἔτσι ὁ Κύριος τοῦ ἀνταπέδωκε τὴν τιμωρίαν, ἡ ὁποία τοῦ ἄξιζε.

Ἐπειδὴ πάρα πολλὰ ἱερὰ ἀντικείμενα εἶχον συληθῆ καὶ ἐπωλοῦντο εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἀντιοχείας ἀπὸ τὸν Λυσίμαχον, σύμφωνα καὶ μὲ τὴν θέλησιν τοῦ Μενελάου, τὸ πλῆθος ἐξηγέρθη σύσσωμον ἐναντίον τοῦ Λυσιμάχου, διότι πολλὰ ἱερὰ χρυσᾶ δοχεῖα εἶχαν διασκορπισθῆ εἰς τὴν πόλιν.

Ἐπειδὴ δὲ ἔγιναν πολλὲς ἱεροσυλίες εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐκ μέρους τοῦ Λυσιμάχου μὲ τὴν ἔνοχον ἀποδοχὴν καὶ τὴν σύμφωνον γνώμην τοῦ Μενελάου, ἡ δὲ σχετικὴ εἴδησις ἔγινε εὐρύτερα γνωστή, ὁ λαὸς ἐξηγέρθη καὶ ἐστράφη κατὰ τοῦ Λυσιμάχου, διότι εἶχαν ἤδη κλαπῆ καὶ διατεθῇ πολλὰ ἱερὰ χρυσᾶ σκεύη.

Ὁ Λυσίμαχος, ὅταν εἶδε νὰ ἐξεγείρωνται οἱ ὄχλοι ἐναντίον του καὶ τὰ πνεύματα τοῦ λαοῦ νὰ εἶναι ἐξωργισμένα, ὥπλισε τρεῖς χιλιάδας ἄνδρας καὶ ἤρχισε νὰ βιαιοπραγῇ ἐναντίον τοῦ λαοῦ, ἔχων προπορευόμενον κάποιον τύραννον, προχωρημένον εἰς τὴν ἡλικίαν ὄχι δὲ ὀλιγώτερον καὶ εἰς τὴν ἀφροσύνην.

Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἑξαγριωμένα πλήθη τοῦ λαοῦ, ποῦ ἐξηγέρθησαν, ἐγίνοντο ὅλονεν ἀπειλητικώτερα, ὁ Λυσίμαχος ὥπλισε περίπου τρεῖς χιλιάδες ἄνδρες καὶ ἄρχισε πρῶτος νὰ ἐπιτίθεται, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν μὲ βίαιον τρόπον· τῶν ἀνδρῶν τοῦ Λυσιμάχου ἡγεῖτο κάποιος Τύραννος (κατ’ ἄλλην γραφήν: Κάποιος Αὐράνος), ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο εἰς προχωρημένην ἡλικίαν, ὑπερέβαινε δὲ πολλοὺς καὶ εἰς ἀνοησίαν καὶ μωρίαν.

Ὅταν ὁ λαὸς εἶδεν αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν τοῦ Λυσιμάχου, ἥρπασαν ἄλλοι μὲν λίθους ἄλλοι δὲ χονδρὰ ξύλα, ἄλλοι δὲ ἐπῆραν στάκτην ἡ ὁποία εὑρέθη κάπου ἐκεῖ, καὶ ἔρριπτον αὐτὰ φύρδην μίγδην ἐναντίον τῶν περὶ τὸν Λυσίμαχον ἀνδρῶν.

Ὅταν τὰ πλήθη ἀντελήφθησαν ὅτι ἡ ἐπίθεσις προήρχετο ἀπὸ τὸν Λυσίμαχον, ἄλλοι μὲν ἅρπαξαν πέτρες, ἄλλοι δὲ χονδρὰ ραβδιά, ἐνῷ ἄλλοι ἐγέμιζαν τὶς χοῦφτες τους μὲ στάχτη, ποὺ εὑρίσκετο ἐκεῖ κοντά, καὶ τὰ ἔρριπταν ὅπως ἡμποροῦσαν (φύρδην - μίγδην) κατὰ τῶν ἀνδρῶν τοῦ Λυσιμάχου.

Μὲ τὴν ἐπίθεσίν των αὐτὴν οἱ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ μεγάλον ἀριθμὸν ἐκ τῶν ἀνδρῶν τοῦ Λυσιμάχου ἐτραυμάτισαν, μερικοὺς δὲ καὶ ἐφόνευσαν, ὅλους τοὺς ἄλλους τοὺς ἔτρεψαν εἰς φυγήν, αὐτὸν δὲ τὸν ἱερόσυλον ἄνδρα τὸν ἔσφαξαν πλησίον τοῦ θησαυροφυλακίου.

Ἀποτέλεσμα τούτου ἦταν ὅτι ἐτραυμάτισαν πολλούς, ὡρισμένους δὲ καὶ ἐφόνευσαν, ὅλους δὲ τοὺς ἀνάγκασαν νὰ τραποῦν εἰς φυγήν, αὐτὸν δὲ τὸν ἱερόσυλον ἄνδρα (τὸν Λυσίμαχον) τὸν ἐφόνευσαν κοντὰ εἰς τὸ θησαυροφυλάκιον.

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ τὰ γεγονότα αὐτά, ἤρχισε μία δίκη ἐναντίον τοῦ Μενελάου.

Ὡς πρὸς τὰ γεγονότα αὐτὰ ἄρχισε κατόπιν μία ἐνέργεια προανακρίσεως κατὰ τοῦ Μενελάου.

Ὅταν ὁ βασιλεὺς ἦλθεν εἰς τὴν Τύρον, οἱ τρεῖς ἄνδρες, ποὺ εἶχαν σταλῆ ἀπὸ τὴν γερουσίαν, ἐξέθεσαν τὸ δίκαιον τῆς ὑποθέσεώς των.

Ὅταν δὲ ὁ βασιλιᾶς ἔφθασεν εἰς τὴν Τύρον, οἱ τρεῖς ἄνδρες, ποὺ ἐστάλησαν ἀπὸ τὴν ἰουδαϊκὴν Γερουσίαν, ἐξέθεσαν εἰς αὐτὸν τὸ ζήτημα καὶ ὑπεστήριζαν τὸ δίκαιον τῆς ὑποθέσεώς των.

Ἐν μέσῳ τῶν δυσκόλων αὐτῶν περιστάσεων εὑρισκόμενος ὁ Μενέλαος ὑπεσχέθη εἰς τὸν Πτολεμαῖον, υἱὸν τοῦ Δορυμένους, μεγάλο χρηματικὸν ποσόν, διὰ νὰ μεταπείσῃ καὶ καταστήσῃ τὸν βασιλέα εὐμενῆ πρὸς αὐτόν.

Ὁ Μενέλαος ὅμως, ὁ ὁποῖος ἐστερεῖτο ἀποδείξεων καὶ ἑπομένως εἶχε χαμένην τὴν ὑπόθεσιν, ὑπεσχέθη πολλὰ χρήματα εἰς τὸν Πτολεμαῖον, τὸν υἱὸν τοῦ Δορυμένους, διὰ νὰ μεταπείσῃ τὸν βασιλιᾶ καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν να κερδίσῃ τὴν εὔνοιάν του.

Ὁ Πτολεμαῖος ἐπῆρε τὸν βασιλέα ἰδιαιτέρως εἰς κάποιον περίστυλον μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ τὸν δροσίσῃ καὶ ἐκεῖ κατώρθωσε νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ.

Ἔτσι ὁ Πτολεμαῖος, ἀφοῦ παρεμέρισε τὸν βασιλιᾶ ἰδιαιτέρως εἰς κάποιο περιστύλων διὰ νὰ ἀναπνεύσῃ δῆθεν καθαρὸν ἀέρα καὶ νὰ ἀνακουφισθῇ, κατώρθωσε νὰ τὸν πείσῃ, ὥστε νὰ ἀλλάξῃ γνώμην.

Καὶ τὸν μὲν Μενέλαον, τὸν αἴτιον ὅλης αὐτῆς τῆς συμφορᾶς, ἐκήρυξεν ἀθῷον ἀπὸ τὰς ἀποδοθείσας εἰς αὐτὸν κατηγορίας, τοὺς δὲ ταλαιπώρους ἐκείνους κατεδίκασεν εἰς θάνατον, οἱ ὁποῖοι ἐὰν τὸ ζήτημά των παρουσίαζον καὶ εἰς αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς βαρβάρους Σκύθας, θὰ ἀπελύοντο ὡς ἀθῷοι.

Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν ὅτι ὁ βασιλιᾶς ἀπήλλαξεν ἀπὸ ὅλες τὶς κατηγορίες τὸν Μενέλαον, τὸν αἴτιον ὅλων αὐτῶν τῶν συμφορῶν τοὺς δὲ δυστυχεῖς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ἂν εἶχαν παρουσιάσει τὴν ὑπόθεσίν των καὶ ἐνώπιον ἀκόμη τῶν Σκυθῶν, τῶν περιφήμων διὰ τὴν σκληρότητά των, θὰ ἀπελύοντο ὡς ἀπολύτως ἀθῶοι, αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς ἀπεσταλμένους τῆς ἰουδαϊκῆς Γερουσίας ὁ βασιλιᾶς τοὺς κατεδίκασεν εἰς θάνατον!

Ἔτσι δὲ οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀγωνισθῆ ὑπὲρ τῆς πόλεως, ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερῶν σκευῶν, ὑπέστησαν ἀμέσως τὴν ἄδικον αὐτὴν τιμωρίαν.

Χωρὶς καμμίαν λοιπὸν καθυστέρησιν οἱ ἄνδρες, ποὺ ἐπρωτοστάτησαν εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς πόλεως, τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερῶν σκευῶν των, ὑπέστησαν τὴν ἄδικον τιμωρίαν.

Καὶ αὐτοὶ ἀκόμα οἱ κάτοικοι τῆς Τύρου ἐμίσησαν καὶ ἀπεδοκίμασαν τὴν παράνομον αὐτὴν πρᾶξιν τοῦ βασιλέως καὶ εἰς ἔνδειξιν τῆς ἀγανακτήσεώς των ἐχορήγησαν τὰ ἔξοδα διὰ μεγαλοπρεπῆ κηδείαν τῶν θυμάτων.

Ἕνεκα τούτου ἀκόμη καὶ ὡρισμένοι κάτοικοι τῆς Τύρου ἀγανάκτησαν καὶ ἔδειξαν τὴν ἀπέχθειάν των πρὸς τὸ ἔγκλημα, ὥστε προσέφεραν προθύμως τὰ χρήματα, διὰ νὰ γίνῃ εἰς τὰ θύματα πολυδάπανος καὶ μεγαλοπρεπῆς κηδεία.

Ὁ δὲ Μενέλαος, ἰκανοποιοῦσε πάντοτε τὰς πλεονεξίας τῶν κατεχόντων τὴν ἐξουσίαν καὶ ἔμενεν εἰς τὸ ἀξίωμά του, ηὔξανε κατὰ τὴν κακίαν καὶ κατέστη μέγας ἐχθρὸς καὶ ἐπίβουλος τῶν συμπολιτῶν του.

Ὁ δὲ Μενέλαος, χάρις εἰς τὴν ἀπληστίαν καὶ πλεονεξίαν ἐκείνων ποὺ εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἐξουσίαν, παρέμενεν ἀμετακίνητος εἰς τὴν ἀρχιερωσύνην του, αὐξάνων καὶ προχωρῶν ἀπὸ τοῦ κακοῦ εἰς τὸ χειρότερον καὶ καθιστῶν τὸν ἑαυτόν του μέγαν ἐχθρὸν καὶ ἀρχισκευωρὸν τῶν συμπολιτῶν του.

Κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ὁ Ἀντίοχος προπαρεσκεύαζε τὴν δευτέραν ἕφοδόν του ἐναντίον τῆς Αἰγύπτου.

Κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ὁ Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανὴς προπαρεσκεύαζε τὴν δευτέραν εἰσβολήν του εἰς τὴν Αἴγυπτον.

Συνέβη δὲ τοῦτο τὸ παράδοξον τότε. Εἰς ὅλην τὴν πόλιν Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τεσσαράκοντα σχεδὸν ἡμέρας ἐφαίνοντο νὰ τρέχουν ἐπάνω εἰς τὸν ἀέρα ἱππεῖς, ποὺ εἶχαν χρυσᾶς στολάς, καὶ ἦσαν ὠργανωμένοι σαν εἰς ρωμαϊκὰς σπείρας καὶ ὡπλισμένοι μὲ λόγχας.

Τότε συνέβη τὸ ἀκόλουθον φαινόμενον: Εἰς ὅλην τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐνεφανίζοντο σχεδὸν ἐπὶ σαράντα ἡμέρες ἱππεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκάλπαζαν εἰς τὸν ἀέρα οἱ ἱππεῖς ἐφοροῦσαν χρυσοΰφαντες στολές, ἦσαν ὡπλισμένοι μὲ λόγχες καὶ ὠργανωμένοι κατὰ τὸν τρόπον τῶν ρωμαϊκῶν στρατιωτικῶν μονάδων (ταγμάτων ἢ λόχων).

Ἐφαίνοντο ἐπίσης ἴλαι ἱππικοῦ παρατεταγμένοι ὡς πρὸς μάχην, ἐγίνοντο ἐπιθέσεις καὶ καταδρομαὶ καὶ ἀπὸ τὰ δύο μέρη, κινήσεις ἀσπίδων, πλήθη ἀπὸ λόγχας, μάχαιραι ποὺ ἀνεσύροντο ἀπὸ τὰς θήκας των, ρίψεις βελῶν, ἀπαστράπτουσαι ἀναλαμπαὶ χρυσῶν ὅπλων καὶ παντὸς εἴδους θώρακες.

Ἐνεφανίζοντο ἐπίσης ἴλαι ἱππικοῦ εἰς παράταξιν μάχης, ἐγίνοντο ἐπιθέσεις καὶ ἀντεπιθέσεις καὶ ἀπὸ τὶς δύο πλευρές, ἐπιδείξεις καὶ κινήσεις ἀσπίδων, ξιφούλκισμα σπαθιῶν, ρίψεις βελῶν καὶ ἀπαστράπτουσαι λάμψεις χρυσοποικίλτων ὅπλων καὶ παντὸς εἴδους θωράκων.

Ὅλοι δὲ ἱκέτευον τὸν Θεὸν νὰ ἀποβοῦν εἰς ἀγαθὸν τῆς πόλεως αἱ ἐμφανίσεις αὐταί.

Ἕνεκα τῶν ὑπερφυσικῶν αὐτῶν φαινομένων ὅλοι προσηύχοντο εἰς τὸν Θεόν, ὥστε οἱ ἐμφανίσεις αὐτὲς νὰ εἶναι εὐνοϊκὰ προμηνύματα, ποὺ θὰ ἀπέβαιναν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ λαοῦ.

Ἐπειδὴ τότε διεδόθη καὶ ἡ ψευδὴς εἴδησις περὶ τοῦ θανάτου τοῦ Ἀντιόχου, ὁ Ἰάσων παρέλαβεν ὄχι ὀλιγωτέρους ἀπὸ χιλίους ἄνδρας, ἦλθε καὶ ἐπετέθη αἰφνιδίως ἐναντίον τῆς Ἱερουσαλήμ. Οἱ ἀμυνόμενοι εἰς τὰ τείχη ἀπωθήθησαν καὶ ἡ πόλις ἐπρόκειτο νὰ καταληφθῇ. Τότε ὁ Μενέλαος, διὰ νὰ σωθῇ, κατέφυγεν εἰς τὴν ἀκρόπολιν.

Ἕνεκα ὅμως μιᾶς ψευδοῦς διαδόσεως, ὅτι ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' εἶχεν ἀποθάνει, ὁ Ἰάσων, ἀφοῦ παρέλαβεν ὄχι κάτω τῶν χιλίων ἄνδρας, ἐπεχείρησεν αἰφνιδιαστικὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Ἱερουσαλήμ. Οἱ ὑπερασπισταί, ποὺ εἶχαν τρέξει εἰς τὰ τείχη, ἀπωθήθησαν καί, καθὼς ἡ πόλις ἐπρόκειτο τελικῶς νὰ καταληφθῇ, ὁ Μενέλαος κατέφυγεν εἰς τὴν ἀκρόπολιν τῆς Ἱερουσαλήμ, ὅπου ὑπῆρχε Συριακὴ φρουρά.

Ὁ Ἰάσων, ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, ἐπεδόθη εἰς ἀνηλεεῖς σφαγὰς τῶν συμπολιτῶν του, μὴ σκεπτόμενος ὅτι μία ἐπιτυχία εἰς βάρος τῶν συμπολιτῶν του εἶναι μεγίστη δυστυχία. Εἶχε δὲ τὴν νοσηρὰν ἀντίληψιν, ὅτι ἐπέτυχε τρόπαια ἐναντίον ἐχθρῶν καὶ ὅχι ἐναντίον ὁμοεθνῶν!

Ὁ δὲ Ἰάσων, ποὺ εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὴν πόλιν, συνέχιζε νὰ σφάζῃ τοὺς συμπολίτες του χωρὶς οἶκτον καὶ ἔλεος· ἔσφαζε, λησμονῶν καὶ μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν του καθόλου ὅτι ἡ ἐπιτυχία εἰς βάρος τῶν συγγενῶν (συμπατριωτῶν) του εἶναι οὐσιαστικῶς ἡ μεγαλυτέρα ἀποτυχία καὶ δυστυχία· ἐφαντάζετο μάλιστα ὅτι ἐπετύγχανε νίκες καὶ θριάμβους ἐναντίον ἐχθρῶν καὶ ὄχι ἐναντίον ὁμοεθνῶν του!

Παρ’ ὅλα ὅμως αὐτὰ δὲν κατώρθωσε νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν. Τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιδρομῆς του ἦτο ὁ ἐξευτελισμός του. Καὶ ἐξόριστος κατέφυγε πάλιν εἰς τὴν χώραν τῶν Ἀμμανιτῶν.

Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἀπέτυχε νὰ ἀποκτήσῃ ἔλεγχον τῆς καταστάσεως καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν ἐξουσίαν, τελικῶς δὲ ὡς ἀποτέλεσμα τῆς συνωμοσίας του ἐκέρδισε μόνον ἐντροπὴν καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ἐπιστρέψῃ καὶ πάλιν ὡς φυγὰς εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀμμωνιτῶν.

Τὸ δὲ τέρμα τῆς ἐγκληματικῆς του ζωῆς καὶ ἀναστροφῆς ἦτο τοῦτο· ἐκλείσθη ἀπὸ τὸν Ἀρέταν, τὸν βασιλέα τῶν Ἀράβων, εἰς φυλακήν. Ἐδραπέτευσεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ περιεπλανήθη ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν καταδιωκόμενος ὑπὸ πάντων καὶ μισούμενος ὡς ἀποστάτης ἀπὸ τοὺς νόμους τοῦ Θεοῦ, βδελυσσόμενος ἀπὸ ὅλους ὡς δήμιος τῆς πατρίδος καὶ τῶν συμπολιτῶν του, ἐξεβράσθη εἰς τὴν Αἴγυπτον.

Ὡς τέλος δὲ τῆς ἀθλίας συμπεριφορᾶς του εἶχε τὸ ἀκόλουθον: Ἀφοῦ ἐφυλακίσθη ἀπὸ τὸν Ἀρέταν, τὸν βασιλιᾶ (σεΐχην) τῶν Ἀράβων, ἐδραπέτευσε καὶ διαφεύγων ἀπὸ τὴν μίαν πόλιν εἰς τὴν ἄλλην, καταδιωκόμενος ἀπὸ ὅλους καὶ μισούμενος ὡς ἀντάρτης καὶ περιφρονητὴς τῶν νόμων καὶ βδελυκτὸς ὡς δήμιος τῆς πατρίδος καὶ τῶν συμπολιτῶν του, ἐξεβράσθη ὡς ἄθλιος ναυαγὸς εἰς τὴν Αἴγυπτον.

Καὶ αὐτός, ὁ ὁποῖος πολλοὺς ἀπεξένωσεν ἀπὸ τὴν πατρίδα των, ἀπωλέσθη εἰς ξένην χώραν, εἰς τὴν Λακεδαίμονα, ὅπου εἶχε μεταβῆ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εὕρῃ καταφύγιον στηριζόμενος εἰς τὴν πρὸς αὐτοὺς συγγένειάν του.

Τελικῶς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατεδίκασεν εἰς ἐξορίαν ἀπὸ τὴν πατρίδα των τόσους πολλούς, ἀπέθανεν ἐξόριστος, ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὴν χώραν τῶν Λακεδαιμονίων (τὴν Σπάρτην), ὅπου κατέφυγεν, ἐπειδὴ ἤλπιζεν ὅτι ἐκεῖ θὰ εὕρισκε προστασίαν, ἕνεκα τῆς συγγενείας τῶν Σπαρτιατῶν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους.

Ἔτσι δὲ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔρριψε κατὰ γῆς πλῆθος ἀτάφων ἀνθρώπων, ἔμεινεν ἀπένθητος. Κανεὶς δὲν ἔκαμε δι’ αὐτὸν οὔτε τὴν παραμικροτέραν ἐπικήδειον τελετήν, οὔτε καὶ ἐνεταφιάσθη εἰς πατρικὸν τάφον.

Ἔτσι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπέρριψε καὶ ἐμπόδισε πολλούς, ὥστε νὰ μείνουν ἄταφοι, αὐτὸς ὁ ἴδιος ἀπέθανε χωρὶς κανεὶς νὰ τὸν πενθήσῃ καὶ χωρὶς κανεὶς νὰ τὸν κηδεύσῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, οὔτε δὲ ἐτάφη εἰς τάφον τῶν προγόνων του.

Ὅταν ὅμως τὰ γεγονότα αὐτὰ ἔπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ βασιλέως, αὐτὸς ἐπίστευσεν ὅτι ἡ Ἰουδαία εἶχεν ἀποστατήσει. Ἀνεχώρησε, λοιπόν, ἀμέσως ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον θηρίον κατὰ τὴν καρδίαν καὶ κατόπιν μάχης κατέλαβε τὴν Ἱερουσαλήμ.

Ὅταν οἱ εἰδήσεις περὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν ἔγιναν γνωστὲς εἰς τὸν βασιλιᾶ, συνεπέρανεν ὅτι ἡ Ἰουδαία εὑρίσκετο εἰς κατάστασιν ἐπαναστάσεως. Ἕνεκα τούτου, ἀφοῦ ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον μαινόμενος ὡς ἄγριον θηρίον, ἐκυρίευσε τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ αἰχμαλώτισε τοὺς κατοίκους της.

Διέταξε δὲ τοὺς στρατιώτας του, νὰ κατακάψουν ἀνηλεῶς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπιπτον εἰς τὰ χέρια των, καὶ νὰ κατασφάζουν ἐκείνους ποὺ, διὰ νὰ εὕρουν σωτηρίαν, θὰ ἀνέβαιναν εἰς τὰς στέγας τῶν οἰκιῶν.

Διέταξε δὲ τὰ στρατεύματά του νὰ σφάζουν χωρὶς οἶκτον ὅσους πέφτουν εἰς τὰ χέρια των καὶ νὰ κατασφάζουν ὅσους κατέφευγαν διὰ νὰ σωθοῦν εἰς τὰ σπίτια των (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Ὅσους ἀνέβαιναν εἰς τὶς στέγες τῶν σπιτιῶν των).

Ἔτσι δὲ ἔγιναν πολυάριθμοι ἐκτελέσεις νέων καὶ γερόντων, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Παιδιὰ ἐξηφανίσθησαν, νήπια καὶ παρθένοι ἐσφάγησαν.

Ἔτσι ἐφονεύοντο νέοι καὶ πρεσβύτεροι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ παιδιὰ ἐξωντώνοντο, παρθένοι δὲ καὶ νήπια ἐσφάζοντο.

Ὀγδοήκοντα χιλιάδες εἰς διάστημα τριῶν ἡμερῶν ἐχάθησαν, ἐκ τῶν ὁποίων τεσσαράκοντα χιλιάδες ἐσφάγησαν καὶ ὄχι ὀλιγώτεροι ἀπὸ τοὺς θανατωθέντας ἐπωλήθησαν δοῦλοι.

Εἰς τὸ σύντομον διάστημα τῶν τριῶν ἡμερῶν ἐχάθησαν ὀγδόντα χιλιάδες (80.000)· σαράντα χιλιάδες (40.000) μὲν ἐσφάγησαν βιαίως, ἄλλοι τόσοι δὲ ἐπωλήθησαν ὡς δοῦλοι.

Ὁ βασιλεὺς δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰς ἐγκληματικὰς αὐτὰς πράξεις ἀλλ’ ἀπετόλμησε καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν ναόν, τὸν ἁγιώτατον αὐτὸν τόπον ὅλης τῆς οἰκουμένης, ἔχων ὡς ὁδηγὸν τὸν Μενέλαον, ὁ ὁποῖος ἐγίνετο προδότης τῶν νόμων καὶ τῆς πατρίδος του.

Ἀλλ’ ὁ βασιλιᾶς, μὴ ἀρκούμενος εἰς ὅλες αὐτὲς τὶς ἀγριότητες καὶ τοὺς φόνους, εἶχε τὸ θράσος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Ναόν, τὸν πλέον ἅγιον τόπον ὅλης τῆς γῆς, ἔχων ὡς ὁδηγὸν τὸν Ἰουδαῖον ἀρχιερέα Μενέλαον, ὁ ὁποῖος εἶχε γίνει προδότης τῆς θρησκείας του καὶ τῆς πατρίδος του.

Ἔπαιρνε μὲ τὰ μιαρὰ του χέρια τὰ ἱερὰ σκεύη, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἄλλους βασιλεῖς εἶχαν ἀφιερωθῆ διὰ τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν δόξαν τοῦ ἱεροῦ τούτου, καὶ ἀφοῦ τὰ ἀποσποῦσεν ἀναιδῶς τὰ παρέδιδεν εἰς βέβηλα χέρια.

Ὁ Ἀντίοχος λαμβάνων μὲ τὰ ἀκάθαρτα καὶ μολυσμένα ἀπὸ αἵματα χέρια του τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχαν ἀφιερωθῇ εἰς τὸν Ναὸν ἀπὸ ἄλλους βασιλεῖς διὰ νὰ ἐξάρουν, νὰ δοξάσουν καὶ νὰ τιμήσουν τὸν ἱερὸν τόπον, ἀφοῦ τὰ ἀποσποῦσε μὲ βίαν, τὰ παρέδιδεν εἰς τὰ βέβηλα χέρια τῶν ὑπηρετῶν του.

Ὁ Ἀντίοχος ἠλαζονεύετο ἐσωτερικῶς διὰ τὰ ἐγκληματικά του αὐτὰ ἔργα, διότι δὲν ἐννοοῦσεν ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως εἶχεν ὀργισθῆ ὁ Κυρίας διὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα καὶ εἶχεν ἀποστρέψει τὸ βλέμμα του καὶ τὴν προστασίαν του ἀπὸ τὸν ἱερὸν αὐτὸν τόπον.

Καὶ ὁ Ἀντίοχος ὑπερηφανεύετο κατὰ τὴν ψυχήν, χωρὶς νὰ κατανοῇ ὅτι ὁ Δεσπότης Κύριος εἶχε παροργισθῇ διὰ σύντομον χρονικὸν διάστημα, ἕνεκα τῶν ἁμαρτιῶν τῶν κατοίκων τῆς Ἱερουσαλήμ, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν ἐπροστάτευε τὸν ἅγιον τόπον τοῦ Ναοῦ.

Ἐὰν δὲν συνέβαινε νὰ εἶναι αὐτοὶ οἱ Ἰσραηλῖται ἔνοχοι πολλῶν ἁμαρτημάτων, θὰ ἐμαστιγώνετο καὶ αὐτὸς ὁ Ἀντίοχος, ὅπως ἐμαστιγώθη ὁ Ἡλιόδωρος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀποστολὴ ἀπὸ τὸν βασιλέα Σέλευκον, διὰ νὰ πάρῃ τὰ χρήματα τοῦ θησαυροφυλακίου τοῦ ναοῦ, καὶ ἔτσι θὰ ἀπετρέπετο ἀπὸ τὰς θρασείας του πράξεις.

Ἐάν οἱ Ἰσραηλῖται δὲν ἦσαν ἤδη ἔνοχοι πολλῶν ἁμαρτημάτων, ὁ Ἀντίοχος θὰ ἐμαστιγώνετο εὐθὺς ἀμέσως καὶ θὰ ἀνεκόπτετο τὸ θράσος του, ὅπως ἀκριβῶς ἐμαστιγώθη ὁ Ἡλιόδωρος, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἄλλοτε ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ Σέλευκον Δ' διὰ νὰ ἁρπάξῃ τὰ χρήματα τοῦ θησαυροφυλακίου τοῦ Ναοῦ.

Ἀλλὰ ὁ Θεὸς δὲν ἐξέλεξε τὸν λαόν του πρὸς χάριν τοῦ ἱεροῦ τούτου τόπου, ἀλλὰ τὸν ἱερὸν χῶρον πρὺς χάριν τοῦ λαοῦ του.

Ἀλλ’ ὁ Κύριος δὲν ἐδιάλεξε τὸ ἔθνος χάριν τοῦ ἱεροῦ τόπου, ἀλλ’ ἐδιάλεξε τὸν ἱερὸν τόπον, τὸν Ναόν, χάριν τοῦ ἔθνους.

Ἐπειδὴ δὲ ὁ τόπος αὐτὸς συμμετέσχε κατὰ κάποιον τρόπον εἰς τὰς ταλαιπωρίας τοῦ λαοῦ, ὕστερον συμμετέσχε καὶ εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ Κυρίου σταλείσας εὐεργεσίας ὁ τόπος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐγκατελείφθη λόγῳ τῆς ὀργῆς τοῦ παντοδυνάμου Θεοῦ, πάλιν χάρις εἰς τὴν συμφιλίωσιν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Ὕψιστον ἐπανωρθώθη καὶ ἀποκατεστάθη μὲ ὅλην του τὴν δόξαν.

Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ ἱερὸς τόπος εἶχε πρῶτος τὸ μερίδιόν του εἰς τὶς δυστυχίες, οἱ ὁποῖες ἔπληξαν τὸ ἔθνος· κατόπιν δὲ συμμετέσχε καὶ αὐτὸς τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Κυρίου. Καὶ ὁ ἱερὸς τόπος, ὁ ὁποῖος ἐγκατελείφθη ἕνεκα τῆς ὀργῆς τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ, ἀποκατεστάθη καὶ πάλιν μὲ ὅλην τὴν μεγαλοπρέπειαν καὶ λαμπρότητά του, ὅταν ὁ μεγάλος Θεὸς καὶ Δεσπότης ἐξευμενίσθη καὶ συνεφιλιώθη μὲ τὸν λαόν του.

