Σοφία Σειράχ

Ἐπειδὴ ὁ Νόμος, οἱ Προφῆται καὶ οἱ ἄλλοι θεόπνευστοι συγγραφεῖς, ὅπως ἐπίσης ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὸ παράδειγμά των, ἔχουν παραδώσει εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἰουδαίους τόσον μεγάλα καὶ σπουδαῖα μαθήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἰσραηλιτικὸς λαὸς πρέπει νὰ ἐπαινῆται, διὰ τὴν παιδείαν αὐτὴν καὶ τὴν σοφίαν, καὶ ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν πρέπει νὰ γίνωνται γνῶσται τῶν βιβλίων αὐτῶν, μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἀναγινώσκουν ἐκ τοῦ ἑβραϊκοῦ πρωτοτύπου, ἀλλὰ οἱ φιλομαθεῖς πρέπει νὰ ἠμποροῦν νὰ φανοῦν χρήσιμοι διὰ τοῦ γραπτοῦ καὶ προφορικοῦ λόγου καὶ εἰς ἄλλους Ἰουδαίους, ποὺ εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς Παλαιστίνης, ὁ πάππος μου Ἰησοῦς ἐπιδοθεὶς πάρα πολὺ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Νόμου, τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων πατροπαραδότων ἱερῶν βιβλίων, ἀποκτήσας δὲ εἰς αὐτὰ ἀρκετὴν γνῶσιν καὶ πεῖραν, ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ συγγράψη καὶ αὐτὸς ἕνα βιβλίον σχετικὸν μὲ τὴν θείαν μόρφωσιν καὶ σοφίαν. Τοῦτο δέ, διὰ νὰ ἠμπορέσουν οἱ φιλομαθεῖς, ἀφοῦ πρῶτον γνωρίσουν τὸ περιεχόμενον τοῦ βιβλίου τούτου, νὰ προοδεύσουν ἀκόμη περισσότερον εἰς τὴν σύμφωνον μὲ τὸν Νόμον τοῦ Θεοῦ ζωήν. Ἐκφράζεται, λοιπόν, πρὸς σᾶς ἡ παράκλησις νὰ μελετήσετε τὸ βιβλίον τοῦτο μὲ προσοχὴν καὶ εὐμενῆ διάθεσιν καὶ νὰ μὲ συγχωρήσετε, ὅπου παρ’ ὅλην τὴν φροντίδα, ποὺ κατέβαλα διὰ τὴν πιστὴν μετάφρασιν τοῦ βιβλίου, φανῶ ὅτι δὲν κατώρθωσα νὰ ἀποδώσω ἀκριβῶς ὡρισμένας λέξεις. Διότι ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τὴν ἑβραϊκὴν γλῶσσαν δὲν ἔχουν τὰ ἀκριβῶς ἰσοδύναμά των, ὅταν μεταφρασθοῦν εἰς ἄλλην γλῶσσαν. Καὶ ὄχι μόνον τὰ περιεχόμενα εἰς τὸ βιβλίον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Νόμος καὶ αἱ Προφητεῖαι καὶ τὰ ἄλλα ἱερὰ βιβλία μεταφρασθέντα εἰς ἄλλας γλώσσας παρουσιάζουν ἀρκετὰς διαφοράς, ὅταν ἀντιπαραβληθοῦν πρὸς τὸ πρωτότυπον. Κατὰ τὸ τριακοστὸν ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας τοῦ Πτολεμαίου Εὐεργέτου τοῦ δευτέρου, βασιλέως τῆς Αἰγύπτου, ἐγὼ ἦλθα εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου καὶ παρέμεινα. Ἐπειδὴ εἶδα, ὅτι ἡ θρησκευτικὴ μόρφωσις τῶν ἐκεῖ Ἰουδαίων ἧτο μικρά, ἑθεώρησα ἐπιτακτικὸν καθῆκον μου, νὰ ἐπιδοθῶ μὲ ζῆλον καὶ δραστηριότητα ες τὴν μετἁφρασιν αὐτοῦ τοῦ βιβλίου. Ἀφιέρωσα πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστήμην κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐργασίας μου, διὰ νὰ φέρω εἰς πέρας τὴν μετάφρασιν καὶ ἔκδοσιν τοῦ βιβλίου τούτου πρὸς χάριν τῶν Ἰουδαίων τῆς ἐδῶ παροικίας, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ μελετοῦν τὰ ἱερὰ βιβλία, νὰ ἀναμορφώνουν δὲ τὰ ἤθη των καὶ νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον τοῦ Κυρίου.

Ἐπειδὴ εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἰσραηλίτας προνομιακῶς ἔχουν παραδοθῆ πολλὰ καὶ μεγάλης σπουδαιότητος πράγματα διὰ τοῦ Ἑβραϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων, οἴτινες τοὺς διεδέχθησαν (Ἡ συνήθης τριμερὴς διαίρεσις τῆς Ἑβραϊκῆς Βίβλου: Νόμος, Προφῆται, Ἅγιόγραφα), χάρις δὲ εἰς αὐτὰ πρέπει νὰ ἐπαινῶμεν τὸν Ἰσραὴλ διὰ τὴν ἠθικὴν παίδευσίν του καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς μόρφωσιν καὶ σοφίαν του· καὶ ἐπειδὴ πρέπει νὰ γίνωνται ἐντριβεῖς γνῶσται τῶν βιβλίων αὐτῶν ὄχι μόνον αὐτοὶ ποὺ ἀναγινώσκουν ταῦτα εἰς τὴν πρωτότυπον ἑβραϊκὴν γλῶσσαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν γραφῆ, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν φιλομαθεῖς καὶ ἀσχολούμενοι εἰς τὸν Νόμον νὰ δύνανται, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς τῆς Παλαιστίνης γίνωνται χρήσιμοι καὶ διὰ τῆς προφορικῆς διδασκαλίας τῶν καὶ διὰ τῆς γραπτῆς, ὁ πάππος μου Ἰησοῦς, ὁ ὁποῖος περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον ἐπεδόθη εἰς τὴν μελέτην καὶ τοῦ Νόμου καὶ τῶν Προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων Βιβλίων, ποὺ μᾶς παρέδωκαν οἱ πατέρες μας, καὶ ἀπέκτησεν εἰς αὐτὰ ἀρκετὴν πεῖραν καὶ δεξιότητα, παρεκινήθη ἀπὸ ἐσωτερικὴν ὥθησιν νὰ συγγράψῃ καὶ αὐτὸς μερικὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν θείαν διδασκαλίαν καὶ σοφίαν πρὸς τὸν σκοπόν, ἵνα αὐτοὶ ποὺ ἔχουν ἐνδιαφέρον νὰ μάθουν, συμμορφούμενοι καὶ πρὸς αὐτά, ποὺ θὰ συνέγραφε, πολὺ περισσότερον προοδεύσουν εἰς τὴν σύμφωνον πρὸς τὸν θεῖον νόμον ζωὴν καὶ διαβίωσίν των. Προτρέπεσθε λοιπὸν μὲ εὐμένειαν καὶ προσοχὴν νὰ κάνετε τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ βιβλίου τούτου· νὰ ἔχωμεν δὲ τὴν συγγνώμην σας εἰς ὅσα θὰ ἐφαινόμεθα κατὰ τὴν ἑρμηνείαν καὶ μετάφρασιν ὅτι δεικνύομεν ἀδυναμίαν, ὅπως ἀποδώσωμεν ἐπακριβῶς μερικὰς ἐκ τῶν λέξεων, τὰς ὁποίας ἄλλως τε μὲ πολλὴν ἐπιμέλειαν καὶ φροντίδα ἐχρησιμοποιήσαμεν. Προέκυψε δὲ ἡ δυσκολία αὐτή, διότι δὲν ἔχουν τὴν αὐτὴν δύναμιν καὶ σημασίαν αἱ λέξεις, τὴν ὁποίαν ἔχουν καὶ ἐκφράζουν, ὅταν λέγωνται ἐβραϊστὶ καὶ ὅταν μεταφράζωνται εἰς ἄλλην γλῶσσαν. Δὲν συμβαίνει δὲ τοῦτο μόνον κατὰ τὴν μετάφρασιν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Νόμος καὶ αἱ Προφητεῖαι καὶ τὰ λοϊπὰ ἐκ τῶν ἱερῶν Βιβλίων, ὅταν μεταφράζωνται, δὲν παρουσιάζουν μικρὰν διαφορὰν πρὸς τὸ πρωτότυπον καὶ τὰ ἑβραϊστὶ λεγόμενα. Σημειώνω τὰ προεισαγωγικὰ ταῦτα, διότι, ἐλθὼν κατὰ τὸ τριακοστὸν ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας Πτολεμαίου τοῦ Εὐεργέτου εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ παραμείνας ἐκεῖ ἐπὶ χρόνον ἀρκετόν, ἠὗρα πιστὸν ἀντίγραφον τοῦ Βιβλίου αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ διδακτικὴ καὶ μορφωτικὴ ἀξία δὲν εἶναι μικρά, ἔκρινα δὲ ἀναγκαιότατον γὰ προσφέρω καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος κάποιον ἐπιμελῆ καὶ πρόθυμον κόπον, διὰ νὰ μεταφράσω τὴν Βίβλον αὐτήν. Προσέφερα δὲ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου, τοῦ ἀπαιτηθέντος διὰ τὴν μετάφρασιν, πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστημονικὴν προσπάθειαν, ὥστε, ἀφοῦ φέρω εἰς πέρας τὴν μετάφρασιν, νὰ ἐκδοθῇ αὕτη καὶ χάριν ἐκείνων ἐκ τῶν μακρὰν τῆς πατρίδος εἰς ξένας χώρας παροικούντων Ἰουδαίων, οἴτινες ἐπιθυμοῦν νὰ διδάσκωνται καὶ νὰ μανθάνουν μὲ τὴν πρόθεσιν καὶ διάθεσιν νὰ συμμορφώνουν τοὺς τρόπους καὶ τὰς συνηθείας τῶν πρὸς τὸ νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον τοῦ Κυρίου.

Κάθε σοφία ἔχει πηγὴν καὶ προέλευσίν της τὸν Κύριον καὶ εἰς αὐτὸν καὶ μὲ αὐτὸν ὑπάρχει αἰωνίως.

Πᾶσα σοφία προέρχεται ἀπὸ τὸν Κύριον καὶ ὑπάρχει αἰωνίως μὲ τὸν Θεόν, ἀχώριστος ἀπ’ Αὐτοῦ.

Ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ μετρήσῃ τοὺς κόκκους τῆς ἄμμου τῶν θαλασσῶν, τὰς σταγόνας τῆς βροχῆς, τὰς ἡμέρας τοῦ χρόνου, ποῦ ἔχει ἤδη παρέλθει;

Τοὺς κόκκους τῆς ἄμμου ὅλων τῶν θαλασσῶν καὶ τὰς σταγόνας τῆς βροχῆς καὶ τὰς ἡμέρας τῆς αἰωνιότητος ποῖος ἠμπορεῖ νὰ μετρήσῃ;

Ποιὸς ἠμπορεῖ νὰ ἐξιχνιάσῃ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ, τὸ πλάτος τῆς γῆς, τὰ βάθη τῶν θαλασσῶν καὶ τὴν σοφίαν εἰς ὅλην αὐτῆς τὴν ἔκτασιν;

Τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸ πλάτος τῆς γῆς καὶ τὸ βάθος τῆς ἀβύσσου καὶ τὴν Σοφίαν ποῖος θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξερευνήσῃ;

Ἡ σοφία ἐδημιουργήθη παρὰ τοῦ Θεοῦ πρὶν ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα δημιουργήματα, ἡ δὲ σύνεσις τῆς φρονήσεως ὑπάρχει ἀπὸ τῆς αἰωνιότητος.

Ἡ Σοφία ἐδημιουργήθη προτήτερα ἀπὸ ὅλα τὰ κτίσματα καὶ ἡ σύνεσις τῆς φρονήσεως ὑπάρχει ἀπὸ τῆς αἰωνιότητος.

Πηγὴ σοφίας εἶναι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου καὶ οἱ δρόμοι αὐτῆς εἶναι αἰώνιοι καὶ ἀναλλοίωτοι.

Πηγὴ τῆς Σοφίας εἶναι ὁ ἀπὸ τὰ ὕψιστα μέρη τοῦ οὐρανοῦ διατασσόμενος καὶ παραγγελλόμενος λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ οἱ ὑπ’ αὐτῆς χαραχθέντες δρόμοι εἶναι ἐντολαὶ αἰώνιοι καὶ ἀμετάβλητοι.

Ἡ ρίζα τῆς σοφίας εἰς ποῖον ἔχει ἀποκαλυφθῆ ἐξ ὁλοκλήρου; Καὶ ποιὸς ἕως τώρα ἐγνώρισε τὰ σοφὰ αὐτῆς σχέδια καὶ ἔργα;

Εἰς ποῖον ἀπεκαλύφθη καὶ ἐφανερώθη ἡ ρίζα καὶ ἡ πηγὴ τῆς Σοφίας; Καὶ ποῖος ἐγνώρισε τὰ σοφά της σχέδια καὶ βουλεύματα;

Ἡ ἐπίγνωσις τῆς σοφίας εἰς ποῖον ἀπεκαλύφθη; Ποιὸς τὴν ἐγνώρισε εἰς βάθος καὶ τὸ πολύπλευρον τῆς γνώσεώς της ποιὸς τὸ κατενόησεν;

Ἡ ἀπέραντος καὶ βαθεῖα γνῶσις τῆς Σοφίας εἰς ποῖον ἐφανερώθη καὶ ποῖος κατενόησε τὴν πολυγνωσίαν καὶ τὸν πλοῦτον τῆς πείρας της;

Ἕνας εἶναι ὁ ἀπολύτως σοφός, ὁ πολὺ φοβερός, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κάθεται ἐπὶ του θρόνου του.

Ἕνας καὶ μόνος εἶναι σοφός, ἐξ ἴσου δὲ δυνατὸς καὶ φοβερὸς ὑπερβολικά, Αὐτὸς ποὺ κάθεται ἐπὶ τοῦ θρόνου του.

Ὁ Κύριος, αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐδημιούργησε τὴν σοφίαν. Τὴν εἶδε, τὴν ἐξηρεύνησε λεπτομερῶς καὶ τὴν ἐσκόρπισεν εἰς ὅλα τὰ ἔργα του.

Αὐτὸς ὁ Κύριος, καὶ οὐχὶ ἄλλος τις, ἐδημιούργησε τὴν Σοφίαν καὶ εἶδεν αὐτὴν καὶ τὴν ἐμέτρησε καὶ τὴν ἔχυσεν ἀφθόνως εἰς ὅλα τὰ ἔργα του.

Τὴν ἐνέθεσεν εἰς κάθε ζωντανὸν ὀργανισμὸν σύμφωνα μὲ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς του. Ἰδίως ὅμως τὴν ἐχορήγησεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τὸν ἀγαποῦν.

Καὶ εἶναι λοιπὸν ἡ Σοφία μὲ πάντα ἄνθρωπον, σύμφωνα μὲ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς καὶ μεγαλοδωρίας Του, καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ἔδωκε πλουσίως εἰς ἐκείνους ποὺ Τὸν ἀγαποῦν.

Ἡ εὐλάβεια πρὸς τὸν Κύριον εἶναι διὰ τὸν ἄνθρωπον δόξα, καύχημα, χαρὰ καὶ στέφανος ἀγαλλιάσεως.

Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, τὸν ὁποῖον δημιουργεῖ ἡ Σοφία, εἶναι δόξα καὶ αἰτία καυχήσεως καὶ εὐφροσύνη καὶ στέφανος, ποὺ δημιουργεῖ ἀγαλλίασιν εἰς ἐκεῖνον ποὺ τὸν ἔχει.

Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν Κύριον τέρπει τὴν καρδίαν, δίδει εὐφροσύνην καὶ χαρὰν καὶ μακροημέρευσιν.

Ὁ φόβος τοῦ Κυρίου θὰ τέρπῃ καὶ θὰ χαροποιῇ τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου καὶ θὰ δίδῃ εὐφροσύνην καὶ χαρὰν καὶ μακροημέρευσιν.

Εἰς τὸν φοβούμενον τὸν Κύριον θὰ δοθοῦν καλὰ τέλη ζωῆς. Κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τοῦ θανάτου του θὰ εὕρῃ χάριν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Εἰς τὸν φοβούμενον τὸν Κύριον τὰ τέλη τῆς ζωῆς του θὰ εἶναι καλά, καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ θανάτου του θὰ εὕρῃ χάριν καὶ εὐλογίαν ἀπὸ τὸν Θεόν.

Ἀρχὴ καὶ πηγὴ τῆς σοφίας εἶναι τὸ νὰ φοβῆται καὶ νὰ σέβεται κανεὶς τὸν Κύριον. Αὐτὴ δὲ ἡ σοφία συνοδεύει τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν κοιλίαν ἀκόμη τῆς μητρός των.

Ἡ ἀρχὴ καὶ πηγὴ τῆς Σοφίας εἶναι τὸ νὰ φοβῆται ὁ ἄνθρωπος τὸν Θεόν, καὶ φέρουν αὐτήν οἱ πιστοί, οὕτως εἰπεῖν, ἔνστικτον καὶ συνδημιουργημένην μετ’ αὐτῶν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς συλλήψεώς των ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς μητρός των.

Ἡ σοφία κατεσκεύασε τὸν οἶκον της αἰώνιον μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ θὰ παραμείνῃ αὐτὴ πιστὴ εἰς τοὺς ἀπογόνους των.

Ἔκτισε τὴν φωλεάν της μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ὡς θεμέλιον αἰώνιον καὶ εἰς τοὺς ἀπογόνους των θὰ ἐμπιστευθῇ τὸν ἑαυτόν της.

Πλοῦτος σοφίας εἶναι τὸ νὰ εὐλαβῆται κανεὶς τὸν Κύριον. Ἀπὸ τοὺς καρποὺς δὲ τῆς σοφίας χορταίνουν καὶ εὐφραίνονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν κατέχουν.

Ὑπερχειλισμὸς καὶ πλεονασμὸς Σοφίας εἶναι τὸ νὰ φοβῆταί τις τὸν Κύριον, καὶ ἡ Σοφία χορταίνει εὐφραίνουσα μέχρι μέθης τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὴν ἀφθονίαν τῶν καρπῶν της.

Ὅλον τὸν οἶκον, εἰς τὸν ὁποῖον αὐτὴ θὰ κατοικήσῃ, θὰ τὸν γεμίσῃ ἀπὸ ἐπιθυμητοὺς θησαυροὺς καὶ τὰς ἀποθήκας ἀπὸ τὰ προϊόντα της.

Ὅλον τὸν οἶκον, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ κατοικῇ ἡ Σοφία, θὰ τὸν γεμίζῃ ἀπὸ ἐπιθυμητὰ ἀγαθά, καὶ θὰ πληρώνῃ τὰς ἀποθήκας του μὲ τὰ προϊόντα καὶ γεννήματά της.

Ὁλοκλήρωσις καὶ στέφανος σοφίας εἶναι ἡ εὐλάβεια πρὸς τὸν Κύριον. Αὐτὴ βλαστάνει συνεχῶς εἰρήνην καὶ σώματος ὑγείαν.

Στέφανος καὶ στολισμὸς ἔνδοξος τῆς Σοφίας εἶναι ὁ φόβος τοῦ Κυρίου, ὁ ὁποῖος βγάζει ὡς θαλεροὺς βλαστοὺς τὴν εἰρήνην καὶ ὑγείαν, ποὺ ἰατρεύει πᾶσαν ἀσθένειαν.

Ὁ Κύριος μόνος ἐγνώρισεν ἀπολύτως καὶ ἐξιχνίασε τὴν σοφίαν. Αὐτὸς σκορπίζει ὡς βροχὴν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐπιστήμην καὶ γνῶσιν. Αὐτὸς ἐξυψώνει καὶ δοξάζει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατέχουν τὴν σοφίαν.

Εἶδεν αὐτὴν ὁ Κύριος καὶ τὴν ἐμέτρησε καθ’ ὅλον τὸ βάθος αὐτῆς. Ὡς ἄφθονον βροχὴν ἔρριψεν αὕτη εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἀληθῆ φωτισμὸν καὶ γνῶσιν πλήρη συνέσεως καὶ ἐξύψωσε τὴν δόξαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν κατέχουν.

Ρίζα καὶ ἀρχὴ τῆς σοφίας εἶναι νὰ εὐλαβῆται κανεὶς τὸν Κύριον. Οἱ κλάδοι τοῦ δένδρου της εἶναι μακροημέρευσις.

Ἀρχὴ καὶ ρίζα τῆς Σοφίας εἶναι τὸ νὰ φοβῆται κανεὶς τὸν Κύριον καὶ οἱ κλάδοι, ποὺ σὰν ἀπὸ δένδρον βγαίνουν ἀπὸ αὐτήν, εἶναι μακροζωΐα.

Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν Κύριον ἀπομακρύνει τὰ ἁμαρτήματα. Ὅταν δὲ μονίμως ἐνθρονισθῇ εἰς τὴν καρδίαν, ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον κάθε ὀργήν.

Ὁ φόβος τοῦ Κυρίου ἀποδιώκει μακρὰν τὰ ἁμαρτήματα, ὅταν δὲ παραμένῃ μονίμως εἰς τὸν ἄνθρωπον, ἀποδιώκει τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ ἀπ’ αὐτοῦ.

Ἄνθρωπος, ποὺ κρατεῖ μέσα του θυμὸν ἄδικον καὶ ἐχθρότητα, δὲν θὰ εὕρῃ δικαίωσιν, διότι ἡ ὁρμὴ τοῦ θυμοῦ του ἀποτελεῖ δι’ αὐτὸν πτῶσιν καὶ καταδίκην.

Δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ δυνατὸν ὁ ἄδικος θυμὸς νὰ δικαιολογηθῇ καὶ νὰ συγχωρηθῇ, διότι ἡ ὁρμὴ καὶ βιαιότης τοῦ θυμοῦ του θὰ καταρρίψῃ καὶ θὰ καταστρέψῃ τὸν θυμώδη.

Ὁ μακρόθυμος ἐπὶ ὀλίγον καιρὸν θὰ δείξῃ ὑπομονήν, ὕστερον δὲ θὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ὡς ἀμοιβὴ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη.