Ὁ Ἀντίοχος, λοιπόν, ἀφοῦ ἔλαβεν ἀπὸ τὸν ἱερὸν ναὸν χίλια ὀκτακόσια τάλαντα ἐπανῆλθε ταχέως εἰς τὴν Ἀντιόχειαν νομίσας μέσα εἰς τὴν σύγχυσιν τῆς μεγάλης του ὑπερηφανείας, ὅτι θὰ κάμῃ τὴν μὲν ξηρὰν πλωτὴν τὴν δὲ θάλασσαν βατήν, ὡς ἐὰν ἦτο ξηρά.

Ὁ Ἀντίοχος λοιπόν, ἀφοῦ ἀπεκόμισεν ἀπὸ τὸν Ναὸν χίλια ὀκτακόσια (1.800) τάλαντα, ἐπέστρεψε γρήγορα - γρήγορα εἰς τὴν Ἀντιόχειαν. Κυριευμένος ἀπὸ ἀχαλίνωτον ὑπερηφάνειαν ἐνόμιζεν ὅτι ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ τὴν ξηρὰν πλωτὴν διὰ πλοίων καὶ τὴν θάλασσαν τόπον βατόν, ὅπως ἡ ξηρά, διὰ τοὺς ἀνθρώπους!

Ἀφῆκε δὲ ὡς στρατιωτικοὺς ἐπόπτας, διὰ νὰ βασανίσουν τὸν ἰσραηλιτικὸν λαὸν εἰς μὲν τὴν Ἱερουσαλὴμ τὸν Φίλιππον τὸν καταγόμενον ἀπὸ τὸ γένος τῶν Φρυγῶν, ὁ ὁποῖος ἦτο κατὰ τοὺς τρόπους βαρβαρώτερος ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ τὸν εἶχεν ἐγκαταστήσει,

Ἀναχωρῶν δὲ διὰ τὴν Ἀντιόχειαν ἀφῆκε πίσω του ἀξιωματούχους διὰ νὰ καταπιέζουν τὸ ἰουδαικὸν γένος· εἰς μὲν τὰ Ἱεροσόλυμα ἀφῆκε τὸν Φίλιππον, ὁ ὁποῖος κατήγετο μὲν ἀπὸ τὴν Φρυγίαν, κατὰ τὴν διάθεσιν ὅμως καὶ τὴν συμπεριφορὰν ἦταν περισσότερον βάρβαρος ἀπὸ τὸν κύριόν του, ὁ ὁποῖος τὸν ἐγκατέστησεν.

εἰς δὲ τὴν Γαριζὶν ἀφῆκε τὸν Ἀνδρόνικον, ἐπὶ δὲ τούτοις ἀφῆκε καὶ τὸν Μενέλαον, ὁ ὁποῖος ἦτο πολὺ περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀλαζονικός, δι’ ὅσα κακὰ ἔκαμεν ἐναντίον τῶν συμπολιτῶν του καὶ ἔτρεφε πάντοτε αἰσθήματα μοχθηρίας καὶ μίσους ἐναντίον τῶν συμπολιτῶν του Ἰουδαίων.

Εἰς δὲ τὴν περιοχὴν τοῦ ὄρους Γαριζὶν ἀφῆκε τὸν Ἀνδρόνικον. Ἐκτὸς τούτων ἀφῆκε καὶ τὸν Μενέλαον, ὁ ὁποῖος ἀσυγκρίτως περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπερηφανεύετο ἀπέναντι τῶν πολιτῶν καὶ ἐφέρετο μὲ μῖσος καὶ ἀγέρωχον διάθεσιν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους συμπολίτες του.

Ἔστειλε καὶ τὸν βδελυρὸν Ἀπολλώνιον ἐπικεφαλῆς στρατοῦ εἰκοσιδύο χιλιάδων ἀνδρῶν, καὶ ἔδωσεν εἰς αὐτὸν τὴν ἐντολὴν νὰ κατασφάξῃ ὅλους τοὺς Ἰουδαίους ἄνδρας, ποὺ θὰ εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀκμὴν τῆς ἡλικίας των, νὰ πωλήσῃ δὲ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδιὰ ὡς δούλους.

Τόση δὲ ἦταν ἡ ἐχθρότης τοῦ βασιλιᾶ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, ὥστε ἀπέστειλε καὶ τὸν Ἀπολλώνιον, τὸν στρατηγὸν τῶν μισθοφόρων τῆς Μυσίας (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Τὸν πρωταίτιον κακουργήματος), μὲ στρατὸν εἴκοσι δύο χιλιάδων (22.000) ἀνδρῶν καὶ τὸν διέταζε νὰ κατασφάξῃ ὅλους τοὺς ὡρίμους ἄρρενες Ἰσραηλίτες, τὶς δὲ γυναῖκες καὶ τὰ παιδιὰ νὰ πωλήσῃ ὡς δούλους.

Ὁ Ἀπολλώνιος, ὅταν ἔφθασεν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ὑπεκρίθη τὸν εἰρηνικὸν καὶ εἰρηνόφιλον, συνεκρατήθη μέχρι τῆς ἁγίας ἡμέρας τοῦ Σαβάτου, ὁπότε εἶδε τοὺς Ἰσραηλίτας νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν σαββατιαίαν ἀργίαν. Διέταξε, λοιπόν, αὐτὸς τότε τὰ στρατεύματά του νὰ ἀναλάβουν τὰ ὅπλα.

Ὁ Ἀπολλώνιος, ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, ὑπεκρίθη ὅτι ἤρχετο μὲ εἰρηνικὲς διαθέσεις αὐτὸς λοιπὸν ἐπερίμενε καὶ ἐσυγκρατεῖτο μέχρι τὴν ἁγίαν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου, καὶ ὅταν εἶδε τοὺς Ἰουδαίους νὰ ἀπέχουν ἀπὸ κάθε ἐργασίαν, ἕνεκα τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου, διέταξε τὸν στρατόν του νὰ ἐξοπλισθῇ, νὰ βγῇ ἀπὸ τὸ στρατόπεδον καὶ νὰ παρελάσῃ.

Ὅλους δὲ τοὺς Ἰουδαίους, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον, διὰ νὰ ἴδουν τὴν στρατιωτικὴν παράταξιν, διέταξε καὶ τοὺς ἐφόνευσαν. Κατόπιν δὲ εἰσέδραμε καὶ περιτρέχων τὴν πόλιν μὲ τοὺς στρατιώτας του ἐθανάτωσε πλῆθος Ἰσραηλιτῶν.

Ὅλους δὲ ἐκείνους, ποὺ ἐβγῆκαν διὰ νὰ ἰδοῦν τὴν στρατιωτικὴν παρέλασιν, τοὺς διετρύπησε μὲ ξίφος καὶ τοὺς ἐφόνευσε· κατόπιν, ἀφοῦ ὥρμησε μέσα εἰς τὴν πόλιν μαζὶ μὲ τοὺς στρατιῶτες του, ἐθανάτωσαι καὶ ἔστρωσε κατὰ γῆς νεκροὺς πλήθη λαοῦ.

Τότε δὲ ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος μαζῆ μὲ δέκα ἄλλους ἀνεχώρησεν εἰς τὴν ἔρημον καὶ ἐζοῦσε μὲ τοὺς ἄλλους συντρόφους του, ὅπως τὰ ἄγρια θηρία. Αὐτοὶ ἐτρέφοντο μὲ χόρτα μόνον, διὰ νὰ μὴ μολυνθοῦν μὲ τὰ ἀκάθαρτα φαγητὰ τῶν ἐθνικῶν.

Ὅμως ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος μὲ ἄλλους περίπου ἐννέα, ἀφοῦ ἐσώθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου τόσον αὐτός, ὅσον καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἦσαν μαζί του, ἐζοῦσε εἰς τὰ ὄρη ὅπως τὰ ἄγρια θηρία. Ἐκεῖ διέμεναν τρώγοντες χόρτα, διὰ νὰ μὴ μολυνθοῦν ἀπὸ τὶς νομικῶς ἀκάθαρτες τροφές, τὶς ὁποῖες ὑπεχρέωναν οἱ εἰδωλολάτραι νὰ τρώγουν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ τὶς ὁποῖες ἔτρωγαν ἤδη οἱ ἑλληνίζοντες Ἰουδαῖοι.

Ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγον χρόνον ὁ βασιλεὺς ἔστειλε κάποιον γέροντα Ἀθηναῖον, διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς Ἰουδαίους νὰ ἀποπηδήσουν ἀπὸ τοὺς πατροπαραδότους νόμους καὶ νὰ μὴ ζοῦν πλέον σύμφωνα μὲ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ.

Ὀλίγον χρόνον μετὰ τὰ ἀνωτέρω γεγονότα ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανὴς ἔστειλεν ἕνα γέροντα Ἀθηναῖον, διὰ νὰ ἑξαναγκάσῃ τοὺς Ἰουδαίους νὰ ἐγκαταλείψουν καὶ ἀποστατήσουν ἀπὸ τοὺς νόμους τῶν πατέρων των καὶ νὰ μὴ ζοῦν πλέον σύμφωνα μὲ τὶς ἅγιες ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ.

Ἔδωσεν ἐπίσης ἐντολὴν εἰς τὸν Ἀθηναῖον αὐτόν, νὰ μολύνῃ τὸν ναὸν τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ νὰ τὸν μετονομάσῃ ναὸν τοῦ Ὀλυμπίου Διός, τὸν δὲ εἰς Γαριζὶν ναὸν νὰ τὸν μετονομάσῃ ναὸν τοῦ Ξενίου Διός, σύμφωνα μὲ τὸν φιλόξενον χαρακτῆρα τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς.

Ἐπὶ πλέον ὁ βασιλικὸς ἐκεῖνος ἀπεσταλμένος ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ μολύνῃ τὸν Ναόν, ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ νὰ τὸν ἀφιερώσῃ εἰς τὸν Ὀλύμπιον Δία· τὸν δὲ ναὸν τῶν Σαμαρειτῶν, ποὺ ἦταν κτισμένος εἰς τὸ ὄρος Γαριζίν, νὰ τὸν ἀφιερώσῃ εἰς τὸν Ξένιον Δία, σύμφωνα μὲ τὸν φιλόξενον χαρακτῆρα τῶν κατοίκων τοῦ τόπον ἐκείνου.

Ἡ ἐπίτασις τῶν δεινῶν ὑπῆρξε καὶ δι’ αὐτὸ τὸ πολὺ πλῆθος καταθλιπτικὴ καὶ ἀνυπόφορος.

Ὅλα δὲ αὐτὰ τὰ δεινά, ποὺ ἐπέπεσαν κατὰ τῶν Ἰουδαίων, ἀπεδείχθησαν δι’ ὅλους σκληρά, ὀδυνηρὰ καὶ ἀφόρητα.

Διότι ὁ ἱερὸς ναὸς ἐγέμισεν ἀπὸ ἀσωτίας καὶ μέθας ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν, οἱ ὁπρῖοι διεσκέδαζον μὲ ἑταίρας καὶ ἐπλησίαζον τὰς γυναῖκας μέσα εἰς τοὺς ἱεροὺς περιβόλους τοῦ ναοῦ. Ἔφερον δὲ αὐτοὶ ἐντὸς τοῦ ναοῦ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπετρέπετο.

Διότι ὁ Ναὸς εἶχε γεμίσει ἀπὸ ἀσωτίες, ἀκολασίες καὶ ὄργια ἐκ μέρους τῶν ἐθνικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐρωτοτροποῦσαν καὶ διεσκέδαζαν μὲ διεφθαρμένες γυναῖκες καὶ εἰς τοὺς ἱεροὺς περιβόλους τοῦ Ναοῦ διεφθείροντο μὲ γυναῖκες ἐταῖρες. Ἀκόμη οἱ διεφθαρμένοι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι ἔφερναν μέσα εἰς τοὺς ἱεροὺς περιβόλους ἀπαγορευμένα καὶ ἀκάθαρτα ἀπὸ τὸν μωσαϊκὸν νόμον ἀντικείμενα καὶ ζῶα·

Καὶ αὐτὸ τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων ἦτο γεμᾶτον ἀπὸ ἀντικείμενα καὶ σφάγια, τὰ ὁποῖα ἀπηγορεύοντο ἀπὸ τὸν Νόμον.

τὸ δὲ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων εἶχε γεμίσει μὲ νομικῶς ἀκάθαρτες προσφορὲς καὶ θυσίες.

Δὲν ἦτο δυνατὸν δὲ οὔτε τὰ Σάββατα καὶ τὰς ἄλλας ἑορτὰς νὰ τηροῦν οἱ Ἰσραηλῖται οὔτε καὶ ἁπλῶς κἂν νὰ ὁμολογοῦν ὅτι ἦσαν Ἰουδαῖοι.

Ἐπὶ πλέον δὲν ἐπετρέπετο εἰς τοὺς Ἰουδαίους νὰ τηροῦν τὴν ἀργίν τοῦ Σαββάτου, οὔτε νὰ ἑορτάζουν τὶς ἑορτὲς τῶν πατέρων των, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ ὁμολογοῦν κἀν ὅτι εἶναι Ἰουδαῖοι.

Ἐξηναγκάζοντο δὲ ὑπὸ τῆς πίκρας ἀνάγκης νὰ συμμετέχουν κάθε μῆνα εἰς τὸν ἑορτασμὸν τῆς γενεθλίου ἡμέρας τοῦ βασιλέως καὶ νὰ τρώγουν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν προσφερομένων εἰς θυσίαν ζώων. Κατὰ δὲ τὴν ἑορτὴν τοῦ Διονύσου ἠναγκάζοντο οἱ Ἰουδαῖοι, νὰ μετέχουν εἰς τὴν πομπὴν στεφανωμένοι μὲ κισσοὺς πρὸς τιμὴν τοῦ Διονύσου.

Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ὡδηγοῦντο, εξαναγκαζομενοι μὲ σκληρὸν καὶ ἀπάνθρωπον τρόπον, εἰς τὶς ἑορτές, ποὺ ἐγίνοντο κάθε μῆνα διὰ τὰ γενέθλια τοῦ βασιλιᾶ, καὶ ἐπιέζοντο νὰ φάγουν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν θυσιαζομένων ζώων κατὰ δὲ τὴν ἑορτὴν τοῦ Διονύσου, ποὺ ἑωρτάζετο μὲ ὀχλοκρατικὸν καὶ ἀνηθικὸν τρόπον, ἐξηναγκάζοντο νὰ φοροῦν στεφάνια ἀπὸ κισσοὺς καὶ νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν πομπώδη λιτανείαν, ποὺ ἐγίνετο πρὸς τιμὴν τοῦ εἰδωλολατρικοῦ θεοῦ Διονύσου.

Ἐκοινοποιήθη δὲ διάταγμα εἰς τὰς γειτονικὰς ἑλληνικὰς πόλεις τῇ προτροπῇ τῶν ἀνθρώπων τοῦ Πτολεμαίου νὰ ἐφαρμοσθοῦν τὰ αὐτὰ μέτρα ἐναντίον τῶν Ἰσραηλιτῶν καὶ νὰ ὁδηγοῦνται αὐτοὶ καὶ εἰς τὰ συμπόσια καὶ νὰ τρώγουν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν ζώων τῶν εἰδωλολατρικῶν θυσιῶν·

Ἔπειτα ἀπὸ ὑποκίνησιν τοῦ Πτολεμαίου (κατ’ ἄλλην γραφήν: Τῶν Πτολεμαίων ἢ τῶν κατοίκων τῆς Πτολεμαΐδος) ἐξεδόθη καὶ ἐκοινοποιήθη διάταγμα εἰς τὶς γειτονικὲς ἑλληνικὲς πόλεις, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ υἱοθετήσουν καὶ αὐτὲς τὴν ἰδίαν τακτικὴν καὶ πολιτικὴν ἔναντι τῶν Ἰουδαίων· νὰ τοὺς ὑποχρεώνουν δηλαδή, ὥστε νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὰ εἰδωλολατρικὰ συμπόσια καὶ νὰ τρώγουν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν θυσιαζομένων ζώων.

νὰ κατασφάζωνται δὲ ἐκεῖνοι ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ συνεμορφώνοντο πρὸς τὰ ἑλληνικὰ ἔθιμα. Κοινὸν θέαμα εἶχε καταντήσει ἡ παροῦσα ἀθλιεστάτη κατάστασις τῶν Ἰουδαίων.

Ὅσους δὲ ἠρνοῦντο νὰ μεταβαίνουν καὶ νὰ συμμετέχουν εἰς τὰ ἑλληνικὰ ἔθιμα, νὰ τοὺς θανατώνουν δι’ ἐκτελέσεως. Τοιουτοτρόπως καθένας ἠμποροῦσε νὰ ἰδῇ τὴν ἐπικειμένην καὶ ἐπαπειλουμένην ἀθλιεστάτην κατάστασιν.

Δύο γυναῖκες συνελήφθησαν, διότι εἶχον κάμει περιτομὴν εἰς τὰ τέκνα των. Αὐτὰ τὰ βρέφη οἱ εἰδωλολάτραι τὰ ἐκρέμασαν ἀπὸ τοὺς μαστοὺς τῶν μητέρων, τὰς περιέφεραν δημοσίᾳ ἀνὰ τὴν πόλιν καὶ κατόπιν τὰς ἐκρήμνισαν ἀπὸ τὰ τείχη.

Ἐπὶ παραδείγματι, δύο γυναῖκες συνελήφθησαν μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι εἶχαν ὑποβάλει εἰς περιτομὴν τὰ παιδιά τῶων. Οἱ εἰδωλολάτραι λοιπὸν ἐκρέμασαν τὰ βρέφη αὐτὰ ἀπὸ τοὺς μαστοὺς τῶν μητέρων των, τὶς ὁποῖες, ἀφοῦ περιέφεραν εἰς τὴν πόλιν, τὶς κατεκρήμνισαν κατόπιν ἀπὸ τὸ τεῖχος τῆς Ἱερουσαλήμ.

Ἄλλοι δὲ οἱ ὁποῖοι εἶχαν καταφύγει εἰς τὰ ἐκεῖ πλησίον σπήλαια, διὰ νὰ τηρήσουν κρυφίως τὴν ἀργίαν τοῦ Σαβάτου, κατηγγέλθησαν εἰς τὸν Φίλιππον καὶ ἐκάησαν ὅλοι, χωρὶς νὰ θελήσουν νὰ ἀμυνθοῦν διὰ λόγους τιμῆς καὶ σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἁγιότητα τῆς ἡμέρας.

Ἄλλοι Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν καταφύγει καὶ συγκεντρωθῆ εἰς τὰ σπήλαια, ποὺ εὑρίσκοντο κοντὰ εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, διὰ νὰ ἑορτάσουν κρυφὰ τὴν ἀργίαν τοῦ Σαββάτου, ἀφοῦ κατηγγέλθησαν εἰς τὸν Φίλιππον, ἐκάησαν ὅλοι μαζὶ ζωντανοί, ἐπειδὴ ἐδίστασαν νὰ ὑπερασπίσουν τοὺς ἑαυτούς των, ἕνεκα τοῦ σεβασμοῦ ποὺ ἔτρεφαν πρὸς τὴν ἁγιότητα τῆς ἡμέρας τοῦ Σαββάτου, ποὺ ἐπέβαλλε γενικὴν ἀργίαν.

Παρακαλῶ ὅμως ὅσους θὰ μελετήσουν ὅσα ἀναγράφονται εἰς τὸ βιβλίον αὐτό, νὰ μὴ ἀποκαρδωθοῦν ἐξ αἰτίας τῶν συμφορῶν, ἀλλὰ νὰ θεωρήσουν αὐτὰς ὅτι εἶναι ὄχι πρὸς καταστροφὴν ἀλλὰ πρὸς παιδαγωγίαν τοῦ γένους μας.

Καὶ τώρα παρακαλῶ ἐκείνους, ποὺ θὰ μελετήσουν ὅσα ἱστοροῦνται εἰς τὸ βιβλίον αὐτό, νὰ μὴ ἀπογοητευθοῦν ἀπὸ τὶς συμφορὲς αὐτές, ἀλλὰ νὰ μελετήσουν καὶ νὰ ἐμβαθύνουν εἰς ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ βεβαιωθοῦν ὅτι οἱ τιμωρίες αὐτὲς μᾶς ἐπεβλήθησαν ὄχι διὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ ἰουδαϊκοῦ γένους μας, ἀλλὰ διὰ τὴν διαπαιδαγώγησίν μας.

Διότι τὸ νὰ μὴ ἀφήνῃ ὁ Θεὸς ἐπὶ πολὺν χρόνον τοὺς ἁμαρτάνοντας ἀτιμωρήτους, ἀλλὰ νὰ ἀποστέλλῃ ἐναντίον αὐτῶν τιμωρίας, εἶναι δεῖγμα μεγάλης εὐεργεσίας ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ.

Διότι τὸ νὰ μὴ ἀφήνη ὁ Θεὸς ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀτιμωρήτους τοὺς παρανόμους καὶ δυσσεβεῖς, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέπῃ, ὥστε νὰ τοὺς συναντοῦν εὐθὺς ἀμέσως οἱ πρέπουσες τιμωρίες, εἶναι ἀπόδειξις μεγάλης εὐεργεσίας τοῦ Θεοῦ.

Διότι ὁ Κύριος καὶ Δεσπότης δὲν φέρεται πρὸς ἡμᾶς, ὅπως καὶ πρὸς τὰ ἄλλα ἔθνη, διὰ τὰ ὁποῖα ἀναμένει μὲ ὑπομονὴν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ μέτρον τῶν ἀδικιῶν των καὶ κατόπιν νὰ τοὺς τιμωρήσῃ. Δὲν κρίνει καὶ δὲν ἐνεργεῖ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸν

Διότι ὁ Κύριος δὲν θεωρεῖ πρέπον νὰ συμπεριφέρεται πρὸς ἡμᾶς, ὅπως συμπεριφέρεται ἀπέναντι τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἐκεῖνα τὰ περιμένει ὑπομονητικὰ καὶ μακροθυμεῖ, μέχρις ὅτου φθάσουν εἰς τὸ ἀκρότατον ὅριον τῆς ἁμαρτωλότητός των καὶ ὠριμάσὴ πλήρως ἡ κακία των, ὁπότε ἐπεμβαίνει αἰφνιδίως καὶ τὰ τιμωρεῖ. Μὲ ἡμᾶς τοὺς Ἰσραηλίτες ὅμως κρίνει καὶ ἐνεργεῖ διαφορετικά.

Καὶ δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ὕψος τῆς κακίας ἐκείνων, ὕστερον δὲ νὰ μᾶς τιμωρήσῃ.

Δι’ ἠμᾶς δὲν περιμένει νὰ κορυφωθῇ ἡ ἁμαρτωλότης μας καὶ νὰ φθάσῃ ἡ κακία μας εἰς τὸν ὕψιστον βαθμὸν καὶ κατόπιν νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ μᾶς τιμωρήσῃ.

Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ποτὲ δὲν ἀπομακρύνει τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπὸ ἡμᾶς καὶ δὲν ἐγκαταλείπει τὸν λαόν του.

Διὰ τοῦτο λοιπὸν οὐδέποτε μὲν ἀποσύρει τὸ ἔλεος καὶ τὴν εὐσπλαγχνίαν του ἀπὸ ἡμᾶς· ὅταν δὲ μᾶς τιμωρῇ μὲ κάποιαν συμφοράν, ποτὲ δὲν ἐγκαταλείπει τὸν λαόν του.

Αὐτὰ λέγονται εἰς ὑπόμνησιν τῆς μεγάλης αὐτῆς ἀληθείας. Μετὰ δὲ τὰ ὀλίγα αὐτὰ ἂς ἐπανέλθωμεν τώρα εἰς τὴν διήγησίν μας.

Ἀρκετὰ ὅμως τὰ ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὴν ὑπομονὴν τῆς ἀληθείας αὐτῆς. Μετὰ τὴν σύντομον λοιπὸν αὐτὴν παρέκβασιν ἂς ἔλθωμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τῶν γεγονότων.

Ἕνας ἀπὸ τοὺς πρώτους γραμματεῖς τῆς χώρας, Ἐλεάζαρος ὀνόματι, ἐτύχαινε νὰ εἶναι προχωρημένος πλέον εἰς τὴν ἡλικίαν καὶ μὲ ἐξωτερικὴν ἐμφάνισιν ἐπιβλητικήν. Αὐτὸς ἐξηναγκάζετο βιαίως νὰ ἀνοίξῃ τὸ στόμα του, διὰ νὰ φάγῃ κρέας χοιρινόν.

Ὁ Ἐλεάζαρος, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἔχοντας τὰ πρωτεῖα γραμματεῖς, ἄνδρας προχωρημένος ἤδη εἰς τὴν ἡλικίαν, μὲ πρόσωπον φωτεινὸν καὶ μὲ ἐμφάνισιν πάρα πολὺ εὐγενῆ καὶ ἐπιβλητικήν, ἐξηναγκάζετο νὰ ἀνοίξῃ τὸ στόμα του καὶ νὰ φάγῃ χοιρινὸν κρέας, τὸ ὁποῖον ἀπηγόρευεν ὁ Μωσαϊκὸς νόμος.

Ἀλλ’ αὐτὸς ἐπροτίμησε μᾶλλον τὸν ἔνδοξον θάνατον παρὰ μίαν βδελυρὰν ζωήν, καὶ ἐβάδισεν αὐτοπροαιρέτως πρὸς τὸ βασανιστικὸν ὄργανον τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου καὶ ἀπέπτυσε τὸ κρέας.

Αὐτὸς ὅμως, ἀφοῦ ἐπροτίμησε νὰ δεχθῇ μᾶλλον τὸν ἔνδοξον θάνατον, παρὰ τὴν βδελυρὰν καὶ γεμάτην ἐντροπὴν καὶ ἐξευτελισμὸν ζωήν, ἔπτυσε τὸ χοιρινὸν κρέας καὶ ἐπροχώρησε θεληματικῶς εἰς τὸ βασανιστικὸν ὄργανον, ποὺ ἐλέγετο τύμπανον.

Ἐπροχώρησε δὲ πρὸς τὸν θάνατον, ὅπως ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν πάρει σταθερὰν τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀρνηθοῦν ὅ,τι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γευθῇ κανείς, ὅσην ἀγάπην καὶ ἂν ἔχουν πρὸς τὴν ζωήν.

Καὶ ἐπροχώρησεν εἰς τὸ μαρτύριον μὲ τὸν τρόπον, ποὺ ἔπρεπε νὰ βαδίσουν ὅλοι, ὅσοι εἶχαν τὴν ἀπόφασιν καὶ τὸ θάρρος νὰ ἀμυνθοῦν καὶ νὰ ἀρνηθοῦν νὰ φάγουν τροφές, τὶς ὁποῖες δὲν τοὺς ἐπετρέπετο ἀπὸ τὸν Νόμον νὰ γευθοῦν, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸ τὸ ἀπαιτοῦσε ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν ζωήν.

Οἱ τεταγμένοι δὲ εἰδωλολάτραι, ποὺ προΐσταντο εἰς τὰ παράνομα αὐτὰ συμπόσια τῶν θυσιῶν, ἐπειδὴ ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἶχαν γνωρίσει καὶ ἐκτιμήσει τὸν ἄνδρα, τὸν παρέλαβαν ἰδιαιτέρως καὶ τὸν παρεκάλουν νὰ φέρῃ αὐτὸς κρέατα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται νὰ φάγῃ καὶ ἀφοῦ τὰ παρασκευάσουν ἐπίτηδες δι’ αὐτόν, νὰ ὑποκριθῇ ὅτι τρώγει τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως διαταχθέντα κρέατα ἀπὸ τὰς εἰδωλολατρικὰς θυσίας·

Ἐκεῖνοι δὲ ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς, οἱ ὁποῖοι κατεῖχαν ἀνωτέραν ἐξουσίαν καὶ ὡρίσθησαν ὑπεύθυνοι διὰ τὴν ἐπιστασίαν εἰς τὴν παράνομον καὶ ἱερόσυλον διὰ τοὺς Ἰουδαίους εἰδωλολατρικὴν ἑορτὴν μὲ θυσίες εἰς τὰ εἴδωλα καὶ συμπόσια, ἐπειδὴ ἐγνώριζαν ἀπὸ πολλὰ χρόνια τὸν Ἐλεάζαρον, τὸν ἐπῆραν ἰδιαιτέρως καὶ τὸν παρακαλοῦσαν νὰ τοῦ φέρουν κρέατα, τὰ ὁποῖα ὁ Νόμος τοῦ ἐπέτρεπε νὰ φάγῃ· ἀφοῦ δὲ τὰ παρασκευάσῃ ὁ ἴδιος, νὰ ὑποκριθῇ ἁπλῶς ὅτι τρώγει τὰ κρέατα τῶν εἰδωλολατρικῶν θυσιῶν, ὅπως εἶχε διαταχθῇ ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ.

ὥστε νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν θανατικὴν καταδίκην. Αὐτὸ δὲ τοῦ τὸ ἐπρότειναν διὰ τὴν ἀρχαίαν πρὸς αὐτοὺς φιλίαν του καὶ ἤθελαν νὰ τύχη τῆς φιλανθρώπου αὐτῆς συμπεριφορᾶς.

Ἔτσι ὁ Ἐλεάζαρος, ἀφοῦ θὰ ἔπραττε τοῦτο, θὰ ἐγλύτωνε ἀπὸ τὸν θάνατον καί, χάρις εἰς τὴν παλαιὰν πρὸς αὐτοὺς φιλίαν, θὰ ἐπωφελεῖτο τῆς ἐπιεικείας καὶ φιλανθρώπου εὐσπλαγχνίας των.

Αὐτὸς ὅμως ἐσκέφθη μὲ πολλὴν σύνεσιν καὶ ἔλαβεν ἀπόφασιν ἀξίαν τῆς ἡλικίας του, τῆς ὑπεροχῆς ποὺ τοῦ ἔδιδαν τὰ γηρατεῖα του, τῆς λευκανθείσης κόμης του εἰς τοὺς ἀγῶνας τῆς ἀρετῆς, τῆς ἀγωγῆς τῆς ἀρίστης ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ τῆς παιδικῆς του ἡλικίας καὶ πρὸ παντὸς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἁγίαν νομοθεσίαν, ποὺ ἐδόθη ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἴδιον τὸν Θεόν, ἀπήντησεν ὡς ἀκολούθως, λέγων νὰ τὸν στείλουν χωρὶς ἀργοπορίαν εἰς τὸν ᾅδην.