Ὁ μακρόθυμος καὶ ὑπομονητικὸς μέχρις ὡρισμένου χρόνου θὰ συγκρατηθῇ βιάζων τὸν ἑαυτόν του, καὶ ὕστερον χαρὰν καὶ εὐφροσύνην θὰ ἀποδώσῃ εἰς ἀνταμοιβήν του ἡ ὑπομονή του.

Μέχρις ὡρισμένου καιροῦ θὰ κρύπτῃ ἐντὸς αὐτοῦ καὶ θὰ κρατῇ ἐν τῇ μακροθυμίᾳ του τοὺς λόγους του. Ἔπειτα ὅμως τὰ στόματα τῶν εὐσεβῶν ἀνθρώπων θὰ διηγοῦνται τὴν σύνεσιν αὐτοῦ.

Μέχρις ὡρισμένου χρόνου θὰ συγκρατῇ αὗτος καὶ θὰ κρύπτῃ τὰ λόγια του εἰς τὸ ἐσωτερικόν του, καὶ ἔπειτα τὰ χείλη τῶν φρονίμων καὶ εὐσεβῶν ἀνθρώπων θὰ διηγοῦνται καὶ θὰ διακηρύττουν τὴν σύνεσίν του.

Εἰς τοὺς θησαυροὺς τῆς σοφίας ὑπάρχουν τὰ σοφὰ ἀποφθέγματα. Εἰς δὲ τὸν ἁμαρτωλὸν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν εὐσέβεια εἶναι πολὺ μισητή.

Εἰς τὰ θησαυροφυλάκια τῆς Σοφίας ὑπάρχουν παροιμίαι καὶ ἀποφθέγματα σοφά, εἶναι μισητὰ ὅμως καὶ ἀποκρουστικὰ εἰς τὸν ἁμαρτωλὸν ὁ σεβασμὸς καὶ ἡ λατρεία πρὸς τὸν Θεόν.

Ἐπιθυμεῖς νὰ ἀποκτήσῃς σοφίαν· Φύλασσε τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ Κύριος θὰ σοῦ χορηγήσῃ αὐτήν.

Ἐπεθύμησας καὶ ἐπόθησας ν’ ἀποκτήσῃς τὴν Σοφίαν; Φύλαξε τὰς ἐντολάς, καὶ ὁ Κύριος θὰ σοῦ δώσῃ ταύτην πλουσίως.

Διότι ἡ σοφία καὶ ἡ μόρφωσις πηγάζουν ἀπὸ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὸν Κύριον, ἡ πίστις δὲ καὶ ἡ πρᾳότης εἶναι χαρίσματα τῆς ἰδικῆς του καλωσύνης.

Καὶ θὰ σοῦ τὴν δώσῃ πλουσίως, διότι ὁ εἰς τὴν τήρησιν τῶν θείων ἐντολῶν ἐκδηλούμενος φόβος τοῦ Κυρίου δημιουργεῖ τὴν Σοφίαν καὶ τὴν ἠθικὴν διαπαιδαγώγησιν εἰς τὴν καρποφοροῦσαν δὲ ἔργα ἀγαθὰ πίστιν καὶ εἰς τὴν πραότητα εὐαρεστεῖται ὁ Θεός.

Μὴ γίνεσαι ἀπειθὴς εἰς τὸν φόβον τοῦ Κυρίου καὶ μὴ προσέρχεσαι πρὸς αὐτὸν μὲ παλίμβουλον καὶ διπρόσωπον καρδίαν.

Μὴ ἀπειθήσῃς ποτὲ εἰς τὸν φόβον τοῦ Κυρίου διὰ τῆς ἀθετήσεως τῶν ἐντολῶν του καὶ μὴ προσέλθῃς εἰς Αὐτὸν κατὰ τὴν προσευχὴν καὶ τὴν λατρείαν με καρδίαν διχασμένην εἰς τὰ δύο καὶ ταλαντευομένην μεταξὺ πίστεως καὶ ἀπιστίας.

Μὴ ὑποκρίνεσαι ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων καὶ πρόσεχε εἰς τοὺς λόγους σου.

Μὴ ὑποκριθῇς, συμμορφούμενος παρὰ συνείδησιν πρὸς ὅσα λέγουν οἱ ἄνθρωποι, καὶ πρόσεχε τί θὰ εἴπουν τὰ χείλη σου.

Μὴ ἀλαζονεύεσαι, διὰ νὰ μὴ πέσῃς καὶ προσάψῃς εἰς τὴν ζωήν σου ἐντροπήν. Ὁ δὲ Κύριος θὰ ἀποκαλύψῃ τὰ κρυπτά σου ἔργα καὶ θὰ σὲ ταπεινώσῃ ἐν μέσῳ συναθροίσεως τοῦ λαοῦ. Διότι δὲν προσῆλθες μὲ εὐλάβειαν πλησίον τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ τουναντίον ἡ καρδία σου ἦτο γεμάτη δολιότητα.

Μὴ ὑψώνῃς τὸν ἑαυτόν σου, παρασυρόμενος ἀπὸ οἴησιν καὶ ὑπερηφάνειαν, διὰ νὰ μὴ παραχωρήσῃ ὁ Κύριος νὰ πέσῃς καὶ ἐπιφέρῃς ἀτιμίαν εἰς τὸν ἑαυτόν σου. Καὶ οὕτως ὁ Κύριος θὰ φανερώσῃ τὰ ἁμαρτήματά σου τὰ κρυφὰ καὶ εἰς τὸ μέσον τῆς δημοσίας συγκεντρώσεως θὰ σὲ καταρρίψῃ καὶ θὰ σὲ ταπεινώσῃ· διότι δὲν προσῆλθες μὲ φόβον Κυρίου εἰς Αὐτόν, καὶ ἡ καρδία σου ἦτο γεμάτη δολιότητα καὶ ἰδιοτέλειαν.

Παιδί μου, ἐὰν προσέρχεσαι νὰ ὑπηρετήσῃς τὸν Κύριον, ἑτοίμασε τὸν ἑαυτόν σου διὰ διαφόρους δοκιμασίας.

Τέκνον μου, ἐὰν προσέρχεσαι να ὑπηρετήσῃς τὸν Κύριον, ἑτοίμασε τὸν ἑαυτόν σου νὰ ἀντιμετωπίσῃς παντὸς εἴδους δοκιμασίας καὶ πειρασμούς.

Νὰ ἔχῃς εὐθεῖαν καὶ εἰλικρινῆ τὴν καρδίαν σου. Ὅπλισε τὸν ἑαυτόν σου με ὑπομονὴν καὶ θάρρος καὶ νὰ μὴ παρασυρθῇς μακρὰν ἀπὸ τὸν Κύριον εἰς περίοδον δυσκολιῶν.

Διὰ νὰ προετοιμάσῃς δὲ τὸν ἑαυτόν σου κατάστησον εὐθεῖαν καὶ ἐλευθέραν ἀπὸ κάθε ἐλατήριον μάταιον καὶ ἰδιοτελὲς τὴν καρδίαν σου, ὥστε νὰ θέλῃ αὕτη πάντοτε τὰ θεάρεστα, καὶ γίνου ὑπομονητικὸς καὶ καρτερικός· καὶ μὴ σπεύσῃς νὰ ἀπομακρυνθῇς ἀπὸ τὸν Θεὸν κατὰ τὸν καιρόν, ποὺ θὰ ἐπαχθοῦν καὶ θὰ ἐπέλθουν ἐπάνω σου αἱ δοκιμασίαι αὐταί.

Μένε προσκολλημένος εἰς τὸν Θεόν, μὴ ἀπομακρυνθῇς ἀπὸ αὐτόν, διὰ νὰ δοξασθῇς καὶ μεγαλυνθῇς κατόπιν.

Προσκολλήσου εἰς Αὐτὸν καὶ μὴ ἀπομακρυνθῇς ἀπ’ Αὐτοῦ, διὰ νὰ προκόψῃς καὶ τιμηθῇς εἰς τὰ ἔσχατα τῆς ζωῆς σου.

Κάθε πειρασμὸν καὶ δύσκολον περίστασιν, ποὺ θὰ ἐκσπάσῃ ἐπάνω σου, δέξου τα μὲ ὑπομονήν. Εἰς δὲ τὰς μεταπτώσεις καὶ ἐναλλαγὰς τῶν θλίψεών σου δεῖξε μακροθυμίαν·

Κάθε δοκιμασίαν καὶ περιπέτειαν, ποὺ θὰ πέσῃ ἐπάνω σου, δέχθητι αὐτὴν μεθ’ ὑπομονῆς· καὶ εἰς τὰς μεταβολὰς καὶ μεταπτώσεις τῆς ζωῆς, αἱ ὁποῖαι θὰ σοῦ ἐπιφέρουν ταπείνωσιν καὶ χειροτέρευσιν τῆς μέχρι τοῦδε καταστάσεως, δεῖξε ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν.

διότι, ὅπως μὲ τὴν φωτιὰν καθαρίζεται καὶ γίνεται λαμπρότερος ὁ χρυσός, ἔτσι καὶ οἱ ἄνθρωποι γίνονται δεκτοὶ ἐνώπιον τοῦ Κυρίου διὰ μέσου τῆς καμίνου τῶν θλίψεων.

Δέχθητι δὲ μὲ ὑπομονὴν τὰς ταπεινωτικὰς δοκιμασίας, διότι μὲ τὴν φωτιὰν ὁ χρυσὸς καθαρίζεται καὶ γίνεται δόκιμος καὶ γνήσιος, καθὼς καὶ οἱ ἄνθρωποι καθίστανται δεκτοὶ καὶ εὐάρεστοι ἐνώπιον τοῦ Κυρίου μέσα εἰς τὴν κάμινον τῶν δοκιμασιῶν καὶ τῆς ταπεινώσεως.

Ἐμπιστεύσου τὸν ἑαυτόν σου εἰς τὸν Κύριον καὶ αὐτὸς θὰ σὲ προστατεύσῃ. Φρόντισε νὰ εἶναι εἰλικρινεῖς καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοὶ καὶ οἱ τρόποι τῆς ζωῆς σου καὶ στήριξε εἰς Ἐκεῖνον τὰς ἐλπίδας σου.

Ἔχε πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Θεόν, καὶ θὰ σὲ προστατεύσῃ· κατάστησον εὐθείας καὶ ἐλευθέρας πλαγίων ὑπολογισμῶν καὶ πάσης δολιότητος τοὺς τρόπους τῆς ὅλης διαγωγῆς σου· ζῆσε ζωὴν ἁγίαν καὶ ἔχε τὴν ἐλπίδα σου εἰς Αὐτόν.

Ὅσοι φοβεῖσθε τὸν Κύριον, ἀναμείνατε τὴν ἔκβασιν, ποὺ Ἐκεῖνος θὰ δώσῃ, καὶ μὴ παρεκκλίνετε ἀπὸ τὸν δρόμον τοῦ Κυρίου, διὰ νὰ μὴ πέσετε καὶ συντριβῆτε.

Ὅσοι φοβεῖσθε τὸν Κύριον, εἰς περίπτωσιν δοκιμασίας σας ἀναμείνατε τὸ ἔλεός Του καὶ μὴ παρεκκλίνετε ἀπὸ τὸν δρόμον Αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ πέσετε καὶ πάθετε κακόν.

Ὅλοι ὅσοι φοβοῦνται τὸν Κύριον ἂς ἐμπιστευθοῦν τὸν ἑαυτόν των εἰς Ἐκεῖνον καὶ ἡ ἀμοιβὴ τῆς ὑπομονῆς των δὲν θὰ χαθῇ.

Ὅσοι φοβεῖσθε τὸν Κύριον, ἔχετε πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Κύριον, καὶ διὰ τὴν ὑπομονήν, ποὺ θὰ δείξετε εἰς τὴν δοκιμασίαν σας, δὲν θὰ χαθῇ ὁ μισθός σας.

Σεῖς, ποὺ φοβεῖσθε τὸν Κύριον, νὰ ἔχετε τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἀπολαύσετε τὸ ἔλεός του, τὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν αἰωνίαν χαράν.

Ὅσοι φοβεῖσθε τὸν Κύριον, κατὰ τὰς δοκιμασίας σας ἐλπίσατε εἰς τὰ ἀγαθὰ καὶ εἰς τὴν αἰωνίαν εὐφροσύνην καὶ τὸ ἔλεος Αὐτοῦ.

Παρατηρήσατε εἰς τὰς ἀρχαίας γενεὰς τῶν ἀνθρώπων καὶ ἰδέτε, ποιὸς ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ἐνεπιστεύθησαν τὸν ἑαυτόν των εἰς τὸν Κύριον, ἐντροπιάστηκε; Ἢ ποιὸς ἔμεινεν ἀκλόνητος εἰς τὸν σεβασμὸν πρὸς αὐτὸν καὶ ἐγκατελείφθη ἀπὸ Ἐκεῖνον; Ἢ ποιὸς παρεκάλεσε τὸν Κύριον καὶ ὁ Κύριος τοῦ ἔδειξεν ἀδιαφορίαν καὶ ἐγκατάλειψιν;

Παρατηρήσατε τὰς παλαιὰς γενεᾶς τῶν ἀνθρώπων καὶ ἴδετε· ποῖος ἐνεπιστεύθη εἰς τὸν Κύριον καὶ ἐντροπιάσθη διὰ τῆς διαψεύσεως τῶν ἐλπίδων του; Ἢ ποῖος ἐνέμεινε σταθερὸς καὶ ἀσάλευτος εἰς τὸν φόβον Του καὶ ἐγκατελείφθη ὑπ’ Αὐτοῦ; Ἢ ποῖος ἐπεκαλέσθη Αὐτὸν καὶ ὁ Κύριος τὸν παρέβλεψε καὶ τὸν ἐπεριφρόνησε;

Διότι ὁ Κύριος εἶναι οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων, συγχωρεῖ τὰς ἁμαρτίας καὶ σώζει τοὺς ἀνθρώπους εἰς περίοδον θλίψεων καὶ πειρασμῶν.

Κανεὶς δὲν ἐγκατελείφθη, οὔτε ἐπεριφρονήθη ἀπὸ τὸν Κύριον. Διότι ὁ Κύριος εἶναι εὐσπλαγχνικὸς καὶ ἐλεήμων καὶ συγχωρεῖ τὰς ἁμαρτίας καὶ σώζει τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸν καιρὸν τῆς θλίψεώς των καὶ τῆς ἀνάγκης των.

Ἀλλοίμονον εἰς τὰς δειλὰς καρδίας, εἰς τὰ παραλελυμένα χέρια καὶ εἰς τὸν ἁμαρτωλόν, ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ νὰ βαδίζῃ δύο δρόμους, ἕνα τοῦ Θεοῦ καὶ ἕνα τοῦ πονηροῦ.

Ἀλλοίμονον εἰς τὰς δειλὰς καρδίας καὶ εἰς τὰς χεῖρας τὰς παραλυμένας, εἰς ἐκείνους δηλαδή, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν πρώτην ἀπειλὴν ἐκφοβίζονται καὶ παραλύουν καὶ ἐγκαταλείπουν τὸ καθῆκον· ἀλλοίμονον καὶ εἰς τὸν ἁμαρτωλόν, ὁ ὁποῖος βαδίζει δύο δρόμους, μεταπίπτων ἀπὸ τὴν ὁδὸν τοῦ καθήκοντος εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ματαιότητος καὶ τοῦ ψεύδους.

Ἀλλοίμονον εἰς τὴν ἄτονον καὶ παραλελυμένην καρδίαν, διότι δὲν πιστεύει εἰς τὸν Θεόν. Ἐξ αἰτίας δὲ τῆς ἀπιστίας της δὲν θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν σκέπην καὶ προστασίαν τοῦ Κυρίου.

Ἀλλοίμονον εἰς τὴν παραλυμένην καρδίαν, ποὺ ὑποχωρεῖ ἄνευ ἀντιστάσεως εἰς τὴν προσβολὴν τοῦ κακοῦ, διότι δὲν πιστεύει εἰς τὸν Θεό·ν δι’ αὐτὸ δὲν θὰ σκεπασθῇ ὑπὸ τὴν προστασίαν του ἐν ὥρα κινδύνου.

Ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ποὺ ἔχετε χάσει τὴν ὑπομονήν! Τί θὰ κάμετε, ὅταν σᾶς ἐπισκεφθῇ ὁ Κύριος μὲ δοκιμασίας καὶ θλίψεις;

Ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ποὺ ἔχετε χάσει τὴν ὑπομονήν. Καὶ τί λοιπὸν θὰ κάμετε, ὅταν ὁ Κύριος σᾶς ἐπισκεφθῇ διὰ δοκιμασιῶν καὶ θλίψεων;

Ἐκεῖνοι, ποὺ σέβονται τὸν Κύριον, δὲν θὰ δείξουν ἀνυπακοὴν εἰς τοὺς λόγους του. Οἱ δὲ ἀγαπῶντες αὐτὸν θὰ τηρήσουν πιστῶς τὰς ἐντολάς του.

Ἐκεῖνοι ποὺ φοβοῦνται τὸν Κύριον, δὲν θὰ ἀπειθήσουν εἰς τοὺς λόγους του, καὶ ὅσοι τὸν ἀγαποῦν, θὰ παραμείνουν σταθεροὶ εἰς τοὺς δρόμους τῶν ἐντολῶν του.

Ὅσοι φοβοῦνται τὸν Κύριον θὰ ζητήσουν καὶ θὰ εὕρουν τὴν καλωσύνην καὶ τὰς δωρεάς του. Ἐκεῖνοι δέ, ποὺ τὸν ἀγαποῦν, θὰ χορτάσουν μὲ τὸ παραπάνω ἀπὸ τὴν μελέτην καὶ ἐφαρμογήν του Νόμου του.

Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται τὸν Κύριον, θὰ ἐπιδιώξουν νὰ ἐπιτύχουν τὴν εὐαρέσκειάν του, καὶ ὅσοι τὸν ἀγαποῦν, θὰ χορτάσουν ἀπὸ τὴν μελέτην καὶ γνῶσιν τοῦ νόμου του.

Οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον ἂς ἔχουν ἑτοίμους τὰς καρδίας των νὰ ὑποστοῦν πειρασμούς. Καὶ ἐνώπιον τοῦ Κυρίου ἂς ὑποτάξουν καὶ ταπεινώσουν τοὺς ἑαυτούς των λέγοντες·

Ἐκεῖνοι ποὺ φοβοῦνται τὸν Κύριον, θὰ προετοιμάσουν τὰς καρδίας των, διὰ νὰ δεχθοῦν ὅ,τι Αὐτὸς θὰ ἐπιτρέψῃ πρὸς δοκιμασίαν των, καὶ ἐνώπιον Αὐτοῦ θὰ ταπεινώσουν τὰς ψυχάς των.

«Θὰ παραδοθῶμεν εἰς τὰ χέρια τοῦ Κυρίου μᾶλλον καὶ ὄχι εἰς τὰ χέρια τῶν ἀνθρώπων. Διότι ὅσον μεγάλη καὶ ἀπροσμέτρητος εἶναι ἡ μεγαλοπρέπειά του, ἔτσι μέγα καὶ ἀπροσμέτρητον εἶναι τὸ ἔλεός του».

Καὶ θὰ εἴπουν: Θὰ πέσωμεν μέσα εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων διότι, ὅπως ἄπειρον εἶναι τὸ μεγαλεῖον καὶ ἡ δύναμίς του, οὕτως ἄπειρον εἶναι καὶ τὸ ἔλεός του.

Παιδιά μου, ἀκούσατε ἐμὲ τὸν πατέρα σας καὶ πράξατε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ σᾶς λέγω, διὰ νὰ εὕρετε σωτηρίαν καὶ χαράν.

Ἐμέ, τὸν πατέρα σας, ἀκούσατε, παιδιά μου, καὶ ὅπως σᾶς συμβουλεύω, συμμορφωθῆτε καὶ πράξατε, διὰ νὰ σωθῆτε καὶ εὐτυχήσητε.

Διότι ὁ Κύριος ἐδόξασε καὶ κατέστησε σεβαστὸν τὸν πατέρα εἰς τὰ τέκνα του, ἐστερέωσε δὲ καὶ ἐνίσχυσε τὸ κῦρος καὶ τὰ δικαιώματα τῆς μητρὸς ἀπέναντι τῶν παιδιῶν της.

Πράξατε δὲ σύμφωνα μὲ τὰς συμβουλάς μου, διότι ὁ Κύριος κατέστησε τὸν πατέρα εἰς θέσιν τιμητικὴν ὑπεράνω τῶν τέκνων, ὥστε νὰ δοξάζηται ὑπ’ αὐτῶν, καὶ ἐστερέωσε τὸ κῦρος καὶ τὴν αὐθεντίαν τῆς μητρὸς ἐπὶ τῶν τέκνων της.

Ἐκεῖνος ποὺ τιμᾷ τὸν πατέρα του ὑπακούων ἔτσι εἰς τὸν Θεὸν ἐξιλεώνει τὰς ἁμαρτίας του.

Ἐκεῖνος ποὺ τιμᾷ καὶ σέβεται τὸν πατέρα του, θὰ ἐπιτύχῃ ἱλασμὸν καὶ συγχώρησιν τῶν ἁμαρτιῶν του.

Ἐκεῖνος δὲ ποὺ τιμᾷ καὶ σέβεται τὴν μητέρα του, ὁμοιάζει μὲ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἀποταμιεύει θησαυρούς.

Καὶ σὰν ἐκεῖνον ποὺ ἐπισωρεύει θησαυρούς, ὁμοιάζει αὐτὸς ποὺ τιμᾷ καὶ δοξάζει τὴν μητέρα του.

Ἐκεῖνος ποὺ τιμᾷ καὶ σέβεται τὸν πατέρα του, θὰ εὐφρανθῇ καὶ ὁ ἴδιος ἐκ μέρους τῶν τέκνων του. Καὶ εἰς ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ προσευχηθῇ, θὰ γίνῃ ἀκουστὴ ἡ προσευχή του.

Ἐκεῖνος ποὺ τιμᾷ τὸν πατέρα του, θὰ εὐφρανθῇ ἀπὸ τὰ τέκνα του, καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν ποὺ θὰ ἀπευθύνῃ προσευχὴν εἰς τὸν Θεόν, θὰ εἰσακουσθῇ παρ’ Αὐτοῦ.

Αὐτός, ποὺ τιμᾷ καὶ σέβεται τὸν πατέρα, θὰ μακροημερεύσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπακούει εἰς τὸν Κύριον, θὰ ἐπαναπαύῃ καὶ θὰ εὐφραίνῃ τὴν μητέρα του.

Ἐκεῖνος ποὺ τιμᾷ καὶ δοξάζει τὸν πατέρα του, θὰ μακροημερεύσῃ, καὶ ἐκεῖνος ποὺ ὑπακούει καὶ τηρεῖ τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, θὰ παρέχῃ πᾶσαν ἀνάπαυσιν καὶ εὐχαρίστησιν εἰς τὴν μητέρα του·

Ὁ στοργικὸς υἱὸς θὰ ὑπηρετῇ τοὺς γονεῖς του, ὡς ἐὰν αὐτοὶ εἶναι οἱ κύριοι καὶ αὐθένται του.

καὶ σὰν νὰ ἦσαν κύριοί του καὶ δεσπόται του, θὰ ὑπηρετήσῃ ἐκείνους ποὺ τὸν ἐγέννησαν.

Μὲ τὰ ἔργα καὶ μὲ τὰ λόγια σου νὰ τιμᾷς τὸν πατέρα σου, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς σὲ ἡ εὐλογία του,

Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ μὲ ἔργα, ἐμπράκτως, καὶ μὲ λόγια εὐλαβοῦς καὶ γλυκείας συμπεριφορᾶς, διὰ να ἔλθῃ ἐπάνω σου ἡ εὐλογίυ του.

Διότι ἡ εὐλογία τοῦ πατρὸς στηρίζει τοὺς οἴκους τῶν παιδιῶν του. Ἐξ ἀντιθέτου δὲ ἡ κατάρα τῆς μητρὸς καταστρέφει τὰ σπίτια τῶν υἱῶν ἐκ θεμελίων.

Ἐπιδίωκε νὰ λάβῃς τὰς ἐξ ὅλης τῆς καρδίας εὐχὰς τῶν γονέων σου, διότι ἡ εὐλογία τοῦ πατρὸς στηρίζει τὰ σπίτια τῶν τέκνων, ἡ κατάρα δὲ τῆς μητέρας ἐκριζώνει τὰ θεμέλιά των.

Μὴ ἐπιδιώκῃς νὰ δοξασθῇς μὲ τὴν δυσφήμησιν τοῦ πατρός σου. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀνυποληψία τοῦ πατρός σου νὰ εἶναι ἰδική σου δόξα.

Μὴ καυχᾶσαι καὶ μὴ ζητῇς νὰ διακριθῇς καὶ νὰ φανῇς ὑπεροχώτερος σὺ διὰ κάτι, τὸ ὁποῖον καταρρίπτει τὴν τιμὴν τοῦ πατέρα σου, διότι ἡ δυσφήμησις καὶ καταισχύνῃ τοῦ πατέρα σου δὲν εἶναι ποτε δόξα ἰδική σου.

Διότι ἡ δόξα τοῦ παιδιοῦ πηγάζει ἀπὸ τὴν ὑπόληψιν καὶ τὸ καλὸν ὄνομα τοῦ πατρός. Ἐξ ἀντιθέτου εἶναι καταισχύνη διὰ τὰ τέκνα ἡ ἀνυποληψία τῆς μητρός των.

Διότι ἡ δόξα κάθε ἀνθρώπου προέρχεται καὶ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν τιμὴν καὶ τὴν φήμην τοῦ πατέρα του, ὅπως καὶ εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὰ παιδιά, ὅταν ἡ μητέρα των ἔχῃ καταπέσει εἰς περιφρόνησιν καὶ ἐξευτελισμόν.

Παιδί μου, γίνε στήριγμα τοῦ πατρός σου εἰς τὰ γεράματά του καὶ μὴ τὸν λυπήσῃς καθόλου κατὰ τὸ διάστημα τῆς ζωῆς του.

Τέκνον μου, ὑποστήριξε καὶ βοήθησε τὸν πατέρα σου κατὰ τὰ γηράματά του καὶ μὴ δυσαρεστήσῃς καὶ λυπήσῃς αὐτὸν εἰς ὅλην του τὴν ζωήν.

Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ διάνοιά του καὶ ἡ φρόνησις ἐξασθενήσουν, σὺ νὰ εἶσαι μεγαλόκαρδος καὶ ἐπιεικὴς ἀπέναντί του. Μὴ τὸν ἐξευτελίσῃς καὶ μὴ τὸν δυσφημήσῃς, ὅταν σὺ θὰ εὑρίσκεσαι εἰς τὴν ἀκμὴν τῶν δυνάμεών σου.

Καὶ ἂν ἀκόμη αἱ διανοητικαί του δυνάμεις καταπέσουν, ἔσο συμπαθὴς καὶ ὑπομονητικὸς ἀπέναντί του καὶ μὴ τὸν περιφρονήσῃς εἰς τὸν καιρόν, ποὺ σὺ θὰ εἶσαι εἰς τὴν ἀκμὴν τῆς ἡλικίας σου.

Ἡ σπλαγχνική σου συμπεριφορὰ πρὸς τὸν πατέρα σου δὲν θὰ λησμονηθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν. Καὶ ἀντὶ νὰ σὲ τιμωρήσῃ ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἄλλας ἁμαρτίας σου, θὰ ἀποκαταστήσῃ εὐτυχισμένον καὶ σταθερὸν τὸν οἶκον σου.

Πρόσεξε τὰς συμβουλὰς καὶ παραινέσεις μου ταύτας, διότι ἡ στοργικὴ καὶ πλήρης εὐσπλαγχνίας καὶ ἐλέους συμπεριφορά σου αὕτη πρὸς τὸν πατέρα σου δὲν θὰ λησμονηθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν, καὶ ἀντὶ νὰ τιμωρηθῇς διὰ τὰς ἁμαρτίας σου, θὰ προστεθῇ οἰκοδομὴ καὶ πρόοδος καὶ εὐτυχία εἰς σέ.

Εἰς περίοδον δοκιμασιῶν καὶ πειρασμῶν ὁ Κύριος θὰ σὲ ἐνθυμηθῇ. Καὶ ὅπως ὁ ἠλιόλουστος καιρὸς διαλύει τὸν πάγον, κατὰ παρόμοιον τρόπον θὰ διαλυθοῦν καὶ θὰ ἐξαφανισθοῦν αἱ ἁμαρτίαι σου.

Εἰς καιρὸν θλίψεως καὶ στενοχώριας σου αὐτό, ποὺ ἔκαμες εἰς τὸν πατέρα σου, δὲν θὰ ξεχασθῇ, ἀλλὰ θὰ σὲ ἐνθυμηθῇ καὶ θὰ τὸ εὕρῃς μπροστά σου· σὰν καλοκαιρία, ποὺ λειώνει τὸν πάγον, ἔτσι θὰ διαλυθοῦν καὶ θὰ ἐξαφανισθοῦν αἱ ἁμαρτίαι σου.

Τὸ παιδί, ποὺ ἐγκαταλείπει ἀβοήθητον τὸν πατέρα του, εἶναι ὅμοιον μὲ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, ποὺ βλασφημεῖ τὸν Θεόν. Κατηραμένος δὲ εἶναι ἀπὸ τὸν Κύριον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν ἀπρεπῆ συμπεριφοράν του ἐξοργίζει τὴν μητέρα του.

Αὐτὸς ποὺ ἐγκαταλείπει ἀβοήθητον καὶ παρημελημένον τὸν πατέρα του, εἶναι ὡσὰν τὸν βλάσφημον, ποὺ ἀσεβεῖ εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἐκεῖνος ποὺ λυπεῖ καὶ παροργίζει τὴν μητέρα του, εἶναι κατηραμένος ἀπὸ τὸν Κύριον.

Τέκνον μου, πρᾶττε πάντοτε τὰ ἔργα σου μὲ πρᾳότητα καὶ ἐτσι θὰ ἐκτιμηθῇς καὶ θὰ ἀγαπηθῇς ἀπὸ κάθε καλὸν ἄνθρωπον.

Τέκνον μου, κάμνε τὰ ἔργα σου μὲ πραότητα καὶ χωρὶς θυμούς, καὶ θὰ ἀγαπηθῇς ἀπὸ κάθε ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εἶναι δεκτὸς ἀπὸ τὸν Κύριον.

Ὅσον μέγας καὶ ἔνδοξος εἶσαι, τόσον περισσότερον νὰ ταπεινώνῃς τὸν ἑαυτόν σου καὶ ἔτσι θὰ εὕρῃς χάριν ἐνώπιον τοῦ Κυρίου.

Ὅσον πιὸ μεγάλος εἶσαι, τόσον περισσότερον ταπείνωνε τὸν ἑαυτόν σου, καὶ ἐνώπιον τοῦ Κυρίου θὰ εὕρῃς χάριν καὶ θὰ καταστῇς ἀρεστός.

Διότι μεγάλη εἶναι ἡ ἐξουσία καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ Κυρίου, καὶ δοξάζεται πάντοτε ἀπὸ τοὺς ταπεινοὺς ἀνθρώπους.

Διότι μεγάλη εἶναι μόνον τοῦ Κυρίου ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐξουσία, οἱ ταπεινοὶ δὲ καὶ οὐχὶ οἱ ὑπερήφανοι τὴν ἀναγνωρίζουν καὶ τὴν δοξάζουν.

Μὴ ἐπιζητῇς δυσκατόρθωτα πράγματα, καὶ ἀνώτερα ἀπὸ τὰς δυνάμεις σου μὴ τὰ ἐξετάζῃς καθόλου.

Μὴ ζητῇς δυσκολώτερα ἀπὸ ὅσα ἠμπορεῖς νὰ κάμῃς, καὶ μὴ ἐρευνᾷς καὶ ἐξετάζῃς ἀνώτερα τῶν δυνάμεών σου,

Ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχεις λάβει ἐντολὴν καὶ δύνασαι νὰ τὰ ἐκτέλέσῃς, αὐτὰ νὰ σκέπτεσαι πάντοτε. Διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη νὰ ἐρευνᾷς τὰς κρυπτὰς βουλὰς τοῦ Θεοῦ.

Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διετάχθησαν καὶ ἐπετράπησαν εἰς σὲ παρὰ τοῦ Θεοῦ, αὐτὰ καὶ μόνα νὰ σκέπτεσαι καὶ νὰ διερευνᾷς μὲ τὴν διάνοιάν σου· διότι δὲν εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητα τὰ κεκρυμμένα καὶ ἀπόρρητα.

Μὴ περιεργάζεσαι ὑπέρτερα ἔργα ἀπὸ ἐκεῖνα, ποὺ σοῦ ἔχουν ἀνατεθῇ· διότι τὰ ὅσα ἔχεις διδαχθῇ καὶ γνωρίζεις, ὑπερβαίνουν τὴν διάνοιαν τῶν ἀνθρώπων.

Μὴ περιεργάζεσαι κάθε τι, ποὺ εἶναι περιττὸν καὶ παραπάνω ἀπὸ τὰ ἀνατεθειμένα εἰς σὲ ἔργα, διότι αὐτά, ποὺ σοῦ ἐφανερώθησαν, εἶναι περισσότερα ἀπὸ ὅσα ἠμπορεῖ νὰ καταλάβῃ ὁ ἄνθρωπος.

Πολλοὶ ἄνθρωποι ἔχουν παραπλανηθῆ ἀπὸ τὴν ἔπαρσίν των καὶ ἔνοχος διάθεσις παρέσυρε τὰς διανοίας των εἰς ὀλισθήματα.

Ἐπιβάλλεται δὲ νὰ ἀποφεύγῃς τὴν ἄκαιρον αὐτὴν περιέργειαν, διότι πολλοὺς ὡδήγησεν εἰς πλάνην ἡ ματαία καὶ φαντασμένη ἰδέα των, καὶ ἡ πονηρὰ σκέψις των προεκάλεσεν ὀλισθήματα καὶ πτῶσιν τῆς διανοίας των.

Ἐὰν δὲν ἔχῃς ὑγιεῖς τὰς κόρας τῶν ὀφθαλμῶν σου, θὰ χάσῃς μόνον τὸ φῶς. Ἐὰν ὅμως μείνῃς ἄγευστος τῆς ὑγιοῦς γνώσεως καὶ σοφίας, μὴ ἐπιχειρῇς τίποτε, διότι τὰ πάντα εἶναι χαμένα διὰ σέ.

Ἐὰν δὲν ἔχῃς κόρας σωματικῶν ματιῶν, θὰ στερηθῇς μόνον τὸ αἰσθητὸν φῶς· ἐὰν ὅμως στερῆσαι τῆς γνώσεως, τὴν ὁποίαν παρέχει ἡ Σοφία, μὴ φαντάζεσαι καὶ μὴ προβάλλῃς τὸν ἑαυτόν σου ὡς ἱκανὸν καὶ εὐφυῆ, ἔστω καὶ ἐὰν αἱ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν σου εἶναι ὑγιεῖς.

Ὁ σκληρὸς καὶ θρασὺς κατὰ τὴν καρδίαν, εἰς τὸ τέλος, θὰ καταστροφῇ. Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος ἀγαπᾷ νὰ ἐκτίθεται εἰς παράτολμους κινδύνους, θὰ περιπέσῃ εἰς κινδύνους καὶ δὲν θὰ ἡμπορέσῃ νὰ γλυτώσῃ.

Καρδία, τὴν ὁποίαν ἐπλήρωσεν ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἡ ἐπιμόνη εἰς τὴν ἁμαρτίαν, εἰς τὰ τελευταῖα της θὰ ἐμπέσῃ εἰς κακὰ καὶ ταλαιπωρίαν, καὶ ὁ παράτολμος, ποὺ ἀρέσκεται νὰ ρίπτῃ ἑαυτὸν εἰς κινδύνους καὶ εἰς πειρασμούς, θὰ ἐμπλακῇ καὶ θὰ ἀπολεσθῇ εἰς αὐτούς.

Ἄνθρωπος ἐσκληρυμμένος καὶ ἐγωπαθὴς θὰ καταβαρυνθῇ μὲ πολλὰς ταλαιπωρίας. Καὶ ὁ ἁμαρτωλὸς αὐτὸς θὰ προσθέτῃ συνεχῶς τὴν μίαν ἁμαρτίαν ἐπάνω εἰς τὰς ἄλλας ἁμαρτίας του.

Καρδία ἀπεσκληρυμμένη θὰ ἐπιβαρυνθῇ καὶ θὰ καταπλακωθῇ ἀπὸ πόνους, καὶ ὁ ἁμαρτωλός, ὁ ἀμετανόητος, θὰ προσθέτῃ καὶ νέαν ἁμαρτίαν εἰς τὰς προτέρας του πολλὰς ἁμαρτίας.

Ἡ θλῖψις καὶ ἡ ταλαιπωρία τοῦ ὑπερηφάνου εἶναι ἀθεράπευτος· διότι ἕνα φυτὸν κακότητος ἔχει ριζώσει μέσα του.

Ἡ τιμωρία καὶ ἡ ἐπαχθεῖσα ποινὴ εἰς τὸν ὑπερήφανον δὲν ἐπιδέχεται ἰατρείαν, διότι ἔχει ριζώσει βαθιὰ μέσα του φυτὸν πονηρόν, τὸ ὁποῖον καρποφορεῖ διαρκῶς τὸ κακόν.

Ἐξ ἀντιθέτου ἡ καρδία τοῦ συνετοῦ θὰ σκέπτεται πάντοτε σοφὰ γνωμικά. Καὶ ἐνας ἄνθρωπος σοφὸς ἐπιθυμεῖ νὰ ἔχῃ πάντοτε προσεκτικὸν τὸ αὐτί του εἰς αὐτά, ποὺ ἀκούει.

Ἀντιθέτως ἡ καρδία τοῦ φρονίμου καὶ συνετοῦ ἀνθρώπου θὰ σκέπτεται διαρκῶς καὶ θὰ κατανοῇ παραβολὴν καὶ σοφὸν γνωμικόν, ὁ δὲ σοφὸς καὶ συνετὸς ἐπιθυμεῖ νὰ ἔχῃ αὐτί, ποὺ προσεκτικὰ καὶ μὲ φιλομάθειαν ἀκούει.

Τὸ νερὸ σβήνει τὰς φλόγας τοῦ πυρός. Ἔτσι καὶ ἡ ἐλεημοσύνη ἐξιλεώνει τὰς ἁμαρτίας.

Τὸ νερὸ θὰ σβήσῃ καὶ τὴν πιὸ δυνατὴ φωτιά, καὶ ἡ ἐλεημοσύνη θὰ ἐπιφέρῃ ἐξιλέωσιν καὶ συγχώρησιν ἁμαρτιῶν.

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀνταποδίδει εὐγνωμοσύνην καὶ χάριν διὰ τὰς εὐεργεσίας, ποὺ ἔλαβε, θὰ μνημονεύεται καὶ εἰς τὸ μέλλον. Εἰς δὲ καιρὸν δυστυχίας καὶ θλίψεως θὰ εὕρῃ βοήθειαν.

Ἐκεῖνος ποὺ ἀνταποδίδει τὰ καλά, ποὺ τοῦ ἔκαμαν, ἐνθυμεῖται καὶ προνοεῖ διὰ τὰ μετὰ ταῦτα, διότι λόγῳ τῆς εὐγνωμοσύνης του θὰ εὐεργετηθῇ καὶ πάλιν· εἰς περίστασιν δέ, ποὺ θὰ πέσῃ καὶ θὰ τοῦ συμβῇ κάποιο δυστύχημα, θὰ εὕρῃ βοήθειαν καὶ στήριγμα.

Παιδί μου, μὴ στερήσῃς τὸν πτωχὸν ἀπὸ ὅσα τοῦ χρειάζονται διὰ τὴν ζωήν του καὶ μὴ ἀναβάλῃς τὴν βοήθειάν σου εἰς μάτια, τὰ ὁποῖα σὲ κυττάζουν ἰκετευτικῶς.

Παιδί μου, μὴ ἀποστερήσῃς τὸν πτωχὸν ἀπὸ τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ζωῆς του καὶ μὴ ἀποφύγῃς νὰ κυττάξῃς μάτια ἐστραμμένα εἰς σὲ ἱκετευτικῦς καὶ λόγῳ ἀνάγκης.

Ἄνθρωπον, ποὺ πεινᾷ, μὴ τὸν λυπήσῃς. Μὴ ἐξοργίζῃς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς ἀνάγκην.

Ἄνθρωπον ποὺ πεινᾷ, μὴ τὸν λυπήσῃς μὲ τὴν σφικτοχεριά σου, καὶ μὴ προκαλέσῃς τὴν ὀργὴν καὶ ἀγανάκτησιν ἀνθρώπου, ποὺ εὑρίσκεται εἰς ἀνέχειαν καὶ οἰκονομικὴν στενοχώριαν.

Μὴ ταράξῃς περισσότερον καρδίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναστατώσει ἡ ὀργή, καὶ μὴ ἀναβάλῃς τὴν βοήθειάν σου εἰς ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει τὴν ἀνάγκην σου.

Μὴ προσθέσῃς ταραχὴν καὶ στενοχώριαν εἰς καρδίαν, ποὺ εἶναι στενοχωρημένη καὶ ἀγανακτισμένη λόγῳ πτωχείας, καὶ μὴ ἀναβάλῃς τὴν βοήθειαν καὶ τὸ δόσιμόν σου εἰς ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει ἀνάγκην καὶ σοῦ ζητεῖ.

Μὴ ἀπωθῇς ἄνθρωπον, ποὺ θλίβεται καὶ ὁ ὁποῖος σὲ παρακαλεῖ. Καὶ μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ πτωχὸν ἄνθρωπον.

Μὴ δεικνύεσαι ἀκατάδεκτος καὶ μὴ ἀποφεύγῃς ἐκεῖνον, ποὺ σὲ παρακαλεῖ ἐπάνω εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ θλῖψιν του· καὶ μὴ γυρίσῃς ἀλλοῦ τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τὸν πτωχόν, ἀποφεύγων νὰ τὸν συνδράμῃς.

Μὴ ἀπρστρέψῃς τὰ μάτια σου ἀπὸ ἄνθρωπον, ποὺ εὑρίσκεται εἰς ἀνάγκην, καὶ μὴ δίδῃς εἰς κανένα ἀφορμήν, νὰ σὲ καταρασθῇ·

Ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ σὲ παρακαλεῖ νὰ τὸν συνδράμῃς, μὴ στρέψῃς ἀλλοῦ τὰ μάτια σου καὶ μὴ δώσῃς εἰς κανένα ἄνθρωπον ἀφορμὴν μὲ τὴν ἀδιαφορίαν καὶ ἀσπλαγχνίαν σου νὰ σὲ καταρασθῇ.

διότι, ὅταν αὐτὸς ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ψυχικῆς του στενοχωρίας σὲ καταρασθῇ, ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος τὸν ἔπλασε, θὰ ἀκούσῃ τὴν δέησίν του.

Ἀπόφευγε δὲ πάντοτε τὴν κατάραν αὐτήν, διότι, ὅταν κανεὶς σὲ καταρᾶται ἐπάνω εἰς τὴν πικρίαν καὶ στενοχώριαν τῆς ψυχῆς του, Αὐτὸς ποὺ τὸν ἐδημιούργησε, θὰ ἐπακούσῃ τὸν στεναγμὸν καὶ τὴν παράκλησίν του.

Κάμε τὸν ἑαυτόν σου ἀγαπητὸν εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν ἀνθρώπων. Καὶ σκύψε ταπεινοφρόνως τὸ κεφάλι σου ἐμπρὸς εἰς τοὺς ἄρχοντας.

Κάμε τὸν ἑαυτόν σου διὰ τῆς ταπεινῆς καὶ γλυκείας συμπεριφορᾶς ἀγαπητὸν καὶ ἐπιθυμητὸν εἰς πᾶσαν δημοσίαν σύναξιν καὶ κύπτε ταπεινῶς τὴν κεφαλήν σου ἐνώπιον ἄρχοντος καὶ μεγιστᾶνος.

Σκύψε καὶ ἄκουσε τὸν πτωχὸν καὶ νὰ ἀποκριθῇς πρὸς αὐτὸν μὲ εἰρήνην καὶ πραότητα.

Χαμήλωσε τὸ αὐτί σου καταδεκτικὰ εἰς τὸν πτωχὸν καὶ ἀποκρίθητι εἰς αὐτὸν φιλικῶς μὲ πρᾶον καὶ γλυκὺν τρόπον.

Βγάλε ἀπὸ τὰ χέρια ἀδικοῦντος τὸν ἀδικούμενον καὶ μὴ δειλιάσῃς, ὅταν εἶσαι δικαστής, νὰ ἀποδώσῃς τὸ δίκαιον.