Ἀλλ’ ὁ Ἐλεάζαρος ἐσκέφθη μὲ σοφίαν καὶ σύνεσιν καὶ ἔλαβεν ἀπόφασιν ἔντιμον καὶ ἐξαίρετον ἀπόφασιν ἀνταξίαν τῆς μεγάλης ἡλικίας του καὶ τῆς ὑπεροχῆς, τοῦ κύρους καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας, ποὺ τοῦ προσέδιδε τὸ γῆρας· ἀπόφασιν ἀνταξίαν τῆς ἀποκτηθείσης πλέον ἀρετῆς καὶ πείρας, ποὺ τοῦ προσέδιδαν τὰ λευκὰ μαλλιά. Ἦταν ἐπίσης σύμφωνος πρὸς τὴν ἀρίστην ἀναστροφήν, ποὺ ἔδειξεν ἀπὸ μικρὸ παιδί, ἀλλὰ περισσότερον ὅλων ἦταν σύμφωνος πρὸς τὴν ἁγίαν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ὡρίσθη καὶ ἐδόθη ἀπὸ τὸν Θεόν. Διὰ τοῦτο ἀπάντησε ἀμέσως: «Στεῖλτε με γρήγορα εἰς τὸν ἅδην (τὸν τάφον).

«Δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν ἡλικίαν μου νὰ ὑποκριθῶ· καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ νομίσουν πολλοὶ ἀπὸ τοὺς νεαροὺς Ἰουδαίους, ὅτι ἐγὼ ὁ ἐνενηκοντούτης Ἐλεάζαρος μετεπήδησα καὶ ἠσπάσθην τὰς εἰδωλολατρικὰς συνηθείας.

Διότι δὲν εἶναι ἀντάξιον τῆς ἰδικῆς μας ἡλικίας νὰ ὑποκριθῶ, ὥστε νὰ ὑποθέσουν πολλοὶ ἀπὸ τοὺς νέους ὅτι ὁ ἡλικίας ἐνενῆντα ἐτῶν Ἐλεάζαρος ἔχει ἀποστατήσει καὶ ἔχει ἀποδεχθῇ τὰ ἤθη, τὰ ἔθιμα καὶ τὴν θρησκείαν τῶν εἰδωλολατρῶν,

Ἐὰν κάτι τέτοιο πράξω, αὐτοὶ λόγῳ τῆς ἰδικῆς μου ὑποκρισίας, διὰ νὰ ζήσω ἕνα μικρὸν ὑπόλοιπον τῆς παρούσης ζωῆς, θὰ παραπλανηθοῦν ἐξ αἰτίας μου καὶ ἔτσι ἐγὼ θὰ ἀποκτήσω τὴν βδελυρὰν αὐτὴν κηλῖδα εἰς τὸν καιρὸν τῶν γηρατείων μου.

ὁπότε οἱ νέοι αὐτοί, ἐξ αἰτίας τῆς ἰδικῆς μου ὑποκρισίας καὶ προκειμένου νὰ ζήσω ἀκόμη διὰ μικρὸν καὶ ἐλαχιστότατον χρόνον, νὰ παραπλανηθοῦν ἐξ αἰτίας μου, καὶ ἔτσι νὰ κερδήσω τώρα εἰς τὴν γεροντικήν μου ἡλικίαν ἀηδίαν, βδελυγμίαν καὶ κηλῖδα.

Ἀλλὰ καὶ ἐὰν διαφύγω ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν τιμωρίαν τῶν ἀνθρώπων, δὲν θὰ ἀποφύγω τὰ χέρια τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ, οὔτε ζῶν οὔτε ἀποθανών.

Διότι καὶ ἂν ἀκόμη γλυτώσω πρὸς τὸ παρὸν τὴν τιμωρίαν τῶν ἀνθρώπων, δὲν θὰ ξεφύγω ὅμως ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ οὔτε εἰς τὴν ζωὴν αὐτὴν οὔτε μετὰ θάνατον.

Διὰ τοῦτο, ἐὰν τώρα ἡρωϊκῶς καὶ ἀνδρείως διὰ τὴν πίστιν μου τελειώσω τὴν ζωήν μου, θὰ ἀναδειχθῶ ἄξιος τῶν γηρατείων μου,

Διὰ τοῦτο λοιπόν, ἐὰν μὲν τώρα ἀνταλλάξω τὴν ζωὴν αὐτὴν μὲ γενναῖον θάνατον, θὰ ἀποδειχθῶ ἄξιος τῶν γηρατειῶν μου,

εἰς δὲ τοὺς νέους θὰ ἀφήσω γενναῖον παράδειγμα, ὥστε αὐτοὶ προθύμως καὶ γενναίως νὰ θυσιάζουν ἐνδόξως τὴν ζωήν των, ὑπὲρ τῶν σεμνῶν καὶ ἁγίων νόμων». Αὐτὰ δὲ ἀφοῦ εἶπε ἐβάδισε κατ’ εὐθεῖαν πρὸς τὸ τύμπανον, τὸ μαρτυρικὸν ὄργανον.

εἰς δὲ τοὺς νέους θὰ ἔχω ἀφήσει παράδειγμα ἡρωϊκὸν καὶ λαμπρόν, τὸ ὁποῖον θὰ τοὺς διδάσκῃ νὰ ἀποθνήσκουν προθύμως καὶ γενναίως ὑπὲρ τῶν σεμνῶν καὶ ἁγίων νόμων μας». Καὶ ἀφοῦ εἶπεν ὅλα αὐτά, ἐβάδισεν εὐθὺς ἀμέσως εἰς τὸ βασανιστικὸν ὄργανον, ποὺ ἐλέγετο τύμπανον.

Ἐκεῖνοι δέ, ποὺ θὰ τὸν ὠδηγοῦσαν εἰς τὸ μαρτύριον μετέβαλαν τὴν προτέραν αὐτῶν εὐμένειαν εἰς σκληρότητα, ἐπειδὴ ἐθεώρησαν τοὺς λόγους, ποὺ προηγουμένως ἐλέχθησαν, ὡς προϊόντα γεροντικῆς ἀνοίας.

Ἐκεῖνοι δέ, οἱ ὁποῖοι τὸν ὠδηγοῦσαν καὶ οἱ ὁποῖοι πρὶν ἀπὸ λίγο τοῦ ἔδειξαν φιλίαν καὶ εὐμένειαν, τώρα ἐστράφησαν ἐναντίον του μετὰ ἀπὸ τὴν προαναφερθεῖσαν ὁμολογίαν καὶ διακήρυξίν του, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ ἐξελάμβαναν ὡς καθαρὰν τρέλλα καὶ γεροντικὴν ἄνοιαν.

Ὅταν δὲ ἔφθασεν ἡ στιγμὴ νὰ ἀποθάνῃ ἀπὸ τὰς μαρτυρικὰς πληγὰς ἀνεστέναξε καὶ εἶπεν· «Εἶναι ὁλοφάνερον εἰς τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἁγίαν καὶ ἀληθῆ γνῶσιν, ὅτι καίτοι ἠμποροῦσα νὰ διαφύγω τὸν μαρτυρικὸν θάνατον, ὑποφέρω σκληροὺς πόνους κατὰ τὸ σῶμα μαστιγούμενος, ἀλλὰ κατὰ τὴν ψυχὴν εὐχαρίστως ὑπομένω αὐτὰ διὰ τὸν σεβασμόν μου πρὸς τὸν Θεόν».

Ἐκεῖνος ὅμως, ὅταν ἦταν πλέον σχεδὸν νεκρὸς ἀπὸ τὶς πληγές, ποὺ τοῦ ἐπροξένησε τὸ μαρτύρων εἰς τὸ τύμπανον, ἀφοῦ ἀναστέναξε βαθιά, εἶπεν: «Εἰς τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος κατέχει ὅλην τὴν ἁγίαν γνῶσιν, εἶναι φανερὸν καὶ γνωστὸν ὅτι, ἂν καὶ ἠμποροῦσα νὰ σωθῶ ἀπὸ τὸν θάνατον, ἐν τούτοις ὑποφέρω κατὰ τὸ σῶμα μου τοὺς φοβεροὺς πόνους ἀπὸ τὶς μαστιγώσεις εἰς τὸ τύμπανον ὅμως Ἐκεῖνος γνωρίζει ὅτι τὰ ὑποφέρω ὅλα αὐτὰ μὲ εὐχάριστον διάθεσιν διὰ τὸν ἅγιον φόβον καὶ τὸν βαθύτατον σεβασμόν, ποὺ τρέφω πρὸς Αὐτόν».

Αὐτὸς λοιπὸν ὁ γέρων ἔτσι ἐξεδήμησεν ἀφήσας μὲ τὸν ἠρωϊκόν του θάνατον παράδειγμα θάρρους καὶ ἀρετὴν ἄξιον μνήμης καὶ μιμήσεως, ὄχι δὲ μόνον διὰ τοὺς νεαροὺς Ἰουδαίους, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς πλείστους τοῦ ἔθνους, δι’ ὅλον τὸν λαόν.

Αὐτὸς λοιπὸν ὁ γέρων Ἐλεάζαρος ἀπέθανε μὲ τέτοιον τρόπον. Καὶ ἀφῆκεν ἔτσι ὄχι μόνον εἰς τοὺς νεαροὺς Ἰουδαίους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς περισσοτέρους τοῦ ἔθνους του τὸν μαρτυρικὸν του θάνατον ὡς παράδειγμα θάρρους καὶ γενναιότητος καὶ ὡς μνημόσυνον ἀρετῆς καὶ ὁσιότητος.

Συνέβη δὲ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον νὰ συλληφθοῦν ἑπτὰ ἀδελφοὶ μαζῆ μὲ τὴν μητέρα των καὶ νὰ ἐξαναγκάζωνται ὑπὸ τοῦ βασιλέως νὰ φάγουν τὰ ἀπαγορευομένα ἀπὸ τὸν Νόμον χοιρινὰ κρέατα, βασανιζόμενοι διὰ κτυπημάτων μὲ μαστίγια καὶ μὲ νευράς.

Τότε συνέβη ἐπίσης καὶ τὸ ἀκόλουθον γεγονός: Ἑπτὰ ἀδελφοί, ἀφοῦ συνελήφθησαν μαζὶ μὲ τὴν μητέρα των, ἐξηναγκάζοντο ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ νὰ φάγουν χοιρινὸν κρέας, τὸ ὁποῖον ἀπηγόρευεν ὁ μωσαϊκὸς Νόμος καὶ τὸ ἐχαρακτήριζεν ἀκάθαρτον. Ἐπιέζοντο δὲ νὰ φάγουν τὸ ἀπαγορευμένον κρέας μαστιγούμενοι μὲ μαστίγια καμωμένα ἀπὸ σχοινία καὶ ἀπὸ δερμάτινες λωρίδες καμωμένες ἀπὸ νεῦρα βοδιῶν.

Ἕνας δὲ ἀπὸ αὐτοὺς ὁ πρῶτος, ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων ἀδελφῶν ὁμιλῶν, εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα· «τί θέλεις νὰ ἐρωτᾷς καὶ νὰ μάθῃς ἀπὸ ἡμᾶς; Ἡμεῖς εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀποθάνωμεν, παρὰ νὰ παραβῶμεν τοὺς πατροπαραδότους νόμους μας».

Ἕνας δὲ ἀπὸ τοὺς ἑπτὰ ἀδελφοὺς ἔλαβε πρῶτος τὸν λόγον καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν ἄλλων εἶπε πρὸς τὸν βασιλιᾶ: Τί περιμένεις νὰ μάθῃς ἀπὸ ἡμᾶς μὲ αὐτὴν τὴν ἀνάκρισιν καὶ τὶς ἐρωτήσεις, ποὺ μᾶς ὑποβάλλεις; Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀποθάνωμεν μᾶλλον, παρὰ νὰ παραβῶμεν τοὺς νόμους τῶν πατέρων μας».

Ἀπὸ μεγάλην ὀργὴν ἐκυριεύθη ὁ βασιλεὺς καὶ διέταξε νὰ θέσουν εἰς τὴν φωτιὰν καὶ νὰ πυρακτώσουν τηγάνια καὶ λέβητας.

Ὁ δὲ βασιλιᾶς εἰς τὸ ἄκουσμα τῶν λόγων αὐτῶν ἔγινε ἐκτὸς ἑαυτοῦ ἀπὸ τὴν μεγάλην ὀργήν του καὶ διέταξε νὰ πυρακτώσουν ἐπάνω εἰς τὴν φωτιὰ μεγάλα τηγάνια καὶ καζάνια.

Ὅταν αὐτὰ ἀμέσως ἐπυρακτώθησαν, διέταξεν ὁ βασιλεὺς νὰ κόψουν τὴν γλῶσσαν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔτσι πρῶτος εἶχεν ὁμιλήσει, ἔπειτα δὲ διέταξε καὶ ἀφῃρέθη τὸ δέρμα τῆς κεφαλῆς του καὶ τοῦ ἔκοψαν χέρια καὶ πόδια ὑπὸ τὰ βλέμματα τῶν ἄλλων ἀδελφῶν του καὶ τῆς μητρός του.

Ὅταν αὐτὰ ἐπυρακτώθησαν εὐθὺς ἀμέσως, ὁ βασιλιᾶς διέταξε νὰ κόψουν τὴν γλῶσσαν ἐκείνου, ποὺ ἐμίλησε πρῶτος ἐκ μέρους ὅλων καὶ ἀφοῦ τοῦ γδάρουν τὴν κεφαλήν, ὅπως ἔκαμναν οἱ Σκύθαι, ὅταν ἤθελαν νὰ βασανίσουν κάποιον, νὰ τοῦ κόψουν τὰ ἄκρα τοῦ σώματος (χέρια, πόδια, μύτην, αὐτιά κλπ.) ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια τῶν ὑπολοίπων ἀδελφῶν καὶ τῆς μητέρας του, ποὺ παρακολουθοῦσαν τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου.

Ὅταν δὲ αὐτὸς δὲν ἠμποροῦσε πλέον καθόλου νὰ κινηθῇ, μόλις δὲ καὶ ἀνέπνεε, διέταξεν ὁ βασιλεὺς νὰ τὸν ρίψουν εἰς τὴν πυράν, διὰ νὰ τὸν τηγανίσουν. Καθ’ ὃν δὲ χρόνον ὁ ἀτμὸς ἀπὸ τὸ τηγάνι ἀνεδίδετο ἐπὶ μακρὸν εἰς τὴν γύρω περιοχήν, οἱ ἀδελφοί του μαζῆ μὲ τὴν μητέρα του παρακινοῦσαν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον νὰ ἀποθάνουν ἡρωϊκῶς λέγοντες τὰ ἐξῆς:

Ἀφοῦ ὁ βασανιζόμενος κατήντησεν ἕνα ἀνθρώπινον ράκος, ἀνίκανος ἐντελῶς δι’ ὀτιδήποτε, ὁ βασιλιᾶς διέταξε νὰ τὸν ὁδηγήσουν εἰς τὴν φωτιά, ἐνῷ ἀκόμη ἀνέπνεε, καὶ νὰ τὸν τηγανίσουν μέσα εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ πυρακτωμένα τηγάνια. Καθὼς δὲ ὁ καπνός - ἡ μυρωδιὰ τοῦ σώματος ποὺ ἐψήνετο εἰς τὸ τηγάνι - ἀνέβαινε καὶ ἐσκορπίζετο γύρω-γύρω καὶ μακριά, οἱ ἄλλοι ἕξι ἀδελφοὶ παρακινοῦσαν καὶ ἐνεθάρρυναν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον μαζὶ μὲ τὴν μητέρα των νὰ ἀποθάνουν μὲ γενναιότητα· ἔλεγαν δὲ τὰ ἀκόλουθα:

«Κύριος ὁ Θεὸς βλέπει καὶ εἶναι πράγματι ἐλεήμων καὶ εὐσυμπάθητος πρὸς ἡμᾶς, ὅπως ὁ Μωϋσῆς σαφῶς διεκήρυξεν εἰς τὴν ᾠδήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνώπιον ὅλου τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ διελάλησε λέγων· ὁ Κύριος σπλαγχνίζεται καὶ ἐλεεῖ τοὺς δούλους του».

«Ὁ Κύριος ὁ Θεὸς ἐποπτεύει καὶ ἀναμφιβόλως λυπεῖται καὶ εἶναι συμπαθὴς πρὸς ἡμᾶς, ὅπως ἀκριβῶς ὁ Μωϋσῆς διεκήρυξεν ἐνώπιον τῶν Ἰσραηλιτῶν εἰς τὴν ωδήν του, μὲ τὴν ὁποίαν διεμαρτύρετο διὰ τὴν ἀποστασίαν τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγεν: «Ὁ Θεὸς δὲν θὰ παραβλέψῃ τὸν λαόν του, ὅταν πολεμῆται ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς του, οὔτε θὰ τὸν τιμωρήσῃ σύμφωνα μὲ τὶς ἁμαρτίες του, ἀλλὰ θὰ γίνῃ εὐσπλαγχνικὸς καὶ εὐμενὴς εἰς αὐτόν»».

Ὅταν κατ’ αὐτὸν τὸν μαρτυρικὸν τρόπον ἐξεδήμησεν ὁ πρῶτος ἀδελφός, ὡδήγησαν οἱ ἄνθρωποι τοῦ βασιλέως τὸν δεύτερον ἀδελφὸν πρὸς τὸ μαρτύριον. Ἀφοῦ δὲ ἐξερρίζωσαν τὸ δέρμα τῆς κεφαλῆς μὲ τὰς τρίχας, τὸν ἐρωτοῦσαν ἐὰν συγκατατίθεται νὰ φάγῃ χοιρινὸν κρέας, πρὶν βασανισθῇ καὶ εἰς ἕνα ἕκαστον ἀπὸ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ σώματός του.

Ἀφοῦ ὁ πρῶτος ἀδελφὸς ἀπέθανε μὲ αὐτὸν τὸν μαρτυρικὸν θάνατον, οἱ ἄνθρωποι τοῦ βασιλιᾶ ὡδήγησαν εἰς τὸ μαρτύριον τὸν δεύτερον ἀδελφόν. Καὶ ἀφοῦ τοῦ ἔγδαραν τὴν κεφαλὴν καὶ τοῦ ἀφήρεσαν τὸ δέρμα μαζὶ μὲ τὶς τρίχες, τὸν ἐρωτοῦσαν: «Θὰ φάγῃς χοιρινὸν κρέας, πρὶν βασανίσωμεν τὸ σῶμα σου καὶ τὸ κάμωμεν κομμάτια - κομμάτια;»

Αὐτὸς ἀπεκρίθη εἰς τὴν πατρικήν του γλῶσσαν καὶ εἶπεν· «ὄχι». Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπέστη μὲ τὴν σειράν του τὸ μαρτύριον, ὅπως καὶ ὁ πρῶτος.

Αὐτὸς δὲ ἀπάντησε εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν πατέρων του καὶ εἶπεν: «Ὄχι! Ποτέ!» Ἕνεκα τούτου ὑπεβλήθη καὶ αὐτὸς εἰς τὴν συνέχειαν εἰς τὰ ἴδια βασανιστήρια, ποὺ ὑπεβλήθη καὶ ὁ πρῶτος.

Ὅταν δὲ ἔπνεε πλέον τὰ λοίσθια, εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα· «σὺ μέν, ἀλιτήριε, ἀφαιρεῖς ἀπὸ ἡμᾶς τὴν παροῦσαν ζωήν, ὁ βασιλεὺς ὅμως τοῦ κόσμου θὰ μᾶς ἀναστήσῃ εἰς μίαν αἰωνίαν ζωήν, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ἀπεθάνομεν, διὰ νὰ μείνωμεν πιστοὶ εἰς τοὺς νόμους του».

Ἔνῷ δὲ ἐπρόκειτο νὰ ἐκπνεύσῃ, εἶπε πρὸς τὸν βασιλιᾶ: «Σὺ μέν, κακοποιὲ καὶ ἄνθρωπε ἄθλιε, μᾶς ἀφαιρεῖς τὴν παροῦσαν ζωὴν ὅμως ὁ βασιλιᾶς τοῦ κόσμου, ὁ Θεός, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ἀποθάνωμεν ἕνεκα τῆς πιστότητος καὶ τῆς ἐμμονῆς μας εἰς τοὺς ἰδικούς Του νόμους, θὰ μᾶς ἀναστήσῃ διὰ νὰ ζήσωμεν καὶ πάλιν εἰς αἰωνίαν ζωήν».

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ αὐτὸν ἐβασανίσθη ὁ τρίτος ἀδελφός. Ὅταν δὲ ὁ δήμιος τοῦ ἐζήτησε νὰ ἐξαγάγῃ ἀμέσως τὴν γλῶσσαν του καὶ τὰς χεῖρας του, διὰ νὰ τοῦ τὰ κόψουν, ἐκεῖνος τὰ ἐπρότεινε μὲ θάρρος

Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν ἐβασανίσθη ὁ τρίτος ἀδελφός. Ὅταν ὁ δήμιος τοῦ ἐζήτησε νὰ βγάλῃ ἔξω τὴν γλῶσσαν του, αὐτὸς τὴν ἔβγαλε ἀμέσως καὶ ἐπρότεινε τὰ χέρια του μὲ θάρρος, διὰ νὰ τοῦ τὰ κόψουν,

καὶ ἡρωϊκῶς εἶπεν· «ἔχω πάρει τὰ μέλη αὐτὰ ἀπὸ τὸν οὐράνιον Θεὸν καὶ χάριν τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ δὲν τὰ λογαριάζω, διότι πιστεύω ὅτι ἀπὸ τὸν Θεὸν θὰ τὰ ἀποκτήσω πάλιν κάποτε».

καὶ εἶπε μὲ γενναιότητα: «Ἀπὸ τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἔχω λάβει τὰ μέλη αὐτὰ τοῦ σώματός μου καὶ χάριν τῶν Νόμων Του τὰ περιφρονῶ· καὶ ἀπὸ Αὐτὸν ἐλπίζω νὰ τὰ λάβω καὶ πάλιν».

Ἦτο δὲ τόσον τὸ θάρρος του, ὥστε καὶ ὁ ἴδιος ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὸν ἀκολουθοῦσαν, ἐξεπλάγησαν μὲ τὸν ἠρωϊσμὸν τοῦ νέου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς οὐδὲν ὑπελόγιζε τοὺς πόνους ἀπὸ τὰ βασανιστήρια.

Αὐτὰ τὰ εἶπε μὲ τόσον θάρρος, ὥστε, ὅταν τὰ ἄκουσαν ὁ βασιλιᾶς καὶ ἡ ἀκολουθία του, ἐξεπλάγησαν διὰ τὴν ψυχικὴν γενναιότητα τοῦ νέου, ὁ ὁποῖος δὲν ἐλάμβανε καθόλου ὑπ’ ὄψιν τοὺς πόνους ἀπὸ τὰ βασανιστήρια, ἀλλὰ τὰ ἐπεριφρονοῦσε ἐντελῶς.

Ὅταν αὐτὸς ἐξεδήμησεν, ἔφεραν καὶ μὲ τὸν ἴδιον τρόπον ἤρχισαν νὰ βασανίζουν μὲ πληγὰς τὸν τέταρτον υἱόν.

Ἀφοῦ δὲ ἀπέθανε καὶ αὐτός, ἐβασάνισαν κατὰ τὸν ἴδιον σκληρὸν τρόπον τὸν τέταρτον ἀδελφόν.

Ὅταν δὲ καὶ ἐκεῖνος ἐπλησίαζε νὰ ἀποθάνῃ, ὁμίλησε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρὸς τὸν βασιλέα· «εἶναι προτιμότερον νὰ πεθαίνῃ κανεὶς ἀπὸ τὰ χέρια τῶν ἀνθρώπων μὲ τὴν ἐλπίδα ποὺ ἔχει πρὸς τὸν Θεὸν ὅτι καὶ πάλιν θὰ ἀναστηθῇ ἀπὸ ἐκεῖνον. Διὰ σὲ ὅμως, βασιλεῦ, ἡ ἀνάστασίς σου δὲν θὰ εἶναι πρὸς ζωήν».

Καθὼς ὅμως ἐπλησίαζε καὶ αὐτὸς νὰ ἐκπνεύσῃ, ἐμίλησε πρὸς τὸν βασιλιᾶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ τοῦ εἶπεν: «Εἶναι προτιμότερον νὰ ἀποθνῄσκῃ κανείς, ὁδηγούμενος εἰς θάνατον ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων, μὲ τὴν προσδοκίαν καὶ τὴν ἐλπίδα, ποὺ ἔχει πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι θὰ ἀναστηθῇ καὶ πάλιν ἀπὸ Αὐτόν. Διότι διὰ σὲ δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάστασις δι’ αἰωνίαν καὶ μακαρίαν ζωήν».

Ἐν συνεχείᾳ δὲ ὠδηγήθη ὁ πέμπτος υἱός, τὸν ὁποῖον καὶ ἤρχισαν νὰ βασανίζουν.

Κατόπιν ὡδήγησαν τὸν πέμπτον ἀδελφὸν καὶ ἄρχισαν νὰ τὸν βασανίζουν.

Αὐτὸς ἀτενίσας πρὸς τὸν βασιλέα εἶπεν· «ἔχεις τὴν δύναμιν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, ἂν καὶ εἶσαι θνητός, καὶ ἠμπορεῖς νὰ πράξῃς ὅ,τι θέλεις. Μὴ νομίσῃς ὅμως ὅτι τὸ γένος μας ἔχει ἐγκαταλειφθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν.

Αὐτὸς δέ, ἀφοῦ προσήλωσε τὸ βλέμμα του πρὸς τὸν βασιλιᾶ, τοῦ εἶπε: «Μὲ τὸ νὰ ἔχῃς τὴν ἐξουσίαν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, ἂν καὶ εἶσαι θνητός, ἠμπορεῖς νὰ κάμῃς ὅ,τι θέλεις. Ὅμως μὴ φαντάζεσαι ὅτι τὸ γένος μας ἔχει ἐγκαταλειφθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν.

Περίμενε δὲ σὺ καὶ θὰ ἴδῃς τὴν μεγαλειώδη δύναμιν τοῦ Θεοῦ, πόσον σὲ καὶ τοὺς ἀπογόνους σου θὰ βασανίσῃ».

Μόνον περίμενε καὶ θὰ ἰδῇς πῶς ἡ παντοκρατορική του δύναμις θὰ βασανίσῃ σὲ καὶ τοὺς ἀπογόνους σου».

Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν ἔφεραν πρὸς τὸ μαρτύριον τὸν ἕκτον ἀδελφόν. Ὅταν δὲ καὶ αὐτὸς ἐπρόκειτο νὰ ἀποθάνῃ, εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα· «μὴ πλανᾶσαι ματαίως. Ἡμεῖς ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μας ὑποφέρομεν αὐτά, διότι ἔχομεν ἁμαρτήσει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μας, διὰ τοῦτο ἐπῆλθον ἐναντίον μας τὰ καταπληκτικὰ αὐτὰ κακά.

Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν ἔφεραν τὸν ἕκτον ἀδελφόν, διὰ νὰ τὸν βασανίσουν. Ὅταν δὲ ἐπρόκειτο νὰ ἀποθάνῃ καὶ αὐτός, εἶπε πρὸς τὸν βασιλιᾶ: «Μὴ ἀπατᾷς μάταια τὸν ἑαυτόν σου διότι ἡμεῖς ὑποφέρομεν αὐτὰ ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μας, ἐπειδὴ ἔχομεν ἁμαρτήσει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μας. Διὰ τοῦτο συνέβησαν φοβερὰ καὶ ἐκπληκτικὰ γεγονότα εἰς τὴν ζωήν μας.

Ἀλλὰ καὶ σὺ μὴ φαντασθῇς, ὅτι θὰ μείνῃς ἀτιμώρητος, ἐφ’ ὅσον ἀνέλαβες καὶ ἔκαμες πόλεμον ἐναντίον τοῦ Θεοῦ».

Σὺ δὲ μὴ νομίσῃς ὅτι εἶσαι ἀθῶος καὶ ὅτι θὰ μείνῃς ἀτιμώρητος, ἐφ’ ὅσον ἐτόλμησες νὰ γίνῃς θεομάχος, πολέμιος τοῦ Θεοῦ».

Πάρα πολὺ ἀξιοθαύμαστος καὶ ἀξία τῆς πλέον ἀγαθῆς μνήμης ἦτο ἡ μητέρα, ἡ ὁποία, καίτοι ἔβλεπε νὰ ἀποθνήσκουν τὰ παιδιά της εἰς διάστημα μιᾶς ἡμέρας, ἀπέμεινε γενναίως τὰ μαρτύρια τῶν παιδιῶν της, διότι ἐστήριζε τὰς ἐλπίδας της εἰς τὸν Κύριον.

Ἀλλὰ καὶ ἡ μητέρα τῶν νέων ὑπῆρξεν ὑπερβολικὰ ἀξιοθαύμαστος καὶ ἄξια ἀγαθῆς μνήμης. Αὐτή, ἐνῷ ἔβλεπε νὰ ἀποθνήσκουν μαρτυρικῶς καὶ οἱ ἑπτὰ υἱοί της εἰς διάστημα μιᾶς καὶ μόνον ἡμέρας, ἐν τούτοις ὑπέμεινε μὲ γενναιότητα τὰ μαρτύρια τῶν παιδιῶν της, διότι εἶχε στηρίξει καὶ ἐναποθέσει τὶς ἐλπίδες της εἰς τὸν Κύριον.

Αὐτή, εἰς τὴν πατρικήν της γλῶσσαν ὠμιλοῦσε καὶ παρακινοῦσε τὸ καθένα ἀπὸ τὰ παιδιά της καὶ πλήρης ἀπὸ εὐγενέστατα αἰσθήματα καὶ φρονήματα τὰ ἐνεθάρρυνε πρὸς τὸ μαρτύριον, μεταβάλλουσα τὴν γυναικείαν τρυφερότητα εἰς ἀνδρικὸν θάρρος καὶ ἔλεγε πρὸς αὐτούς·

Αὐτὴ ἐνεθάρρυνε κάθε ἕνα ἀπὸ τοὺς υἱούς της εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν πατέρων των, γεμάτη ἀπὸ γενναῖον καὶ ὑψηλὸν φρόνημα· ἐνισχύουσα δὲ τὴν γυναικείαν σκέψιν μὲ ἀνδρικὴν διάθεσιν καὶ διεγείρουσα τὴν ψυχοσύνθεσίν της μὲ ἀνδρικὴν γενναιότητα, ἔλεγε πρὸς αὐτούς:

«Δὲν γνωρίζω πῶς ἔχετε γεννηθῆ εἰς τὴν κοιλίαν μου, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκείνη ποὺ σᾶς ἔδωσα τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ζωήν, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκείνη ἡ ὁποία ὠργάνωσα τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ σῶμα σας. Αὐτὰ εἶναι τοῦ Θεοῦ δῶρα.

«Δὲν γνωρίζω πῶς ἐμφανισθήκατε, ἐλάβατε ὑπόστασιν, ἐσχηματισθήκατε καὶ ἐμορφοποιηθήκατε εἰς τὴν κοιλίαν μου· οὔτε ἐγὼ ὑπῆρξα ἐκείνη, ἡ ὁποία σᾶς ἔδωκα καὶ σᾶς ἐχάρισα τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ζωὴν καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐμάζευσα καὶ ἐταξινόμησα τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἀπετέλεσαν τοὺς σκελετοὺς καὶ τὰ ὄργανα καὶ γενικῶς τὰ ἀνθρώπινα σώματά σας.

Διὰ τοῦτο, λοιπόν, ὁ Δημιουργὸς τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον καὶ ἐμόρφωσε τὸ ἀνθρώπινον γένος, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔδωσεν ἀρχὴν καὶ ὕπαρξιν εἰς ὅλα τὰ πράγματα, αὐτὸς καὶ πάλιν ἐν τῇ εὐσπλαγχνίᾳ του θὰ ἀποδώσῃ εἰς σᾶς τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ζωήν, διότι τώρα σεῖς καταφρονεῖτε τὸν ἑαυτόν σας πρὸς χάριν τῶν νόμων του».

Ὁ Δημιουργὸς λοιπὸν τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἔπλασεν ἐξ ἀρχῆς τὸν ἄνθρωπον καὶ ἔδωκεν ἀρχὴν καὶ ὔπαρξιν εἰς ὅλα τὰ δημιουργήματα, Αὐτὸς θὰ σᾶς ἀποδώσῃ καὶ πάλιν, κατὰ τὴν εὐσπλαγχνίαν του, καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ζωήν, ἐφ’ ὅσον τώρα σεῖς περιφρονεῖτε τοὺς ἑαυτούς σας καὶ θέτετε ὑπεράνω τοῦ ἑαυτοῦ σας τοὺς Νόμους του».

Ὁ Ἀντίοχος ἐπειδὴ ἐνόμιζεν ὅτι κατεφρονεῖτο καὶ ἐξηυτελίζετο, καὶ ἐπειδὴ ὑπωπτεύετο ὅτι ὑβρίζεται μὲ τὰ λόγια αὐτῆς τῆς μητέρας, ἐνῷ ἀκόμη ὁ νεώτερος υἱὸς ἐζοῦσεν, ὄχι μόνον μὲ ἁπλᾶ λόγια τὸν ἐνεθάρρυνε καὶ τὸν ἐκολάκευε, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅρκους ὑπέσχετο εἰς αὐτὸν νὰ τὸν κάμῃ πλούσιον καὶ εὐτυχῆ, νὰ τὸν καταστήσῃ φίλον του, νὰ τοῦ ἐμπιστευθῇ μεγάλα ἀξιώματα, ἐὰν ἐγκαταλείψῃ τοὺς νόμους τῶν πατέρων του.

Ὁ δὲ Ἀντίοχος, ποὺ δὲν εἶχεν ἐννοήσει τὰ λόγια τῆς μητέρας, ἀφοῦ αὐτὰ ἐλέχθησαν εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν πατέρων τῆς, ἐνόμισεν ὅτι ἐπεριφρονεῖτο ὁ ἴδιος καὶ ὑπωψιάζετο ὅτι ὑβρίζετο διὰ τῶν λόγων τῆς μητέρας. Ἕνεκα τούτου καὶ ἐπειδὴ ὁ νεώτερος (ὁ ἕβδομος καὶ τελευταῖος) υἱὸς εὑρίσκετο ἀκόμη εἰς τὴν ζωήν, ὁ βασιλιᾶς δὲν ἀρκέσθηκε εἰς τὸ νὰ τὸν παροτρύνῃ ἁπλῶς μόνον μὲ λόγια, ἀλλὰ τοῦ ὑπέσχετο μὲ ὅρκους ὅτι θὰ τὸν κάμῃ πλούσιον καὶ εὐτυχισμένον, θὰ τὸν ἀναδείξῃ Φίλον του καὶ θὰ τοῦ ἐμπιστευθῇ μεγάλες καὶ ὑψηλὲς θέσεις, ἐὰν ἐγκατέλειπε τοὺς νόμους τῶν πατέρων του.

Ἐπειδὴ ὅμως ὁ νεαρὸς αὐτὸς δὲν ἔδιδε καμμίαν προσοχὴν εἰς τὰς δελεαστικὰς προσφορὰς τοῦ βασιλέως, ἐκεῖνος ἐκάλεσε τὴν μητέρα καὶ τὴν παρακινοῦσε νὰ συμβουλεύσῃ τὸ παιδί της, ποὺ ἦτο μειράκιον ἀκόμη, καὶ νὰ ἀποφύγῃ ἔτσι τὸν μαρτυρικὸν θάνατον.

Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νεαρὸς δὲν ἔδιδε καμμίαν προσοχὴν εἰς τὰ λόγια καὶ τὶς ὑποσχέσεις τοῦ βασιλιᾶ, ὁ Ἀντίοχος, ἀφοῦ ἐπροσκάλεσε τὴν μητέρα του, τὴν παρακινοῦσε νὰ συμβουλεύσῃ τὸν υἱόν της, ποὺ ἦταν ἀκόμη μικρὸ παιδί, διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς ζωῆς του.

Ἐπειδὴ ὁ βασιλεὺς μὲ πολλοὺς λόγους τὴν παρακινοῦσε, ἡ μητέρα ἐδέχθη νὰ πείσῃ τὸ παιδί της.

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ πολλὲς καὶ ἐπίμονες παραινέσεις τοῦ βασιλιᾶ, ἡ μητέρα ἐδέχθη νὰ πείσῃ τὸν υἱόν της.

Ἐκείνη ἔσκυψε πρὸς τὸ παιδί της, ἐνέπαιξε τὸν σκληρὸν βασιλέα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁμίλησε πρὸς τὸ παιδί της εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν πατέρων της· «παιδί μου, λυπήσου ἐμέ, ἡ ὁποία ἐπὶ ἐννέα μῆνας σὲ ἔφερα εἰς τὴν κοιλίαν μου. Ἐμέ, ἡ ὁποία σὲ ἐθήλασα ἐπὶ τρία ἔτη, σὲ ἀνέθρεψα καὶ σὲ ἔφερα ἕως εἰς τὴν ἡλικίαν αὐτήν, ποὺ εἶσαι.

Ἀφοῦ δὲ αὐτὴ ἔσκυψε πρὸς τὸν υἱόν της καὶ ἀφοῦ ἐχλεύασε τὸν σκληρὸν καὶ ἀπάνθρωπον τύραννον (βασιλιᾶ), ἐμίλησε εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν πατέρων της πρὸς τὸν υἱόν της μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ τοῦ εἶπε: «Παιδί μου, λυπήσου ἐμέ, ἡ ὁποία σὲ ἐκράτησα ἐννέα μῆνες εἰς τὴν κοιλίαν μου καὶ σὲ ἐθήλασα τρία ἔτη καὶ σὲ ἀνέθρεψα καὶ σὲ ἔφερα εἰς τὴν ἡλικίαν αὐτὴν καὶ σοῦ ἔδιδα τὴν ἀπαραίτητον τροφὴν διὰ νὰ ζῇς.

Σὲ παρακαλῶ, λοιπόν, καὶ σὲ ἐξορκίζω, παιδί μου, νὰ ἀναβλέψῃς εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ εἰς τὴν γῆν καὶ νὰ ἴδῃς ὅλα ὅσα ὑπάρχουν εἰς αὐτά. Νὰ γνωρίσῃς δὲ καλά, ὅτι Θεὸς ἐδημιούργησεν ὅλα αὐτὰ ἐκ τοῦ μηδενός. Ἐπίσης καὶ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων παρὰ τοῦ Θεοῦ ἔλαβε τὴν ὕπαρξιν.

Σὲ παρακαλῶ, παιδί μου, καὶ τὸ ἀπαιτῶ ὡς δίκαιον, σήκωσε τὰ μάτια σου ψηλὰ καὶ κύτταξε τὸν οὐρανόν, κύτταξε καὶ τὴν γῆν καὶ ἴδε ὅλα, ὅσα ὑπάρχουν εἰς αὐτά· καὶ ἐννόησε καλὰ ὅτι ὁ Θεὸς ἐδημιούργησεν ὅλα αὐτὰ ἀπὸ τὸ μηδὲν καὶ ὅτι καὶ τὸ ἀνθρώπινον γένος ἐπλάσθη ἀπὸ τὸν Θεὸν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον.

Μὴ φοβηθῇς, λοιπόν, αὐτὸν τὸν δήμιον, ἀλλὰ νὰ φανῇς ἀντάξιος τῶν ἀδελφῶν σου. Δέξαι ἡρωϊκῶς τὸν μαρτυρικὸν θάνατον, διὰ νὰ σὲ ἐπαναποκτήσω πάλιν μαζῆ μὲ τοὺς ἀδελφούς σου εἰς τὸν καιρὸν τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως δηλαδὴ τῶν νεκρῶν».

Μὴ φοβηθῇς αὐτὸν τὸν δήμιον, ἀλλ’ ἀφοῦ φανῇς ἀντάξιος τῶν ἀδελφῶν σου, ποὺ ἐμαρτύρησαν γενναία, δέξου τὸν θάνατον, ὥστε νὰ σὲ δεχθῶ καὶ πάλιν μαζὶ μὲ τοὺς ἀδελφούς σου κατὰ τὴν ἡμέραν, ποὺ ὁ Θεὸς θὰ ἐκδηλώσῃ τὸ ἔλεός του, δηλαδὴ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς γενικῆς ἐξαναστάσεως τῶν νεκρῶν (ἢ κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Ὥστε νὰ σὲ δεχθῶ καὶ πάλιν... χάρις εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς γενικῆς ἐξαναστάσεως τῶν νεκρῶν)».

Ἐνῷ δὲ ἀκόμη ἔλεγεν αὐτὰ ἐντόνως ἡ μητέρα, ὁ νεώτερος αὐτὸς ἀδελφὸς εἶπε πρὸς τοὺς δημίους· «τί περιμένετε; Δὲν ὑπακούω εἰς τὴν προσταγὴν τοῦ βασιλέως, ἀλλὰ ὑπακούω εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Νόμου, ὁ ὁποῖος ἐδόθη παρὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Μωϋσέως εἰς τοὺς πατέρας μας.

Ἐνῷ δὲ ἀκόμη ἡ μητέρα του ἐμιλοῦσε, ὁ νεαρός, διάπυρος ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μαρτυρήσῃ, εἶπε πρὸς τοὺς δημίους του: «Ποιὸν περιμένετε; Δὲν ὑπακούω εἰς τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλιᾶ· ἐγὼ ὑπακούω εἰς τὶς ἐντολὲς τοῦ Νόμου, ὁ ὁποῖος ἐδόθη ἀπὸ τὸν Θεὸν εἰς τοὺς προπάτορές μας διὰ τοῦ Μωϋσέως.

Σὺ δέ, βασιλεῦ, ὁ ὁποῖος ἔγινες αἰτία καὶ ἐπινοητὴς ὅλων αὐτῶν τῶν συμφορῶν ἐναντίον τῶν Ἑβραίων, δὲν θὰ διαφύγῃς τὴν τιμωρὸν χεῖρα τοῦ Θεοῦ.

Σὺ δέ, βασιλιᾶ Ἀντίοχε, ὁ ὁποῖος ἔγινες ὁ ἐφευρέτης καὶ αἴτιος ὅλων τῶν συμφορῶν, ποὺ ἐκτύπησαν τοὺς Ἑβραίους, δὲν πρόκειται νὰ γλυτώσῃς ἀπὸ τὰ τιμωρητικὰ χέρια τοῦ Θεοῦ.

Ἡμεῖς πάσχομεν ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας.

Διότι ἡμεῖς ὑποφέρομεν διὰ τὶς ἁμαρτίες μας.

Ἐὰν δὲ ὁ αἰωνίως ζῶν Κύριος μας, διὰ νὰ μᾶς τιμωρήσῃ καὶ παιδαγωγήσῃ, ἔδειξε πρὸς στιγμὴν μόνον τὴν ὀργήν του ἐναντίον μας, πάλιν θὰ συμφιλιωθῇ μὲ ἡμᾶς τοὺς δούλους του.

Ἐὰν δὲ ὁ Θεός μας, ὁ Ὁποῖος ζῇ καὶ βλέπει τὰ πάντα, ἔχει ὀργισθῇ ἐναντίον μας διὰ σύντομον χρονικὸν διάστημα, ὥστε νὰ μᾶς τιμωρήσῃ καὶ παιδαγωγήσῃ, ὅμως θὰ συνδιαλλαγῇ καὶ πάλιν καὶ θὰ συμφιλιωθῇ μὲ ἡμᾶς τοὺς δούλους του.

Σὺ δέ, ὦ ἀνόσιε καὶ μιαρώτατε μεταξὺ ὅλων τῶν ἀνθρώπων, μὴ ἀλαζονεύεσαι ματαίως καυχώμενος καὶ στηριζόμενος εἰς ψευδεῖς ἐλπίδας καὶ ὑψώνων τὸ φονικόν σου χέρι ἐναντίον τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ.

Ἀλλὰ σύ, ἀσεβέστατε καὶ πιὸ σιχαμερὲ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, μὴ ὑπερηφανεύεσαι μάταια καὶ μὴ κομπάζῃς γεμᾶτος αὐθάδειαν στηριζόμενος εἰς ἀβέβαιες καὶ ἀμφίβολες ἐλπίδες καὶ ὑψώνων τὸ φονικόν σου χέρι ἐναντίον τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ·

Διότι δὲν ἐξέφυγες ἀκόμη τὴν καταδίκην ἐκ μέρους τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἐποπτεύει ὅλον τὸν κόσμον καὶ ἡμᾶς.

διότι δὲν ἔχεις ξεφύγει ἀκόμη ἀπὸ τὴν κρίσιν καὶ τιμωρίαν τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἐποπτεύει τὰ πάντα.

Οἱ ἀδελφοί μας ὑπέμειναν ὀλιγοχρόνιον πόνον καὶ ἔχουν πέσει μαρτυρικῶς, διὰ νὰ κερδήσουν τὴν αἰωνίαν ζωήν, σύμφωνα μὲ τὴν Διαθήκην τοῦ Θεοῦ.

Διότι οἱ ἀδελφοί μας, ἀφοῦ ὑπέμειναν σύντομον καὶ πρόσκαιρον σωματικὸν πόνον, ἔχουν πέσει διὰ τὴν πίστιν εἰς τὸν Θεόν, ὁ Ὁποῖος ὑπόσχεται τὴν αἰώνιον ζωήν, τὴν ὁποίαν καὶ ἀπολαμβάνουν ἤδη. Ἐνῷ σύ, διὰ τῆς καταδίκης τοῦ Θεοῦ, θὰ ὑποστῇς τὴν δικαίαν τιμωρίαν τῆς σκληρότητος καὶ τῆς ὑπερηφανείας σου.

Ἐγώ, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ἀδελφοί μου, παραδίδω τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν πρὸς χάριν τῶν πατροπαραδότων νόμων, παρακαλῶν τὸν Θεὸν νὰ φανῇ συντομώτατα ἵλεως πρὸς τὸν λαόν του, νὰ κάμῃ δὲ καὶ σέ, μὲ βάσανα καὶ μὲ θλίψεις, εἰς τὸ νὰ ὁμολογήσῃς τὸν ἀληθινὸν Θεόν, διότι αὐτὸς μόνος εἶναι Θεός.

Ἐγὼ δέ, ὅπως ἀκριβῶς καὶ οἱ ἄλλοι ἀδελφοί μου, παραδίδω τὸ σῶμα μου καὶ τὴν ζωήν μου χάριν τῶν νόμων τῶν πατέρων μου, παρακαλῶν τὸν Θεὸν νὰ γίνῃ γρήγορα εὐσπλαγχνικὸς εἰς τὸ ἔθνος μου, νὰ ἀναγκάσῃ δὲ καὶ σὲ μὲ βάσανα καὶ θλίψεις νὰ ὁμολογήσεις ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος ἀληθινὸς Θεός.

Παρακαλῶ δὲ καὶ εὔχομαι, εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τοὺς ἀδελφούς μου νὰ σταματήση ὁ Θεός τὴν ὀργήν του, ἡ ὁποία κατὰ λόγον δικαιοσύνης ἐξέσπασεν ἐναντίον τοῦ γένους μας».

Εἴθε δὲ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τοὺς ἀδελφούς μου νὰ σταματήσῃ ἡ ὀργὴ του παντοκράτορος Θεοῦ, ἡ ὁποία δικαίως ἐστράφη ἐναντίον ὅλου τοῦ ἰουδαϊκοῦ μας γένους».

Ἔξαλλος ἀπὸ ὀργὴν ἔγινεν ὁ βασιλεὺς καὶ διέταξε νὰ βασανισθῇ ὁ νεώτερος αὐτὸς ἀδελφὸς σκληρότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀδελφούς, διότι βαρέως ἔφερε τὴν περιφρόνησιν ἐκ μέρους αὐτοῦ.

Ὁ βασιλιᾶς εἰς τὸ ἄκουσμα τῶν λόγων αὐτῶν, ἀφοῦ ἔγινε ἐκτὸς ἑαυτοῦ ἀπὸ τὴν μεγάλην ὀργήν του, τὸν ἕβδομον αὐτὸν υἱὸν τὸν ἐβασάνισε περισσότερον καὶ σκληρότερα ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἐπειδὴ (ὁ βασιλιᾶς) πικράθηκε καὶ ἔφερε βαρέως τὰ εἰρωνικὰ καὶ περιφρονητικὰ λόγια τοῦ νέου.

Ἔτσι δὲ ἁγνὸς καὶ καθαρὸς ἐξεδήμησεν καὶ ὁ νεώτερος αὐτὸς ἀδελφὸς πλήρως ἀφωσιωμένος καὶ πιστὸς εἰς τὸν Θεόν.

Ἔτσι καὶ ὁ ἕβδομος αὐτὸς νέος ἀπέθανε καθαρὸς ἀπὸ κάθε εἶδος εἰδωλολατρίας, ἔχων τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν πεποίθησίν του εἰς τὸν Κύριον.

Τελευταία δὲ ἀπὸ τὰ παιδιά της ἐξεδήμησε μαρτυρικῶς καὶ ἡ μητέρα.

Τελευταία δὲ μετὰ τοὺς υἱούς της ἀπέθανε (μαρτυρικῶς) καὶ ἡ μητέρα.

Αὐτὰ μὲν λοιπὸν ποὺ ἐλέχθησαν διὰ τὸν ἐξαναγκασμὸν τῶν πιστῶν πρὸς συμμετοχὴν εἰς εἰδωλολατρικὰς θυσίας καὶ τὰς ὑπερβολικὰς σκληρότητας τοῦ Ἀντιόχου ἐναντίον τῶν ἰουδαίων, εἶναι ἀρκετά.

Ἀρκετὰ ὅμως τὰ ὅσα ἀνεφέρθησαν διὰ τὰ ἀνωτέρω γεγονότα, ὡς πρὸς τὶς εἰδωλολατρικὲς ἑορτές, κατὰ τὶς ὁποῖες οἱ Ἰουδαῖοι ἐπιέζοντο νὰ φάγουν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν θυσιαζομένων ζώων, καὶ διὰ τὰ ὑπερβολικὰ εἰς σκληρότητα μαρτύρια, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεβάλλοντο ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ Ἀντίοχον Δ' τὸν Ἐπιφανῆ.

Ὁ Ἰούδας δὲ ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ σύντροφοί του εἰσήρχοντο κρυφίως εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ προσκαλοῦσαν τοὺς ὁμοεθνεῖς κοντά των, αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχαν μείνει πιστοὶ εἰς τὸν ἰουδαϊσμόν. Ἔτσι δὲ προσέλαβαν καὶ συνεκέντρωσαν ἓξ χιλιάδας ἄνδρας.

Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Ἰούδας, ὁ ὁποῖος ὠνομάζετο Μακκαβαῖος, καὶ οἱ πιστοὶ σύντροφοί του εἰσήρχοντο μυστικά, ἀπαρατήρητοι εἰς τὰ χωριὰ καὶ ἐπροσκαλοῦσαν τοὺς συμπατριῶτες των καὶ προσελάμβαναν (ἐστρατολογοῦσαν) ὅσους ἔμεναν πιστοὶ εἰς τὸν Ἰουδαϊσμόν, μέχρις ὅτου συνεκέντρωσαν περὶ τὶς ἕξι χιλιάδες (6.000) ἄνδρες.

Παρακαλοῦσαν δὲ τὸν Κύριον, νὰ ἐπιβλέψῃ μὲ εὐσπλαγχνίαν εἰς τὸν λαόν του, ὁ ὁποῖος κατεπατεῖτο ἀπὸ ὅλα τὰ ἔθνη. Νὰ εὐσπλαγχνισθῇ δὲ καὶ τὸν ναόν του, ὁ ὁποῖος εἶχε βεβηλωθῇ ἀπὸ ἀσεβεῖς ἀνθρώπους.

Παρακαλοῦσαν δὲ τὸν Κύριον νὰ ἐπιβλέψῃ μὲ εὐσπλαγχνικὸν βλέμμα καὶ νὰ βοηθήσῃ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος κατεπιέζετο καὶ κατεπατεῖτο ἀπὸ ὅλους τοὺς ἐθνικούς· νὰ εὐσπλαγχνισθῇ δὲ καὶ νὰ λυπηθῇ καὶ τὸν Ναόν, ὁ ὁποῖος εἶχε βεβηλωθῆ ἀπὸ τοὺς ἀσεβεῖς ἀνθρώπους·

Νὰ ἐλεήσῃ καὶ τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, ὁποία κατεστρέφετο καὶ ἐκινδύνευε νὰ ἰσοπεδοθῇ καὶ νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐρείπια. Παρακαλοῦσαν αὐτόν, νὰ εἰσακούσῃ τὴν φωνὴν τῶν ἀθώων αἱμάτων, τὰ ὁποῖα ἐκραύγαζον πρὸς αὐτὸν καὶ ἐζητοῦσαν ἐκδίκησιν.

νὰ εὐσπλαγχνισθῇ ἐπίσης καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία ὑπέφερε, κατεστρέφετο καὶ διέτρεχε τὸν κίνδυνον σύντομα νὰ ἰσοπεδωθῇ. Τὸν παρακαλοῦσαν ἀκόμη νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τοῦ αἵματος τῶν ἀθώων θυμάτων, ποὺ ἐφώναζαν μὲ φωνὴν ἰσχυρὰν πρὸς Αὐτὸν καὶ τοῦ ἐζητοῦσαν ἐκδίκησιν·

Νὰ ἐνθυμηθῇ τοὺς ἀδίκους θανάτους τῶν ἀθώων νηπίων, τὰς βλασφημίας αἱ ὁποῖαι ἐξεσφενδονίζοντο ἐναντίον τοῦ ἁγίου του ὀνόματος, καὶ νὰ δείξῃ τὴν ἀπέχθειαν καὶ τὸ μῖσος του ἐναντίον τῶν κακῶν ἀνθρώπων.

νὰ ἐνθυμηθῇ ἐπίσης τὴν μισητὴν καὶ ἐγκληματικὴν σφαγὴν τῶν ἀθώων νηπίων καὶ τὶς βλασφημίες, ποὺ ἐξετοξεύοντο κατὰ τοῦ ἁγίου Ὀνόματός του, καὶ νὰ δείξῃ τὴν ἀποστροφὴν καὶ τὴν ἀπέχθειάν του μὲ τὸ νὰ τιμωρήσῃ τοὺς πονηροὺς καὶ κακοὺς ἀνθρώπους.

Ὁ Μακκαβαῖος ἐτέθη ἐπικεφαλῆς πολυαρίθμου ἐπαναστατικοῦ στρατοῦ καὶ ἔγινεν ἀκαταμάχητος ἀπὸ τὰ ἄλλα ἔθνη, διότι ἡ ἕως τώρα ὀργὴ τοῦ Κυρίου ἐναντίον τοῦ ἔθνους τοῦ μετετράπη εἰς εὐσπλαγχνίαν.

Μόλις δὲ ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος ἀπέκτησεν ὠργανωμένην στρατιωτικὴν δύναμιν, ἀπεδείχθη συντόμως ἀνίκητος ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς, διότι ἡ μέχρι τότε ὀργὴ τοῦ Κυρίου εἶχε μεταστραφῆ εἰς ἔλεος καὶ εὐσπλαγχνίαν.

Ἔπέπιπτε δὲ αἰφνιδίως ἐναντίον ἐχθρικῶν πόλεων καὶ χωρίων καὶ τὰ κατέκαιε. Κατελάμβανε προσφόρους θέσεις καὶ ἐπετύγχανε πολλὰς νίκας ἐναντίον τῶν πολεμίων κατατροπώνων αὐτούς.

Ἐπετίθετο δὲ ἔξαφνα καὶ ἀπροσδόκητα ἐναντίον πόλεων καὶ χωρίων, ποὺ κατεῖχαν οἱ ἐχθροί, καὶ τὰ ἐπυρπολοῦσε· καὶ ἀφοῦ κατελάμβανε θέσεις - κλειδιά, ἐνικοῦσε πολλοὺς ἐχθροὺς καὶ τοὺς κατέφερε πολλὰ σοβαρὰ κτυπήματα.

Αἱ ἐπιθέσεις του ἐγίνοντο κυρίως κατὰ τὰς νύκτας, τὰς ὁποίας καὶ ἐπροτιμοῦσε διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ἐνεργειῶν του. Ἡ φήμη τῆς ἀνδρείας του διεδίδετο πανταχοῦ.

Τὶς αἰφνιδιαστικὲς αὐτὲς ἐπιθέσεις τὶς ἐπραγματοποιοῦσε ἰδιαιτέρως κατὰ τὴν νύκτα, διότι ἡ νύκτα τὸν διηυκόλυνε πολὺ διὰ τὶς τοιούτου εἴδους ἐπιθέσεις. Ἡ δὲ φήμη τῆς γενναιότητος καὶ τοῦ ἡρωϊσμοῦ του διεδίδετο παντοῦ καὶ ἐγίνετο ἀντικείμενον συζητήσεως ἀπὸ ὅλους.

Ἔβλεπε δὲ ὁ Φίλιππος, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἰς μικρὸν χρονικὸν διάστημα ἐσημείωσε τοιαύτας προόδους καὶ ὅτι αἱ ἐπιτυχεῖς ἐπιδρομαί του ἐγίνοντο συχνότεραι. Δι’ αὐτὸ ἔγραψε πρὸς τὸν Πτολεμαῖον, τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης, νὰ βοηθήσῃ εἰς τὰ πράγματα τοῦ βασιλέως.

Ὅταν ὅμως ὁ ἐπιστάτης τῆς Ἱερουσαλήμ, ὁ Φίλιππος, ποὺ κατήγετο ἀπὸ τὴν Φρυγίαν, εἶδεν ὅτι ὁ Ἰούδας εἶχε σιγά - σιγὰ σταθερὰν πρόοδον καὶ ἐπετύγχανεν ὁλονὲν περισσότερες καὶ συχνότερες ἐπιτυχίες, ἔγραψε πρὸς τὸν Πτολεμαῖον, τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν καὶ ἔτσι νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ βασιλιᾶ.

Ὁ Πτολεμαῖος ἐξέλεξε ταχέως διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ τὸν Νικάνορα, υἱὸν τοῦ Πατρόκλου ὁ ὁποῖος ἦτο ἀπὸ τοὺς πρώτους φίλους τοῦ βασιλέως. Τὸν ἀπέστειλεν ἐπικεφαλῆς εἴκοσι χιλιάδων περίπου ἀνδρῶν στρατολογημένων ἀπὸ τὰ διάφορα ἔθνη, διὰ νὰ ἐξοντώσουν τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων. Ἔδωσε δὲ εἰς αὐτὸν καὶ τὸν Γοργίαν, ἄνδρα στρατιωτικόν, ὁ ὁποῖος εἶχε καὶ πεῖραν εἰς τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις.

Ἀμέσως ὁ Πτολεμαῖος, ἀφοῦ ἐξέλεξε τὸν Νικάνορα, τὸν υἱὸν τοῦ Πατρόκλου, ἕνα ἀπὸ τοὺς πρώτους Φίλους τοῦ βασιλιᾶ, τὸν ἀπέστειλεν ἐπὶ κεφαλῆς τουλάχιστον εἴκοσι χιλιάδων (20.000) ἀνδρῶν, ποὺ κατήγοντο ἀπὸ διάφορα ἔθνη, διὰ νὰ ἐξοντώσῃ καὶ ἐξολοθρεύσῃ ἐντελῶς ὅλον τὸ Ἰουδαϊκὸν γένος. Ἔδωσε δὲ εἰς αὐτὸν ὡς συνεργάτην καὶ σύμμαχον τὸν Γοργίαν, ὁ ὁποῖος ἦταν στρατηγὸς καὶ ἔμπειρος εἰς τὰ πολεμικὰ πράγματα.

Ὁ Νικάνωρ ὑπελόγιζεν, ὅτι ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν Ἰουδαίων αἰχμαλώτων θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰ χρήματα διὰ τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ πληρώσῃ ὁ βασιλεὺς εἰς τοὺς Ρωμαίους ἀνερχόμενον εἰς δύο χιλιάδας τάλαντα.

Ὁ Νικάνωρ ἦταν τόσον πολὺ βέβαιος διὰ τὴν νίκην, ὥστε ὑπελόγισε καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἐξοφλήσῃ τὶς δύο χιλιάδες (2.000) τάλαντα, τὰ ὁποῖα ὤφειλεν ὁ βασιλιᾶς ὡς φόρον εἰς τοὺς Ρωμαίους, διὰ τῆς πωλήσεως τῶν Ἰουδαίων, ποὺ θὰ συνελάμβανεν ὡς αἰχμαλώτους!

Ἔσπευσε δὲ μάλιστα καὶ ἀπέστειλεν εἰς τὰς παραλίους πόλεις ἀνθρώπους, νὰ προσκαλέσῃ ἐμπόρους διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν Ἰουδαίων αἰχμαλώτων ὑποσχόμενος ὅτι θὰ πωλῇ ἐνενήκοντα αἰχμαλώτους Ἰουδαίους ἀντὶ ἑνὸς ταλάντου. Δὲν ἐλάμβανε δὲ καθόλου ὑπ’ ὄψιν τὴν τιμωρίαν ἐκ μέρους τοῦ Παντοκράτορας Θεοῦ, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἐπακολουθήσῃ ἐναντίον του.