Ἐλευθέρωνε κάθε ἀδικούμενον ἀπὸ τὰ χέρια ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὸν ἀδικεῖ, καὶ μὴ δειλιάσῃς, ὅταν ὡς δικαστὴς κρίνῃς καὶ πρόκειται νὰ τοῦ ἀποδώσῃς τὸ δίκαιον.

Γίνε ὡσὰν πατέρας εἰς τὰ ὀρφανὰ καὶ ὡσὰν σύζυγος εἰς τὴν χήραν μητέρα των. Ἐτσι δὲ θὰ γίνῃς καὶ θὰ εἶσαι υἱὸς τοῦ Ὑψίστου, ὁ ὁποῖος θὰ σὲ ἀγαπήσῃ πολὺ περισσότερον, ἀπὸ ὅσον σὲ ἠγάπησεν ἡ μητέρα σου.

Γίνε σὰν πατέρας εἰς τὰ ὀρφανὰ καὶ σὰν προστάτης σύζυγος εἰς τὴν μητέρα των. Καὶ θὰ εἶσαι τότε σὰν παιδὶ τοῦ Ὑψίστου· θὰ σὲ ἀγαπήσῃ δὲ αὐτὸς περισσότερον ἀπὸ τὴν μητέρα σου.

Ἡ σοφία ἀναδεικνύει καὶ δοξάζει τὰ παιδιά της καὶ φροντίζει δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ τὴν ἀποκτήσουν.

Ἡ Σοφία ἀνυψώνει ἔνδοξα καὶ εὐτυχῆ τὰ τέκνα της καὶ κρατεῖ δυνατὰ ὡς προστατευτικὴ ὁδηγὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μετὰ πόθου τὴν ζητοῦν.

Ἐκεῖνος ποὺ ἀγαπᾷ τὴν σοφίαν, ἀγαπᾷ εἰς τὴν πραγματικότητα τὴν εἰρηνικὴν ζωήν του. Καὶ ὅσοι ἐξυπνοῦν πρωῒ πρωῒ πρὸς χάριν αὐτῆς, θὰ γεμίσουν ἀπὸ χαράν.

Ὅποιος ἀγαπᾷ αὐτήν, ἀγαπᾷ τὴν πραγματικὴν καὶ εὐτυχισμένην ζωήν, καὶ ἐκεῖνοι, ποὺ πολὺ πρωῒ καὶ ἐνωρὶς σηκώνονται ἀναζητοῦντες αὐτήν, θά χορτάσουν καὶ θὰ γεμίσουν χαρὰν καὶ εὐφροσύνην.

Ἐκεῖνος ποὺ κατέχει τὴν σοφίαν καὶ ζῇ σύμφωνα μὲ τὰς ἐντολάς της, θὰ ἀποκτήσῃ δόξαν. Ὁ δὲ Κύριος θὰ εὐλογῇ πάντοτε τὴν οἰκίαν, εἰς τὴν ὁποίαν αὐτὴ θὰ εἰσέρχεται.

Ἐκεῖνος ποὺ τὴν κρατεῖ σφιγκτά, θὰ κληρονομήσῃ δόξαν, καὶ ὅπου ἐμβαίνει καὶ εἰσχωρεῖ ἡ Σοφία, θὰ δώσῃ εὐλογίας ὁ Κύριος.

Ὅσοι ὑπηρετοῦν τὴν σοφίαν, προσφέρουν λατρείαν εἰς τὸν ἅγιον Θεόν. Ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι τὴν ἀγαποῦν, θὰ ἀγαπηθοῦν ἀπὸ τὸν Κύριον.

Ὅσοι ὑπηρετοῦν καὶ λατρεύουν τὴν ἀληθῆ Σοφίαν, ὑπηρετοῦν καὶ γίνονται λειτουργοὶ τοῦ Ἑνὸς καὶ μόνου Ἁγίου· ἐκείνους δέ, οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τὴν Σοφίαν, ἀγαπᾷ ὁ Κύριος.

Ἐκεῖνος ποὺ ὑπακούει εἰς τὰς ἐντολὰς τῆς σοφίας, θὰ ἀναδειχθῇ ἄρχων λαῶν. Καὶ ὅποιος προσέχει εἰς αὐτήν, θὰ κατοικῇ εἰς τὴν οἰκίαν του ἀσφαλής.

Ὅποιος ὑπακούει εἰς τὰ παραγγέλματα τῆς σοφίας, θὰ ἀξιωθῇ νὰ γίνῃ Κριτὴς καὶ δικαστὴς ἐθνῶν, καὶ αὐτός, ποὺ προσέχει εἰς αὐτὴν καὶ παραμένει πλησίον της, θὰ κατοικῇ ἐν τῇ σκηνῇ του ἀσφαλῶς καὶ χωρὶς φόβον τινά.

Ἐὰν ἐμπιστευθῇ κανεὶς τὸν ἑαυτόν του εἰς τὴν σοφίαν, θὰ γίνῃ κληρονόμος καὶ κάτοχός της καὶ οἱ ἀπόγονοί του θὰ εἶναι μέτοχοι εἰς αὐτήν.

Αὐτὸς ποὺ θὰ ἐμπιστευθῇ τὸν ἑαυτόν του εἰς αὐτήν, θὰ κληρονομήσῃ ἐξ ὁλοκλήρου ταύτην, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπόγονοι αὐτοῦ θὰ εἶναι ἐν κατοχῇ ταύτης, κληρονομοῦντες καὶ αὐτοὶ τὰ ἀγαθά της.

Ἡ σοφία κατ’ ἀρχάς βαδίζει μαζῆ μὲ τὸν κάτοχον αὐτῆς διὰ μέσου πολλῶν δυσκολιῶν καὶ δι’ ὁδῶν στενωπῶν. Θὰ τοῦ φέρῃ κάποιον φοβον καὶ δειλίαν καὶ μὲ τὴν διαπαιδαγώγησίν της θὰ τὸν ταλαιπωρῇ, μέχρις ὅτου ἐμπνεύσῃ εἰς τὴν ψυχήν του τὴν ἐμπιστοσύνην της. Καὶ θὰ δοκιμάσῃ αὐτὸν διὰ μέσου τῶν ἐντολῶν της.

Δὲν εἶναι δὲ εὔκολον νὰ ἐμπιστευθῇ κάποιος τὸν ἑαυτόν του εἰς τὴν Σοφίαν. Διότι κατ’ ἀρχὰς βαδίζει μετὰ τοῦ ἀκολουθοῦντος αὐτὴν ἀνωμάλως καὶ σὰν εἰς δρόμον γεμᾶτον ἀπὸ στροφάς· φόβον δὲ καὶ δειλίαν θὰ προκαλέσῃ εἰς αὐτὸν καὶ διὰ τῆς παιδαγωγίας της θὰ τὸν βασανίσῃ, ἕως ὅτου ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ψυχήν του καὶ δοκιμάσῃ αὐτὸν διὰ τῶν ἐντολῶν της καὶ τῶν ἀξιώσεών της, δείξῃ δὲ οὗτος ἐπάνω εἰς τὰ πράγματα ὅτι θὰ ὑπακούῃ πάντοτε εἰς αὐτήν.

Θὰ ἐπανέλθῃ ὅμως κατόπιν πρὸς αὐτὸν κατ’ εὐθεῖαν καὶ χωρὶς περιστροφάς· θὰ τοῦ χαρίσῃ εὐφροσύνην καὶ θὰ ἀποκαλύψῃ εἰς αὐτὸν τὰ μυστικά της.

Καὶ μετὰ τὴν παιδαγωγικὴν ταύτην δοκιμασίαν πάλιν θὰ ἐπανέλθῃ κατ’ εὐθεῖαν καὶ ἄνευ περιστροφῶν εἰς αὐτὸν καὶ θὰ τὸν χαροποιήσῃ καὶ θὰ τοῦ ἀποκαλύψῃ τὰ μυστικά της.

Ἐὰν ὅμως ὁ ἄνθρωπος τὴν ἐγκαταλείψῃ καὶ ἑκουσίως παραπλανηθῇ, αὐτὴ ἐπίσης θὰ τὸν ἐγκαταλείψῃ καὶ θὰ τὸν παραδώσῃ ἀβοήθητον εἰς τὴν καταστροφήν.

Ἐὰν ὅμως ἀποπλανηθῇ καὶ δὲν ἀποδειχθῇ κατὰ τὴν δοκιμασίαν ταύτην ἄξιος τῆς Σοφίας, θὰ τὸν ἐγκαταλείψῃ αὕτη καὶ θὰ τὸν παραδώσῃ εἰς τὴν διάκρισιν τῆς πτώσεώς του.

Νὰ προσέχῃς καὶ νὰ ἐκτιμᾷς τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις· φύλαξε τὴν ψυχήν σου ἀπὸ τὸ πονηρὸν καὶ εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν πρόοδον καὶ σωτηρίαν τῆς ψυχῆς σου, μὴ ἐντροπῇς κανένα.

Πρόσεχε τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις καὶ εὐκαιρίας καὶ προφυλάξῃς ἀπὸ τὸ κακὸν καὶ πονηρόν. Καὶ μὴ ἐντραπῇς προκειμένου περὶ τῆς ψυχῆς σου νὰ πράττῃς τὸ πρέπον.

Διότι ὑπάρχει ἐντροπή, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἁμαρτίαν. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἐντροπή, ἡ ὁποία εἶναι δόξα καὶ χάρις.

Σοῦ λέγω διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς σου να ἀποβάλῃς τὴν ἐντροπήν, διότι ὑπάρχει ἐντροπή, ποὺ φέρει ἁμαρτίαν, καὶ ὑπάρχει ἐντροπή, ποὺ εἶναι δόξα καὶ χάρις.

Μή, διὰ λόγους συστολῆς πρὸς κάποιο πρόσωπον ξένον πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ, ἁμαρτήσῃς ἐναντίον τῆς ψυχῆς σου καὶ μὴ λόγῳ τῆς κακῶς νοουμένης ἐντροπῆς πρὸς ἄνθρωπον, πέσῃς εἰς κάποιο παράπτωμα.

Μὴ ὑπολογίσῃς κανὲν πρόσωπον εἰς βάρος τῆς ψυχῆς καὶ τῆς συνειδήσεώς σου καὶ μὴ ἐντραπῇς κανένα, ὥστε ἐξ ἐντροπῆς πρὸς αὐτὸν νὰ παρασυρθῇς εἰς πτῶσιν καὶ ἁμαρτίαν.

Μή, διὰ λόγους πάλιν συστολῆς κρατῇς τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸς λεγόμενος θὰ φέρῃ σωτηρίαν, εἰς ὅσους τὸν ἀκούσουν.

Μὴ ἐμποδισθῇς ἕνεκα συστολῆς νὰ εἴπῃς εἰς κάθε παρουσιαζομένην κατάλληλον εὐκαιρίαν λόγον ὠφέλιμον καὶ σωτηριώδη.

Διότι μὲ τὸν λόγον τὸν συνετὸν γίνεται γνωστὴ ἡ σοφία. Καὶ μὲ γλῶσσαν, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ λόγους Θεοῦ, προσφέρεται ἡ μόρφωσις.

Μὴ σιωπᾷς τότε, διότι ἡ Σοφία καὶ ὁ φωτισμὸς αὐτῆς καθίστανται γνωστὰ διὰ τοῦ λόγου, καὶ ἡ παιδαγωγοῦσα μόρφωσις δι’ ὅσων λέγει ἡ γλῶσσα μεταδίδεται.

Μή, διὰ λόγους προσωπικῆς προκαταλήψεως ἀντιλέγῃς πρὸς τὴν ἀλήθειαν· διὰ τὴν ἄγνοιάν σου καὶ τὴν ἔλλειψιν μορφώσεως πρέπει νὰ ἐντρέπεσαι.

Ποτὲ μὴ ἀντιλέγῃς εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ νὰ ἐντραπῇς διὰ τὴν πλάνην, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἄγνοιαν καὶ ἀπαιδευσίαν σου.

Μὴ ἐντραπῇς νὰ ὑμολογήσῃς τὰ σφάλματά σου καὶ μὴ ἀντιτίθεσαι εἰς τὴν φυσικὴν ροὴν τῶν πραγμάτων.

Μὴ ἐντραπῇς νὰ ὁμολογήσῃς τὰς ἁμαρτίας σου καὶ μὴ ἐξαναγκάζῃς νὰ στραφῇ εἰς τὰ ὀπίσω τὸ ρεῦμα τοῦ ποταμοῦ. Μὴ προσπαθῇς δηλαδὴ ἐξ ἐντροπῆς νὰ δικαιολογῇς τὰ ἐσφαλμένα καὶ νὰ ἐκβιάζῃς τὸν φυσικὸν ροῦν τῶν συνεπειῶν των, πολλαὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθοῦν, ἐὰν ὁμολογήσῃς τὸ σφάλμα σου καὶ εὐθὺς ἐπιμεληθῇς τὴν διόρθωσίν του.

Μή, διὰ λόγους ἐντροπῆς, ὑποταχθῇς καὶ πέσῃς πρηνὴς εἰς ἄνθρωπον ἄμυαλον καὶ ἀσεβῆ καὶ μὴ ἐπηρεασθῇς ποτὲ ἀπὸ πρόσωπα, ποὺ κατέχουν ἀξιώματα, ὥστε νὰ παρεκκλίνῃς ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν.

Μὴ ὑποταχθῇς καὶ βάλῃς τὸν ἑαυτόν σου στρῶμα ὑποκάτω ἀπὸ μωρὸν καὶ ἀνόητον ἄνθρωπον, καὶ μὴ ἐπηρεασθῇς ἀπὸ πρόσωπον ἰσχυροῦ ἄρχοντος.

Μέχρι τῆς τελευταίας σου ἀναπνοῆς νὰ ἀγωνίζεσαι διὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ ὁ Κύριος θὰ πολεμήσῃ μετὰ σοῦ καὶ ὑπὲρ σοῦ.

Ἀγωνίσου διὰ τὴν ἀλήθειαν μέχρι θανάτου, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς θὰ πολεμήσῃ μαζί σου.

Μὴ γίνεσαι ταχὺς εἰς λόγους, εἰς ὑποσχέσεις καὶ σχέδια ὡραῖα, ἀμελὴς δὲ καὶ ἀργοκίνητος εἰς ἔργα καλά.

Μὴ εἶσαι εἰς τὴν γλῶσσαν σου ταχύς, αὐθάδης καὶ ἀλαζών, καὶ μὴ γίνεσαι εἰς τὰ ἔργα σου ἀργοκίνητος καὶ σὰν παράλυτος.

Μὴ γίνεσαι σὰν ληοντάρι μέσα εἰς τὸ σπίτι σου, φαντασιοκοπῶν καὶ καυχώμενος ἀνάμεσα εἰς τοὺς ὑπηρέτας σου.

Μὴ εἶσαι πιεστικὸς σὰν λεοντάρι μέσα εἰς τὸ σπίτι σου, καταπτοῶν τὴν οἰκογένειάν σου, καὶ παράλογος μεταξὺ τῶν ὑπηρετῶν σου, ἀξίων ἀπὸ αὐτοὺς ὅ,τι ἡ μεγαλομανία σου καὶ φαντασιοπληξία σου ἐμπνέει.

Ἄς μὴ εἶναι τὸ χέρι σου ἀπλωμένο, διὰ νὰ λαμβάνῃ, σφικτὸ δὲ καὶ ἀπρόθυμον εἰς τὸ νὰ δίδῃ.

Ἂς μὴ εἶναι τεντωμένο καὶ ἀπλωμένο τὸ χέρι σου διὰ νὰ πάρῃς, καὶ συμμαζευμένο καὶ σφιγκτὸ προκειμένου νὰ δώσῃς.

Μὴ στηρίζεσαι εἰς τὰ χρήματά σου καὶ μὴ εἴπῃς καυχώμενος· «ἔχω ἀρκετὰ χρήματα».

Μὴ στηρίζεσαι εἰς τὰ χρήματά σου καὶ μὴ εἴπῃς: Ἔχω ἀρκετὰ καὶ εἶμαι ἐξησφαλισμένος διὰ νὰ ζήσω ἄνετα καὶ πλούσια.

Μὴ ἀκολουθῇς τοὺς ἁμαρτωλοὺς πόθους τῆς ψυχῆς σου καὶ μὴ στηρίζεσαι, εἰς τὴν δύναμίν σου, ὥστε νὰ πορεύεσαι σύμφωνα πρὸς τὰς κακὰς ἐπιθυμίας τῆς καρδίας σου.

Μὴ ἀκολουθῇς τὰς ὀρέξεις τῆς ψυχῆς σου καὶ τῆς σωματικῆς σου δυνάμεως, ἀφήνων τὸν ἑαυτόν σου νὰ πορεύεται συμφώνως πρὸς τὰς κακὰς ἐπιθυμίας τῆς καρδίας σου.

Μὴ εἴπῃς· «ποῖος ἔχει ἐξουσίαν καὶ κυριότητα ἐπάνω μου;» Διότι ὁ Κύριος αὐστηρῶς θὰ σὲ τιμωρήσῃ.

Καὶ μὴ εἴπῃς· ποῖος θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐξουσίαν του ἐπ’ ἐμοῦ; Διότι ὁ Κύριος ἀσφαλῶς θὰ σὲ τιμωρήσῃ καὶ θὰ ἐκδικηθῇ τὴν ἀλαζονείαν σου.

Μὴ εἴπῃς· «ἡμάρτησα καὶ λοιπὸν τί κακόν μοῦ συνέβη πρὸς τιμωρίαν μου;» Δὲν ἐτιμωρήθης διότι ὁ Κύριος εἶναι μακρόθυμος.

Μὴ εἴπῃς· ἡμάρτησα, καὶ τί κακὸν μοῦ συνέβη πρὸς τιμωρίαν μου; Διότι δὲν ἐτιμωρήθης διὰ τὴν παρεκτροπήν σου, ἐπειδὴ ὁ Κύριος εἶναι μακρόθυμος καὶ ἀναβάλλει νὰ τιμωρήσῃ τὸν ἁμαρτάνοντα, περιμένων τὴν μετάνοιάν του.

Μὴ στηρίζεσαι εἰς τὴν συγχώρησιν, ποὺ δίδει ὁ Θεός, καὶ μὴ γίνεσαι ἄφοβος ἀπέναντι τῆς ἁμαρτίας καὶ ἔτσι προσθέτης ἁμαρτίας ἐπάνω εἰς ἁμαρτίας.

Διὰ τὸν ἐξιλασμὸν καὶ τὴν συγχώρησιν τῶν ἁμαρτιῶν σου μὴ θαρρεύῃς καὶ μὴ γίνεσαι ἄφοβος καὶ ξέγνοιαστος, ὥστε νὰ προσθέτῃς ἁμαρτίαν ἐπάνω εἰς ἄλλην ἁμαρτίαν.

Μὴ εἴπῃς· «μέγα καὶ πολὺ εἶναι τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ ὀσονδήποτε πλῆθος ἁμαρτιῶν καὶ ἂν ἔχω διαπράξει, θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ Κύριος». Μὴ λησμονῇς ὅμως, ὅτι παρὰ τῷ Θεῷ ὑπάρχει βεβαίως τὸ ἔλεος ἄλλα καὶ ἡ ὀργή. Ἐναντίον δὲ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀφόβως ἁμαρτάνουν, θὰ ἐπιπέσῃ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ.

Καὶ μὴ εἴπῃς· ἡ εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ εἶναι μεγάλη καὶ θὰ συγχωρήσῃ τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν μου, διότι ἀπὸ τὸν Θεὸν ἔρχονται καὶ τὸ ἔλεος, ἀλλὰ καὶ ἡ ὀργή, καὶ ὁ θυμός του θὰ ἐκσπάσῃ καὶ θὰ ξεθυμάνῃ εἰς τοὺς ἁμαρτωλούς.

Μὴ βραδύνῃς ἀναμένων κατάλληλον τάχα καιρόν, διὰ νὰ ἐπιστρέψῃς πρὸς τὸν Κύριον, καὶ μὴ ἀναβάλλῃς τὴν μετάνοιαν καὶ διόρθωσίν σου ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Διότι αἰφνιδίως θὰ ἐπέλθῃ ἐναντίον σου ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς δικαίας παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμωρίας θὰ καταστραφῇς.

Μὴ περιμένῃς καὶ μὴ βραδύνῃς νὰ ἐπιστρέψῃς πρὸς τὸν Κύριον καὶ μὴ ἀναβάλλῃς ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν τὴν μετάνοιάν σου· διότι θὰ ἐκσπάσῃ ξαφνικὰ ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐκδικήσεώς του θὰ ἐξολοθρευθῇς.

Μὴ στηρίζεσαι εἰς χρήματα ἄδικα· διότι αὐτὰ τίποτε δὲν θὰ σὲ ὠφελήσουν κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν συμφορῶν καὶ τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ.

Μὴ προσκολλᾶσαι καὶ μὴ ἐλπίζῃς εἰς ἄδικα χρήματα, διότι δὲν θὰ σὲ ὠφελήσουν κατὰ τὴν ἡμέραν, ποὺ θὰ ἐπαχθῇ καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἐπὶ σοῦ ἡ συμφορὰ καὶ ἡ δυστυχία.

Μὴ λιχνίζῃς τὸ σιτάρι σου μὲ κάθε ἄνεμον καὶ μὴ βαδίζῃς εἰς κάθε δρόμον, ποὺ παρουσιάζεται ἐμπρός σου. Ἔτσι πράττει ὁ διπρόσωπος καὶ ἀνθρωπάρεσκος ἁμαρτωλός.

Μὴ λιχνίζῃς τὸ σιτάρι σου εἰς ὁποιονδήποτε ἄνεμον καὶ μὴ ἀκολουθῇς ἀνεξέταστα ὁποιοδήποτε μονοπάτι, ποὺ θὰ εὑρεθῇ ἐμπρός σου. Ἔτσι ὁμοιάζει ὁ ἁμαρτωλός, ὁ διπρόσωπος καὶ ὑποκριτής.

Νὰ εἶσαι σταθερὸς εἰς τὰς συνετὰς καὶ ὄρθὰς πεποιθήσεις καὶ ἀποφάσεις σου καὶ ὁ λόγος σου νὰ εἶναι ἔνας.

Ἔσο σταθερὸς καὶ καλὰ στηριγμένος εἰς τὰς μετὰ σκέψεως συνετῆς πεποιθήσεις σου, καὶ ὁ λόγος σου νὰ εἶναι ἕνας· ναὶ ἢ ὄχι.

Νὰ εἶσαι ταχὺς εἰς τὸ νὰ ἀκούῃς, βραδὺς δὲ εἰς τὸ νὰ δίδῃς ἀπαντήσεις.

Γίνου γρήγορος εἰς τὸ νὰ ἀκούῃς καὶ μὲ ὑπομονητικὴν βραδύτητα σκέψεως δίδε τὴν ἀπάντησίν σου.

Ἐὰν ἔχῃς συνετὴν ἀπάντησιν, ἀποκρίσου εἰς τὸν πλησίον σου· εἰ δὲ ἄλλως βάλε τὸ χέρι εἰς τὸ στόμα σου, ὥστε νὰ μὴ ὁμιλήσῃς.

Ἐὰν ἔχῃς συνετὴν καὶ φρόνιμον γνώμην, ἀπάντησε εἰς τὸν πλησίον σου, ποὺ σὲ ἐρωτᾷ· ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει βάλε τὸ χέρι σου εἰς τὸ στόμα σου, διὰ νὰ μὴ εἴπῃς τίποτε.

Δόξα καὶ ἐξευτελισμὸς ὑπάρχουν εἰς τὴν ὁμιλίαν, ἀναλόγως τῶν ὅσων λέγει ὁ ἄνθρωπος. Ἡ δὲ ἄκριτος καὶ ἀπρόσεκτος γλῶσσα ὁδηγεῖ εἰς πτώσεις καὶ δυσκολίας τὸν ἄνθρωπον.

Δόξα καὶ καταισχύνῃ προέρχονται εἰς τὸν καθένα μας ἀπὸ τὸ τί λέγει· καὶ ἡ γλῶσσα τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ἀσυγκράτητος καὶ ἀπρόσεκτος, γίνεται αἰτία τῆς πτώσεως καὶ καταστροφῆς του.

Μὴ φέρεσαι ἔτσι, ὥστε νὰ σὲ ὀνομάσουν κουτσομπόλην καὶ ψιθυριστήν· μὲ τὴν γλῶσσαν σου δὲ μὴ στήνῃς παγίδας εἰς βάρος τῶν ἄλλων. Διότι, ἐὰν διὰ τὸν κλέπτην ἐπιφυλάσσεται καταισχύνη, διὰ τὸν διπλοπρόσωπον καὶ καταλάλον ἐπιφυλάσσεται αὐστηρὰ καταδίκη.

Πρόσεξε να μὴ ἀποκληθῇς ψιθυριστὴς καὶ κρυφὸς κατήγορος τῶν ἄλλων καὶ μὴ στήνῃς ἐνέδρας καὶ παγίδας μὲ τὴν γλῶσσάν σου· διότι εἰς τὸν κλέπτην, ποὺ κρυφὰ ὑπεξαιρεῖ τὰ ἀνήκοντα εἰς τὸν πλησίον καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον ὁμοιάζει πολὺ ὁ ψιθυριστής, ἀνήκει ἡ ἐντροπὴ καὶ ἀνυποληψία, καὶ εἰς τὸν δόλιον, ποὺ ἔχει διπλὴν καὶ ὑποκριτικὴν γλῶσσαν, κατάκρισις μεγάλη καὶ αὐστηρά.

Καὶ τὰ μεγάλα καὶ τὰ μικρὰ ἐξέταζέ τα μὲ πολλὴν προσοχήν, ὥστε νὰ μὴ τὰ ἀγνοῇς.

Ἐξέταζε μετὰ προσοχῆς, ὥστε νὰ μὴ ἀγνοῇς ὄχι μόνον τὰ μεγάλα, ἀλλὰ καὶ τὰ μικρά, διὰ νὰ μὴ σφάλλῃς οὐδὲ εἰς αὐτά.

Ἀντὶ φίλου μὴ γίνεσαι, μὲ τὴν κακὴν συμπεριφοράν σου ἐχθρὸς πρὸς τὸν φίλον σου, διότι ἔτσι θὰ ἀποκτήσῃς κακὴν φήμην, ἐντροπῆν καὶ ὄνειδος. Τέτοιος εἶναι ὁ διπρόσωπος ἁμαρτωλός.

Μὴ γίνεσαι ἀπὸ φίλος, ποὺ ἐνομίζεσο, ἐχθρὸς διότι θὰ κληρονομήσῃς φήμην καὶ ὄνομα κακόν, ποὺ θὰ σοῦ φέρῃ ἐντροπὴν καὶ μομφήν. Ἔτσι θὰ καταντήσω ὁ ἁμαρτωλός, ποὺ ἔχει διπλὴν καὶ ἀνειλικρινῆ γλῶσσαν.

Μὴ παρασυρθῇς καὶ δοθῇς εἰς τὰς κακὰς ἐκρήξεις τῆς καρδίας σου, διὰ νὰ μὴ ἀναστατωθῇ καὶ καταστραφῇ ὡς ἀπὸ μαινόμενον ταῦρον ἡ ζωή σου.

Μὴ ἐξάψῃς παράφορα τὸν ἑαυτόν σου εἰς τὴν ὁρμητικὴν ἀπόφασιν τῆς ψυχῆς σου, διὰ νὰ μὴ κατασπαραχθῇ ἡ ζωή σου σὰν τὸν ἀφηνιασμένον ταῦρον, ποὺ εἰς τὸ τέλος κατατσακίζεται.

Ἐὰν καταβροχθίζῃς καὶ καταστρέφῃς τὰ φύλλα τῆς ζωῆς σου, θὰ χάσῃς καὶ τοὺς καρπούς σου. Καὶ ἐν τέλει θὰ κάμῃς καὶ θὰ ἀφήσῃς τὸν ἑαυτόν σου ὡς ἕνα ξηρὸν ξύλον.

Μὲ τὰς παραφορὰς αὐτὰς θὰ καταφάγῃς τὰ φύλλα τῆς ζωῆς σου, θὰ ἐπέλθῃ δὲ ὡς ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ χάσῃς τοὺς καρπούς σου καὶ θὰ ἀφήσῃς τὸν ἑαυτόν σου σὰν ξύλον ξεγυμνωμένον καὶ ξηρόν.

Ἡ πονηρὰ ψυχὴ καταστρέφει αὐτόν, ποὺ τὴν ἔχει, καὶ θὰ τὸν κάμῃ περίγελων εἰς τοὺς ἐχθρούς του.

Ἡ πονηρὰ ψυχὴ θὰ καταστρέψῃ ἐκεῖνον, ποὺ μὲ τὴν ἐπιμονήν του εἰς τὸ κακὸν τὴν κατέστησε διεφθαρμένην, καὶ θὰ τὸν κάμῃ περιγελῶν εἰς τοὺς ἐχθρούς του.

Ὁ γλυκὺς ὅμως λόγος θὰ πληθύνῃ τοὺς φίλους του. Καὶ γλῶσσα, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ καλά, θὰ ἑλκύσῃ πλῆθος ἀπὸ εὐγενεῖς καὶ καλὰς ἀπαντήσεις.

Ὁ ἄνθρωπος ποὺ εἶναι γλυκὺς εἰς τὰ λόγια του, θὰ πληθύνῃ τοὺς φίλους του, καὶ ἡ γλῶσσα ποὺ ὁμιλεῖ καλὰ καὶ προσεκτικά, θὰ πολλαπλασιάσῃ τὰ εὐγενικὰ καὶ χαριτωμένα λόγια της.

Οἱ ἄνθρωποι, μὲ τοὺς ὁποίους εὑρίσκεσαι εἰς εἰρηνικὰς σχέσεις, ἂς εἶναι πολυάριθμοι. Οἱ σύμβουλοί σου ὅμως ἂς ἐκλέγωνται μετὰ προσοχῆς, ἔνας ἀνάμεσα εἰς χιλίους.

Ἂς εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃς εἰρηνικὰς σχέσεις· ἐκεῖνοι ὅμως, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃς ὡς συμβούλους, ἂς εἶναι σπάνιοι καὶ διαλεγμένοι προσεκτικὰ ἕνας μεταξὺ χιλίων.

Ἐὰν θέλῃς νὰ ἀποκτήσῃς φίλον, ἀπόκτησέ τον κατόπιν δοκιμασίας καὶ ἐξετάσεως, καὶ πάντως μὴ ἐμπιστεύεσαι τὸν ἑαυτόν σου εἰς ἐκεῖνον ἀμέσως·

Ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποκτήσης φίλον, ἐπάνω εἰς τὰς δοκιμασίας καὶ τὰς στερήσεις, ποὺ τυχὸν θὰ σοῦ συμβοῦν, δοκίμασέ τον καὶ διάλεξέ τον, καὶ μὴ ἐμπιστεύεσαι γρήγορα εἰς αὐτόν.

διότι ὑπάρχουν φίλοι προσωρινοὶ καὶ πρόσκαιροι· αὐτοὶ ὅμως δὲν θὰ παραμείνουν κοντά σου ὡς φίλοι εἰς περίοδον τῆς δυστυχίας σου.

Σοῦ κάνω τὴν σύστασιν αὐτήν, διότι ὑπάρχει φίλος καιροσκόπος, ποὺ κατὰ τὸν χρόνον μόνον τῶν συμφερόντων του θὰ σοῦ εἶναι φίλος, καὶ δὲν θὰ παραμείνῃ τοιοῦτος καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς θλίψεως καὶ δυστυχίας σου.

Ὑπάρχουν φίλοι, οἱ ὁποῖοι μεταβάλλουν συντόμως εἰς ἔχθραν τὴν φιλίαν, ἀποκαλύπτουν εἰς τοὺς ἄλλους τὰ τρωτὰ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῆς ζωῆς σου, ὥστε νὰ προκαλοῦν ἐναντίον σου μάχην καὶ ὀνειδισμόν.

Ὑπάρχει δὲ καὶ φίλος, ποὺ μετατρέπεται εἰς ἐχθρὸν καὶ ὁ ὁποῖος θὰ φανερώσῃ τὴν ἔχθραν του, διὰ νὰ σὲ ὀνειδίσῃ καὶ σὲ διαπομπεύσῃ.

Ὑπάρχουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι μένουν φίλοι, ἐφ’ ὅσον τρώγουν εἰς τὴν τράπεζάν σου. Δὲν θὰ μείνουν ὅμως κοντά σου εἰς περίοδον ἀνάγκης καὶ δοκιμασίας σου.

Ὑπάρχει καὶ φίλος, ποὺ συμμετέχει εἰς τὰ τραπέζια σου, ἀλλὰ δὲν θὰ παραμείνῃ φίλος εἰς καιρὸν δοκιμασίας καὶ δυστυχίας σου.

Οἱ ψευδεῖς καὶ ἀνειλικρινεῖς αὐτοὶ φίλοι θὰ χρησιμοποιοῦν τὰ ἀγαθά σου, ὡς ἐὰν εἶναι ἰδικά των. Καὶ θὰ ὁμιλοῦν μὲ ἐξουσίαν πρὸς τοὺς ὑπηρέτας σου, ὡς ἐὰν αὐτοὶ εἶναι οἱ κύριοί των.

Αὐτὸς ὁ φίλος εἰς τὰ ἀγαθά σου θὰ εἶναι κύριος ὅπως σύ, θεωρῶν καὶ ἐκμεταλλευόμενος αὐτὰ σὰν νὰ ἦσὰν ἰδικά του, εἰς δὲ τοὺς ὑπηρέτας σου θὰ συμπεριφέρεται μὲ ἐξουσίαν, σὰν νὰ ἦτο αὐτὸς ὁ αὐθέντης των.

Ὅταν ὅμως ἐκπέσῃς καὶ εὑρεθῇς εἰς ἀνάγκην, θὰ στραφοῦν ἐναντίον σου καὶ θὰ φύγουν ἀπὸ ἐμπρός σου καὶ θὰ κρυφθοῦν.

Ἐὰν ὅμως ξεπέσῃς καὶ ταπεινωθῇς χάνων τὰ πλουτῇ σου, θὰ στραφῇ ἐναντίον σου, καὶ ὅταν ἐμφανίζεσαι, θὰ κρύπτεται ἀπὸ τὸ πρόσωπόν σου, ἀποφεύγων τὴν συνάντησίν σου.

Νὰ ἀπομακρυνθῇς ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς σου· καὶ ἀπὸ κάτι τέτοιους φίλους νὰ προσέχῃς.

Ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς σου φύγε καὶ ἀποχωρίσθητι, καὶ ἀπὸ τοὺς φίλους σου πρόσεχε καὶ προφυλάξου.

Ὁ πιστὸς φίλος εἶναι ἰσχυρὰ προστασία. Ἐκεῖνος δὲ ποὺ εὗρεν ἕνα τέτοιον φίλον εὗρε θησαυρόν.

Ὁ πιστὸς φίλος εἶναι σκέπη καὶ προστασία ἰσχυρά, αὐτὸς δέ, ποὺ εὗρε τέτοιον φίλον, εὗρε πολύτιμον θησαυρόν.

Μὲ τίποτε δὲν ἀνταλλάσσεται ἕνας πιστὸς φίλος, καὶ μὲ κανένα τρόπον δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ζυγίσῃ καὶ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀξίαν του.

Ὁ πιστὸς φίλος δὲν ἀνταλλάσσεται μὲ τίποτε, καὶ ἡ ἀξία καὶ ὀμορφιά του δὲν δύναται νὰ ζυγισθῇ.

Ὁ πιστὸς φίλος εἶναι φάρμακον, ποὺ δίδει ζωήν. Ὅσοι δὲ φοβοῦνται τὸν Κύριον, θὰ εὔρουν τέτοιον φίλον.

Ὁ πιστὸς φίλος εἶναι φάρμακον, ποὺ θεραπεύει καὶ ἀνακουφίζει τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς δοκιμασίας τῆς ζωῆς τοῦ φίλου του, καὶ μόνον ἐκεῖνοι ποὺ φοβοῦνται τὸν Κύριον, θὰ εὕρουν τοιοῦτον φίλον.

Ἐκεῖνος ποὺ εὐλαβεῖται τὸν Κύριον, εἶναι εὐθὺς καὶ εἰλικρινὴς εἰς τὴν φιλίαν του. Ὅπως εἶναι αὐτός, ἔτσι θὰ εἶναι καὶ ὁ φίλος, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξε.

Εὑρίσκει δὲ τὸν φίλον αὐτὸν ὁποῖος φοβεῖται τὸν Κύριον, διότι ὁ θεοφοβούμενος καθιστᾷ εὐθεῖαν καὶ εἰλικρινῆ τὴν φιλίαν του, ὁποῖος δὲ εἶναι αὐτός, ὅμοιός του θὰ εἶναι καὶ ὁ πλησίον, ποὺ θὰ συνδεθῇ πρὸς αὐτὸν φιλικῶς.

Παιδί μου, ἀπὸ τὴν νεαράν σου ἡλικίαν διάλεξε καὶ προτίμησε τὴν ὑγιᾶ μόρφωσιν. Ἔτσι δὲ θὰ εὕρῃς καὶ θὰ κατέχῃς τὴν ἀληθινὴν σοφίαν, ἕως ὅτου ἀσπρίσουν αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς σου.

Παιδί μου, ἀπὸ τὰ χρόνια τῆς νεότητάς σου προτίμησε τὴν κατὰ Θεὸν διαπαιδαγώγησίν σου καὶ μέχρι τῆς γεροντικῆς σου ἡλικίας θὰ εὑρίσκῃς καὶ θὰ ἔχῃς καθοδηγὸν τὴν Σοφίαν.

Ὅπως ἐκεῖνος ποὺ ὀργώνει καὶ σπείρει, κοπιάζει, ἔτσι καὶ σὺ πρόσελθε πρὸς τὴν ἀληθῆ μόρφωσιν μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ κοπιάσῃς καὶ περίμενε τοὺς καλοὺς αὐτῆς καρπούς. Διότι, ὅταν ἐργάζεσαι διὰ τὴν ἀπόκτησιν αὐτῆς, θὰ κοπιάσῃς βέβαια ὀλίγον, πολὺ σύντομα ὅμως θὰ γευθῇς τοὺς καλοὺς καρπούς της.

Ὅπως ἐκεῖνος ποὺ ὀργώνει καὶ σπείρει, μὲ τὸν αὐτὸν μόχθον καὶ μὲ τὴν αὐτὴν ἐλπίδα πλησίασε καὶ σὺ εἰς αὐτὴν καὶ περίμενε τοὺς ἀγαθοὺς καρπούς της· διότι καλλιεργῶν αὐτὴν θὰ κοπιάσῃς ὀλίγον, ἀλλὰ γρήγορα θὰ φάγῃς τὰ γεννήματα καὶ τοὺς καρπούς της.

Πόσον ὅμως δύσκολος εἶναι δι’ ἐκείνους, ποὺ δὲν ἔχουν οὔτε θέλουν παιδείαν καὶ μόρφωσιν! Ἄνθρωπος δὲ χωρὶς εὐγενῆ καρδίαν καὶ ἀνόητος δὲν θὰ ἐπιμείνῃ, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τὴν σοφίαν.

Πόσον δύσκολος καὶ ὑπερβολικὰ δυσάρεστος φαίνεται ἡ Σοφία εἰς τοὺς ἀδιαπαιδαγωγήτους καὶ ἀμορφώτους πνευματικῶς! Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ δὲν θὰ παραμείνῃ πλησίον της κάθε ἐπιπόλαιος καὶ ἐστερημένος θελήσεως.

Διότι ἡ σοφία του εἶναι ὡσὰν βαρὺς λίθος, ποὺ τὸν καταβαρύνει καὶ τὸν πιέζει καὶ δὲν θὰ βραδύνῃ αὐτὸς νὰ τὴν ἀπορρίψῃ.

Θὰ εἶναι δι’ αὐτὸν ὡσὰν λίθος βαρύς, ποὺ μὲ τὴν πίεσίν του θὰ τὸν βάζῃ εἰς δοκιμασίαν, καὶ δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ τὸν πετάξῃ ἀπὸ ἐπάνω του.

Ἡ σοφία εἶναι ἀξία τοῦ λαμπροῦ ὀνόματός της. Ἀλλὰ δὲν γίνεται φανερὰ καὶ γνωστὴ εἰς τοὺς πολλούς.

Θὰ τοῦ φανῇ δὲ σὰν λίθος βαρύς, διότι ἡ Σοφία εἶναι ὅ,τι σημαῖνει καὶ τὸ ὄνομά της, σοβαρὰ δηλαδὴ καὶ ἀτίμητος, καὶ δὲν φανερώνεται εἰς τοὺς πολλούς.

Ἄκουσε, παιδί μου, δέξαι τὴν γνώμην μου καὶ μὴ ἀπαρνεῖσαι τὴν συμβουλήν μου.

Ἄκουσε, παιδί μου, καὶ δέχθητι τὴν γνώμην μου καὶ μὴ ἀρνῆσαι τὴν συμβουλήν μου.

Θέσε τὰ πόδια σου εἰς τὰ δεσμά της καὶ τὸν τράχηλόν σου εἰς τὸ σιδερένιο περιλαίμιόν της.

Καὶ βάλε τοὺς πόδας σου εἰς τὰ δεσμὰ καὶ τοὺς περιορισμούς της, βάλε ἐπίσης καὶ τὸν τράχηλόν σου εἰς τὸν ζυγόν της, ὥστε νὰ διευθύνεσαι ὑπήκοος ὑπ’ αὐτῆς.

Χαμήλωσε τοὺς ὤμους σου, φορτώσου την καὶ βάσταξέ την καὶ μὴ δυσφορήσῃς διὰ τὰ δεσμά της.

Χαμήλωσε τοὺς ὤμους σου καὶ βάσταξέ την καὶ μὴ ἀγανακτήσῃς καὶ βαρυγγωμήσῃς διὰ τὰ σωτηριώδη δεσμά της.

Μὲ ὅλην σου τὴν καρδίαν πλησίασε πρὸς αὐτὴν καὶ μὲ ὅλην σου τὴν δύναμιν φύλαξε τοὺς δρόμους της.

Μὲ ὅλην τὴν καρδία καὶ προθυμίαν σου πλησίασέ την καὶ μὲ ὅλην τὴν δύναμίν σου φύλαξε τοὺς δρόμους της καὶ τὸν τρόπον ζωῆς, τὸν ὁποῖον σοῦ νομοθετεῖ.

Ἀκολούθησε τὰ ἴχνη της, ἀναζήτησέ την καὶ θὰ τὴν εὕρῃς, θὰ γίνῃ γνωστὴ εἰς σέ. Καὶ ὅταν πλέον τὴν ἀποκτήσῃς, μὴ τὴν ἀφήσῃς ποτέ.

Ἐρεύνησε τὰ ἴχνη της καὶ ζήτησε νὰ τὴν εὕρῃς, καὶ θὰ καταστῇ γνωστὴ εἰς σέ· ὅταν δὲ γίνῃς κάτοχος αὐτῆς καὶ τὴν ἀγκαλιάσῃς, μὴ τὴν ἀφήσῃς πλέον νὰ σοῦ φύγῃ.

Διότι εἰς τὸ τέλος τῶν προσπαθειῶν καὶ τῶν κόπων σου θὰ εὕρῃς ἀνάπαυσιν ἀπὸ αὐτήν. Αὐτὴ θὰ μεταβληθῇ καὶ θὰ γίνῃ διὰ σὲ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη.

Διότι εἰς τὸ τέλος τῶν ἐρευνῶν καὶ τῶν κόπων σου θὰ εὕρῃς τὴν ἀνάπαυσιν, τὴν ὁποίαν προσφέρει, καὶ θὰ στραφῇ τότε αὐτὴ εἰς χαρὰν καὶ εὐφροσύνην σου.

Τὰ πεδούκλια της, τὰ ὁποῖα προηγουμένως σὲ ἐστενοχωροῦσαν, θὰ εἶναι τώρα διὰ σὲ ἰσχυρὰ προστασία. Καὶ τὰ σιδερένια της περιλαίμια θὰ εἶναι ἔνδοξος στολή σου.

Καὶ τότε τὰ σιδηρᾶ δεσμὰ τῶν ποδῶν σου καὶ οἱ περιορισμοί, πού σοῦ ἐπεβλήθησαν ὑπ’ αὐτῆς, θὰ σοῦ εἶναι προστασία ἰσχυρά, καὶ οἱ ἐπὶ τοῦ τραχήλου σου κρίκοι της θὰ εἶναι δοξασμένη στολή σου.