Ἔστειλε μάλιστα εὐθὺς ἀμέσως ἀπεσταλμένους εἰς τὶς παραθαλάσσιες πόλεις, διὰ να καλέσῃ δουλεμπόρους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀγοράσουν Ἰουδαίους αἰχμαλώτους, ὑποσχόμενος εἰς αὐτοὺς ὅτι θὰ τοὺς παρέδιδεν ἐνενήντα αἰχμαλώτους εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἑνὸς ταλάντου. Ἐσκέπτετο καὶ ἐνεργοῦσε ὅλα αὐτά, χωρὶς νὰ ὑπολογίζῃ τὴν ἐκδίκησιν τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ στραφῇ ἐναντίον του.

Περιῆλθον ὅμως εἰς γνῶσιν τοῦ Ἰούδα τὰ περὶ τῆς ἐτοιμαζομένης αὐτῆς ἐκστρατείας τοῦ Νικάνορος. Ἐπληροφόρησε δὲ τοὺς ἄνδρας του διὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ ἐχθρικοῦ στρατοῦ.

Ἡ εἴδησις περὶ τῆς ἐκστρατείας τοῦ Νικάνορος ἔφθασεν εἰς τὸν Ἰούδαν, ὁ ὁποῖος καὶ μετέδωσε τὴν εἴδησιν εἰς τοὺς ἄνδρας του, ὅτι ὁ ἐχθρὸς ἐπλησίαζε.

Τότε οἱ μικρόψυχοι ἀπὸ τοὺς στρατιώτας του καὶ ἐκεῖνοι ποὺ δὲν εἶχαν πίστιν εἰς τὴν δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ, ἐδραπέτευσαν καὶ μετέβησαν εἰς ἄλλους τόπους.

Κατόπιν τούτου οἱ δειλοὶ ἀπὸ τοὺς ἄνδρες του καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπίστευαν εἰς τὴν δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ, ποὺ τιμωρεῖ τὴν ἀσέβειαν, ἐδραπέτευσαν κρυφὰ καὶ ἔφυγαν εἰς ἄλλες περιοχές.

Ἄλλοι δὲ ἄνδρες ἐπωλοῦσαν ὅ,τι εἶχεν ἀπομείνει εἰς αὐτοὺς καὶ παρακαλοῦσαν τὸν Κύριον, νὰ τοὺς γλυτώσῃ ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ ἀσεβοῦς Νικάνορας, ὁ ὁποῖος τοὺς εἶχε πωλήσει, πρὶν ἀκόμη συνάψῃ πρὸς αὐτοὺς μάχην.

Ἄλλοι δὲ ἐπωλοῦσαν ὅσα ὑπάρχοντα τοὺς εἶχαν ἀπομείνει, καὶ παρακαλοῦσαν ταυτοχρόνως τὸν Κύριον νὰ τοὺς γλυτώσῃ ἀπὸ τὸν ἀσεβῆ Νικάνορα, ὁ ὁποῖος τοὺς εἶχε πωλήσει ὡς δούλους πρὶν ἀκόμη συγκρουσθοῦν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης.

Νὰ τοὺς σώσῃ, ἂν ὄχι διότι αὐτοὶ ἤξιζον μιᾶς τέτοιας σωτηρίας, ἀλλὰ διὰ τὴν διαθήκην, τὴν ὁποίαν εἶχε συνάψει πρὸς τοὺς προγόνους των καὶ διὰ τὸ ἅγιον καὶ σεβαστὸν καὶ μεγαλοπρεπὲς ὄνομα τοῦ Θεοῦ τοῦ Ἰσραήλ, μὲ τὸ ὁποῖον αὐτοὶ ὠνομάζοντο.

Παρακαλοῦσαν τὸν Κύριον νὰ τοὺς γλυτώσῃ, ἂν ὄχι διότι τὸ ἄξιζαν, ἀλλὰ τουλάχιστον διὰ τὶς ὑποσχέσεις, ποὺ ὁ Κύριος ἔδωκεν εἰς τοὺς προπάτορές των, καὶ διότι ἔφεραν τὸ ἅγιον, σεβαστόν, ἔνδοξον καὶ μεγαλοπρεπὲς Ὄνομά του, τὸ ὄνομα Ἰσραήλ.

Ὁ Μακκαβαῖος συνεκέντρωσεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν παραμείνει μαζῆ του, ἀνερχομένους εἰ ἓξ χιλιάδας ἄνδρας, τοὺς παρότρυνε νὰ μὴ καταπλαγοῦν ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς των καὶ νὰ μὴ φοβηθοῦν ἀπὸ τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν ἐθνικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀδίκως ἐπέρχονται ἐναντίον των, ἀλλὰ νὰ ἀγωνισθοῦν μὲ γενναιότητα.

Ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος, ἀφοῦ συνεκέντρωσε τοὺς ἄνδρες, ποὺ εἶχαν μείνει μαζί του καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνήρχοντο εἰς ἕξι χιλιάδες (6.000), τοὺς προέτρεπε νὰ μὴ πανικοβληθοῦν ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς, οὔτε νὰ φοβηθοῦν τὸ μεγάλο πλῆθος τῶν ἐθνικῶν, ποὺ τοὺς ἐπετίθετο ἀδίκως, ἀλλὰ νὰ ἀγωνισθοῦν ἐναντίον των μὲ γενναιότητα·

Νὰ ἔχουν δὲ ζωηρὰ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν των τὸν βέβηλον ἐξευτελισμόν, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρας εἰς τὸν ἅγιον ναόν, τὸν βασανισμὸν τῆς χλευαζομένης ἀπὸ ἐκείνους πόλεως Ἱερουσαλήμ, ἀκόμη δὲ καὶ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἐχθροὶ ἔχουν πάρει τὴν ἀπόφασιν νὰ καταλύσουν τὸ ἰδικόν των θεόσδοτον προγονικὸν πολίτευμα.

νὰ ἀγωνισθοῦν, ἔχοντες πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν ἐξευτελισμὸν καὶ τὰ ἀποτρόπαια ἐγκλήματα, ποὺ εἶχαν κάμει οἱ ἐθνικοὶ εἰς τὸν ἅγιον Ναόν, καὶ τὰ ὑβριστικὰ καὶ ἀνόσια βάσανα, ποὺ ἐπροξένησαν εἰς τὴν λεηλατουμένην Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐπὶ πλέον τὴν κατάλυσιν ἐκ μέρους τῶν εἰδωλολατρῦν του πατροπαραδότου καὶ θεοσδότου τρόπου ζωῆς τῶν Ἰουδαίων.

Εἰδικώτερον ἔλεγε πρὸς αὐτούς· «ἐκεῖνοι ἔχουν πεποίθησιν εἰς τὰ ὅπλα των καὶ εἰς τὰς θρασύτητάς των, ἡμεῖς ὅμως ἔχομεν πεποίθησιν εἰς τὸν παντοδύναμον Θεόν, ὁ ὁποῖος μὲ ἕνα του νεῦμα ἠμπορεῖ νὰ καταβάλῃ ὅλους ἐκείνους, ποὺ ἐπέρχονται ἐναντίον μας καὶ ὁλόκληρον ἀκόμη τὸν κόσμον».

«Ἐκεῖνοι μὲν ἔχουν πεποίθησιν εἰς τὰ ὅπλα των καὶ εἰς τὴν τόλμην των», εἶπεν ὁ Μακκαβαῖος, «ἐνῷ ἐμεῖς ἔχομεν τὴν πεποίθησιν καὶ τὴν ἐλπίδα μας εἰς τὸν παντοκράτορα Θέον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν δύναμιν καὶ ἐκείνους, ποὺ ἔρχονται ἐναντίον μας, καὶ ὁλόκληρον ἀκόμη τὸν κόσμον νὰ καταβάλῃ μὲ ἕνα μόνον νεῦμα του».

Ἀπηρίθμησεν ἐπίσης εἰς αὐτοὺς ἀρχαία παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ πρόγονοί των ἔλαβον βοήθειαν ἀπὸ τὸν Θεόν, μάλιστα δὲ τὴν ἐναντίον τοῦ Σενναχηρεὶμ βοήθειαν, ὁπότε ἐξωλοθρεύθησαν ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδες ἐχθροί.

Ἀκόμη τοὺς ὑπενθύμισε καὶ τοὺς ἀπαρίθμησε τὶς παλαιότερες περιστάσεις, κατὰ τὶς ὁποῖες ὁ Θεὸς ἐβοήθησε τοὺς προπάτορές των. Καὶ ἰδιαιτέρως τὸ πῶς κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ Σενναχηρεὶμ εἶχαν ἐξολοθρευθῆ ἑκατὸν ὀγδόντα πέντε χιλιάδες (185.000) ἐχθροί·

Τοὺς ὑπενθύμισε τὴν μάχην, ποὺ εἶχε δοθῆ ἐναντίον τῶν Γαλάτων εἰς τὴν Βαβυλῶνα καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι-ὅλοι οἱ Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἔλθει, διὰ νὰ λάβουν μέρος, εἰς αὐτήν, ἦσαν ὀκτὼ χιλιάδες καὶ τέσσαρες χιλιάδες ἐπὶ πλέον Μακεδόνες. Οἱ Μακεδόνες ὅμως αὐτοὶ ἠμποδίσθησαν καὶ δὲν ἠμπόρεσαν νὰ πολεμήσουν. Αἱ ὀκτὼ δὲ μόνον χιλιάδες Ἰουδαῖοι κατετρόπωσαν καὶ ἐξωλόθρευσαν ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδας ἐχθρῶν μὲ τὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία τοὺς ἐστάλη ἀπὸ τὸν οὐρανόν, καὶ μὲ τὴν ὁποίαν εἶχαν ἀποκομίσει τότε μεγάλην ὠφέλειαν.

καὶ ἐπίσης τὴν μάχην, ποὺ ἐδόθη ἐναντίον τῶν Γαλατῶν εἰς τὴν Βαβυλωνίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ Ἰουδαῖοι, ποὺ ἔλαβαν μέρος εἰς αὐτήν, ἦσαν ὀκτὼ χιλιάδες (8.000) μαζὶ μὲ τέσσερις χιλιάδες (4.000) Μακεδόνες· ἐν τούτοις, ὅταν οἱ Μακεδόνες εὑρέθησαν εἰς δύσκολον θέσιν καὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ πολεμήσουν, οἱ ὀκτὼ χιλιάδες (8.000) Ἰουδαῖοι ἐνίκησαν καὶ κατέστρεψαν τὶς ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδες (120.000) τῶν Γαλατῶν, ἕνεκα τοῦ ὅτι ἔλαβαν βοήθειαν ἀπὸ τὸν Θεὸν ἐμάζευσαν μάλιστα καὶ πλούσια λάφυρα.

Ἀφοῦ μὲ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὁ Ἰούδας τοὺς ἔδωσε θάρρος καὶ τοὺς προπαρεσκεύασε νὰ εἶναι ἕτοιμοι καὶ νὰ ἀποθάνουν ἀκόμη ἀγωνιζόμενοι ὑπὲρ τῶν θείων νόμων καὶ τῆς πατρίδος των, διήρεσε τὸν στρατόν του εἰς τέσσαρα σώματα.

Ἀφοῦ μὲ τὰ γεγονότα αὐτά, ποὺ τοὺς ὑπενθύμισε, ἀνεπτέρωσε τὸ ἠθικόν των, τοὺς ἔδωκε θάρρος καὶ τοὺς ἐνεψύχωσεν, ὥστε νὰ εἶναι ἕτοιμοι νὰ βαδίσουν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ χάριν τῶν νόμων καὶ τῆς πατρίδος μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ θανάτου, διῄρεσε τὸ στράτευμά του εἰς τέσσερα σώματα (φάλαγγες).

Ἐπικεφαλῆς δὲ εἰς κάθε σῶμα στρατοῦ ἔθεσεν ἕνα ἕκαστον ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς του· τὸν Σίμωνα, τὸν Ἰώσηφον καὶ τὸν Ἰωνάθαν. Καὶ ἔδωσεν εἰς αὐτοὺς ἀνὰ χιλίους πεντακοσίους ἄνδρας.

Ἔθεσε δὲ ἐπὶ κεφαλῆς ἑκάστου σώματος τοὺς ἀδελφούς του Σίμωνα καὶ Ἰώσηφον καὶ Ἰωνάθαν εἰς κάθε ἕνα ἀπὸ αὐτοὺς ἔδωσε χιλίους πεντακοσίους (1.500) ἄνδρες.

Ἐκάλεσε δὲ τότε καὶ τὸν Ἐλεάζαρον, διὰ νὰ ἀναγνώσῃ ἐνώπιον τῶν στρατιωτῶν τὴν Ἱερὰν Βίβλον. Ἔπειτα ἔδωκεν ὡς σύνθημα τῆς μάχης «βοήθεια ἀπὸ τὸν Θεόν». Ὁ Ἰούδας, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ πρώτου σώματος στρατοῦ, ἐπετέθη ἐναντίον τοῦ Νικάνορος.

Ἀκόμη ἀνέθεσεν εἰς τὸν Ἐλεάζαρον νὰ ἀναγνώσῃ ἐμπρὸς εἰς τοὺς στρατιῶτες τὴν Ἱερὰν Βίβλον. Κατόπιν ὁ Ἰούδας, ἀφοῦ ἔδωσε ὡς πολεμικὸν σύνθημα τὸ «Θεοῦ βοήθεια» (ἢ «ὁ Θεὸς εἶναι ἢ βοήθεια μας»), ἐτέθη ὁ ἴδιος ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πρώτου σώματος στρατοῦ καὶ ἐπετέθη κατὰ τοῦ Νικάνορος.

Μὲ τὴν βοήθειαν καὶ τὴν συμμαχίαν τοῦ παντοδυνάμου Θεοῦ κατέσφαξαν οἱ Ἰουδαῖοι ὑπὲρ τοὺς ἐννέα χιλιάδας ἐχθρούς, ἐτραυμάτισαν δὲ καὶ ἀκρωτηρίασαν τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ στρατοῦ τοῦ Νικάνορας, τοὺς δὲ ἄλλους ἔτρεψαν εἰς φυγήν.

Μὲ τὴν βοήθειαν δὲ τοῦ παντοκράτορος Κυρίου, ὁ ὁποῖος ἔγινε σύμμαχος των, οἱ Ἰουδαῖοι ἐφόνευσαν ἄνω τῶν ἐννέα χιλιάδων (9.000) ἐχθρῶν, ἐτραυμάτισαν δὲ καὶ κατέστησαν ἀναπήρους τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ στρατοῦ τοῦ Νικάνορος· ὅλους δὲ τοὺς ἄλλους τοὺς ἀνάγκασαν νὰ τραποῦν εἰς φυγήν.

Ἐπῆραν καὶ τὰ χρήματα τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἔλθει, διὰ νὰ ἀγοράσουν Ἰουδαίους αἰχμαλώτους. Ἀφοῦ δὲ κατεδίωξαν ἐπὶ ἀρκετὸν διάστημα τοὺς φεύγοντας ἐχθρούς, ἐσταμάτησαν, διότι ἡ ὥρα δὲν τοὺς ἐπέτρεπε πλέον νὰ συνεχίσουν τὴν καταδίωξιν.

Ἔλαβαν δὲ καὶ τὰ χρήματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἔλθει διὰ νὰ τοὺς ἀγοράσουν ὡς δούλους. Καὶ ἀφοῦ κατεδίωξαν τοὺς ἐχθρούς των, ποὺ ἔφευγαν, εἰς ἀρκετὰ μεγάλην ἀπόστασιν, ἀναγκάσθηκαν νὰ σταματήσουν τὴν καταδίωξιν, διότι ἦταν ἤδη πολὺ ἀργά· ὁ ἥλιος ἔδυε καὶ μὲ τὴν δύσιν του ἄρχιζε ἡ ἑπομένη ἡμέρα, ἡ ὁποία ἦταν ἀργία,

Ἦτο παραμονὴ τοῦ Σαββάτου καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπέμειναν νὰ καταδιώξουν τοὺς φεύγοντας ἐχθρούς.

διότι ἡ ἡμέρα τῆς μάχης ἦταν ἡ παραμονὴ τοῦ Σαββάτου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν συνέχισαν νὰ καταδιώκουν τοὺς ἐχθρούς των.

Ὅταν δὲ συνέλεξαν τὰ ὅπλα τῶν ἐχθρῶν καὶ ἐπῆραν ἀπὸ αὐτοὺς τὰ λάφυρα, ἑώρτασαν τὸ Σάββατον, δοξολογοῦντες καὶ εὐγνωμονοῦντες μὲ ὅλην των τὴν καρδίαν πλουσίως τὸν Κύριον, ποὺ τοὺς ἔσωσε κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὥρισεν ὡς ἀρχὴν τῆς ἐκδηλώσεως των πρὸς αὐτοὺς οἰκτιρμῶν του καὶ τῆς προστασίας του.

Ἀφοῦ δὲ ἐμάζευσαν τὰ ὅπλα τῶν ἐχθρῶν των καὶ ἀφήρεσαν ἀπὸ αὐτοὺς τὰ λάφυρα, ἑώρτασαν τὴν ἀργίαν τοῦ Σαββάτου· τὴν ἑώρτασαν δοξάζοντες μὲ πολλὲς καὶ ὁλόψυχες εὐλογίες καὶ εὐχαριστίες τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος τοὺς διεφύλαξε κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτήν· τὸν ἐδόξασαν ἐπίσης καὶ διότι εἶχεν ἀποφασίσει νὰ τοὺς δείξῃ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐλέους καὶ τῆς συμπαθείας του.

Ἀφοῦ δὲ ἐπέρασε τὸ Σάββατον, οἱ Ἰουδαῖοι στρατιῶται ἐμοίρασαν ἀπὸ τὰ λάφυρα, ποὺ εἶχαν πάρει, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐταλαιπωρήθησαν ἀπὸ τοὺς διωγμούς, εἰς τὰς χήρας καὶ εἰς τὰ ὀρφανά. Αὐτοὶ δὲ μὲ τὰ παιδιά των διεμοιράσθησαν τὰ ὑπόλοιπα.

Ὅταν δὲ ἐπέρασεν ἡ ἀργία τοῦ Σαββάτου, διένειμαν ὡρισμένα ἀπὸ τὰ λάφυρα μεταξὺ τῶν θυμάτων τοῦ διωγμοῦ καὶ τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν τὰ δὲ ὑπόλοιπα τὰ ἐμοιράσθησαν μεταξύ των οἱ πολεμισταὶ καὶ τὰ παιδιά των.

Ἀφοῦ δὲ ἔπραξαν αὐτά, ὠργάνωσαν μίαν κοινὴν ἰκεσίαν πρὸς τὸν ἐλεήμονα Κύριον καὶ τὸν παρακαλοῦσαν, νὰ συμφιλιωθῇ πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ στείλῃ τὸ ἔλεός του εἰς τοὺς δούλους του.

Ἀφοῦ ἔκαμαν ὅλα αὐτά, ἀνέπεμψαν ὅλοι μαζὶ ἱκεσίαν πρὸς τὸν ἐλεήμονα Κύριον καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ συμφιλιωθῇ τελείως καὶ ὁλοκληρωτικῶς μὲ τοὺς ἰδικούς του δούλους.

Κατὰ δὲ τὴν μάχην ἐναντίον τοῦ Τιμοθέου καὶ τοῦ Βακχίδου ἐφόνευσαν ὑπὲρ τὰς εἴκοσι χιλιάδας ἐχθρῶν, κατέλαβον μὲ πολλὴν εὐκολίαν ἰσχυρὰ φρούρια, ἐμοιράσθησαν δὲ μεταξύ των πλῆθος λαφύρων εἰς ἴσα μέρη διὰ τοὺς ἑαυτούς των καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ὑποφέρει ἀπὸ τοὺς διωγμούς, διὰ τὰ ὀρφανά, διὰ τὰς χήρας, ὅπως ἐπίσης καὶ διὰ τοὺς γέροντας.

Οἱ Ἰουδαῖοι προσέβαλαν ἐπίσης τὸν στρατὸν τοῦ Τιμοθέου καὶ τοῦ Βακχίδη καὶ ἐφόνευσαν ἄνω τῶν εἴκοσι χιλιάδων (20.000) ἀπὸ τὸν στρατὸν ἐκείνων τῶν δύο στρατηγῶν. Ἐπέτυχαν ἐπίσης νὰ γίνουν ἀπόλυτοι κύριοι μερικῶν ἰσχυρῶν ὀχυρῶν θέσεων. Ἐμοιράσθησαν δὲ τὰ πάρα πολλὰ λάφυρα ἰσομερῶς μεταξύ των καὶ μεταξὺ τῶν θυμάτων τοῦ διωγμοῦ, καθὼς ἐπίσης καὶ τῶν ὀρφανῶν καὶ τῶν χηρῶν καὶ τῶν γερόντων.

Μὲ πολλὴν δὲ ἐπιμέλειαν συνεκέντρωσαν ὅπλα ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς, τὰ ὁποῖα καὶ ἐτοποθέτησαν εἰς καταλλήλους θέσεις. Τὰ δὲ ὑπόλοιπα ἀπὸ τὰ λάφυρα τὰ ἔφεραν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ.

Ἀφοῦ δὲ ἐμάζευσαν μὲ προσοχὴν καὶ ἐπιμέλειαν ὅλα τὰ ὅπλα τῶν ἐχθρῶν, τὰ ἀποθήκευσαν εἰς κατάλληλες στρατηγικὲς θέσεις· τὰ δὲ ὑπόλοιπα λάφυρα τὰ ἔφεραν εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ.

Ἀπὸ τοὺς περὶ τὸν Τιμόθεον ἐπισήμους ἐφόνευσαν καὶ τὸν σωματάρχην του, ἄνθρωπον ἀνοσιώτατον, ὁ ὁποῖος πάρα πολλὰ κακὰ εἶχε προξενήσει εἰς τοὺς Ἑβραίους.

Ἐφόνευσαν δὲ τὸν Φυλάρχην (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Τὸν ἀρχηγὸν τῆς φυλῆς), ποὺ ἀκολουθοῦσε τὸν Τιμόθεον (κατ’ ἄλλους: Διοικοῦσε τὸν στρατὸν τοῦ Τιμοθέου), ὁ ὁποῖος ἦταν ἄνθρωπος κατ’ ἐξοχὴν ἀσεβὴς καὶ διεφθαρμένος καὶ ὁ ὁποῖος ἐπροξένησε πολλὰ κακὰ εἰς τοὺς Ἰουδαίους.

Καθ’ ὃν δὲ χρόνον ἑώρταζον τὰ ἐπινίκια εἰς τὴν πρωτεύουσάν των, τὸν Καλλισθένην καὶ μερικοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν πυρπολήσει τὰς ἱερὰς πύλας τοῦ ναοῦ, τοὺς ἔκαυσαν εἰς μίαν μικρὰν οἰκίαν, ὅπου αὐτοὶ εἶχαν καταφύγει. Ἔτσι δὲ ἐκεῖνοι ἐπῆραν τὴν δίκαιον τιμωρίαν, μιοθὸν τῆς ἀσεβείας των.

Κατὰ τὴν διάρκειαν δὲ τῶν ἐπινικίων ἑορτασμῶν εἰς τὴν πρωτεύουσάν των, τὴν Ἱερουσαλήμ, ἔκαψαν ζωντανοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν πυρπολήσει τὶς ἱερὲς θύρες τοῦ Ναοῦ, τὸν Καλλισθένην δηλαδὴ καὶ ὡρισμένους ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν καταφύγει εἰς ἕνα μικρὸ σπιτάκι. Ἔτσι ὁ Καλλισθένης καὶ οἱ σύντροφοί του ἐτιμωρήθησαν δικαίως διὰ τὴν ἀσέβειαν καὶ τὴν ἱεροσυλίαν των.

Ὁ δὲ τρισαλιτήριος Νικάνωρ, ὁ ὁποῖος εἶχε φέρει τοὺς χιλίους ἐμπόρους, διὰ νὰ πωλήσῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς αἰχμαλώτους Ἰουδαίους,

Ὁ δὲ τρισκατάρατος, τρισολέθριος καὶ παγκάκιστος Νικάνωρ, ὁ ὁποῖος ἔφερε τοὺς χιλίους (1.000) ἐμπόρους, διὰ νὰ ἀγοράσουν τοὺς Ἰουδαίους αἰχμαλώτους,

ἐταπεινώθη μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους αὐτὸς ἐθεωροῦσεν ἐλαχίστους καὶ ἀναξίους προσοχῆς, ἔβγαλε τὴν λαμπρὰν κτυπητὴν ἐνδυμασίαν του, καὶ διὰ μέσου τῶν ἀγρῶν τῆς χώρας, ὠσὰν φυγάς, χωρὶς στρατόν, ἦλθε μόνος καὶ ἔρημος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν καταπικραμμένος διὰ τὴν συμφοράν του μὲ τὴν ἀπώλειαν του στρατοῦ του.

ἀφοῦ ἐταπεινώθη μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Κυρίου ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ἐθεωροῦσε ἀδυνάτους καὶ περιφρονημένους, καὶ ἀφοῦ ἀπέβαλε τὴν μεγαλοπρεπῆ στρατιωτικὴν στολήν του, ἔφυγεν ὡς δραπέτης μέσα ἀπὸ τὰ χωράφια, ἀπὸ τὸν δρόμον ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας. Καὶ ὅπως κατήντησεν ἔρημος καὶ ἐγκαταλελειμμένος ἀπὸ τὸν στρατόν του, ἔφθασεν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, βυθισμένος εἰς πολὺ μεγάλην ἀπελπισίαν διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ στρατοῦ του.

Αὐτός, ποὺ εἶχεν ἀναλάβει νὰ καταβάλῃ τὸν φόρον εἰς τοὺς Ρωμαίους ἀπὸ τὰ χρήματα ποὺ θὰ εἰσέπραττεν ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν αἰχμαλώτων τῆς Ἱερουσαλήμ, διαλαλοῦσε τώρα ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι εἶχαν ἀκατανίκητον προστάτην τὸν Θεὸν καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἶναι ἀκατάβλητοι, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἀκολουθοῦν τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους δι’ αὐτοὺς εἶχε θεσπίσει ὁ Θεός.

Ἔτσι ἐκεῖνος, ποὺ ἀνέλαβε νὰ ἑξασφαλίσῃ καὶ νὰ ἐξοφλήσῃ τὸν φόρον εἰς τοὺς Ρωμαίους διὰ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν κατοίκων τῆς Ἱερουσαλήμ, διεκήρυττε καὶ ὠμολογοῦσε ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι ἔχουν ἀνίκητον προστάτην, ὑπερασπιστὴν καὶ πρόμαχον τὸν Θεόν, καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀπρόσβλητοι καὶ ἀκατάβλητοι οἱ Ἰουδαῖοι, ποὺ ἀκολουθοῦν καὶ τηροῦν τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους παρήγγειλε καὶ παρέδωκεν εἰς αὐτοὺς ὁ Θεός.

Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ Ἀντίοχος ἐπέστρεφε κατεξευτελισμένος ἀπὸ τὰς χώρας τῆς Περσίας,

Κατὰ τὴν ἐποχὴν δέ, ποὺ ὁ Νικάνωρ καὶ οἱ ἄλλοι στρατηγοὶ τῆς Συρίας ἐνικήθησαν ἀπὸ τὸν Ἰούδαν, ὁ Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανὴς ἐπέστρεφε κατὰ τρόπον ἄτακτον καὶ ἐπαίσχυντον ἀπὸ τὶς χῶρες τῆς Περσίας.

διότι εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὴν πόλιν, τὴν λεγομένην Περσέπολιν, καὶ ἐπεχείρησε νὰ ἀφαιρέσῃ τοὺς θησαυρούς της ἀπὸ τοὺς ναοὺς καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν πόλιν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν πλῆθος τῶν κατοίκων ἐξηγέρθησαν, ὥρμησαν καὶ ἔλαβαν τὰ ὅπλα ἐναντίον τοῦ Ἀντιόχου, ὥστε ὁ Ἀντίοχος κατατροπωθεὶς ἀπὸ τοὺς κατοίκους ἠναγκάσθη εἰς ταπεινωτικὴν ὑποχώρησιν.

Διότι εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὴν πόλιν, ποὺ ἐλέγετο Περσέπολις, καὶ ἐπεχείρησε νὰ λεηλατήσῃ καὶ ἀφαιρέσῃ τοὺς θησαυροὺς ἀπὸ τοὺς ναούς της καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν πόλιν. Ἕνεκα τούτου ἐξηγέρθησαν οἱ κάτοικοί της καὶ κατέφυγαν εἰς τὰ ὅπλα διὰ νὰ ἀμυνθοῦν· ἀποτέλεσμα τῆς ἐξεγέρσεως αὐτῆς ὑπῆρξε τὸ νὰ κατατροπωθῇ ὁ Ἀντίοχος ἀπὸ τοὺς πολίτας καὶ νὰ ἑξαναγκασθῇ εἰς ταπεινωτικὴν ὑποχώρησιν.

Ὅταν δὲ αὐτὸς εὑρίσκετο, εἰς τὴν περὶ τὰ Ἐκβάτανα περιοχήν, ἐπληροφαρήθη, τί εἶχε συμβῆ εἰς τὸν Νικάνορα καὶ εἰς τὸν στρατὸν τοῦ Τιμοθέου.

Ἐνῷ δὲ ὁ Ἀντίοχος Δ' εὑρίσκετο κοντὰ εἰς τὰ Ἐκβάτανα, ἐπληροφορήθη τὰ γεγονότα, τὰ σχετικὰ μὲ τὸν Νικάνορα καὶ τὸν στρατὸν τοῦ Τιμοθέου.

Παρασυρθεὶς δὲ ἀπὸ ἔξαλλον θυμὸν ἐνόμιζεν ὅτι θὰ κάμῃ τοὺς Ἰουδαίους νὰ πληρώσουν ἀκριβὰ τὸν ἐξευτελισμόν, ποὺ ὑπέστη εἰς τὴν Περσέπολιν καταδιωχθεὶς ἀπὸ τοὺς κατοίκους. Διὰ τοῦτο διέταξε τὸν ὁδηγὸν τοῦ ἅρματός του νὰ ἐπιταχύνη ἀκατάπαυστα τὴν πορείαν του, χωρὶς σταμάτημα. Ἡ θεία ὅμως ἀπὸ τὸν οὐρανὸν τιμωρία τὸν παρακολουθοῦσε, διότι αὐτὸς εἶχε πεῖ μὲ μεγάλην ὑπερηφάνειαν· «μόλις φθάσω εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ θὰ τὴν κάμω νεκρόπολιν τῶν Ἰουδαίων».