Ὁ ζυγός της θὰ εἶναι ὁλόχρυσον κόσμημα διὰ σὲ καὶ τὰ δεσμά της κλωσμένες κυανὲς ὠραῖες ταινίες.

Θὰ εἶναι δὲ δοξασμένη στολή σου ὁ ζυγός της, διότι στολισμὸς ἀπὸ χρυσὸν εἶναι ἐπ’ αὐτῆς, καὶ τὰ δεσμό, της εἶναι ὑφασμένα ἀπὸ νῆμα γαλαζοκόκκινον.

Θὰ ἐνδυθῇς αὐτὴν ὡς ὡραίαν ἔνδοξον στολὴν καὶ θὰ τὴν θέσῃς ἐπάνω εἰς τὸ κεφάλι σου ὡσὰν ἕνα στέφανον χαρᾶς καὶ δόξης.

Θὰ τὴν ἐνδυθῇς σὰν ἔνδοξον στολὴν καὶ θὰ τὴν βάλῃς γύρω ἀπὸ τὴν κεφαλήν σου σὰν στέμμα θριαμβευτικῆς χαρᾶς.

Ἐάν, παιδί μου, θελήσῃς καὶ ἀγαπήσῃς τὴν σοφίαν, θὰ ἐκπαιδευθῇς καὶ θὰ μορφωθῇς μὲ αὐτήν· καὶ ἂν τῆς δώσῃς τὴν καρδίαν σου, θὰ γίνῃς πολὺ σοφός.

Τέκνον μου, ἐὰν θέλῃς, θὰ διαπαιδαγωγηθῇς καὶ θὰ μορφωθῇς διὰ τῆς Σοφίας, καὶ ἐὰν παραδώσῃς τὴν ψυχήν σου εἰς αὐτήν, θὰ γίνῃς πολὺ συνετὸς καὶ φρόνιμος.

Ἐὰν τὴν ἀγαπήσῃς καὶ θελήσῃς νὰ τὴν ἀκούῃς, θὰ διδαχθῇς ἀπὸ αὐτὴν πολλά. Καὶ ἐὰν μὲ προσοχὴν καὶ ἐνδιαφέρον κλίνῃς τὸ αὐτί σου πρὸς αὐτήν, θὰ γίνῃς σοφός.

Ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν προθυμοποιηθῇς νὰ ὑπακούσῃς εἰς αὐτήν, θὰ τὴν δεχθῇς εὐχαρίστως, καὶ ἐὰν κλίνῃς τὸ αὐτί σου πρὸς αὐτήν, ὥστε μὲ προσοχὴν καὶ ἐνδιαφέρον νὰ τὴν ἀκούῃς, θὰ γίνῃς σοφός.

Ἀνάμεσα εἰς συγκέντρωσιν πρεσβυτέρων καὶ ἐμπείρων ἀνθρώπων στάσου ὄρθιος καὶ ἀφοῦ ἐξετάσῃς, ποιὸς ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι ὁ σοφώτερος, προσκολλήσου εἰς αὐτόν.

Στάσου ἐν μέσῳ συγκεντρώσεως πρεσβυτέρων πεπειραμένων καὶ ἐξέταζε, ποῖος ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι συνετότερος καὶ σοφώτερος. Εἰς αὐτὸν προσκολλήσου καὶ αὐτοῦ τὰς συμβουλὰς καὶ ὁδηγίας ἄκουε.

Μὲ ὅλην σου τὴν θέλησιν ἄκουε κάθε θείαν διδασκαλίαν καὶ ἱστορίαν. Τὰ δὲ σοφὰ γνωμικὰ ἂς μὴ σοῦ διαφεύγουν ποτέ.

Μὲ πρόθυμον διάθεσιν ἄκουε κάθε διήγησιν καὶ ὁμιλίαν θείαν, καὶ γνωμικὰ καὶ παροιμίαι συνεταί, ποὺ σωφρονίζουν, ἂς μὴ σοῦ διαφεύγουν.

Ἐὰν εὕρῃς ἕνα συνετὸν ἄνθρωπον, πήγαινε ἀπὸ πολὺ πρωῒ πρὸς αὐτὸν καὶ μὲ τὴν συχνήν σου φοίτησιν, ἂς τριβοῦν ἀπὸ τὰ πόδια σου τὰ σκαλοπάτια τῆς θύρας τοῦ σπιτιοῦ του.

Ἐὰν ἴδῃς ἄνθρωπον συνετόν, σύχναζε πρὸς αὐτὸν ἀπὸ πολὺ πρωΐ, καὶ μὲ τὰ πολλὰ ἀνεβοκατεβάσματά σου ἂς τρίβουν καὶ ἂς λειαίνουν τὰ πόδια σου τὰ σκαλοπάτια τῶν θυρῶν τοῦ σπιτιοῦ του.

Νὰ ἔχῃς πάντοτε εἰς τὴν διάνοιάν σου καὶ νὰ σκέπτεσαι τὰ προστάγματα τοῦ Κυρίου καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ νὰ τὰς μελετᾷς πάντοτε. Αὐτὸς θὰ στηρίξῃ καὶ θὰ ἐνισχύσῃ τὴν καρδίαν σου καὶ ἡ σοφία, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖς, θὰ σοῦ δοθῇ.

Κυκλοφορεῖ διαρκῶς εἰς τὴν διάνοιάν σου τὰ προστάγματα τοῦ Κυρίου καὶ μελέτα παντοτινὰ τὰς ἐντολάς του· αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος θὰ στηρίξῃ καὶ θὰ ἐνισχύσῃ τὴν καρδίαν σου, καὶ ἡ Σοφία, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖς καὶ ποθεῖς, θὰ σοῦ δοθῇ.

Μὴ πράττῃς τὸ κακὸν καὶ κακὸν ποτὲ δὲν θὰ σὲ εὕρῃ.

Μὴ κάνῃς ποτὲ κακόν, καὶ δὲν θὰ σ’ εὕρῃ κακόν.

Φύγε μακρυὰ ἀπὸ τὸ ἄδικον, καὶ τὸ ἄδικον θὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ σέ.

Φεῦγε μακρὰν ἀπὸ κάθε ἄδικον, καὶ θὰ ἀπομακρυνθῇ τοῦτο καὶ ἀπὸ σοῦ.

Παιδί μου, μὴ σπέρνῃς εἰς αὐλάκια ἀδικίας καὶ ἔτσι δὲν θὰ θερίσῃς ἑπτὰ φορὰς περισσότερα ἀπὸ τὰς ἀδικίας, ποὺ ἔσπειρες.

Τέκνον μου, μὴ σπέρνῃς εἰς αὐλάκια ἀδικίας καὶ εἰς χωράφια, ποὺ δὲν εἶναι ἰδικά σου, καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ θερίσῃς καὶ σὺ ἀδικίας, πολὺ περισσότερες φορὲς ἀπὸ ἄλλους, ποὺ εἰς βάρος σου ἔσπειραν ἄδικα.

Μὴ ζητῇς ἀπὸ τὸν Κύριον ἐξουσίας καὶ ἀξιώματα, οὔτε ἐνδόξους θέσεις ἀπὸ τὸν βασιλέα.

Μὴ ζητῇς ἀπὸ τὸν Κύριον ἐξουσίαν καὶ ἡγεμονίαν ἐπὶ τῶν ὁμοίων σου, οὔτε ἀπὸ τὸν βασιλέα θέσιν καὶ ἀξίωμα τιμητικὸν καὶ ἔνδοξον.

Μὴ προσπαθῇς νὰ δικαιολογηθῇς καὶ φανῇς δίκαιος ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, οὔτε καὶ νὰ θέλῃς νὰ φανῇς σοφὸς ἐνώπιον τοῦ βασιλέως.

Μὴ ἀποπειρᾶσαι να παραστήσῃς τὸν ἑαυτόν σου δίκαιον ἐνώπιον τοῦ παντογνώστου Θεοῦ, καὶ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως μὴ ἐπιζητῇς να φανῇς ἔξυπνος καὶ σοφός.

Μὴ ἐπιζητῇς νὰ γίνῃς δικαστής, μήπως τυχὸν δὲν ἠμπορέσῃς νὰ ἐξαλείψῃς τὰς ἀδικίας. Ὑπάρχει δὲ ὁ κίνδυνος, μήπως ἀπὸ φόβον καὶ συστολὴν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἄρχοντος θέσῃς ἐνώπιόν σου ἐμπόδια, ὅπου θὰ σκοντάψῃ ἡ εἰλικρίνειά σου.

Μὴ ἐπιδιώκῃς νὰ γίνῃς κριτής, μήπως δὲν ἠμπορέσῃς νὰ ἐξαλείψῃς τὰς ἀδικίας καὶ μήπως συσταλῇς καὶ δειλιάσῃς ἐνώπιον προσώπου ἄρχοντος ἰσχυροῦ, κινουμένου ἀπὸ ἴδιον συμφέρον, οὕτω δὲ παρεμβάλῃς σκάνδαλον καὶ πρόσκομμα, ὅπου θὰ σκοντάψῃ ἡ εὐθύτης σου καὶ ἡ πρὸς τὸ δίκαιον ἀκεραιότης σου.

Μὴ διαπράττῃς ἀδικίας εἰς βάρος τοῦ πλήθους τῆς πόλεως καὶ μὴ ἔρχεσαι ἀντιμέτωπος πρὸς αὐτό. Οὔτε πάλιν νὰ πτοῆσαι καὶ ξεπέφτης ἐνώπιον τοῦ ὄχλου.

Μὴ εἶσαι θρασὺς εἰς τὸ κακόν, ὥστε να ἁμαρτάνῃς ἀνερυθριάστως ἐνώπιον πλήθους πόλεως, καὶ μὴ δειλιάζῃς χάνων τὸ θάρρος σου ἐνώπιον ὄχλου θορυβοῦντος.

Μὴ ἐπαναλάβῃς δευτέραν φορὰν τὴν ἁμαρτίαν καὶ δεσμευθῇς πάλιν ἀπὸ αὐτήν, διότι καὶ τῆς μιᾶς μονῆς ἁμαρτίας δὲν θὰ ἀποφύγῃς τὴν τιμωρίαν.

Μὴ δεσμευθῇς πρὸς ἁμαρτίαν διὰ τῆς ἐπαναλήψεώς της καὶ διὰ δευτέραν φοράν, διότι καὶ διὰ τὴν μίαν φοράν, ποὺ παρεσύρθης εἰς αὐτήν, δὲν θὰ μείνῃς ἀθῶος καὶ ἀτιμώρητος.

Μὴ εἴπῃς, ὅτι «ὁ Κύριος θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ πλῆθος τῶν δώρων μου καὶ ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος θὰ τὰ προσδεχθῇ, ὅταν ἐγὼ τὰ προσφέρω, καὶ ἔτσι θὰ ἐξιλεωθῶ ἐνώπιόν του».

Μὴ εἴπῃς μέσα σου· ὁ Θεὸς θὰ ἴδῃ εὐμενῶς καὶ θὰ προσέξῃ εἰς τὸ πλῆθος τῶν δώρων μου, καὶ ὅταν ἐγὼ τὰ προσφέρω εἰς τὸν Θεὸν τὸν Ὕψιστον, θὰ τὰ δεχθῇ καὶ θὰ ἐξιλεωθῶ ἐνώπιόν Του.

Μὴ ἀποκάμῃς καὶ μὴ ὀλιγοψυχήσῃς εἰς τὴν προσευχήν σου καὶ μὴ παραμελῇς, ἐφ’ ὅσον δύνασαι, νὰ κάνῃς ἐλεημοσύνην.

Μὴ ἀποθαρρυνθῇς καὶ μὴ ἀποκάμῃς ἐγκαρτερῶν εἰς τὴν προσευχήν σου, καὶ μὴ παραμελήσῃς νὰ κάμῃς ἐλεημοσύνην.

Μὴ περιγελᾷς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς ψυχικὴν στενοχωρίαν, διότι ὑπάρχει ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος ταπεινώνει καὶ ἀνυψώνει.

Μὴ περιγελᾷς ἄνθρωπον, τοῦ ὁποίου ἡ ψυχὴ εὑρίσκεται εἰς πικρίαν καὶ πόνον, διότι ὑπάρχει ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος ταπεινώνει καὶ ἀνυψώνει· δὲν εἶναι δὲ δυσκολον εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον περιγελᾷς, νὰ εὑρεθῇς καὶ σύ.

Μὴ καλλιεργῇς ψεύδη εἰς βάρος τοῦ ἀδελφοῦ σου, οὔτε νὰ κάμῃς τὸ ἴδιον εἰς τὸν φίλον σου.

Μὴ καλλιεργῇς καὶ μὴ ἐπινοῇς μὲ τέχνην ψεύδη εἰς βάρος τοῦ ἀδελφοῦ σου, οὔτε νὰ κάμῃς τὸ ἴδιο εἰς κάποιον φίλον σου.

Πρόσεχε νὰ μὴ εἴπῃς κανένα ψεῦδος, διότι τῆς ψευδολογίας ἡ συνέχεια ποτὲ δὲν θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ καλόν.

Μὴ σοῦ ἀρέσῃ νὰ ψεύδεσαι χρησιμοποιῶν κάθε εἴδους ψέμα, διότι ἡ συνεχὴς ἐπανάληψις καὶ συνήθειά του δὲν θὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελός σου.

Μὴ λέγῃς πολλὰ καὶ ἄσκοπα λόγια ἐνώπιον πολλῶν μεγαλυτέρων σου καὶ μὴ ἐπαναλαμβάνῃς ἀσκόπως τὰ ἴδια λόγια καὶ φλυαρῇς ἔτσι εἰς τὴν προσευχήν σου.

Μὴ φλυαρῇς καὶ μὴ πολυλογῇς ἐνώπιον πλήθους πρεσβυτέρων, ἀναγκάζων αὐτοὺς νὰ σιωποῦν, καὶ μὴ ἐπαναλάβῃς ἀσυναισθήτως, ἀφηρημένος καὶ ἀπροσεκτῶν, τὰ αὐτὰ λόγια εἰς τὴν προσευχήν σου.

Μὴ μισήσῃς καὶ ἀποστραφῇς κοπιώδη ἐργασίαν, οὔτε τὴν γεωργίαν, διότι αὐτὴ ἔχει καθιερωθῆ καὶ ἐπιβληθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν.

Μὴ ἀποστραφῇς καὶ μὴ βαρυνθῇς ἐργασίαν κοπιαστικὴν καὶ μάλιστα τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, ἡ ὁποία ἔχει διαταχθῇ ἀπὸ τὸν Ὕψιστον.

Μὴ συγκαταλέγῃς τὸν ἑαυτόν σου μὲ τὰ πλήθη τῶν ἁμαρτωλῶν· ἔχε ὑπ’ ὄψιν σου, ὅτι ἡ ὀργὴ τοῦ Κυρίου δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ ἐκδηλωθῇ.

Μὴ συγκαταριθμῇς τὸν ἑαυτόν σου μὲ τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτωλῶν. Ἐνθυμήσου ὅτι ἡ θεία ὀργὴ δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ ἐπέλθῃ κατ’ αὐτῶν.

Ταπείνωσε βαθύτατα τὸν ἑαυτόν σου ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, διότι ἡ καταδίκη τοῦ ἀσεβοῦς ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ θὰ εἶναι πῦρ καὶ σκώληξ.

Ταπείνωσε τὴν ψυχήν σου, ὅσον ἠμπορεῖς περισσότερον, διότι ἡ τιμωρία, ἡ ὁποία ὡς ἐκδίκησις θὰ πλήξῃ τὸν ἀσεβῆ καὶ ἁμαρτωλόν, θὰ εἶναι πῦρ καὶ σκουλήκι.

Μὴ ἀλλάξῃς καὶ μὴ ἐγκαταλίπῃς τὸν φίλον σου ἕνεκα συμφέροντος. Οὔτε καὶ γνήσιον ἀδελφόν σου, ἔστω καὶ μὲ τὸ πολύτιμον καὶ γνήσιον χρυσάφι Σουφείρ.

Μὴ ἀλλάξῃς τὸν φίλον σου ἕνεκα συμφέροντος, οὔτε τὸν γνήσιον καὶ εἰλικρινῆ ἀδελφόν σου ἀντὶ χρυσοῦ ἐκλεκτοῦ τοῦ Σουφείρ.

Μὴ ἀδιαφορῇς διὰ τὴν συνετὴν καὶ ἀγαθὴν σύζυγόν σου, διότι ἡ χάρις τῶν ἀρετῶν της εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ χρυσάφι.

Μὴ παρατρέξῃς καὶ ἀστοχήσῃς νὰ ἐκλέξῃς ὡς σύζυγόν σου γυναῖκα συνετὴν καὶ ἐνάρετον, διότι ἡ χάρις καὶ ἡ γοητεία τῶν ἀρετῶν της εἶναι μεγαλυτέρα τῆς ἀξίας τοῦ χρυσοῦ.

Μὴ κακοποίησῃς ὑπηρέτην, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται μὲ εἰλικρίνειαν διὰ σέ, οὔτε ἡμερομίσθιον ἐργάτην, ὁ ὁποῖος σοῦ ἔχει δώσει τὴν ψυχήν του.

Μὴ κακομεταχειρισθῇς ὑπηρέτην, ποὺ σοῦ ἐργάζεται μὲ πίστιν καὶ εἰλικρίνειαν, οὔτε μισθωτὸν ποὺ δίδει ὅλον τὸν ἑαυτόν του διὰ σέ.

Δοῦλον συνετὸν καὶ φρόνιμον ἀγάπησέ τον μὲ ὅλην σου τὴν καρδίαν· καὶ μὴ στερήσῃς αὐτὸν ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν του.

Ὑπηρέτην φρόνιμον καὶ συνετὸν πρέπει νὰ τὸν ἀγαπᾷ ἡ ψυχή σου, καὶ μὴ τοῦ στερήσῃς τὴν ἐλευθερίαν κατὰ τὸ ἕβδομον ἔτος τῆς συμφώνως πρὸς τὸν Νόμον τοῦ Κυρίου ἀφέσεως καὶ ἀπελευθερώσεως.

Ἐὰν ἔχῃς κτήνη, φρόντιζε δι’ αὐτά, καὶ ἐὰν αὐτὰ σοῦ εἶναι χρήσιμα, φύλαξέ τα κοντά σου.

Ἔχεις ζῶα κατοικίδια; Νὰ τὰ ἐπισκέπτεσαι καὶ νὰ φροντίζῃς δι’ αὐτά, καὶ ἐὰν σοῦ εἶναι χρήσιμα, ἂς παραμένουν πλησίον σου.

Ἐὰν ἔχῃς παιδιά, διαπαιδαγώγησέ τα καὶ μόρφωσέ τα καὶ μάθε τα νὰ κύπτουν τὸν τράχηλόν των εἰς τὸν ζυγὸν τῶν θείων ἐντολῶν.

Ἔχεις παιδιά; Διαπαιδαγώγησέ τα καλῶς καὶ ἀπὸ τὴν νεαράν τους ἡλικίαν συνήθισέ τα να κάμπτουν τὸν τράχηλον τους εἰς τὸν ζυγὸν τῆς ὑπακοῆς.

Ἐὰν ἔχῃς θυγατέρας, πρόσεχε τὴν σωματικὴν ὑγείαν καὶ ἁγνότητα, ἀλλὰ καὶ δεῖχνε τους πρόσωπον αὐστηρόν.

Ὑπάρχουν θυγατέρες εἰς σέ; Φύλαττε τὰ σώματά των νὰ διατελοῦν ἐν ἁγνότητι καὶ μὴ δεικνύῃς πρόσωπον πολὺ χαρούμενον καὶ χαλαρὸν εἰς σοβαρότητα.

Πάντρεψε καλὰ τὴν κόρην σου καὶ θὰ κατορθώσῃς ἔτσι μέγα ἔργον. Δώρησέ την εἰς ἄνδρα συνετόν.

Ὑπάνδρευσε μὲ προσοχὴν καὶ ἰδιαιτέραν φροντίδα τὴν θυγατέρα σου καὶ θὰ ἔχῃς τακτοποιήσει τότε μεγάλην ὑπόθεσιν καὶ σοβαρὸν ζήτημα τοῦ οἴκου σου καὶ χάρισέ την εἰς ἄνδρα συνετὸν καὶ φρόνιμον.

Ἔχεις λάβει σύζυγον κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς καρδίας σου; Μὴ τὴν ἐκδιώξῃς. Εἰς γυναῖκα δέ, διὰ τὴν ὁποίαν τρέφεις ἀποτροφὴν καὶ μῖσος, μὴ ἐμπιστευθῇς καὶ παραδώσῃς τὸν ἑαυτόν σου.

Ἔχεις γυναῖκα κατὰ τὴν καρδίαν σου, ποὺ συμφωνεῖ εἰς ὅλα μαζί σου; Μὴ τὴν ἀποδιώξῃς. Εἰς γυναῖκα ὅμως, διὰ τὴν ὁποίαν λόγῳ τῶν τρόπων της αἰσθάνεσαι ἀποστροφήν, μὴ ἐμπιστευθῇς τὸν ἑαυτόν σου.

Μὲ ὅλην σου τὴν καρδίαν νὰ σέβεσαι καὶ νὰ τιμᾶς τὸν πατέρα σου καὶ ποτὲ νὰ μὴ λησμονῇς τοὺς πόνους, ποὺ ἐδοκίμασεν ἡ μητέρα σου, ὅταν σὲ ἐγέννησε.

Μὲ ὅλην σου τὴν καρδία τίμησε καὶ δεῖξε βαθὺν σεβασμὸν εἰς τὸν πατέρα σου καὶ μὴ λησμονήσῃς τοὺς πόνους, ποὺ ἐδοκίμασεν ἡ μητέρα σου, ὅταν σὲ ἐγέννα.

Νὰ ἐνθυμῆσαι, ὅτι διὰ μέσου τῶν δύο αὐτῶν γονέων σου ἦλθες εἰς τὸν κόσμον. Καὶ τί ἠμπορεῖς σὺ νὰ ἀνταποδώσῃς πρὸς αὐτοὺς ἐν συγκρίσει πρὸς ἐκεῖνα, ποὺ ἐκεῖνοι ἔκαμαν εἰς σέ;

Ἐνθυμήσου ὅτι διὰ τῶν γονέων αὐτῶν ἐγεννήθης, καὶ τί θὰ τοὺς ἀνταποδώσῃς δι’ ὅσα αὐτοὶ ἔκαμαν διὰ σέ;

Μὲ ὅλην σου τὴν ψυχὴν νὰ εὐλαβῆσαι τὸν Κύριον καὶ νὰ σέβεσαι τοὺς ἱερεῖς του.

Μὲ ὅλην σου τὴν ψυχὴν φοβοῦ τὸν Θεὸν καὶ δείκνυε τιμὴν καὶ σεβασμὸν πρὸς τοὺς ἱερεῖς του.

Μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς καρδίας καὶ τῆς διανοίας σου ἀγάπησε τὸν Πλάστην σου καὶ μὴ ἐγκαταλείψῃς τοὺς λειτουργούς του.

Μὲ ὅλην τὴν δύναμίν σου ἀγάπησε Αὐτόν, ποὺ σὲ ἐδημιούργησε, καὶ μὴ ἐγκαταλείψῃς τοὺς ἱερεῖς του ἀδιαφορῶν δι’ αὐτούς.

Νὰ εὐλαβῆσαι τὸν Κύριον, νὰ δοξάσῃς τὸν ἱερέα καὶ νὰ δίδῃς εἰς αὐτὸν τὴν μερίδα του, ὅπως ἔχει ὁρίσει ὁ Νόμος· τὰς ἀπαρχὰς τῶν προϊόντων σου, τὰ τεμάχια ἀπὸ τὰς ἐξιλαστηρίους θυσίας, ποὺ προσφέρεις, τοὺς δεξιοὺς μηρούς, τὴν ἀναίμακτον θυσίαν τοῦ ἁγιασμοῦ καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν ἱερῶν προσφορῶν.

Φοβοῦ τὸν Κύριον καὶ τίμα τὸν ἱερέα καὶ δίδε εἰς αὐτὸν τὸ μερίδιον ἐκ τῶν εἰσοδημάτων σου, καθὼς ἔχει δοθῇ ἐντολὴ εἰς σὲ ἐν τῷ Νόμῳ· τὰ πρῶτα δηλαδὴ γεννήματα ἐξ ὡρισμένων καρπῶν τῆς γῆς καὶ ἐξ ὡρισμένων ζώων, τὰ τμήματα ἐκ τῶν ἐξιλαστηρίων περὶ ἁμαρτίας θυσιῶν, τὴν δόσιν τῶν μηρῶν τῶν σφαζομένων ζώων, τὰς ἀναιμάκτους θυσίας, τὰς καλουμένας ἁγίας ἁγίων, καὶ τὰς δεκάτας ἐκ τῶν καρπῶν καὶ τῶν γεννωμένων ζώων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἅγιαι ὡς ἀφιερωμέναι εἰς τὸν Κύριον.

Ἄπλωσε ἐλεήμονα τὴν χεῖρα σου καὶ πρὸς τὸν πτωχόν, διὰ νὰ εἶναι πλήρης καὶ τελεία ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ πρὸς σέ.

Καὶ εἰς τὸν πτωχὸν ἄπλωσε ἀνοικτὸν τὸ χέρι σου, ἵνα διὰ τῆς ἐλεημοσύνης καταστῇ τελεία ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ εὐλογία σου.

Ἡ γενναιοδωρία σου ἂς ἐκδηλώνεται πρὸς κάθε ζῶντα· καὶ πρὸς αὐτὸν ἀκόμα τὸν νεκρὸν νὰ δείξῃς ἔλεος.

Ἡ εὐχαρίστησις τοῦ δώρου ἂς γίνεται εἰς πάντα ζῶντα ἄνθρωπον, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν πεθαμένου μὴ ἀρνηθῇς τὴν τελευταίαν χάριν τῆς μετ’ εὐλαβείας ταφῆς του.

Μὴ παραλείπῃς νὰ συμπαρίστασαι εἰς τοὺς κλαίοντας, πένθησε δὲ καὶ σὺ μαζῆ μὲ τοὺς πενθοῦντας.

Μὴ λείψῃς ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κλαίουν, καὶ πένθησε καὶ σὺ μὲ ἐκείνους ποὺ πενθοῦν.

Μὴ εἶσαι νωθρὸς καὶ ἀπρόθυμος εἰς τὸ νὰ ἐπισκέπτεσαι τὸν ἄρρωστον, διότι ἀπὸ κάτι τέτοια ἔργα θὰ ἀγαπηθῇς ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους.

Μὴ βαρύνεσαι καὶ μὴ ἀμελῇς νὰ ἐπισκέπτεσαι ἀσθενῆ, διότι ἀπὸ τὰ τοιαῦτα ἔργα θὰ γίνῃς ἀγαπητός.

Εἰς ὅλα τὰ ἔργα καὶ τὰ λόγια σου νὰ ἐνθυμῆσαι πάντοτε τὸ τέλος τῆς ζωῆς σου, καὶ ἔτσι ποτὲ δὲν θὰ παρασυρθῇς εἰς ἁμαρτίας.

Εἰς ὅλα τὰ λόγια σου καὶ τὰς πράξεις σου ἐνθυμοῦ τὰ τέλη τῆς ζωῆς σου καὶ δεv θὰ ἁμαρτήσῃς ποτέ.

Μὴ φιλονεικῇς καὶ μὴ διαπληκτίζεσαι μὲ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει ἐξουσίαν, μήπως τυχὸν καὶ πέσῃς εἰς τὰ χέρια του.

Μὴ φιλονικῇς καὶ μὴ ἔρχεσαι εἰς διάστασιν μὲ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει κατὰ κόσμον δύναμιν καὶ ἐπιρροήν, μήπως καμμιὰ φορὰ πέσῃς στὰ χέρια του καὶ σὲ ἐκδικηθῇ σκληρά.

Μὴ διαπληκτίζεσαι μὲ πλούσιον ἄνθρωπον, μήπως αὐτὸς χρησιμοποιήσῃ τὸν πλοῦτον του ἐναντίον σου. Διότι πολλοὺς ἔχει καταστρέψει ὁ χρυσός· καὶ καρδίας ἀκόμη βασιλέων ἔχει παρεκκλίνει ἀπὸ τὴν εὐθεῖαν ὁδόν.

Μὴ διαπληκτίζεσαι καὶ μὴ μάχεσαι μὲ ἄνθρωπον πλούσιον, μήπως σοῦ ἀντιτάξῃ τὰ χρήματά του ὡς βάρος ἐπὶ του ζυγοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ κρίνεται καὶ θὰ ζυγίζεται τὸ δίκαιόν σου. Θὰ ἀδικηθῇς τότε. Διότι πολλοὺς κατέστρεψεν ὁ χρυσὸς καὶ βασιλέων ἀκόμη τὰς καρδίας παρεξέκλινεν ἀπὸ τὸ δίκαιον.

Μὴ μάχεσαι ἐναντίον ἀνθρώπου ἀθυροστόμου καὶ αὐθάδους, καὶ μὴ μὲ τὰ λόγια καὶ τὴν συμπεριφοράν σου στοιβάζῃς ξύλα εἰς τὴν φωτιὰν τῶν παθῶν, ποὺ εἶναι ἀναμμένη μέσα του.

Μὴ μάχεσαι μὲ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει αὐθάδη καὶ ἀσυγκράτητον γλῶσσαν, καὶ μὴ συσσωρεύῃς ξύλα εἰς τὸ πῦρ τῆς ἀσυγκρατήτου παραφορᾶς του.

Μὴ ἀστειολογῇς μὲ ἀγροῖκον ἄνθρωπον, διὰ νὰ μὴ ἴδῃς ὑβριζομένους τοὺς προγόνους σου.

Μὴ ἀστειεύεσαι μὲ ἀμόρφωτον καὶ ἄξεστον ἄνθρωπον, διὰ νὰ μὴ ἀτιμάζωνται καὶ ὑβρίζωνται οἱ πρόγονοί σου ἀπὸ τὴν ἀσυγκράτητον γλῶσσαν του.

Μὴ ἐμπαίξῃς ποτὲ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐπιστρέφει ἐν μετανοίᾳ ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν. Ἔχε δὲ πάντοτε ὑπ’ ὄψιν σου, ὅτι ὅλοι εἴμεθα ὑπόδικοι τιμωριῶν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Μὴ κατακρίνῃς καὶ μὴ ἐκφρασθῇς περιφρονητικῶς δι’ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐπιστρέψει μετανοῶν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. Ἐνθυμήσου ὅτι ὅλοι λόγῳ τῶν παραβάσεών μας εἴμεθα ἄξιοι τιμωριῶν καὶ ἐπιτιμίων.

Μὴ καταφρονήσῃς καὶ μὴ ἐξευτελίσῃς ἄνθρωπον εἰς τὸ γῆρας αὐτοῦ, διότι ἀπὸ ἡμᾶς, καθὼς περνᾷ ὁ καιρός, προέρχονται οἱ γέροντες.

Μὴ καταφρονήσῃς ἄνθρωπον κατὰ τὰ γηρατεῖα του, διότι ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς νεωτέρους γίνονται οἱ γέροντες.

Μὴ σὲ καταλάβῃ μοχθηρὰ χαρὰ διὰ νεκρόν, ὁ ὁποῖος ἐνδεχομένως ὑπῆρξεν ἐχθρός σου. Ἔχε δὲ πάντοτε ὑπ’ ὄψιν σου, ὅτι ὅλοι βαδίζομεν πρὸς τὸν θάνατον.

Μὴ εὐχαριστῆσαι, ὅταν ἀποθάνῃ κάποιος, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἐχθρός σου. Ἐνθυμήσου ὅτι ὅλοι ἀποθνήσκομεν.

Μὴ ἀπροσεκτήσῃς εἰς διδασκαλίας καὶ διηγήσεις σοφῶν, ἀλλὰ τὰ σοφὰ γνωμικά των νὰ τὰ ἔχῃς ὡς διαρκῇ ἀπασχόλησίν σου· διότι ἀπὸ αὐτὰ θὰ διδαχθῇς καὶ θὰ μορφωθῇς, ὥστε νὰ γίνῃς ἱκανὸς νὰ ὑπηρετῇς ἄρχοντας.

Μὴ παρατρέξῃς χωρὶς ἐνδιαφέρον διηγήσεις καὶ συζητήσεις συνετῶν καὶ σοφῶν ἀνθρώπων, καὶ μὲ τὰ σοφὰ γνωμικά των ἂς ἀπασχολῆται ἡ διάνοιά σου καὶ ἂς περιστρέφεται εἰς αὐτὰ ἡ σκέψις σου· διότι ἀπὸ αὐτὰ θὰ μορφωθῇς καὶ θὰ διαπαιδαγωγηθῇς καὶ θὰ μάθῃς νὰ ὑπουργῇς εἰς ἡγεμόνας καὶ ἄρχοντας.

Μὴ ἀδιαφορῇς εἰς τὰ λόγια τῶν γερόντων, διότι αὐτά, ποὺ ἐκεῖνοι γνωρίζουν, τὰ ἔμαθαν ἀπὸ τοὺς προγόνους των. Ἀπὸ τοὺς γέροντας θὰ διδαχθῇς σύνεσιν καὶ ἐν καιρῷ ἀνάγκης σου θὰ γνωρίζῃς νὰ δίδῃς τὰς καταλλήλους ἀπαντήσεις.

Μὴ ἀπροσεκτήσῃς καὶ μὴ ἀδιαφορήσῃς εἰς ἀφηγήσεις καὶ λόγους γερόντων, διότι καὶ αὐτοὶ ἔμαθαν αὐτά, ποὺ λέγουν, ἀπὸ τοὺς πατέρας των πρέπει λοιπὸν νὰ τοὺς προσέχῃς, διότι ἀπὸ αὐτοὺς θὰ μάθῃς νὰ σκέπτεσαι καὶ νὰ κρίνῃς συνετῶς καὶ ἐν καιρῷ ἀνάγκης νὰ δίδῃς ἀπάντησιν κατάλληλον καὶ ὀρθήν.

Μὴ ἀνάπτῃς ἄνθρακας παθῶν εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἁμαρτωλοῦ, μήπως καὶ σὺ καῇς ἀπὸ τὴν φλόγα των.

Μὴ συνδαυλίζῃς τὰ κάρβουνα τῶν ἐλαττωμάτων καὶ παθῶν τοῦ ἁμαρτωλοῦ, μήπως καῇς εἰς τὴν φλόγα τῆς φωτιᾶς του.

Μὴ ἐξαναστῇς καὶ μὴ ἀπαντήσῃς ἐναντίον τοῦ ὑβριστοῦ, μήπως καὶ σοῦ στήσῃ παγίδα εἰς τὰ λόγια τοῦ στόματός σου.

Μὴ ἐξαναστῇς καὶ μὴ θυμώσῃς ἐνώπιον αὐθάδους καὶ ὑβριστοῦ, διὰ νὰ μὴ καθήσῃ οὗτος εἰς τὸ στόμα σου σὰν ἐνέδρα καὶ σὲ παγιδεύσῃ μὲ ὅσα εἰς τὴν παραφοράν σου θὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὸ στόμα σου.

Μὴ δώσῃς δάνειον εἰς τὸν ἰσχυρότερόν σου. Ἐὰν δὲ καὶ τοῦ δώσῃς, νὰ θεωρῇς αὐτὸ ὡς χαμένον.

Μὴ δώσῃς δάνειον εἰς ἄνθρωπον ἰσχυρότερόν σου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον, ἐὰν τὸ κατακρατήσῃ, δὲν θὰ ἔχῃς τὴν δύναμιν νὰ τὰ διεκδικήσῃς. Καὶ ἐὰν τὸν δανείσῃς, ἔσο σὰν νὰ ἔχῃς χάσει τὸ δανεισθέν.

Μὴ δίδῃς ἐγγύησιν μεγαλυτέραν ἀπὸ τὰς δυνάμεις σου. Ἐὰν ὅμως καὶ δώσης ἐγγύησιν, ἂς ἑτοιμασθῇς ὡς ἐὰν πρόκειται νὰ πληρώσῃς ὁ ἴδιος.

Μὴ ἐγγυηθῇς παραπάνω ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν δύναμίν σου, καὶ ἐὰν ἐγγυηθῇς, ἑτοιμάζου σὰν νὰ πρόκειται νὰ πληρώσῃς ὁ ἴδιος.

Μὴ ἔρχεσαι εἰς ἀντιδικίαν μὲ δικαστήν, διότι οἱ δικασταί, ποὺ θὰ δικάσουν τὴν διαφοράν σας, θὰ κρίνουν σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου των.

Μὴ ἔρχεσαι εἰς δίκην μὲ ἀντίδικον δικαστήν, διότι σύμφωνα μὲ τὴν τιμὴν τοῦ ἀξιώματός του θὰ τὸν κρίνουν χαριστικῶς.

Μὲ θρασὺν καὶ ἀπερισκέπτως τολμηρὸν μὴ βαδίζῃς εἰς τὸν ἴδιον δρόμον, διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἐπάνω σου τὸ βάρος ἐκείνου. Διότι αὐτὸς θὰ πράτῃ πάντοτε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά του, χωρὶς νὰ ἀκούῃ κανένα. Ἔτσι δὲ μὲ τὴν ἀπερισκεψίαν ἐκείνου θὰ καταστραφῇς καὶ σύ.

Μὲ ριψοκίνδυνον μὴ πηγαίνῃς συντροφιὰ εἰς τὸν αὐτὸν δρόμον, διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἐπάνω σου τὸ βάρος τῆς ἀλογίστου τόλμης του· διότι αὐτὸς θὰ κάμῃ ὅ,τι τοῦ ἀρέσει, καὶ θὰ συναπολεσθῇς μὲ τὴν ἀφροσύνήνητου καὶ τὴν κακοκεφαλιάν του.

Μὲ θυμώδη ἄνθρωπον μὴ ἀνοίγῃς φιλονεικίας καὶ μάχας καὶ μὴ βαδίζῃς μαζῆ του εἰς ἐρημικὸν δρόμον, διότι αὐτὸς δὲν δίδει σημασίαν εἰς τὸ ἀνθρώπινον αἷμα· καὶ δὲν θὰ διστάσῃ νὰ σὲ φονεύσῃ ἐκεῖ, ὅπου διὰ τὴν ἐρημίαν τοῦ τόπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σοῦ παρασχεθῇ καμμία βοήθεια.

Μὲ θυμώδη ἄνθρωπον μὴ ἔλθῃς εἰς σύγκρουσιν καὶ φιλονικίαν καὶ μὴ πηγαίνῃς μαζί του διὰ μέσου τῆς ἐρήμου, διότι σὰν τὸ τίποτε εἶναι εἰς τὰ μάτιά του τὸ χυνόμενον ἀνθρώπινον αἷμα· εἰς δὲ τὸν ἔρημον τόπον, ὅπου δὲν ὑπάρχει βοήθεια, ὑπάρχει πιθανότης νὰ σὲ ρίψῃ κάτω καὶ νὰ σὲ φονεύσῃ.

Μὴ ζητῇς συμβουλὰς ἀπὸ μωρὸν ἄνθρωπον καὶ μὴ ἐμπιστεύεσαι εἰς αὐτὸν τὸν ἑαυτόν σου, διότι ἐκεῖνος δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ κρατήσῃ μυστικὸν τὸν λόγον σου.

Μὴ λαμβάνῃς ὡς σύμβουλον ἀνόητον καὶ μωρὸν ἄνθρωπον καὶ μὴ ἐμπιστεύεσαι εἰς αὐτόν, διότι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ κρατήσῃ μυστικὸν λόγον.

Ἐνώπιον ἑνὸς ξένου καὶ ἀγνώστου ἀνθρώπου μὴ κάμῃς κάτι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μείνῃ μυστικόν, διότι δὲν γνωρίζεις τί θὰ ἐπακολουθήσῃ.

Ἐμπρὸς εἰς ξένον καὶ ἄγνωστον μὴ κάμῃς τίποτε, ποὺ πρέπει νὰ μένῃ κρυφόν, διότι δὲν ἠξεύρεις τί θὰ ἐπακολουθήσῃ.

Μὴ ἀνοίγῃς τὴν καρδίαν σου εἰς οἰονδήποτε ἄνθρωπον καὶ μὴ ζητήσῃς νὰ λάβῃς ἀπὸ αὐτὸν καμμίαν ἐκδούλευσιν.

Μὴ ἀνοίγῃς τὴν καρδιά σου εἰς κάθε ἄγνωστον ἄνθρωπον καὶ μὴ δέχεσαι εὔνοιαν καὶ φιλίαν ἀπὸ αὐτόν.

Μὴ ζηλοτυπῇς τὴν γυναῖκα σου, ποὺ ἀναπαύεται εἰς τὴν ἀγκάλην σου. Καὶ μὴ ἐμβάλῃς εἰς τὸν ἑαυτόν σου πονηρὰς σκέψεις·

Μὴ εἶσαι ζηλότυπος διὰ τὴν γυναῖκα σου, ποὺ ἀναπαύεται εἰς τὴν ἀγκάλην σου, οὔτε νὰ διδάξῃς αὐτὴν εἰς βάρος σου τέτοιαν κακὴν συνήθειαν καὶ παιδαγωγίαν.

ἀλλὰ καὶ μὴ παραδίδῃς ἐξ ὁλοκλήρου τὴν καρδίαν σου εἰς τὴν σύζυγόν σου, διὰ νὰ μὴ γίνῃ αὐτὴ κυρία ἐπὶ τῆς δυνάμεώς σου.

Ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ παραδώσῃς τὴν ψυχήν σου εἰς γυναῖκα, ὥστε νὰ ἐπιβῇ αὕτη καὶ νὰ ἐπικαθήσῃ δεσπόζουσα ἐπὶ τῆς δυνάμεως καὶ ἐξουσίας σου.

Μὴ ἐπιζητῇς συναντήσεις μὲ ἑταίραν, μήπως περιπέσῃς εἰς τὰς παγίδας της.

Μὴ συναντᾶσαι μὲ γυναῖκα, ποὺ ἐκδίδεται ὡς ἑταίρα εἰς πολλούς, μήπως συλληφθῇς εἰς τὰς παγίδας της.

Μὴ συχνάζῃς καὶ μὴ συναναστρέφεσαι μὲ τραγουδίστριαν, διὰ νὰ μὴ περιπέσῃς καὶ κυριευθῇς εἰς τὰ τεχνάσματά της.

Μὲ χορεύτριαν καὶ τραγουδίστριαν μὴ συχνάζῃς, διότι ὑπάρχει φόβος να κυριευθῇς ἀπὸ τὰ δελεαστικὰ καὶ ἐπιτηδευμένα τεχνάσματά της.

Μὴ περιεργάζεσαι παρθένον, διὰ νὰ μὴ σκανδαλισθῇς καὶ πέσῃς εἰς τὴν αὐτὴν μαζῆ της ἁμαρτίαν καὶ τιμωρίαν.

Μὴ περιεργάζεσαι παρθένον, ἐξετάζων λεπτομερῶς τὸ κάλλος της, ἐκ φόβου μήπως σκανδαλισθῇς καὶ παρασυρόμενος εἰς ἁμαρτίαν μετ’ αὐτῆς ὑποστῇς τὰς ὑπὸ τοῦ θείου Νόμου ποινάς.

Μὴ παραδίδῃς τὴν καρδίαν σου εἰς πόρνας, διὰ νὰ μὴ χάσῃς τὴν περιουσίαν σου.

Μὴ παραδώσῃς εἰς πόρνας τὴν ψυχήν σου, διὰ να μὴ χάσῃς τὴν περιουσίαν, ποὺ ἐκληρονόμησες ἀπὸ τοὺς προγόνους σου.

Μὴ εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως στρέφῃς ἐδῶ καὶ ἐκεῖ τὸ βλέμμα σου καὶ εἰς δρόμους, ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, μὴ περιπλανᾶσαι.

Μὴ τριγυρίζης τὰ βλέμματά σου περίεργα εἰς τοὺς δρόμους τῆς πόλεως καὶ μὴ περιπλανᾶσαι ἄσκοπα εἰς τὰ ἐρημικὰ καὶ ἀσύχναστα ἀπὸ ἀνθρώπους μέρη της.

Γύρισε ἀλλοῦ τὸ βλέμμα σου ἀπὸ ὡραίαν γυναῖκα καὶ μὴ περιεργάζεσαι κάλλος ξένον. Διότι ἀπὸ τὸ κάλλος τῆς γυναικὸς πολλοὶ ἄνδρες ἐπλανήθησαν καὶ παρεσύρθησαν εἰς τὸ κακόν. Ἀπὸ τὸ κάλλος της ὡσὰν φωτιὰ ἀνάπτει ὁ ἔρως.