Κυριευμένος δὲ ἀπὸ θυμὸν καὶ εὑρισκόμενος ἐκτὸς ἑαυτοῦ, ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε να ἀφήσῃ τὸν θυμόν του νὰ ἐκσπάσῃ κατὰ τῶν Ἰουδαίων, διὰ τὴν προσβολὴν καὶ τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπροξένησαν ἐκεῖνοι, ποὺ τὸν ὑπεχρέωσαν νὰ τραπῇ εἰς φυγὴν ἀπὸ τὴν Περσέπολιν διὰ τοῦτο διέταξε τὸν ὁδηγὸν τοῦ πολεμικοῦ του ἅρματος νὰ προχωρῇ γρήγορα, χωρὶς νὰ σταματᾷ πουθενά, μέχρις ὅτου φθάσῃ εἰς τὸ τέλος τοῦ ταξιδίου του. Ἀλλ’ ἡ οὐράνιος θεία δίκη συνεβάδιζε μαζί του καὶ ἐκρέμετο ἐπάνω ἀπὸ τὴν κεφαλήν του! Διότι ἐπάνω εἰς τὴν λύσσαν καὶ τὴν ἑωσφορικήν του ὑπερηφάνειαν εἶπε: «Μόλις φθάσω εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, θὰ τὴν μεταβάλω εἰς κοινὸν νεκροταφεῖον διὰ τοὺς Ἰουδαίους».

Ὁ Κύριος ὅμως, ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὁ ὁποῖος βλέπει τὰ πάντα, ἐκτύπησεν αὐτὸν μὲ ἀθεράπευτον καὶ ἀόρατον τρομερὰν πληγήν. Διότι μόλις εἶχε τελειώσει τὸν μοχθηρὸν καὶ κομπαστικὸν αὐτὸν λόγον, τὸν κατέλαβε μέγας ἀθεράπευτος πόνος τῶν σπλάχνων καὶ τρομεροὶ βασανισμοὶ εἰς ὅλον τὸ ἐσωτερικόν του.

Ἀλλ’ ὁ Κύριος, ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὁ ὁποῖος τὰ πάντα βλέπει καὶ παρακολουθεῖ, τὸν ἐκτύπησε μὲ ἀσθένειαν ἀθεράπευτον καὶ ὀλεθρίαν, ποὺ δὲν διεκρίνετο ἐξωτερικῶς. Διότι μόλις εἶχε τελειώσει τὸν ἀνωτέρω ἀπειλητικὸν καὶ ἑωσφορικὸν λόγον, τὸν ἔπιασε ἀνίατος καὶ ἀφόρητος πόνος τῶν σπλάγχνων καὶ ὀδυνηροί, βασανιστικοὶ καὶ τρομεροὶ πόνοι τῶν ἐσωτερικῶν του ὀργάνων.

Καὶ πολὺ δικαίως ἐτιμωρήθη μὲ φρικτοὺς πόνους τῶν σπλάγχνων αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶχε προκαλέσει εἰς τὰ σπλάγχνα τῶν ἄλλων πολυαρίθμους καὶ πρωτοφανεῖς βασανισμούς.

Τοῦτο ἦταν μία πάρα πολὺ δικαία τιμωρία, ποὺ ἐταίριαζε ἀπολύτως εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχε προξενήσει πολλά, πρωτοφανῆ, ἀνήκουστα καὶ βάρβαρα βασανιστήρια εἰς τὰ σπλάγχνα πολλῶν ἄλλων ἀνθρώπων.

Αὐτὸς ὅμως παρὰ τοὺς φρικτοὺς βασανισμούς του δὲν ἔθεσε τέρμα εἰς τὸν ἐγωϊσμόν του. Ἀλλὰ ἐγέμιζεν ὁλοένα καὶ περισσότερον ἀπὸ ὑπερηφάνειαν. Πῦρ θυμοῦ ἔπνεεν ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων καὶ διέτασσε τὸν ὁδηγὸν τοῦ ἅρματός του νὰ ἐπισπεύδῃ συνεχῶς τὴν πορείαν. Αἴφνης κατέπεσεν ἀπὸ τὸ ἅρμα, τὸ ὁποῖον ἐφέρετο μετὰ πολλοῦ θορύβου, καὶ ἡ πτῶσις του ὑπῆρξε τόσον τρομερά, ὥστε ὅλα τὰ μέλη τοῦ σώματός του ἔπαθαν ὀδυνηρὰν στρέβλωσιν.

Ὁ Ἀντίοχος ὅμως, παρ’ ὅλα αὐτά, δὲν ἐμείωνε καθόλου τὴν προπέτειαν καὶ τὸν ἐγωισμόν του· ἀπ’ ἐναντίας ἐγέμιζεν ὁλονὲν καὶ περισσότερον ἀπὸ αὐθάδειαν καὶ ὑπερηφάνειαν, ἀπέπνεε φωτιὰ ἀπὸ τὴν ὀργήν του ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων καὶ διέτασσε τὸν ὁδηγὸν τοῦ ἅρματός του νὰ ἐπιταχύνῃ συνεχῶς τὴν πορείαν. Ἔξαφνα ὅμως συνέβη νὰ πέσῃ ὁ Ἀντίοχος ἀπὸ τὸ ἅρμα, καθὼς αὐτὸ ἔτρεχε μὲ πάταγον ἡ πτῶσις του ὑπῆρξε τόσον ἀπότομος καὶ βιαία, ὥστε ὅλα τὰ μέλη τοῦ σώματός του ἑξαρθρώθηκαν ἐντελῶς καὶ παραμορφώθηκαν.

Ἔτσι δὲ αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης του ἀλαζονίας ἐνόμιζε μέχρι πρὸ ὀλίγου χρόνου ὅτι ἔχει τὴν δύναμιν νὰ διατάσσῃ καὶ τὰ κύματα τῆς θαλάσσης, αὐτὸς ποὺ ἐνόμιζεν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ θέσῃ εἰς τὴν πλάστιγγα καὶ νὰ ζυγίσῃ τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων, ἐκρημνίσθη εἰς τὸ ἔδαφος καὶ ἀνάπηρος ἐφέρετο ἐπάνω εἰς ἕνα φορεῖον. Ἔτσι δὲ ἔκαμε φανερὰν εἰς ὅλους, μὲ τὸ πάθημά του, τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Αὐτὸς δέ, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου ἐνόμιζεν, ἕνεκα τῆς μεγάλης του ἀλαζονείας καὶ προπετείας, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ διατάσσῃ τὰ κύματα τῆς θαλάσσης καὶ νὰ ζυγίζῃ εἰς τὴν πλάστιγγα τὰ ὕψη τῶν ὀρέων, ἀφοῦ ἔπεσεν ἀπὸ τὸ ἅρμα εἰς τὴν γῆν, μετεφέρετο ἀκίνητος καὶ ἀνάπηρος εἰς φορεῖον, καθιστὼν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ φανερὰν εἰς ὅλους τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Περιέπεσε εἰς τόσον ἀθλίαν κατάστασιν, ὥστε ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ ἀσεβοῦς αὐτοῦ νὰ βγαίνουν πλῆθος σκώληκες, νὰ ζῇ καὶ καθ’ ὃν χρόνον ἐζοῦσε νὰ ἀποσπῶνται σάπιες σάρκες του μὲ τρομερὰς ὀδύνας καὶ βασάνους. Ἡ δὲ κακοσμία, ἡ ὁποία ἀνεδίδετο ἀπὸ τὸ ἀρρωστημένον σῶμα του, κατεβάρυνεν ὁλόκληρον τὸ στρατόπεδον.

Ἦταν δὲ τόσον φρικτὴ ἡ ὅλη κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε περιέλθει, ὥστε καὶ ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ ἀσεβοῦς καὶ ἀθέου Ἀντιόχου ἀναπηδοῦσαν σκουλήκια καί, ἐνῷ τὸ σῶμα του ἦταν ἀκόμη ζωντανὸν καὶ βυθισμένον εἰς τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν ὀδύνην, οἱ σάρκες του ἐσάπιζαν καὶ ἔπεφταν κομμάτια - κομμάτια, ἀπὸ τὴν δυσοσμίαν δὲ τῶν σαπισμένων σαρκῶν του ἀηδίαζεν ὅλον τὸ στρατόπεδον!

Καὶ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος μέχρι πρὸ ὀλίγου ἐνόμιζεν ὅτι εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ἐγγίσῃ καὶ τὰ ἄστρα, τώρα κανεὶς δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὸν μεταφέρῃ ἐξ αἰτίας τῆς ἀνυποφόρου δυσωδίας του.

Ἐκεῖνον δέ, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου ἐνόμιζεν ὅτι θὰ ἀγγίξῃ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, τώρα κανεὶς δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὸν συνοδεύσῃ καὶ νὰ τὸν μετακομίσῃ, ἕνεκα τῆς ἐντόνως ἀφορήτου δυσοσμίας, ποὺ ἀνεδίδετο ἀπὸ τὸ σῶμα του!

Τότε συντετριμμένος καὶ ἐξουθενωμένος ἀπὸ τοὺς πολλοὺς πόνους του, ἤρχισε νὰ ἀποθέτῃ τὸν ὄγκον τῆς ὑπερηφανείας του καί, καθὼς συνεχῶς ἐπεδεινώνοντο οἱ πόνοι του, συνῃσθάνετο ὅτι εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν θεῖαν μάστιγα.

Τότε λοιπόν, μέσα εἰς τοὺς ἀφορήτους πόνους καὶ τὴν ἀπελπιστικὴν κατάστασιν ἀπομονώσεως, ἄρχισε τὸ τέλος τῆς μεγάλης του ὑπερηφανείας· καταβεβλημένος δὲ ἀπὸ τὴν μάστιγα τοῦ Θεοῦ καὶ βασανιζόμενος ἀπὸ τοὺς ὁλονὲν αὐξανομένους πόνους, ἄρχισε νὰ συνέρχεται καὶ νὰ βλέπῃ τὰ πράγματα εἰς τὶς πραγματικές των διαστάσεις.

Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ ἴδιος δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑποφέρῃ τὴν κακοσμίαν του, ὡμολόγησεν· «εἶναι δίκαιον νὰ ὑποτάσσεται κανεὶς εἰς τὸν Θεόν, καὶ ὄχι ἐν τῇ ὑψηλοφροσύνῃ του νὰ ἐξισώνῃ τὸν ἑαυτόν του μὲ τὸν Θεόν».

Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ ἴδιος δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑποφέρῃ τὴν δυσοσμίαν, ποὺ ἀνεδίδετο ἀπὸ τὸ σῶμα του, ὡμολόγησεν: «Εἶναι δίκαιον νὰ ὑποτάσσεται κανεὶς εἰς τὸν Θεὸν καί, ἐφ’ ὅσον εἶναι θνητός, νὰ μὴ θεωρῇ μὲ ὑπερηφάνειαν τὸν ἑαυτόν του ἴσον πρὸς τὸν Θεόν».

Πρὸς τὸν Δεσπότην δὲ Θεόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ τὸν ἐλεήσῃ, ὁ μιαρὸς αὐτὸς βασιλεὺς προσηύχετο καὶ ἔταζε

Ὁ ἄθλιος καὶ ἐλεεινὸς Ἀντίοχος Δ' προσηύχετο πρὸς τὸν Δεσπότην Θεόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπρόκειτο πλέον νὰ φανῇ εὐσπλαγχνικὸς ἀπέναντί του, τὰ ἀκόλουθα καὶ ὑπέσχετο

ὅτι τὴν μὲν ἁγίαν πάλιν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἔσπευδε διὰ νὰ τὴν ἰσοπεδώσῃ καὶ τὴν μεταβάλῃ εἰς νεκρόπολιν, νὰ τὴν ἀνακηρύξῃ ἐλευθέραν.

ὅτι τὴν μὲν ἁγίαν πόλιν, τὴν Ἱερουσαλήμ, πρὸς τὴν ὁποίαν ἐβιάζετο προηγουμένως νὰ φθάσῃ τὸ συντομώτερον διὰ νὰ τὴν καταστρέψῃ, νὰ τὴν ἰσοπεδώσῃ καὶ νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς κοινὸν νεκροταφεῖον διὰ τοὺς Ἰουδαίους, τώρα θὰ τὴν ἀνεκήρυσσεν ἐλευθέραν πόλιν

Τοὺς δὲ Ἰουδαίους, τοὺς ὁποίους οὔτε ταφῆς δὲν ἔκρινεν ἀξίους ἀλλὰ εἶχε σκοπὸν νὰ δώσῃ ὡς τροφήν, αὐτοὺς καὶ τὰ τέκνα των, εἰς τὰ σαρκοβόρα πτηνὰ καὶ νὰ τοὺς ρίψῃ εἰς τὰ θηρία, ὅλους νὰ τοὺς κάμῃ ἴσους πρὸς τοὺς Ἀθηναίους.

εἰς δὲ τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς ὁποίους δὲν ἐθεωροῦσε ἀξίους οὔτε ταφῆς, ἀλλὰ μόνον ἀξίους νὰ ριφθοῦν μαζὶ μὲ τὰ παιδιά των ὡς τροφὴ εἰς τὰ ἁρπακτικὰ πτηνὰ καὶ τὰ σαρκοβόρα θηρία, τώρα θὰ ἔδιδε προνόμια ὅσα πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπελάμβαναν οἱ πολῖται τῶν Ἀθηνῶν.

Τὸν ἅγιον ναόν, τὸν ὁποῖον προηγουμένως αὐτὸς εἶχε συλήσει, νὰ τὸν στολίσῃ μὲ ὡραιότατα ἀφιερώματα, νὰ ἀποδώσῃ δὲ πάλιν ὅλα τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ μάλιστα πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, ποὺ εἶχεν ἀφαιρέσει, νὰ χορηγῇ δὲ ἀπὸ τὰ ἰδικά του ἔσοδα διὰ τὰς δαπάνας, ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὰς θυσίας.

Τὸν δὲ ἅγιον Ναόν, τὸν ὁποῖον εἶχε λεηλατήσει προηγουμένως, τώρα θὰ τὸν ἐτιμοῦσε καὶ θὰ τὸν ἐστόλιζε μὲ τὰ πλέον ὡραῖα ἀφιερώματα καὶ τὰ πλέον θαυμάσια δῶρα θὰ ἀντικαθιστοῦσε ὅλα τὰ ἱερὰ σκεύη, ποὺ ἀφήρεσε, μὲ πολὺ περισσότερα· ἐπὶ πλέον τὰ ἀπαιτούμενα ἔξοδα διὰ τὶς θυσίες θὰ τὰ ἐχορηγοῦσε ἀπὸ τὰ ἰδικά του, τὰ προσωπικά του ἔσοδα.

Ἐπὶ δὲ τούτοις ὑπεσχέθη νὰ γίνῃ καὶ ὁ ἴδιος Ἰουδαῖος καὶ νὰ ἐπισκέπτεται κάθε κατοικούμενον τόπον, διὰ νὰ κηρύττῃ τὸ μεγαλεῖον τοῦ Θεοῦ.

Ἐπιπροσθέτως, ὡς ἐπιστέγασμα ὅλων αὐτῶν, ὑπέσχετο ὅτι θὰ ἐγίνετο καὶ ὁ ἴδιος Ἰουδαῖος καὶ ὅτι θὰ ἐπεσκέπτετο κάθε κατοικήσιμον τόπον διὰ νὰ διακηρύξῃ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Καθὼς δὲ οἱ πόνοι του δὲν κατηυνάζοντο, διότι εἶχεν ἐπέλθει πλέον ἐναντίον του ἡ δικαία κρίσις καὶ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ἀπηλπίσθη πλέον διὰ τὴν θεραπείαν του, καὶ ἔγραψε πρὸς τοὺς Ἰουδαίους τὴν κατωτέρω ἐπιστολήν, ἡ ὁποία ἔχει θέσιν ἰκεσίας καὶ περιλαμβάνει τὰ ἐξῆς·

Ἐπειδὴ ὅμως οἱ πόνοι τὸν Ἀντιόχου δὲν ὀλιγόστευαν μὲ κανένα τρόπον, διότι ἡ δικαία κρίσις τοῦ Θεοῦ εἶχε πέσει ἐναντίον του, καὶ ἀφοῦ ἔχασε πλέον κάθε ἐλπίδα βελτιώσεως τῆς ὑγείας του, ἔγραψε πρὸς τοὺς Ἰουδαίους τὴν κατωτέρω ἐπιστολήν, ἡ ὁποία ἐπέχει θέσιν ἱκεσίας καὶ τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον εἶναι τὸ ἀκόλουθον:

«Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς ἀγαθοὺς αὐτοὺς πολίτας, ὁ βασιλεὺς καὶ στρατηγὸς Ἀντίοχος εὔχεται πλήρη χαρὰν καὶ ὑγείαν καὶ εὐημερίαν.

«Πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, τοὺς ἐξόχους, λαμπροὺς καὶ ἀγαθοὺς πολίτας, ὁ βασιλιᾶς καὶ στρατηγὸς Ἀντίοχος εὔχεται να χαίρουν πολύ, νὰ ὑγιαίνουν καὶ νὰ εὐτυχοῦν.

Ἐὰν σεῖς καὶ τὰ τέκνα σας ὑγιαίνετε, ἐὰν αἱ ὑποθέσεις σας προχωροῦν καὶ ἐξελίσσονται σύμφωνα μὲ τὰς ἐπιθυμίας σας, εὐχαριστῶ καὶ δοξάζω τὸν Θεὸν διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν χάριν, διότι καὶ ἐγὼ εἰς τὸν οὐράνιον Θεὸν στηρίζω τὰς ἐλπίδας μου.

Ἐὰν ὑγιαίνετε σεῖς καὶ τὰ τέκνα σας καὶ ἐὰν οἱ ὑποθέσεις σας προχωροῦν καλά, ὅπως ἐπιθυμεῖτε, εὐχαριστῶ τὸν Θεὸν διὰ τὴν πολὺ μεγάλην αὐτὴν χάριν, ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν ἐλπίδα μου εἰς τὸν οὐρανόν.

Ὡς πρὸς ἐμέ, εἶμαι κατάκοιτος χωρὶς δύναμιν ἐπάνω εἰς τὸ κρεββάτι καὶ διατηρῶ μίαν στοργικὴν ἀνάμνησιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς εὐμενείας, ποὺ μὲ ἠξιώσατε. Ἐπιστρέφων ἀπὸ τὰς χώρας τῆς Περσίας, καὶ περιπεσὼν εἰς τρομερὰν ἀσθένειαν ἔκρινα ἀπαραίτητον νὰ ἀσχοληθῶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν ὅλων σας.

Ὅσον δὲ ἀφορᾷ εἰς τὸν ἑαυτόν μου, ἐγὼ εὑρίσκομαι ἄρρωστος καὶ κατάκοιτος, διατηρῶ ὅμως φιλόστοργον μνήμην τοῦ σεβασμοῦ, τῆς τιμῆς καὶ τῆς φιλικῆς σας διαθέσεις. Καθὼς λοιπὸν ἐπέστρεφα ἀπὸ τὶς χῶρες τῆς Περσίας καὶ ἐπειδὴ ἔπεσα εἰς ἀρρώστιαν σοβαράν, ἡ ὁποία μὲ ταλαιπωρεῖ, ἐθεώρησα ἀπαραίτητον νὰ φροντίσω διὰ τὴν γενικὴν ἀσφάλειαν ὅλων σας.

Δὲν ἀπελπίζομαι διὰ τὰ κατ’ ἐμέ, ἀλλὰ ἔχω πολλὰς ἐλπίδας ὅτι θὰ διαφύγω ἀπὸ τὴν ἀσθένειαν αὐτήν.

Τὸ κάμνω, ὄχι διότι ἀπελπίζομαι ἀπὸ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι - ἀπ’ ἐναντίας ἔχω πολλὲς ἐλπίδες ὅτι θὰ ἀναλάβω ἀπὸ τὴν ἀσθένειάν μου -

Ἔχων ὅμως ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ πατήρ μου, ὅταν ἀκόμη εὑρίσκετο εἰς ἐκστρατείαν καὶ εἰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὰς ἄλλας χώρας, ἀνέδειξε τὸν μέλλοντα διάδοχόν του,

ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ὁ πατέρας μου (Ἀντιόχος ὁ Γ'), κάθε φορὰν ποὺ ἐξεστράτευε καὶ ἔστηνε τὸ στρατόπεδόν του εἰς τὶς χῶρες ἀνατολικῶς τοῦ Εὐφράτη ποταμοῦ, ὥριζε τὸν μέλλοντα διάδοχόν του,

ὥστε, ἐὰν ἐπέλθῃ τὰ ἀπροσδόκητον μοιραῖον ἢ κάποια κακὴ φήμη κυκλοφορήσῃ, οἱ ἄνθρωποι τῆς χώρας του νὰ γνωρίζουν, εἰς ποῖον ἔχει ἐμπιστευθῆ τὴν διοίκησιν, διὰ νὰ μὴ γίνωνται ταραχαί·

οὕτως ὥστε, ἐὰν τυχὸν συνέβαινε κάτι τὸ ἀναπάντεχον ἢ ἐὰν κάποια εἴδησις ἀνησυχητικὴ καὶ ὀδυνηρὰ διεδίδετο, οἱ ὑπήκοοί του νὰ γνωρίζουν εἰς ποῖον εἶχαν ἀνατεθῇ οἱ ὑποθέσεις τοῦ κράτους καὶ ἔτσι νὰ μὴ ταράσσωνται.

πρὸς τούτοις ἐπειδὴ γνωρίζω καὶ ἐγὼ καλῶς, ὅτι οἱ συνορεύοντες μὲ σᾶς βασιλεῖς, ὅπως καὶ οἱ γειτονεύοντες εἰς τὸ ἰδικόν μου βασίλειον, παραμονεύουν τὰς περιστάσεις καὶ περιμένουν τὸ μοιραῖον, διὰ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν πρὸς ὄφελός των, ὁρίζω καὶ ἀναδεικνύω ὡς διάδοχόν μου τὸν υἱόν μου Ἀντίοχον, τὸν ὁποῖον πολλὲς φορές, ὅταν διέτρεχα τὰς ἄνω σατραπείας, συνιστοῦσα καὶ ἐνεπιστευόμην εἰς πλείστους ἀπὸ σᾶς. Ἔχω δὲ γράψει καὶ εἰς αὐτὸν σχετικὴν ἐπιστολήν.

Ἐπὶ πλέον ἐπειδὴ γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι οἱ γειτονικοὶ μονάρχαι, ποὺ εἶναι ὅμοροι μὲ τὸ βασίλειόν μου, καραδοκοῦν καὶ περιμένουν τὴν κατάλληλον εὐκαιρίαν (τὸν θάνατόν μου), διὰ τοῦτο ἔχω ὁρίσει ὡς διάδοχόν μου εἰς τὴν βασιλείαν τὸν υἱόν μου Ἀντίοχον, τὸν ὁποῖον ἔχω πολλὲς φορὲς ἐμπιστευθῆ καὶ συστήσει εἰς τοὺς περισσοτέρους ἀπὸ σᾶς κατὰ τὴν διαρκειαν τῶν συχνῶν ἐπισκέψεών μου εἰς τὶς ἐπάνω περιοχὲς τοῦ κράτους, τὶς πέραν τοῦ Εὐφράτη ποταμοῦ σατραπεῖες. Ἔχω δὲ γράψει εἰς αὐτὸν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐπισυνάπτω ἐδῶ.

Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, καὶ ἀξιώνω, ὅπως ἐνθυμούμενοι τὰς εὐεργεσίας, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἔχω κάμει εἰς ὅλους γενικῶς καὶ εἰς τὸν καθένα ἰδιαιτέρως, νὰ κρατήσῃ ὁ καθένας σας τὴν ἰδίαν εὔνοιαν πρὸς τὸν υἱόν μου, τὴν ὁποίαν εἴχατε καὶ πρὸς ἐμέ.

Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ καὶ ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ὅπως, ἐνθυμούμενοι τὶς εὐεργεσίες, ποὺ ἔκαμα εἰς σᾶς, καὶ συνολικῶς ὡς κοινότητα, καὶ ὡς ἄτομα, εἰς τὸν καθένα χωριστά, διατηρήσῃ ὁ καθένας σας τὴν ὑπάρχουσαν εὔνοιαν καὶ φιλικὴν διάθεσιν, ποὺ εἴχατε πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς τὸν υἱόν μου.

Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ αὐτὸς θὰ φερθῇ πρὸς σᾶς μὲ πλήρη ἐπιείκειαν καὶ φιλανθρωπίαν, ἀκολουθῶν τὴν ἰδικήν μου καλὴν πρὸς σᾶς διαγωγήν».

Διότι εἶμαι πεπεισμένος ὅτι καὶ ὁ υἱός μου θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἰδικήν μου φρόνιμον διαγωγὴν μετριοπαθείας καὶ φιλανθρωπίας καὶ θὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὶς ἀπαιτήσεις σας, διευθετῶν τὰ συμφέροντά σας».

Ὁ ἀνδροφόνος καὶ βλάσφημος αὐτὸς βασιλεὺς Ἀντίοχος, βασανιζόμενος μὲ φοβερὰς βασάνους, ὅπως αὐτὸς εἶχε βασανίσει ἄλλους, ἄπέθανεν εἰς ξένην χώραν, εἰς τὰ ὄρη μὲ ἕνα θάνατον ἐλεεινότατον.

Ἔτσι λοιπὸν αὐτὸς ὁ φονιᾶς καὶ βλάσφημος (Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανής), ἀφοῦ ὑπέφερε μέσα εἰς πολλὴν ἀγωνίαν τὰ πλέον φοβερὰ βάσανα, ὅπως ἐκεῖνα μὲ τὰ ὁποῖα ἐβασάνισεν ἄλλους, ἀπέθανε μὲ ἄθλιον καὶ οἰκτρὸν θάνατον εἰς τὰ ὄρη ξένης χώρας, μακριὰ ἀπὸ τὴν πατρίδα του.

Ὁ Φίλιππος, ὁ παιδικός του σύντροφος, διεκόμισε τὸ σῶμα τοῦ Ἀντιόχου. Ἐφοβήθη ὅμως τὸν νέον βασιλέα Ἀντίοχον καὶ ἀπεσύρθη εἰς τὴν αἴγυπτον πρὸς τὸν Πτολεμαῖον τὸν Φιλομήτορα.

Ὁ δὲ Φίλιππος, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Ἀντίοχος εἶχε συναναστραφῆ καὶ συνεκπαιδευθῆ, μετέφερε τὴν σορόν του εἰς τὴν Ἀντιόχειαν φοβούμενος ὅμως ὁ Φίλιππος τὸν υἱὸν τοῦ Ἀντιόχου Δ', τὸν Ἀντίοχον Ε', κατέφυγεν εἰς τὴν Αἴγυπτον, εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ βασιλιᾶ Πτολεμαίου ΣΤ' τοῦ Φιλομήτορος.

Ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του ἀνακατέλαβαν, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, τὸν ἱερὸν ναὸν καὶ τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ.

Ὁ δὲ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του, μὲ τὴν καθοδήγησιν καὶ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, κατέλαβαν πάλιν τὸν Ναὸν καὶ τὴν πόλιν τῆς Ἱερουσαλήμ.

Κατέστρεψαν τοὺς βωμούς, ποὺ εἶχαν οἰκοδομήσει οἱ εἰδωλολάτραι εἰς τὴν ἀγοράν, ὅπως ἐπίσης καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους ἱερούς των χώρους.

Κατεδάφισαν δὲ καὶ κατέστρεψαν τοὺς βωμούς, ποὺ εἶχαν κτίσει οἱ εἰδωλολάτραι εἰς τὴν ἀγοράν· κατέστρεψαν ἐπίσης τοὺς ἱερούς των χώρους.

Ἀφοῦ δὲ κατόπιν ἐκαθάρισαν τὸν ναόν, οἰκοδόμησαν ἄλλο θυσιαστήριον ὁλοκαυτωμάτων. Ἤναψαν πῦρ ἀπὸ τὴν προστριβὴν εἰδικῶν λίθων, ἐπῆραν αὐτὸ τὸ πῦρ καὶ προσέφεραν θυσίαν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀπὸ δύο ἐτῶν διακοπῆ. Ἔκαυσαν ἐπίσης θυμίαμα εἰς τὸ θυσιαστήριον τῶν θυμιαμάτων, ἤναψαν τοὺς λύχνους τῆς λυχνίας καὶ ἔθεσαν τοὺς ἄρτους εἰς τὴν τράπεζαν τῆς προθέσεως.

Ἀφοῦ δὲ ἐκάθαρισαν καὶ ἐξήγνισαν τὸν Ναόν, ἔκτισαν ἄλλο θυσιαστήριον ὁλοκαυτωμάτων κατόπιν, ἀφοῦ ἄναψαν φωτιὰ μὲ τὸ τρίψιμο λίθων, ὅπως οἱ τσακμακόπετρες, προσέφεραν θυσίαν διὰ πρώτην φορὰν ἔπειτα ἀπὸ δύο ὁλόκληρα ἔτη· ἐπίσης ἔκαυσαν θυμίαμα εἰς τὸ Θυσιαστήριον τῶν Θυμιαμάτων, ἀνάψαν τοὺς λύχνους τῆς Λυχνίας καὶ ἐτοποθέτησαν τοὺς ἄρτους εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Προθέσεως.

Ἀφοῦ δὲ ἔκαμαν ὅλα αὐτά, ἔπεσαν πρηνεῖς εἰς τὸ ἔδαφος καὶ παρεκάλεσαν τὸν Κύριον, νὰ μὴ περιπέσουν πλέον εἰς τοιαύτας συμφοράς. Ἀλλά, ἐὰν ποτὲ καὶ ἁμαρτήσουν ὡς ἄνθρωποι, νὰ παιδαγωγηθοῦν ἀπὸ αὐτὸν μὲ εὐσπλαγχνίαν καὶ νὰ μὴ παραδοθοῦν εἰς τὰ βάρβαρα καὶ βλάσφημα εἰδωλολατρικὰ ἔθνη.

Ὅταν δὲ ἔκαμαν ὅλα αὐτά, ἔπεσαν μπρούμυτα, μὲ τὴν κοιλιὰ κατὰ γῆς, καὶ ἱκέτευσαν θερμὰ καὶ ταπεινὰ τὸν Κύριον, νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ τοὺς κτυπήσουν ποτὲ πλέον τέτοιες ὀλέθριες συμφορές· ἀλλ’ ἐάν ποτὲ συμβῇ νὰ ἁμαρτήσουν, νὰ τιμωρηθοῦν ἀπὸ Αὐτὸν παιδαγωγικῶς μὲ εὐσπλαγχνίαν καὶ ἐπιείκειαν καὶ νὰ μὴ παραδοθοῦν εἰς βλασφήμους καὶ βαρβάρους εἰδωλολατρικοὐς λαούς.

Συνέβη δὲ καὶ τοῦτο τὸ παράδοξον· κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ναὸς εἶχε βεβηλωθῆ ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρας, κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμέραν συνέπεσε νὰ γίνῃ καὶ ὁ καθαρισμὸς αὐτοῦ. Ἤτοι τὴν εἰκοστὴν πέμπτην τοῦ ἰδίου μηνός, δηλαδὴ τοῦ Χασελεῦ.

Τὴν ἰδίαν δὲ ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ναὸς ἐβεβηλώθη ἄλλοτε ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρας, κατὰ τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς ἡμέραν ἔγινε τώρα ὁ καθαρισμὸς καὶ ἐξαγνισμὸς τοῦ Ναοῦ, δηλαδὴ τὴν εἰκοστὴν πέμπτην (25ην) τοῦ ἰδίου μηνός, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Χασελεῦ (ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν ἰδικόν μας Νοέμβριον /Δεκέμβριον).

Ἑώρτασαν δὲ ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας μὲ πολλὴν χαρὰν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ποὺ ἐόρταζαν τὴν ἑορτὴν τῆς Σκηνοπηγίας, ἐνθυμούμενοι ὅτι πρὸ ὀλίγου χρόνου εἶχαν ἑορτάσει τὴν ἑορτὴν τῆς Σκηνοπηγίας, παραμένοντες καὶ τρεφόμενοι εἰς τὰ ὄρη καὶ εἰς τὰ σπήλαια, ὅπως τὰ ἄγρια θηρία.

Ὁ εὐφρόσυνος ἑορτασμὸς διήρκεσεν ὀκτὼ ἡμέρες καὶ ἦταν ὅμοιος μὲ τὸν ἑορτασμὸν τῆς ἑορτῆς τῆς Σκηνοπηγίας, διότι ἐνεθυμήθησαν πῶς, πρὶν ἀπὸ ἐλάχιστον μόνον χρόνον, ἑώρτασαν τὴν ἑορτὴν ἐκείνην, ἐνῷ ἐζοῦσαν ὅπως τὰ ἄγρια θηρία ἐπάνω εἰς τὰ βουνὰ καὶ μέσα εἰς τὶς σπηλιές.

Διὰ τοῦτο ἔχοντες εἰς τὰ χέρια των ράβδους στολισμένας μὲ φύλλα καὶ κρατοῦντες ὡραίους πράσινους κλάδους, καθὼς ἐπίσης καὶ φοίνικας, ἔψαλλαν ὕμνους πρὸς δόξαν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος τοὺς κατευώδωσε νὰ πραγματοποιήσουν τὸν καθαρισμὸν τοῦ ναοῦ του.

Διὰ τοῦτο, κρατῶντας εἰς τὰ χέρια των ράβδους στολισμένες μὲ φύλλα· κρατῶντας ἐπίσης ὡραῖα πράσινα κλαδιά (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Κλαδιὰ μὲ τοὺς καρπούς των), καθὼς ἐπίσης καὶ κλαδιὰ ἀπὸ χουρμαδιές, ἀνέπεμπαν ὕμνους πρὸς Ἐκεῖνον, ὁ Ὁποῖος μὲ τόσον θριαμβευτικὸν τρόπον ἔφερεν εἰς αἴσιον πέρας τὰ πράγματα, ὥστε νὰ καθαρισθῇ καὶ νὰ ἑξαγνισθῇ ὁ Ναός του.

Καθιέρωσαν δὲ μὲ ἕνα δημόσιον διάταγμα, ποὺ ἐψηφίσθη ἀπὸ ὅλον τὸν λαόν, ὅτι ὅλον τὸ ἰουδαϊκὸν ἔθνος κάθε ἔτος θὰ πανηγυρίζῃ τὰς ἡμέρας αὐτάς.

Ὥρισαν δὲ καὶ ἐθέσπισαν μὲ δημόσιον διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκυρώθη μὲ ψήφισμα, ὅτι ὅλον τὸ Ἰουδαϊκὸν ἔθνος πρέπει νὰ ἑορτάζῃ κάθε ἔτος τὶς ἡμέρες αὐτές.

Καὶ αὐτὰ μὲν ἦσαν τὰ γεγονότα τὰ συμβάντα περὶ τὸν θάνατον τοῦ Ἀντιόχου τοῦ ἐπονομασθέντος Ἐπιφανοῦς.

Ἔτσι λοιπὸν συνέβησαν τὰ γεγονότα, τὰ σχετικὰ μὲ τὸν θάνατον τοῦ βασιλιᾶ Ἀντιόχου Δ', ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπονομασθῆ Ἐπιφανής.

Τώρα δὲ θὰ κάμωμεν λόγον διὰ τὰ ἀφορῶντα τὸν Ἀντίοχον τὸν Εὐπάτορα, υἱὸν τοῦ ἀσεβοῦς ἐκείνου βασιλέως, ἐκθέτοντες μὲ συντομίαν τὰ ἐκ τῶν πολέμων κακὰ ἐπὶ τῆς βασιλείας του.

Τώρα θὰ παρουσιάσωμεν καὶ θὰ περιγράψωμεν τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἀντιόχου Ε' Εὐπάτορος, υἱὸν τοῦ ἀσεβοῦς ἐκείνου βασιλιᾶ· θὰ τὰ ἱστορήσωμεν, ἐκθέτοντες μὲ συντομίαν τὰ δεινά, ποὺ ἐπροξενήθησαν ἀπὸ τοὺς πολέμους κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς βασιλείας του.

Αὐτός, ἀφοῦ παρέλαβε τὴν βασιλείαν, κατέστησεν ἐπικεφαλῆς τῶν πραγμάτων τοῦ βασιλείου του κάποιον Λυσίαν, ἀνώτατον στρατιωτικὸν διοικητὴν τῆς Κοίλης Συρίας καὶ τῆς Φοινίκης.

Μόλις ὁ Εὐπάτωρ ἀνέβη εἰς τὸν βασιλικὸν θρόνον, διώρισεν ὡς κυβερνήτην (πρωθυπουργόν) τῶν ὑποθέσεων τοῦ βασιλείου του κάποιον ὀνόματι Λυσίαν, ἀνώτατον διοικητὴν (ἀρχηγόν) του στρατοῦ τῆς Κοίλης Συρίας καὶ Φοινίκης.

Διότι ὁ Πτολεμαῖος, ὁ ἐπονομαζόμενος Μάκρων, πρῶτος αὐτὸς ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν Ἰουδαίων καὶ διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ἀδικιῶν, ποὺ εἶχαν γίνει εἰς αὐτούς, προσεπάθει νὰ τοὺς κυβερνήσῃ κατὰ τρόπον εἰρηνικόν.

Διότι ὁ Πτολεμαῖος, ὁ ἐπονομαζόμενος Μάκρων καὶ ὁ πρῶτος ποὺ μετεχειρίσθη μὲ δικαιοσύνην τοὺς Ἰουδαίους, ἔκαμεν ὅ,τι τοῦ ἦταν δυνατὸν νὰ τοὺς κυβερνήσῃ εἰρηνικῶς καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ τὶς ἀδικίες, ποὺ ἔγιναν εἰς βάρος των κατὰ τὸ παρελθόν.

Διὰ τὸ γεγονὸς ὅμως αὐτὸ κατηγορήθη ἀπὸ τοὺς φίλους τοῦ βασιλέως ἐνώπιον τοῦ Εὐπάτορος. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀλλὰ καὶ διότι εἰς κάθε περίστασιν ὠνομάζετο προδότης ἐπειδὴ εἶχεν ἐγκαταλείψει τὴν Κύπρον, ποὺ τοῦ εἶχεν ἐμπιστευθῆ ὁ Φιλομήτωρ καὶ εἶχε προσχωρήσει μὲ τὸ μέρος τοῦ Ἀντιόχου τοῦ Ἐπιφανοῦς, καὶ ἐπειδὴ δὲν κατεῖχε πλέον καμμίαν θέσιν, ὅπως ἁρμόζει εἰς ἕνα εὐγενῆ, κατελήφθη ἀπὸ μελαγχολίαν ἐδηλητηρίασε τὸν ἑαυτόν του καὶ ἔθεσε τέρμα εἰς τὴν ζωήν του.

Ἕνεκα τούτου ὅμως κατηγορήθη καὶ κατηγγέλθη ἀπὸ τοὺς «Φίλους» τοῦ βασιλέως εἰς τὸν Εὐπάτορα. Ἀλλὰ καὶ διότι ἀπὸ κάθε πλευρὰν καὶ εἰς κάθε περίστασῃ· ὠνομάζετο προδότης, ἐπειδὴ εἶχεν ἐγκαταλείψει τὴν Κύπρον, τὴν ὁποίαν τοῦ εἶχεν ἐμπιστευθῆ ὁ βασιλιᾶς τῆς Αἰγύπτου, Πτολεμαῖος ΣΤ' ὁ Φιλομήτωρ, καὶ εἶχε προσχωρήσει πρὸς τὸν βασιλιᾶ τῆς Συρίας, Ἀντίοχον Δ' τὸν Ἐπιφανῆ. Καὶ ἐπειδὴ κατεῖχε μὲν ἀκόμη δύναμιν, δὲν διέθετεν ὅμως καὶ τὴν ἐκτίμησιν, ποὺ ἔπρεπε νὰ διαθέτῃ ἕνεκα τῆς ὑψηλῆς του θέσεως, ἐκυριεύθη ἀπὸ μελαγχολίαν καὶ αὐτοκτόνησε μὲ τὸ νὰ δηλητηριάσῃ τὸν ἑαυτόν του.

Ὁ δὲ Γοργίας, ὅταν ἔγινε στρατηγὸς τῶν περιοχῶν ἐκείνων, ἐστρατολόγησε μισθοφορικὰ στρατεύματα καὶ εἰς κάθε παρουσιαζομένην εὐκαιρίαν ἐπολεμοῦσε ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων.

Ὅταν δὲ ἔγινε στρατηγὸς τῶν τόπων ἐκείνων ὁ Γοργίας, συνεκέντρωσε καὶ διατηροῦσε μισθοφορικὸν στρατὸν καὶ ἐξεμεταλλεύετο κάθε εὐκαιρίαν, ποὺ τοῦ ἐδίδετο, καὶ εὑρίσκετο εἰς συνεχῆ πόλεμον κατὰ τῶν Ἰουδαίων.

Συγχρόνως δὲ μὲ αὐτὸν καὶ οἱ Ἰδουμαῖοι ἐκυρίευαν σπουδαῖα ὀχυρώματα καὶ παρενοχλοῦσαν τοὺς Ἰουδαίους· ἐπίσης ἐδέχοντο καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξωρίζοντο ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐφρόντιζαν μὲ αὐτοὺς νὰ διατηροῦν τὸν πόλεμον.

Ταυτοχρόνως καὶ οἱ Ἰδουμαῖοι, οἱ ὁποῖοι ἤλεγχαν στρατηγικὰ ὀχυρώματα, παρενωχλοῦσαν τοὺς Ἰουδαίους ἀφοῦ δὲ προσέφεραν ἄσυλον εἰς ὅσους ἦσαν ἐξόριστοι καὶ φυγάδες ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ, ἐπροσπαθοῦσαν νὰ εὑρίσκωνται εἰς συνεχῆ κατάστασιν πολέμου ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων.

Ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του, ἀφοῦ προσηυχήθησαν μὲ εὐλάβειαν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν παρεκάλεσαν μὲ πίστιν νὰ συμπαρασταθῇ ὡς σύμμαχός των, ὥρμησαν ἐναντίον τῶν ὀχυρωμάτων, ποὺ κατεῖχαν οἱ Ἰδουμαῖοι.

Ὁ δὲ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του, ἀφοῦ ἀνέπεμψαν δημοσίαν ἱκεσίαν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τοῦ ἐζήτησαν μὲ πίστιν νὰ γίνῃ σύμμαχος καὶ βοηθός των, ὥρμησαν ἐναντίον τῶν φρουρίων τῶν Ἰδουμαίων.

Ἐπετέθησαν ἐναντίον αὐτῶν μὲ μεγάλην εὐρωστίαν καὶ δύναμιν, ἐκυρίευσαν ὅλους τοὺς τόπους των, κατεπολέμησαν τοὺς ὑπερασπιστὰς τῶν τειχῶν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπιπτον εἰς τὰ χέρια των, τοὺς κατέσφαζαν. Ἐφόνευσαν δὲ ἔτσι ὄχι ὀλιγωτέρους ἀπὸ εἴκοσι χιλιάδας.

Ἀφοῦ δὲ ἐφώρμησαν ἐναντίον των μὲ γενναιότητα καὶ σθένος, ἐκυρίευσαν τὶς ὀχυρὲς θέσεις τῶν Ἰδουμαίων· καὶ ἐπετίθεντο ἐναντίον τῶν μαχητῶν, ποὺ ἐπήνδρωνάαν τὶς ἐπάλξεις τῶν τειχῶν, τοὺς ἀπωθοῦσαν καὶ κατέσφαξαν, ὅσους ἔπεφταν εἰς τὰ χέρια τους· ἔτσι ἐφόνευσαν ὄχι ὀλιγωτέρους τῶν εἴκοσι χιλιάδων (20.000).

Μερικοὶ δὲ ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς, τουλάχιστον ἐννέα χιλιάδες, κατέφυγαν εἰς δυο ὀχυρωτάτους πύργους, ποὺ εἶχαν μέσα ὅλα ὅσα τοὺς ἐχρειάζοντο, διὰ νὰ κρατήσουν τὴν πολιορκίαν καὶ νὰ ἀμυνθοῦν.

Τουλάχιστον ἐννέα χιλιάδες (9.000) ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς κατέφυγαν εἰς δύο κατ’ ἐξοχὴν ὀχυροὺς πύργους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐφωδιασμένοι μὲ ὅλα, ὅσα ἐχρειάζοντο οἱ ἀγωνιζόμενοι διὰ νὰ ἀμυνθοῦν ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐπολιορκοῦσαν.

Ὁ Μακκαβαῖος ἀφήσας τὸν Σίμωνα καὶ τὸν Ἰώσηφον, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸν Ζακχαῖον καὶ μαζῆ μὲ αὐτοὺς ἀρκετοὺς ἄνδρας διὰ τὴν πολιορκίαν τῶν δύο πύργων, αὐτὸς ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν περιοχὴν εἰς σπουδαιοτέρας τοποθεσίας.

Κατόπιν τούτου ὁ Μακκαβαῖος, ἀφοῦ ἀφῆκε τὸν Σίμωνα καὶ τὸν Ἰώσηφον, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸν Ζακχαῖον μαζὶ μὲ τοὺς ἄνδρες του, ἀρκετοὺς εἰς ἀριθμόν, διὰ νὰ πολιορκήσουν τοὺς ἐχθρούς, ἐχωρίσθη ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς ἄλλους τόπους, οἱ ὁποῖοι ἐκινδύνευαν καὶ ἐχρειάζοντο ἐπείγουσαν βοήθειαν.

Οἱ στρατιῶται ὅμως τοῦ Σίμωνος, φιλάργυροι καθὼς ἦσαν, ἐδελεάσθησαν ἀπὸ τὰ ἀργύρια, ποὺ τοὺς ἐπρότειναν οἱ ἔγκλειστοι εἰς τοὺς πύργους. Ἀφοῦ δὲ ἔλαβαν ἑβδομήκοντα χιλιάδες δραχμάς, ἐπέτρεψαν εἰς μερικοὺς ἀπὸ τοὺς πολιορκημένους νὰ διαφύγουν.

Ἀλλ’ οἱ ἄνδρες τοῦ Σίμωνος, ἄπληστοι καθὼς ἦσαν διὰ χρήματα, ἐδέχθησαν νὰ δωροδοκηθοῦν καὶ νὰ ἑξαγορασθοῦν ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ εὑρίσκοντο μέσα εἰς τοὺς ὀχυροὺς πύργους. Ἀφοῦ δὲ ἔλαβαν ἀπὸ αὐτοὺς ἑβδομῆντα χιλιάδες (70.000) δραχμές, ἐπέτρεψαν εἰς ὡρισμένους ἀπὸ τοὺς πολιορκημένους νὰ διαφύγουν.

Ὅταν ὁ Μακκαβαῖος ἐπληροφορήθη τὸ γεγονός, συνεκέντρωσε τοὺς ἀρχηγοὺς τοῦ λαοῦ καὶ κατηγόρησε τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ὅτι ἐπώλησαν ἀντὶ ἀργυρίου τοὺς ἀδελφούς των, ἐφ’ ὅσον ἀφῆκαν ἐλευθέρους τοὺς ἐχθρούς των νὰ διαφύγουν ὡπλισμένοι καὶ τοὺς ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ στραφοῦν ἐναντίον των.

Ὅταν ὁ Μακκαβαῖος ἐπληροφορήθη περὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, συνεκέντρωσε τοὺς ἄρχοντας τοῦ λαοῦ καὶ κατηγόρησε τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ὅτι ἐπώλησαν τοὺς ἀδελφούς των χάριν χρημάτων, ἐφ’ ὅσον ἀφῆκαν ἐλευθέρους τοὺς ἐχθρούς των νὰ διαφύγουν.

Αὐτοὺς μέν, λοιπόν, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ χρημάτων ἔγιναν προδόται, ἐθανάτωσε, κατέλαβε δὲ ἀμέσως τοὺς δύο πύργους.

Αὐτοὺς λοιπόν, οἱ ὁποῖοι χάριν χρημάτων ἔγιναν προδόται τῶν ἀδελφῶν των, τοὺς ἐξετέλεσε καὶ εὐθὺς ἀμέσως ἐκυρίευσε τοὺς δύο ὀχυροὺς πύργους.

Ἐπιτυχῶς δὲ πάντοτε διεξάγων τὰς πολεμικάς του ἐπιχειρήσεις ἐφόνευσεν εἰς τὰ δύο αὐτὰ φρούρια πλέον τῶν εἴκοσι χιλιάδων ἀνδρῶν.

Ἔχων δὲ ἐπιτυχίες εἰς ὅλες τὶς πολεμικές του ἐπιχειρήσεις, ἐφόνευσεν εἰς τοὺς δύο ἐκείνους ὀχυροὺς πύργους περισσοτέρους ἀπὸ εἴκοσι χιλιάδες (20.000) ἐχθρούς!

Ὁ Τιμόθεος, ὁ ὁποῖος προηγουμένως εἶχε νικηθῆ ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, συνεκέντρωσε πλῆθος ξένων στρατιωτῶν, ὅπως ἐπίσης καὶ πολυάριθμον ἱππικὸν ἀπὸ τὴν Ἀσίαν καὶ παρουσιάσθη ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν Ἰουδαίαν, διὰ νὰ τὴν κατακτήσῃ μὲ τὰ ὅπλα.

Ὁ δὲ Τιμόθεος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἡττηθῇ προηγουμένως ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, ἀφοῦ συνεκέντρωσε καταπληκτικὴν στρατιωτικὴν δύναμιν μισθοφόρων καὶ ἀφοῦ συνήθροισε σημαντικὸν ἀριθμὸν ἱππικοῦ ἀπὸ τὴν Ἀσίαν, ἐπροχώρησε καὶ παρουσιάσθη εἰς τὴν Ἰουδαίαν, διὰ νὰ ἐπιτεθῇ καὶ τὴν καταλάβῃ με τὴν δύναμιν τῶν ὅπλων.

Ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ περὶ αὐτόν, ὅταν ἔφθασεν ὁ Τιμόθεος, ἐστράφησαν εἰς θερμὴν προσευχὴν πρὸς τὸν Θεόν. Ἔρριψαν χῶμα εἰς τὴν κεφαλήν των, ἐζώσθησαν σάκκους εἰς τὴν μέσην των,

Ἐνῷ δὲ ὁ Τιμόθεος ἐπλησίαζεν, ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του ἐστράφησαν πρὸς τὸν Θεὸν διὰ θερμὴν προσευχὴν ἀφοῦ δὲ ἐπασπάλισαν τὴν κεφαλήν των μὲ χῶμα καὶ ἔζωσαν τὴν μέσην των μὲ τρίχινον πένθιμον ἔνδυμα εἰς ἔνδειξιν ταπεινώσεως καὶ πένθους,

ἐγονάτισαν εἰς τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ παρεκάλεσαν τὸν Κύριον νὰ φανῇ ἵλεως εἰς αὐτούς, νὰ γίνῃ δὲ ἐχθρὸς εἰς τοὺς ἐχθρούς των καὶ πολέμιος εἰς τοὺς πολεμίους των, ὅπως καὶ ὁ Νόμος σαφῶς ἀναφέρει.

ἐγονάτισαν ἰκετευτικῶς εἰς τὴν βάσιν καὶ ἐμπρὸς ἀπὸ τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων. Ἐπαρακαλοῦσαν δὲ τὸν Θεὸν νὰ τοὺς εὐσπλαγχνισθῆ καὶ «νὰ γίνῃ ἐχθρὸς πρὸς ὅσους εἶναι ἐχθροί των καὶ νὰ σταθῇ ἀντιμέτωπος πρὸς τοὺς ἀντιπάλους των», ὅπως καθορίζει μὲ σαφήνειαν ὁ Νόμος.

Μετὰ δὲ τὴν προσευχήν των ἐπῆραν τὰ ὅπλα καὶ ἐξῆλθαν ἀπὸ τὴν πόλιν εἰς μακρυνὴν ἀπόστασαν. Ὅταν ἔφθασαν κοντὰ εἰς τοὺς ἐχθρούς, ἐσταμάτησαν.

Ὅταν δὲ ἐτελείωσαν τὴν προσευχήν των, ἔλαβαν τὰ ὅπλα των καὶ ἐπροχώρησαν ἀρκετὴν ἀπόστασιν ἀπὸ τὴν πόλιν (τὴν Ἱερουσαλήμ)· ὅταν δὲ ἐπλησίασαν τοὺς ἐχθρούς, ἐσταμάτησαν.

Μόλις δὲ ὑπέφωσκεν ἡ ἀνατολή, ἦλθον εἰς σύρραξιν οἱ δύο ἀντίπαλοι ἐχθροί, οἱ μὲν Ἰουδαῖοι εἶχον ὡς ἐγγύησιν τῆς ἐπιτυχίας τῆς νίκης των, ἐκτὸς τῆς ἀνδρείας των, τὴν βοήθειαν πρὸ παντὸς τοῦ Θεοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον κατέφυγαν, οἱ ἄλλοι δὲ εἶχον τὸν θυμόν των ὡς ὁδηγὸν κατὰ τὴν μάχην.

Μόλις ἄρχισε νὰ ὑποφώσκῃ τὸ πρῶτον φῶς τοῦ πρωινοῦ, οἱ δύο στρατοὶ συνεκρούσθησαν καὶ οἱ μὲν Ἰουδαῖοι εἶχαν ὡς ἐγγύησιν τῆς εὐοδώσεως, τῆς ἐπιτυχίας καὶ τῆς νίκης των, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀρετὴν τῆς ἀνδρείας των, τὴν καταφυγήν των εἰς τὸν Κύριον· οἱ δὲ ἐχθροί των, οἱ ἐθνικοί, εἶχαν ὡς ὁδηγὸν καὶ κυριώτερον στήριγμά των εἰς τὸν ἀγῶνα τὴν ὁρμὴν καὶ τὴν ὀργήν των.

Κατὰ τὴν ἔντασιν δὲ τῆς μεγάλης ἐκείνης μάχης ἐφάνησαν ἀπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τοὺς ἐχθροὺς πέντε ἄνδρες ποὺ ἄστραφταν ἐπάνω εἰς ἵππους μὲ χρυσᾶ χαλινάρια καὶ οἱ ὁποῖοι ἐφαίνοντο ὡσὰν ἀρχηγοὶ τῶν Ἰουδαίων.

Ἐνῷ δὲ ὁ πόλεμος ἐμαίνετο καὶ ἡ μάχῃ εὑρίσκετο εἰς τὸ ἀποκορύφωμα καὶ εἰς τὸ πλέον κρίσιμον σημεῖον της, παρουσιάσθησαν ἀπὸ τὸν οὐρανὸν ἐμπρὸς εἰς τοὺς ἐχθροὺς πέντε λαμπεροί, ἀκτινοβόλοι καὶ μεγαλοπρεπεῖς ἄνδρες ἐπάνω εἰς ἵππους μὲ χρυσᾶ χαλινάρια, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ἰουδαίων.

Αὐτοὶ εἶχαν καὶ τὸν Μακκαβαῖον εἰς τὸ μέσον αὐτῶν καὶ σκεπάζοντες αὐτὸν μὲ τὰς πανοπλίας των τὸν διεφύλαττον ἄτρωτον ἀπὸ τὰ βέλη, ἐνῷ συγχρόνως ἔρριπτον ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν βέλη καὶ κεραυνούς. Οἱ ἐχθροὶ ἕνεκα τυφλώσεως περιέπεσαν εἰς σύγχυσιν καὶ κυριευθέντες ἀπὸ ταραχὴν κατεκόπτοντο ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους.

Αὐτοὶ περιεκύκλωσαν τὸν Μακκαβαῖον καί, ἀφοῦ τὸν ἐσκέπασαν μὲ τὶς πανοπλίες των, τὸν διεφύλατταν ἀπρόσβλητον ἀπὸ τὰ βέλη καὶ τὰ δόρατα τῶν ἐχθρῶν. Ταυτοχρόνως ἔρριπταν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν βέλη καὶ κεραυνούς. Ἕνεκα τούτου οἱ ἐχθροί, ἀφοῦ ἔπαθαν σύγχυσιν λόγῳ τυφλώσεως, περιῆλθαν εἰς πλήρη ταραχὴν καὶ ἀμηχανίαν καὶ κατεσφάζοντο ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους.

Ἐφονεύθησαν εἴκοσι χιλιάδες πεντακόσιοι πεζοὶ καὶ ἑξακόσιοι ἱππεῖς.

Τότε κατεσφάγησαν ἀπὸ τὴν παράταξιν τῶν ἐχθρῶν εἴκοσι χιλιάδες πεντακόσιοι (20.500) πεζοὶ καὶ ἑξακόσιοι (600) ἱππεῖς.

Ὁ ἴδιος δὲ ὁ Τιμόθεος, διὰ νὰ σωθῇ, κατέφυγεν εἰς μίαν ὀχυρὰν θέσιν λεγομένην Γάζαρα· εἰς φρούριον δηλαδὴ πολὺ ἰσχυρόν, τοῦ ὁποίου διοικητὴς ἦτο ὁ Χαιρέας.

Ὁ ἴδιος δὲ ὁ Τιμόθεος κατέφυγεν εἰς ὀχυρὸν φρούριον ὀνομαζόμενον Γάζαρα, τὸ ὁποῖον ἦταν πολὺ καλὰ ὠχυρωμένον καὶ τοῦ ὁποίου διοικητὴς ἦταν ὁ Χαιρέας.

Ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ περὶ αὐτὸν χαρούμενοι καὶ βέβαιοι διὰ τὴν νίκην περιεκύκλωσαν τὸ φρούριον αὐτὸ ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας.

Οἱ δὲ ἄνδρες τοῦ Μακκαβαίου μὲ πολλὴν χαρὰν καὶ ἐνθουσιασμὸν περιεκύκλωσαν καὶ ἐπολιόρκησαν ἐπὶ τέσσερις ἡμέρες τὸ φρούριον ἐκεῖνο.

Οἱ πολιορκούμενοι ἔχοντες πεποίθησιν εἰς τὸ ὀχυρὸν καὶ ἀπόκρημνον τῆς θέσεως αὐτῆς ἐξεστόμιζεν φοβερὰς βλασφημίας καὶ ἐξεσφενδόνιζαν ἀσεβεῖς φράσεις ἐναντίον τοῦ Θεοῦ.

Οἱ δὲ πολιορκούμενοι, ἔχοντες πεποίθησιν εἰς τὴν ὀχύρωσιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ὀχυροῦ των, διότι τοῦτο εὑρίσκετο εἰς ἀπόκρημνον τοποθεσίαν, ἐξεστόμιζαν φοβερὲς καὶ βαρύτατες βλασφημίες καὶ ἐπρόφεραν ἀσεβεῖς καὶ προσβλητικὲς ὕβρεις κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν πολιορκητῶν.

Ὅταν ὅμως ἤρχισε νὰ ὑποφώσκῃ ἡ πέμπτη ἡμέρα, εἴκοσι νεαροὶ ἄνδρες ἀπὸ τὸ στράτευμα τοῦ Μακκαβαίου. Τῶν ὁποίων ἡ ψυχὴ εἶχεν ἀνάψει ἀπὸ θυμὸν διὰ τὰς βλασφημίας αὐτοῦ ἐπετέθησαν μὲ γενναιότητα ἐναντίον τοῦ τείχους καὶ μὲ θάρρος θηρίων ἔσφαζαν καθένα, ποὺ εὑρίσκετο ἐμπρός των.

Μόλις ὅμως ἄρχισε νὰ ὑποφώσκη ἡ πέμπτη ἡμέρα, εἴκοσι νέοι ἄνθρωποι ἀπὸ τὸν στρατὸν τοῦ Μακκαβαίου, τῶν ὁποίων ἡ ψυχὴ ἄναψε ἀπὸ ὀργὴν καὶ θυμὸν διὰ τὶς βλασφημίες τῶν πολιορκουμένων, ἐπετέθησαν καὶ ὥρμησαν πρὸς τὸ τεῖχος μὲ ἀνδρείαν, καὶ μὲ θάρρος καὶ θυμὸν θηριώδη ἔσφαζαν ὅποιον ἔπεφτε εἰς τὰ χέρια των.

Καθ’ ὃν χρόνον αὐτοὶ ἦσαν ἀπησχολημένοι μὲ τοὺς ἐντὸς τοῦ φρουρίου ἐχθρούς, ἄλλοι Ἰουδαῖοι στρατιῶται ἀνήρχοντο κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ὄπισθεν ἀπὸ αὐτοὺς εἰς τὸ τεῖχος καὶ ἔκαιαν τοὺς πύργους καὶ ἀνάπτοντες πυρὰς ἔκαιαν ζωντανοὺς τοὺς βλασφήμους. Ἄλλοι ἔσπαζαν τὰς πύλας, διὰ νὰ ἀνοίξουν δρόμον εἰς τὸν ὑπόλοιπον στρατόν, καὶ ἔτσι κατέλαβαν τὴν πόλιν.

Ἄλλοι δέ, ἀφοῦ ἀνέβησαν κατὰ τὸν ἴδιον ἀνδρεῖον τρόπον ἔπειτα ἀπὸ αὐτούς, καὶ ἐνῷ οἱ πρῶτοι ἦσαν ἀπασχολημένοι μὲ τὴν φρουρὰν ποὺ ἦταν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ ὀχυροῦ, ἔβαζαν φωτιὰ εἰς τοὺς πύργους. Καὶ ἀφοῦ ἄναψαν φωτιές, κατέκαιαν ἐπάνω εἰς αὐτοὺς ζωντανοὺς τοὺς βλασφήμους. Ἄλλοι πάλιν ἔσπαζαν καὶ συνέτριβαν τὶς πύλες καὶ ἔτσι, ἀφοῦ ἐλευθέρωσαν τὶς εἰσόδους, ὑπεδέχθησαν μέσα καὶ τὸν ὑπόλοιπον στρατὸν καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον κατέλαβαν τὴν πόλιν.

Καὶ τὸν Τιμόθεον κρυμμένον εἰς κάποιον λάκκον τὸν ἐφόνευσαν, ὅπως ἐπίσης τὸν ἀδελφόν του Χαιρέαν καὶ τὸν Ἀπολλοφάνην.

Τὸν δὲ Τιμόθεον, ποὺ εἶχε κρυφθῇ εἰς κάποιαν δεξαμενήν, τὸν εὑρῆκαν καὶ τὸν κατέσφαξαν, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸν ἀδελφόν του Χαιρέαν καὶ τὸν Ἀπολλοφάνην.

Ἔπειτα δὲ ἀπὸ τὰ ἠρωϊκὰ αὐτὰ κατορθώματα εὐλογοῦσαν μὲ ὕμνους καὶ δοξολογίας τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος πλουσίως εὐεργετοῦσε τὸν ἰσραηλιτικὸν λαὸν καὶ ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς τὴν νίκην.

Ἀφοῦ δὲ ἔκαμαν ὅλα αὐτά, ἐδοξολογοῦσαν μὲ ὕμνους καὶ εὐχαριστίες τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος εὐεργετοῦσε μὲ πλῆθος εὐεργεσιῶν τὸν Ἰσραὴλ καὶ ἔδιδιν εἰς αὐτοὺς τὴν νίκην.

Ἔπειτα ἀπὸ πολὺ ὀλίγον χρόνον ὁ Λυσίας, ὁ ἐπίτροπος καὶ συγγενὴς τοῦ βασιλέως, ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν διοίκησιν τῶν βασιλικῶν πραγμάτων, ἔφερε πολὺ βαρέως τὴν δυσμενεστάτην ἐξέλιξιν τῶν γεγονότων.

Ὑστέρα δὲ ἀπὸ ὀλίγον χρόνον καὶ σχεδὸν ἀμέσως μετὰ τὰ γεγονότα, ποὺ ἀνεφέρθησαν προηγουμένως, ὁ Λυσίας, ὁ ἐπίτροπος τοῦ βασιλιᾶ καὶ συγγενὴς καὶ ἀντιβασιλιάς, ἐπειδὴ δυσηρεστήθη πολύ, ἀνησύχησε καὶ ὠργίσθη μὲ τὴν δυσμενῆ ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων,

Ἀφοῦ λοιπὸν συνεκέντρωσεν ὀγδοήκοντα χιλιάδας πεζοὺς καὶ ὅλον τὸ ἱππικόν, ἐξεστράτευσεν ἐναντίον τῶν Ἰουδαίων ἔχων ἀπόφασιν τὴν Ἱερουσαλὴμ νὰ κάμῃ κατοικητήριον τῶν Ἑλλήνων,

συνεκέντρωσε περὶ τὶς ὀγδόντα χιλιάδες (80.000) πεζοὺς καὶ ὅλον τὸ ἱππικὸν καὶ ἐβάδισε κατὰ τῶν Ἰουδαίων. Ἀπόφασίς του ἦταν νὰ καταστήσῃ μὲν τὴν Ἱερουσαλὴμ κατοικητήριον τῶν Ἑλλήνων,

εἰς δὲ τὸν ἱερὸν ναὸν νὰ ἐπιβάλῃ φόρον, ὅπως εἶχε κάμει καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ναοὺς τῶν εἰδωλολατρικῶν ἐθνῶν, νὰ πωλῇ δὲ κάθε χρόνον καὶ τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχιερωσύνης.

νὰ φορολογήσῃ δὲ τὸν Ναόν, ὅπως ἐφορολόγησε καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἱερὰ τῶν ἐθνικῶν ἐπὶ πλέον νὰ μετατρέψῃ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀρχιερέως, ἀπὸ κληρονομικὸν ποὺ ἦταν, εἰς ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπωλεῖτο κάθε ἔτος.

Αὐτὰ ἐγωϊστικῶς ἐσκέπτετο ἔχων πλήρη πεποίθησιν εἰς τὰς δεκάδας χιλιάδας τοῦ πεζικοῦ του, εἰς τὰς χιλιάδας τῶν ἱππέων του καὶ εἰς τοὺς ὀγδοήκοντα ἐλέφαντάς του, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Αὐτὰ εἶχε τὴν πρόθεσιν νὰ κάμῃ, χωρὶς νὰ λογαριάζῃ καθόλου τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ, διότι ἦταν γεμᾶτος ἀπὸ ὑπερηφάνειαν καὶ ἐγωϊστικὴν αὐτοπεποίθησιν διὰ τὴν δύναμιν ποὺ διέθετε, μὲ τὶς δεκάδες χιλιάδες τοῦ πεζικοῦ καὶ τὶς χιλιάδες τῶν ἱππέων καὶ τοὺς ὀγδόντα (80) πολεμικοὺς ἐλέφαντας.

Ἀφοῦ, λοιπόν, εἰσῆλθεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἐπροχώρησε πλησίον εἰς τὴν Βαιθσούραν, θέσιν ὀχυρωτάτην, ποὺ ἀπεῖχε πέντε περίπου στάδια ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ τὴν ἐπίεζε μὲ ἰσχυρὰν δύναμιν.

Ἀφοῦ λοιπὸν εἰσέβαλεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν, ἔφθασε πλησίον τῆς Βαιθσούρας, ἡ ὁποία ἦταν πολὺ ἰσχυρὴ θέσις καὶ ἀπεῖχε περὶ τὰ πέντε στάδια ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ, τὴν ἐπίεζε δὲ ἰσχυρῶς καὶ τὴν ἐπολιορκοῦσε.

Ὅταν δὲ ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του ἐπληροφορήθησαν, ὅτι ὁ Λυσίας πολιορκεῖ αὐτὴν τὴν ὀχυρὰν θέσιν, παρεκάλουν αὐτοὶ καὶ ὅλος ὁ λαὸς τὸν Θεὸν μὲ ὀδυρμοὺς καὶ δάκρυα, νὰ ἀποστείλῃ ἄγγελον ἀγαθὸν πρὸς σωτηρίαν τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ.

Ὅταν ὁ Μακκαβαῖος καὶ οἱ ἄνδρες του ἐπληροφορήθησαν ὅτι ὁ Λυσίας ἐπολιορκοῦσε τὰ ὀχυρά των φρούρια, μὲ θρήνους, κλαυθμοὺς καὶ δάκρυα ἰκέτευαν τὸν Κύριον μαζὶ μὲ ὅλον τὸν λαόν, νὰ ἀποστείλῃ ἄγγελον ἀγαθὸν διὰ νὰ λυτρώσῃ τὸν Ἰσραήλ.

Πρῶτος δὲ ὁ Μακκαβαῖος ἐπῆρε τὰ ὅπλα, παρεκίνησε δὲ καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους νὰ βοηθήσουν τοὺς ἀδελφούς των, ὀσονδήποτε καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ διακινδυνεύσουν. Ἐκεῖνοι δὲ ὥρμησαν ποοθύμως μαζῆ μὲ αὐτόν.

Πρῶτος μάλιστα ὁ ἴδιος ὁ Μακκαβαῖος ἐζώσθη τὰ ὅπλα, προέτρεψε δὲ καὶ τοὺς ἄλλους νὰ ριψοκινδυνεύσουν τὴν ζωήν των μαζί του καὶ νὰ τρέξουν εἰς βοήθειαν τῶν ἀδελφῶν των. Ἔτσι ἐξώρμησαν δι’ ἔφοδον μὲ προθυμίαν καὶ ἀποφασιστικότητα ὡς ἕνας ἄνθρωπος.

Ὅταν δὲ ἔφθασαν κοντὰ εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, παρουσιάσθη ἐπικεφαλῆς των ἕνας ἱππεὺς ἐνδεδυμένος λευκά, ὁ ὁποῖος ἐπέσειεν ἕνα χρυσὸν ὁπλισμόν.

Ὅταν δὲ ἔφθασαν καὶ εὑρίσκοντο πλησίον τῆς Ἱερουσαλήμ, παρουσιάσθη ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ἰουδαίων ἕνας ἱππεὺς ντυμένος μὲ λευκὸν ἔνδυμα, ὁ ὁποῖος ἔσειε πανοπλίαν χρυσήν.

Τότε ὅλοι μαζῆ ἐδοξολόγησαν τὸν ἐλεήμονα Θεὸν καὶ ἐπῆραν θάρρος, ἕτοιμοι πλέον νὰ διατρυπήσουν ὄχι μόνον ἀνθρώπους ἀλλὰ καὶ τὰ ἀγριώτατα θηρία καὶ σιδηρένια ἀκόμα τείχη.

Ἐμπρὸς εἰς τὸ ὑπερφυσικὸν ἐκεῖνο φαινόμενον ὅλοι μὲ μίαν φωνὴν ὕμνησαν καὶ ἐδοξολόγησαν τὸν ἐλεήμονα Θεὸν καὶ ἐνεδυναμώθησαν τόσον πολὺ κατὰ τὸ φρόνημα καὶ τὴν ψυχήν, ὥστε ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ἐπιτεθοῦν καὶ να πλήξουν ὅχι μόνον ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ τὰ πλέον ἄγρια θηρία, καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ σιδερένια τείχη!

Ἐπροχωροῦσαν εἰς πολεμικὴν παράταξιν, ἔχοντες ὡς σύμμαχόν των τὸν οὐράνιον Θεόν, ὁ ὁποῖος τόσον ἐλεήμων ἐφάνη πρὸς αὐτούς.

Μὲ τέτοιο γενναῖον φρόνημα ἐπροχωροῦσαν εἰς παράταξιν μάχης, ἔχοντες ὡς σύμμαχον τὸν Θεὸν ἀπὸ τὸν οὐρανόν, ἀφοῦ ὁ Κύριος ἐφάνη πρὸς αὐτοὺς συμπαθὴς καὶ εὐσπλαγχνικός.

Ὡς λέοντες δὲ ἐξώρμησαν ἐναντίον τῶν πολεμίων καὶ ἔστρωσαν κατὰ γῆς νεκροὺς ἕνδεκα χιλιάδας πεζοὺς καὶ χιλίους ἑξακοσίους ἱππεῖς. Ὅλους δὲ τοὺς ὑπολοίπους ἠνάγκασαν νὰ τραποῦν εἰς φυγήν.

Ἀφοῦ δὲ ὥρμησαν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν μὲ δύναμιν ὅπως τὰ λιοντάρια, ἐφόνευσαν ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς καὶ ἔστρωσαν κατὰ γῆς νεκροὺς ἕνδεκα χιλιάδες (11.000) πεζοὺς καὶ χιλίους ἑξακοσίους (1.600) ἱππεῖς, ὅλους δὲ τοὺς ἄλλους τοὺς ἔτρεψαν εἰς φυγήν.

Οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς διέφυγαν πληγωμένοι καὶ γυμνοὶ ἀπὸ τὰ ὅπλα των. Καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Λυσίας διεσώθη μὲ ἐπαίσχυντον φυγήν.

Οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἔφυγαν, διεσώθησαν ἄοπλοι, γυμνοὶ καὶ τραυματισμένοι. Ὁ ἴδιος δὲ ὁ ὑπερήφανος Λυσίας διεσώθη μὲ τὸ νὰ τραπῇ εἰς ἐπαίσχυντον φυγήν.

Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἦτο ἀνόητος, ἐσκέφθη καθ’ ἑαυτόν, ἐμελέτησε τὴν ἀποτυχίαν καὶ ἐπείσθη, ὅτι οἱ Ἑβραῖοι εἶναι ἀνίκητοι, διότι ἔχουν σύμμαχόν των τὸν παντοδύναμον Θεόν.

Ἐπειδὴ ὅμως ὁ Λυσίας δὲν ἦταν ἀνόητος καὶ ἀσύνετος, ἀφοῦ ἐσκέφθη καλὰ καὶ συνεζήτησε μὲ τὸν ἑαυτόν του τὴν ἧτταν, ποὺ μόλις εἶχεν ὑποστῇ ὁ ἴδιος ὁ στρατός του, ἐνόησε καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι οἱ Ἑβραῖοι εἶναι ἀνίκητοι, διότι ὁ παντοδύναμος Θεὸς ἦταν σύμμαχός των. Ἔτσι ἔστειλε πρὸς τοὺς Ἑβραίους ἀπεσταλμένους

Ἔστειλε, λοιπόν, πρὸς αὐτοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐπρότεινε συμφιλίωσιν μὲ ὄρους δικαίους καὶ ἴσους μεταξύ των. Διότι ἀνέλαβεν ἐπὶ πλέον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πείσῃ καὶ τὸν βασιλέα καὶ νὰ τὸν πειθαναγκάσῃ νὰ γίνῃ φίλος των.

καὶ τοὺς ἔπεισε μὲ τὶς προτάσεις του νὰ δεχθοῦν συμφιλίωσιν ὑπὸ ὄρους δικαίους καὶ ἀπολύτως ἀποδεκτοὺς ταυτοχρόνως τοὺς ὑπέσχετο ὅτι θὰ ἔπειθε τὸν βασιλιᾶ, ὥστε νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ γίνῃ φίλος των.

Ὁ Μακκαβαῖος συγκατένευσεν εἰς ὅλα ὅσα ἐπρότεινεν ὁ Λυσίας ὡς ἀνταποκρινόμενα εἰς τὸ συμφέρον ὅλων. Διότι ὅλους τοὺς ὄρους, τοὺς ὁποίους ὁ Μακκαβαῖος ἐπέδωσε γραπτῶς εἰς τὸν Λυσίαν ὑπὲρ τῶν Ἰουδαίων, ὁ βασιλεὺς τοὺς ἀπεδέχθη.

Ὁ δὲ Μακκαβαῖος συγκατένευσε καὶ ἀπεδέχθη ὅλες τὶς προτάσεις τοῦ Λυσία, διότι ἐφρόντιζε μόνον διὰ τὸ συμφέρον καὶ τὴν εὐημερίαν ὅλων διότι ὅλες τὶς προτάσεις καὶ τοὺς ὄρους, ποὺ ὑπέβαλεν ὁ Μακκαβαῖος εἰς τὸν Λυσίαν γραπτῶς διὰ τοὺς Ἰουδαίους, τὰ ἐνέκρινε ὁ βασιλιᾶς καὶ τὰ ἀπεδέχθη.

Αἱ δὲ παρὰ τοῦ Λυσίου ἐπιστολαὶ αἱ γραφεῖσαι πρὸς τοὺς Ἰουδαίους περιεῖχαν τὰ ἐξῆς· «Ὁ Λυσίας χαιρετίζει τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων.

Οἱ ἐπιστολές, ποὺ εἶχαν σταλῆ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, ἦσαν οἱ κάτωθι. Καὶ ἡ μὲν ἐπιστολή, τὴν ὁποίαν ἔγραψεν ὁ Λυσίας πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, εἶχε τοῦτο τὸ περιεχόμενον: «Ὁ Λυσίας πρὸς τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων, εὔχεται εἰς αὐτοὺς νὰ χαίρουν.

Ὁ Ἰωάννης καὶ ὁ Ἀβεσσαλὼμ, οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν πρὸς ἡμᾶς ἀπὸ σᾶς, ἀφοῦ μας ἔδωσαν γραπτῶς τοὺς ὄρους σας, ἐζητοῦσαν νὰ ἐπικυρώσω καὶ ἐγὼ αὐτά, ποὺ ἦσαν γραμμένα.

Ὁ Ἰωάννης καὶ ὁ Ἀβεσσαλώμ, τοὺς ὁποίους ἀπεστείλατε πρὸς ἡμᾶς, ἀφοῦ μοῦ ἐπέδωσαν τὸ ἀντίγραφον τοῦ μηνύματος (ἐγγράφου), ἐζητοῦσαν ἀπὸ ἐμὲ νὰ ἐγκρίνω καὶ νὰ ἐπικυρώσω τοὺς ὄρους του.

Ὅσα μὲν λοιπὸν ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν βασιλέα, τὰ κατέστησα εἰς αὐτὸν γνωστά. Ἐκεῖνος δὲ παρεχώρησεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ παραχωρηθῇ.

Ὅσα μὲν ἔπρεπε νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τοῦ βασιλιᾶ, τοῦ τὰ διεβίβασα καὶ τοῦ τὰ ἐξήγησα· ἐκεῖνος δὲ συνεφώνησεν, εἰς ὅσα ἦταν δυνατὸν νὰ ἐγκριθοῦν καὶ νὰ παραχωρηθοῦν.

Ἐάν, λοιπόν, σεῖς διατηρήσετε ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα τὴν φιλικὴν στάσιν σας, ἐγὼ θὰ προσπαθήσω μὲ ὅλην μου τὴν δύναμιν κατὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον νὰ γίνω πρόξενος ἀγαθῶν εἰς σᾶς.

Ἐὰν λοιπὸν διατηρήσετε τὴν φιλικήν σας στάσιν πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς βασιλείας, ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμέ, θὰ προσπαθήσω μὲ ὅλες μου τὶς δυνάμεις νὰ προαγάγω καὶ νὰ συντελέσω εἰς τὴν μελλοντικὴν εὐημερίαν σας.

Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἐπὶ μέρους λεπτομερείας, ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τοὺς ἀπεσταλμένους σας, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἰδικούς μου ἀπεσταλμένους, νὰ συνεννοηθοῦν μὲ σᾶς.

Ὅσον δὲ ἀφορᾷ εἰς τὶς ἐπὶ μέρους λεπτομέρειες, ἔδωκα σχετικὲς ὁδηγίες εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους σας καὶ τοὺς ἰδικούς μου, νὰ τὶς συζητήσουν μαζί σας.

Ὑγιαίνετε. Ἔτος ἑκατοστὸν τεσσαρακοστὸν ὄγδοον τῆς χρονολογίας τῶν Σελευκιδῶν, εἰκοστὴ τετάρτη τοῦ μηνὸς Διοσκορινθίου».

Ὑγιαίνετε. Ἔτος ἑκατοστὸν τεσσαρακοστὸν ὄγδοον (148ον) τῆς βασιλείας τῶν Ἑλλήνων Σελευκιδῶν (δηλαδὴ 164 π.Χ.), εἰκοστὴ τετάρτη (24η) τοῦ μηνὸς Διοσκορινθίου».

Ἡ ἐπιστολὴ δὲ τοῦ βασιλέως περιεῖχε τὰ ἑξῆς· «ὁ βασιλεὺς Ἀντίοχος χαιρετίζει τὸν ἀδελφὸν Λυσίαν.

Ἡ δὲ ἐπιστολὴ τοῦ βασιλιᾶ περιεῖχε τὰ ἀκόλουθα: «Ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Ε' εἰς τὸν ἀδελφόν του Λυσίαν, εὔχεται εἰς αὐτὸν νὰ χαίρῃ.

Τοῦ πατρός μου ἐκδημήσαντος εἰς τοὺς θεούς, ἐγὼ ἐπιθυμῶ ἵνα, ἐκεῖνοι ποὺ μένουν εἰς τὸ βασίλειόν μου, ἐπιδίδωνται ἀνενόχλητοι εἰς τὰ εἰρηνικά των ἔργα.

Τώρα ποὺ ὁ πατέρας μας (Ἀντίοχος Δ') ἔφυγεν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ ἐπῆγε νὰ συγκαταριθμηθῇ μὲ τοὺς θεούς, θέλομεν καὶ ἐπιθυμοῦμεν οἱ ὑπήκοοι τῆς βασιλείας μας νὰ ἀσχολοῦνται ἀπερίσπαστοι καὶ ἀνενόχλητοι εἰς τὰ ἔργα των.

Ἐπειδὴ δὲ ἐπληροφορήθημεν, ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι δὲν συμφωνοῦν μὲ τὴν γνώμην τοῦ πατρός μου νὰ ἀσπασθοῦν τὰς εἰδωλολατρικὰς ἑλληνικὰς συνηθείας, ἀλλὰ προτιμοῦν τὸν ἰδικόν των τρόπον ζωῆς καὶ διὰ τοῦτο ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τοὺς πατροπαραδότους νόμους των,

Εἴμεθα ἤδη ἐνήμεροι, ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι δὲν συγκατατίθενται εἰς τὸ νὰ υἱοθετήσουν τοὺς ἑλληνικούς (εἰδωλολατρικούς) τρόπους ζωῆς καὶ λατρείας, ὅπως ἐπιθυμοῦσε ὁ πατέρας μας, ἀλλὰ προτιμοῦν τὸν ἰδικόν των τρόπον ζωῆς καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ, ὥστε νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον καὶ τὰ ἔθιμά των.

ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἶναι καὶ τοῦτο τὸ ἔθνος ἔξω ἀπὸ κάθε ταραχήν, κρίνομεν καὶ ἀποφασίζομεν, ὅπως ἐπιστραφῇ εἰς αὐτοὺς ὁ ναός των καὶ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὰ προγονικά των ἔθιμα.

Ἕνεκα τούτου, ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν καὶ θέλομεν, ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ ἔθνος, ὅπως τὰ ἄλλα, νὰ μένῃ ἀπερίσπαστον καὶ ἀνενόχλητον, θεσπίζομεν καὶ ἀποφασίζομεν ὅπως ἐπιστραφῇ εἰς αὐτοὺς ὁ Ναός των καὶ ἀποκατασταθῇ ἡ λατρεία των καὶ ὅπως αὐτοὶ συμπεριφέρωνται καὶ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμα τῶν προγόνων των.

Σὺ δὲ θὰ πράξῃς καλῶς νὰ ἀποστείλῃς εἰς αὐτοὺς ἄνδρας, διὰ νὰ ἀνταλλάξουν δεξιὰς καὶ ἀφοῦ γνωρίσουν καλῶς τὴν ἰδικήν μας ἀγαθὴν προαίρεσιν νὰ εἶναι χαρούμενοι καὶ εὐχαρίστως νὰ ἐπιδίδωνται εἰς τὰ εἰρηνικά των ἔργα».

Καλὰ λοιπὸν θὰ κάμῃς νὰ τοὺς πληροφορήσῃς σχετικῶς, μὲ τὸ νὰ ἀποστείλῃς πρὸς αὐτοὺς ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία θὰ ἀνακοινώσῃ τὴν φιλικήν σου διάθεσιν πρὸς αὐτούς, καὶ ἔτσι, ἀφοῦ γνωρίσουν ὅτι ἔχομεν ἀγαθὰς διαθέσεις ἀπέναντί των, νὰ εἶναι χαρούμενοι καὶ νὰ ἐπιδίδωνται μὲ εὐχαρίστησιν εἰς τὰ ἔργα καὶ τὶς προσωπικές των ὑποθέσεις».

Ἡ δὲ ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸ ἔθνος τῶν Ἰουδαίων ἦτο ἡ ἐξῆς· «ὁ βασιλεὺς Ἀντίοχος χαιρετίζει τὴν γερουσίαν τῶν Ἰουδαίων καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους Ἰουδαίους.

Ἡ δὲ ἐπιστολὴ τοῦ βασιλιᾶ πρὸς τὸ Ἰουδαϊκὸν ἔθνος ἦταν ἡ ἀκόλουθη: «Ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος πρὸς τὴν Γερουσίαν τῶν Ἰουδαίων καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους Ἰουδαίους, εὔχεται εἰς αὐτοὺς νὰ χαίρουν.

Ἐὰν σεῖς ὑγιαίνετε, αὐτὸ εἶναι σύμφωνον καὶ μὲ τὴν ἰδικήν μας ἐπιθυμίαν. Καὶ ἡμεῖς ἐπίσης ὑγιαίνομεν.

Ἐὰν ὑγιαίνετε, θὰ συμβαίνῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον καὶ ἠμεῖς ἐπιθυμοῦμεν. Καὶ ἠμεῖς ἐπίσης ὑγιαίνομεν.

Ὁ Μενέλαος παρουσίασεν εἰς ἡμᾶς τὴν ἐπιθυμίαν σας, ὅτι δηλαδὴ θέλετε νὰ κατέλθετε εἰς τὴν πόλιν σας καὶ νὰ παραμένετε εἰς τὰς ἰδικάς σας κατοικίας.

Ὁ Μενέλαος μᾶς ἐπληροφόρησεν ὅτι ἐπιθυμεῖτε νὰ ἐπιστρέψετε εἰς τὶς ἐπαρχίες καὶ τὰ σπίτια σας καὶ νὰ ἐπιδοθῆτε εἰς τὰ ἔργα καὶ τὶς προσωπικές σας ὑποθέσεις.

Ὅσοι, λοιπόν, ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπανέλθουν μέχρι τῆς τριακοστῆς ἡμέρας τοῦ μηνὸς Ξανθικοῦ, θὰ ἔχουν εἰρήνην καὶ ἀσφάλειαν.

Ὅσοι λοιπὸν ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπιστρέψουν μέχρι τὴν τριακοστὴν ἡμέραν τοῦ μηνὸς Ξανθικοῦ (πρόκειται διὰ τὸν ἰδικόν μας Μάρτιον /Ἀπρίλιον) ἂς εἶναι βέβαιοι καὶ ἀπολύτως ἥσυχοι ὅτι δὲν ἔχουν νὰ φοβηθοῦν τίποτε· εἰς αὐτοὺς δίδεται πλήρης ἄδεια καὶ ἐλευθερία κινήσεως.

Θὰ ἔχουν ἐπίσης τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιοῦν τροφάς, ποὺ ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς ὡς Ἰουδαίους, καὶ νὰ ἀκολουθοῦν τοὺς ἰδικούς των νόμους, ὅπως ἔκαναν καὶ προηγουμένως. Κανεὶς δὲ ἀπὸ αὐτοὺς κατ’ οὐδένα τρόπον δὲν θὰ ἐνοχληθῇ διὰ παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν ἐξ ἀγνοίας.

Οἱ Ἰουδαῖοι ἠμποροῦν καὶ θὰ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἀκολουθήσουν τοὺς ἰδικούς των νόμους περὶ τροφῶν, ὅπως καὶ προηγουμένως· κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς καὶ μὲ κανένα τρόπον δὲν πρόκειται νὰ τοὺς κατηγορήσῃ ἢ νὰ τοὺς παρενοχλήσῃ δὶ ὅσα ἔχουν ἤδη πράξει ἀπὸ ἄγνοιαν ἢ ἀπερισκεψίαν.

Ἔστειλα δὲ καὶ τὸν Μενέλαον νὰ σᾶς καθησύχασῃ σχετικῶς.

Ἔχω στείλει δὲ καὶ τὸν Μενέλαον, διὰ νὰ σᾶς διαβεβαιώσῃ περὶ τῶν καλῶν προθέσεών μου καὶ νὰ σᾶς καθησυχάσῃ.

Ὑγιαίνετε. Ἔτος ἑκστοστὸν τεσσαρακοστὸν ὄγδοον, δεκάτη πέμπτη τοῦ μηνὸς Ξανθικοῦ».

Ὑγιαίνετε. Ἔτος ἑκατοστὸν τεσσαρακοστὸν ὄγδοον (Ι48ον) τῆς βασιλείας τῶν Ἑλλήνων Σελευκιδῶν (δηλαδὴ τὸ 164 π.Χ.), δεκάτη πέμπτη (15η) τοῦ μηνὸς Ξανθικοῦ».

Καὶ οἱ Ρωμαῖοι ἔστειλαν ἐπιστολὴν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους περιέχουσαν τὰ ἐξῆς· «ὁ Κόϊντος Μέμμιος καὶ ὁ Τίτος Μάνλιος, συγκλητικοὶ τῶν Ρωμαίων, χαιρετίζουν τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων.

Ἔστειλαν δὲ καὶ οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἐπιστολὴν μὲ τὸ ἀκόλουθον περιεχόμενον: «Ὁ Κόϊντος Μέμμιος καὶ ὁ Τίτος Μάνλιος, ἄρχοντες (συγκλητικοί) τῶν Ρωμαίων, πρὸς τὸν Ἰουδαϊκὸν λαόν, εὔχονται εἰς αὐτὸν νὰ χαίρῃ.

Τὰς παραχωρήσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔκαμε πρὸς σᾶς ὁ Λυσίας, ὁ συγγενὴς τοῦ βασιλέως, καὶ ἡμεῖς ἐπίσης παραχωροῦμεν.

Ὀσαδήποτε ὁ Λυσίας, ὁ συγγενὴς τοῦ βασιλιᾶ, σᾶς παρεχώρησε, τὰ ἐγκρίνομεν καὶ ἠμεῖς.

Δι’ ἐκεῖνα δὲ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς ἐθεώρησε καλὸν νὰ ὑποβάλῃ πρὸς τὸν βασιλέα του, στείλατε κάποιον ἀπὸ σᾶς ἀμέσως νὰ τὰ ἐξετάσωμεν μαζῆ καὶ νὰ τὰ ἐκθέσωμεν καὶ ἡμεῖς πρὸς τὸν βασιλέα κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ συμφέρῃ καὶ σᾶς. Διότι ἡμεῖς κατ’ αὐτὰς θὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν.

Δι’ ὅσα ὅμως ἐκεῖνος ἔκρινε νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸν βασιλιᾶ, στείλετε εὐθὺς ἀμέσως κάποιον διὰ νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ τὰ ἐξετάσωμεν, ὥστε νὰ τὰ ἐκθέσωμεν εἰς τὸν βασιλιᾶ καταλλήλως πρὸς τὸ ἰδικόν σας καλόν. Διότι ἀναχωροῦμεν τὶς ἡμέρες αὐτὲς διὰ τὴν Ἀντιόχειαν.