Στρέψε μακρὰν τὸν ὀφθαλμόν σου ἀπὸ εὔμορφον γυναῖκα καὶ μὴ περιεργάζεσαι καλλονὴν ξένης γυναικός. Ἀπὸ τὸ κάλλος γυναικὸς πολλοὶ ἐπλανήθησαν, καὶ ἀπὸ τὴν περιέργειαν αὐτὴν ὁ ἔρως σὰν φωτιὰ ἀνάπτει.

Μὴ κάθεσαι καθόλου μαζῆ μὲ ὕπανδρον γυναῖκα καὶ μὴ παρακαθήσῃς μαζῆ της εἰς εὐωχίαν καὶ οἰνοποσίαν, μήπως παρεκκλίνῃ ἡ καρδία σου καὶ ὑποκύψῃ εἰς τὸ κάλλος αὐτῆς καὶ ὀλισθήσῃς ψυχικῶς καὶ καταστραφῇς.

Μὴ κάθεσαι καθόλου πλησίον ὑπανδρευμένης γυναικὸς καὶ μὴ παραδοθῇς μαζί της εἰς συμπόσιον μὲ οἶνον, μήπως παρεκκλίνῃ καὶ προσκολληθῇ ἡ ψυχή σου πρὸς αὐτὴν καὶ γλιστρήσῃς μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς καρδίας σου εἰς καταστροφὴν καὶ ἀπώλειαν.

Μὴ ἀφήνῃς φίλον παλαιὸν καὶ δοκιμασμένον χάριν ἑνὸς νέου· διότι ὁ νέος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἰσάξιος μὲ ἐκεῖνον. Ὁ νέος φίλος ὁμοιάζει πρὸς τὸ νέο κρασί. Ἐὰν τὸ κρασί γίνῃ παλαιόν, θὰ τὸ πίνῃς μὲ πολλὴν εὐχαρίστησιν.

Μὴ ἀφήσῃς παλαιόν σου φίλον, διότι ὁ νέος φίλος δὲν ἐξισώνεται μὲ τὸν παλαιόν. Ὁ νέος φίλος εἶναι νέος οἶνος· ἐὰν ὁ οἶνος παλιώσῃ καὶ γίνῃ πολλῶν ἐτῶν κρασί, θὰ τὸν πίῃς μὲ πολλὴν εὐχαρίστησιν.

Μὴ ζηλεύσῃς τὴν δόξαν τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου, διότι δὲν γνωρίζεις ποία καὶ πόσον μεγάλη θὰ εἶναι ἡ καταστροφή του.

Μὴ ζηλεύσῃς τὴν δόξαν ἀνθρώπου ἁμαρτωλοῦ, διότι δὲν γνωρίζεις ποία θὰ εἶναι ἡ καταστροφή του.

Μὴ δίδῃς τὴν καρδίαν σου εἰς τὰς τέρψεις τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων. Ἔχε ὑπ’ ὄψιν σου ὅτι μέχρι καὶ τοῦ ᾅδου δὲν θὰ μείνουν αὐτοὶ ἀτιμώρητοι.

Μὴ εὐχαριστηθῇς εἰς ὅ,τι εὐχαριστοῦνται καὶ ἀρέσκονται οἱ ἀσεβεῖς· ἐνθυμήσου ὅτι μέχρι τοῦ θανάτου των, ὅταν θὰ πρόκειται να τοὺς καταπίῃ ὁ Ἅδης, δὲν θὰ μείνουν δεδικαιωμένοι καὶ ἀτιμώρητοι.

Φεῦγε μακρυὰ ἀπὸ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ διατάσσῃ φόνον καὶ νὰ ἐκτελῇ φόνον, διὰ νὰ μὴ σὲ καταλάβῃ καμμιὰ φορὰ ὁ φόβος καὶ ἡ ἀγωνία τοῦ θανάτου. Κοντά του μὴ διαπράξῃς ποτὲ κανένα ἀφάλμα, διὰ νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ τὴν ζωήν σου. Καθ’ ὃν χρόνον μένεις μαζῆ του, ἔχε σαφῶς ὑπ’ ὄψιν σου, ὅτι βαδίζεις ἐν μέσῳ παγίδων καὶ περιπατεῖς ἐπάνω εἰς ἐπικινδύνους ἐπάλξεις τειχῶν πόλεως.

Φεῦγε μακρὰν ἀπὸ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει ἐξουσίαν να φονεύῃ καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖον δὲν θὰ σοῦ ἔλθῃ οὔτε ὡς ὑποψία ὁ φόβος τοῦ θανάτου. Ἂν δὲ συμβῇ νὰ πλησιάσῃς τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, μὴ διαπράξῃς πλημμέλημα ἡ σφάλμα τι, διὰ νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ καὶ τὴν ζωήν σου. Γνώριζε καλὰ ὅτι περνᾷς διὰ μέσου παγίδων καὶ περιπατεῖς ἐπάνω ἀπὸ ἐπάλξεις φρουρίων πόλεων, ποὺ εἶναι ἐκτεθειμέναι εἰς τὰ βλήματα αὐτῶν ποὺ τὰς πολιορκοῦν. Κινδυνεύεις λοιπὸν ἢ νὰ πιασθῇς σὰν τὸ πουλὶ καὶ τὸ ἄγριον ζῶον ἢ νὰ κτυπηθῇς ἀπὸ τὰ ὅπλα τοῦ ἀντιπάλου.

Μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς διανοίας σου ἐξέταζε τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ εὑρίσκονται κοντά σου, ἐὰν εἶναι εὐσεβεῖς καὶ ἀξιόπιστοι. Καὶ νὰ ζητῇς συμβουλὴν μόνον ἀπὸ τοὺς σοφούς.

Ὅσον ἠμπορεῖς, ἐξέταζε καὶ ψυχολόγει αὐτοὺς ποὺ σὲ πλησιάζουν καὶ συμβουλεύου μόνον ἀνθρώπους συνετοὺς καὶ σοφούς.

Ἂς συσκέπτεσαι καὶ ἂς συνομιλῇς μὲ συνετοὺς ἀνθρώπους καὶ πρόσεχε, ὥστε κάθε συνομιλία σου νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸν Νόμον τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ.

Ὅ,τι διαλογίζεσαι καὶ πρόκειται νὰ τὸ ἀποφασίσης, ἂς γίνεται καὶ μὲ τὴν γνώμην συνετῶν ἀνθρώπων πᾶσα δὲ συνομιλία καὶ συζήτησίς σου ἂς εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Νόμον τοῦ Ὑψίστου.

Οἱ δίκαιοι ἄνθρωποι ἂς εἶναι συνδαιτυμόνες σου, καύχημα δὲ καὶ δόξα σου ἂς ὑπάρχῃ πάντοτε εἰς τὸν σεβασμὸν πρὸς τὸν Κύριον.

Ἄνθρωποι δίκαιοι καὶ ἐνάρετοι ἂς εἶναι οἱ ὁμοτράπεζοι καὶ συνδαιτυμόνες σου, καὶ τὸ καύχημά σου ἂς εἶναι ὁ φόβος τοῦ Κυρίου.

Ὡραῖον ἔργον, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὰ χέρια τεχνιτῶν, ἐπαινεῖται, καὶ ὁ συνετὸς ἀρχηγὸς τοῦ λαοῦ θὰ φανῇ ἀπὸ τὰ λόγια του.

Ἀναλόγως τῆς δεξιότητος τῆς χειρὸς τῶν τεχνιτῶν θὰ ἐκτιμηθῇ καὶ θὰ ἐπαινεθῇ τὸ ἔργον των, καὶ ὁ ἄρχοντας ἐνὸς λαοῦ θὰ φανῇ σοφὸς καὶ συνετὸς ἀπὸ τὰ λόγια του.

Ἐπικίνδυνος καὶ φοβερὸς εἶναι εἰς τὴν πόλιν ὁ κακόγλωσσος καὶ ἀθυρόστομος ἄνθρωπος· ἐκεῖνος δὲ ποὺ εἶναι ἄκριτος καὶ ταχὺς εἰς τὰ λόγια του θὰ μισηθῇ.

Φοβερὸς καὶ ἐπικίνδυνος εἶναι εἰς τὴν πόλιν, ποὺ μένει, ὁ ἄνθρωπος ὁ κακόγλωσσος· ὁ δὲ ἀσυγκράτητος καὶ ἀπερίσκεπτος εἰς τὰ λόγια του θὰ μισηθῇ καὶ θὰ κινήσῃ τὴν ἀποστροφήν.

Σοφὸς ἄρχων παιδαγωγεῖ καὶ μορφώνει τὸν λαόν του· ἡ ἐξουσία δὲ καὶ ἡ κυβέρνησις τοῦ συνετοῦ ἄρχοντος εἶναι ὀρθῶς τακτοποιημένη.

Ὁ σοφὸς καὶ συνετὸς ἄρχων θὰ διαπαιδαγωγήσῃ καλῶς τὸν λαόν του, ἡ δὲ διοίκησις καὶ διακυβέρνησις τοῦ συνετοῦ θὰ εἶναι τακτοποιημένη καὶ καλῶς ὠργανωμένη.

Ὁποῖος τις εἶναι ὁ ἄρχων ἑνὸς λαοῦ, τέτοιοι θὰ εἶναι καὶ οἱ ὑπ’ αὐτὸν ἀξιωματοῦχοι. Καὶ ὁποῖος εἶναι ὁ ἄρχων μιᾶς πόλεως, τέτοιοι θὰ εἶναι καὶ οἱ κάτοικοι αὐτῆς.

Ὁποῖος εἶναι ὁ ἄρχων καὶ κριτῆς ἐνὸς λαοῦ, τέτοιοι θὰ εἶναι καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ ὑπουργοί του, καὶ ὁποῖος εἶναι ὁ κυβερνήτης καὶ διοικητὴς μιᾶς πόλεως, τοιοῦτοι θὰ εἶναι καὶ ὅλοι οἱ κάτοικοί της.

Ἀμόρφωτος καὶ ἀσύνετος βασιλεὺς ὁδηγεῖ τὸν λαόν του εἰς τὴν καταστροφήν· ἐξ ἀντιθέτου αποκτᾷ πολλοὺς κατοίκους μία πόλις καὶ εὐημερεῖ χάρις εἰς τὴν σύνεσιν τῶν καλῶν ἀρχόντων.

Ὁ ἀδιαπαιδαγώγητος καὶ ἀμόρφωτος βασιλεὺς θὰ ὁδηγήσῃ εἰς καταστροφὴν τὸν λαόν του· μία δὲ πόλις θὰ κατοικηθῇ ἀπὸ πολλοὺς καὶ θὰ ἀκμάσῃ εἰς πληθυσμόν, χάρις εἰς τὴν σύνεσιν τῶν ἀρχόντων της.

Ἀπὸ τὸ χέρι τοῦ Κυρίου χορηγεῖται κάθε ἐξουσία ἐπάνω εἰς τὴν γῆν, τὸν δὲ χρήσιμον καὶ καλὸν ἄρχοντα ἐπ’ αὐτῆς θὰ ἀναδείξῃ ὁ Κύριος εἰς τὸν κατάλληλον καιρόν.

Εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Θεοῦ εἶναι πᾶσα ἐπὶ τῆς γῆς ἐξουσία, καὶ ὁ Θεὸς θὰ ἀναδείξῃ εἰς τὸν κατάλληλον καιρὸν τὸν ὠφέλιμον ἄρχοντα.

Εἰς τὸ χέρι τοῦ παντοδυνάμου Κυρίου εἶναι ἡ κατευόδωσις παντὸς ἀνθρώπου εἰς τὰ ἔργα του. Καὶ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ δικαίου νομοθέτου θὰ ἀποθέσῃ ὁ Θεὸς τὴν δόξαν του.

Ἡ εὐδοκίμησις καὶ πρόοδος τοῦ ἀνθρώπου εἶναι εἰς τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ, καὶ Αὐτὸς θὰ θέσῃ ἐπὶ τοῦ προσώπου τοῦ ἄρχοντος καὶ νομοθέτου τὴν δόξαν.

Οἰανδήποτε ἀδικίαν καὶ ἂν σοῦ κάμῃ ὁ πλησίον, μὴ μνησικακήσῃς ἐναντίον του καὶ μὴ κάμῃς τίποτε ἐπάνω εἰς τὴν ὁρμὴν τοῦ πάθους.

Μὴ ὀργισθῇς καὶ μνησικακήσῃς κατὰ τοῦ πλησίον σου διὰ κάθε ἀδίκημα, ποὺ θὰ σοῦ κάμῃ, καὶ μὴ ἐνεργήσῃς τίποτε κατ’ αὐτοῦ μὲ ἔργα βίας ὑβριστικά.

Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι μισητὴ ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων καὶ ἐνώπιον ἀμφοτέρων ὁ ὑπερήφανος θὰ διαπράξῃ πολλὰς ἀδικίας.

Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ τοῦτο, διότι ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι μισητὴ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων, καὶ πρὸς τοὺς δύο, πρὸς τὸν Θεὸν δηλαδὴ καὶ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, θὰ διαπράξῃ ἀδικίαν.

Ἡ βασιλεία περιέρχεται ἀπὸ τὸ ἕνα ἔθνος εἰς τὸ ἄλλο ἐξ αἰτίας τῶν ἀδικιῶν, τῆς ὑπερηφανείας καὶ τοῦ ἀδίκου πλουτισμοῦ.

Ἡ βασιλεία φεύγει καὶ μεταβιβάζεται ἀπὸ τὸ ἐν ἔθνος εἰς ἄλλο ἔθνος, ἐξ αἰτίας τῶν ἀδικιῶν καὶ ἀλαζονικῶν καταπιέσεων καὶ τῆς διὰ δόλου καὶ ἁρπαγὼν κατακτήσεως χρημάτων.

Διατί ὑπερηφανεύεται ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εἶναι χῶμα καὶ στάκτη; Διότι τοῦ ὑπερηφάνου ἀνθρώπου, καθ’ ὃν χρόνον ἀκόμη ἐζοῦσε, ἐγὼ ἔρριψα τὰ ἐντόσθιά του κάτω.

Διατί ὑπερηφανεύεται ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εἶναι χῶμα καὶ στάχτη; Ματαίως ἐκδηλώνει ἀλαζονείαν καὶ παρουσιάζεται ἀγέρωχος. Διότι, καθ’ ὃν χρόνον εὑρίσκεται ἐν τῇ ζωῇ καὶ νομίζει ἑαυτὸν ἀκατάβλητον, ἐγὼ ἔρριψα τὴν ἀποσύνθεσιν εἰς τὰ ἐντόσθιά του.

Μακρὰν ἀσθένειαν, ἡ ὁποία δὲν φέρει τὸν θάνατον ἀλλὰ οὔτε καὶ θεραπεύεται, τὴν ἐμπαίζει καὶ ὁ ἰατρός. Καὶ ὁ ἀσθενῶν βασιλεὺς σήμερον ὑπάρχει, αὔριον δὲ ἀποθνήσκει.

Τὴν μακροχρόνιον ἀσθένειαν εἰρωνεύεται ὁ ἰατρός, ἀστειευόμενος δι’ αὐτὴν μὲ τὸν ἀσθενῆ. Καὶ ὅμως ὁ βασιλεὺς σήμερον ζῇ καὶ αὔριον ἀποθνῄσκει, χωρὶς νὰ δύναται ὁ ἰατρὸς νὰ τοῦ παρατείνῃ τὴν ζωήν.

Ὅταν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἄνθρωπος, θὰ τὸν κληρονομήσουν καὶ θὰ τὸν παραλάβουν τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ σκουλήκια.

Ὁ θάνατος ἐξουδετερώνει οἰονδήποτε μεγαλεῖον. Διότι, ὅταν ἀποθάνῃ ὁ ἄνθρωπος, θὰ τὸν κληρονομήσουν ἄταφον μὲν τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ θηρία, ἐντὸς δὲ τοῦ τάφου οἱ σκώληκες.

Ἡ ἀρχὴ καὶ πρώτη αἰτία τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Κύριον εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια. Ἡ καρδία τοῦ ὑπερηφάνου ἔχει ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸν δημιουργόν του.

Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Θεόν, τότε ἀρχίζει νὰ ὑπερηφανεύεται, θεοποιῶν τὸν ἑαυτόν του, καὶ μετ’ ὀλίγον ἡ καρδία του ἀπομακρύνεται ὁλοτελῶς ἀπὸ Ἐκεῖνον, ὁ Ὁποῖος τὸν ἐδημιούργησε.

Ἐπειδὴ δὲ ἀρχὴ καὶ πηγὴ κάθε ἁμαρτίας εἶναι ὁ ἐγωϊσμός, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κρατεῖ τὸν ἐγωϊσμόν του καὶ κυριαρχεῖται ἀπὸ αὐτόν, θὰ ξεχύσῃ ὡσὰν βροχὴν ἀπὸ μέσα του βδελυρότητας. Διὰ τοῦτο ὁ Κύριος θὰ τοῦ ἀποστείλῃ τρομερὰς τιμωρίας καὶ θὰ τὸν καταστρέψῃ ἐξ ὁλοκλήρου.

Χωρίζεται δὲ οὗτος ὁλοτελῶς ἀπὸ τὸν Θεόν, διότι τῆς ὑπερηφανείας πηγὴ καὶ αἰτία εἶναι πᾶσα ἁμαρτία, αὐτὸς δέ, ποὺ κρατεῖ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ διατελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀλαζονείας καὶ τοῦ ἐγωϊσμοῦ, θὰ ἐκχύσῃ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν του πλημμύραν παντὸς εἴδους βδελυρῶν ἁμαρτιῶν· δι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος ἐπέφερε κατ’ αὐτῶν πρωτοφανεῖς καὶ καταπληκτικὰς καταστροφὰς καὶ κατέστρεψε τελείως τούτους.

Ὁ Κύριος ἐκρήμνισε θρόνους ἀρχόντων καὶ ἀντὶ ἐκείνων ἐγκατέστησε πρᾴους ἀνθρώπους ὡς ἄρχοντας.

Ὁ Κύριος ἀνέτρεψε θρόνους ὑπερηφάνων καὶ ἀγερώχων ἀρχόντων καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἐγκατέστησε πράους καὶ ταπεινούς.

Ρίζας ἀλαζονικῶν ἐθνῶν ἐξερρίζωσεν ὁ Κύριος καὶ ἐφύτευσεν ἀντὶ ἐκείνων ταπεινοὺς ἀνθρώπους.

Ρίζας ἀγερώχων ἐθνῶν ἀνέσπασεν ὁ Κύριος καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἐφύτευσε ταπεινούς.

Χώρας ὑπερηφάνων ἐθνῶν τὰς κατέστρεψεν ὁ Κύριος. Τὰς ἐξωλόθρευσεν ἕως τὰ θεμέλιά των.

Χώρας ὑπερηφάνων ἐθνῶν κατέστρεψεν ὁ Κύριος καὶ ἐξηφάνισε τὰς πόλεις των ἐκ θεμελίων.

Ἐξήρανε τὴν ζωήν των, ἐξωλόθρευσε τοὺς κατοίκους των καὶ ἔσβησε τὴν ἀνάμνησίν των ἀπὸ τὴν γῆν.

Μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἐμάρανε, σὰν δένδρα ποὺ ξηραίνονται, καὶ τὰ ὡδήγησεν εἰς ἀπώλειαν καὶ ἔσβησε τὸ ὄνομά των, ὥστε νὰ μὴ μνημονεύεται οὔτε νὰ ἀκούεται πλέον εἰς τὴν γῆν.

Ὁ ἐγωϊσμὸς δὲν εἶναι προωρισμένος καὶ ταιριαστὸς διὰ τὸν ἄνθρωπον, οὔτε ὁ θυμὸς καὶ ἡ ὀργὴ διὰ τὰ τέκνα τῶν γυναικῶν.

Ἡ ὑπερηφάνεια καὶ ὁ ἐγωϊσμός, ἐφεύρεσις τοῦ Σατανᾶ, δὲν ἔχει κτισθῇ διὰ τοὺς ἀνθρώπους, οὔτε ἡ ἐκ τῶν παθῶν τούτων προερχομένη σκληρὰ καὶ μανιώδης ὀργὴ ἔγινε δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γεννηθῇ ἀπὸ γυναῖκας.

Ποῖον γένος εἶναι ἔντιμον καὶ ἔνδοξον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ; Τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων. Ποῖον γένος ἀνθρώπων καὶ ποῖοι ἄνθρωποι εἶναι ἔντιμοι καὶ δοξασμένοι πλησίον τοῦ Θεοῦ; Ἐκεῖνοι μόνον, ποὺ φοβοῦνται τὸν Κύριον. Ποῖον γένος μεταξὺ τῶν ζώντων δημιουργημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ καταντήσῃ καταφρονημένον καὶ ἄδοξον; Τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων. Ποῖοι ἀπὸ τὸ γένος αὐτὸ περιπίπτουν εἰς ἀδοξίαν καὶ καταφρόνησιν; Ἐκεῖνοι ποὺ παραβαίνουν τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ.

Ποῖοι ἀπόγονοι μεταξὺ τῶν ἐπὶ γῆς ζώντων ἔχουν τιμηθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν; Οἱ ἀπόγονοι τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ μεταξὺ τούτων ποῖοι ἀπόγονοι εἶναι ἄξιοι τῆς τιμῆς; Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται τὸν Κύριον. Καὶ ποῖοι ἀπόγονοι μεταξὺ τῶν ζώντων ἐπὶ τῆς γῆς δύνανται νὰ καταντήσουν ἐντελῶς ἄτιμοι καὶ ἄξιοι πάσης περιφρονήσεως; Οἱ ἀπόγονοι τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ ποῖοι ἀπόγονοι καταντοῦν εἰς ἐσχάτην ἀτιμίαν; Αὐτοὶ ποὺ παραβαίνουν τὰς θείας ἐντολάς.

Ἄρχων ἀπολαμβάνει δικαίαν τιμὴν καὶ δόξαν ἐν μέσῳ μόνον ἀνθρώπων, ποὺ θεωροῦν ὁ ἔνας τὸν ἄλλον ἀδελφόν των. Αὐτὸς δὲ ἂς ἔχῃ πάντοτε πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ ἂς τιμᾷ ἐκείνους, ποὺ εὐλαβοῦνται τὸν Κύριον.

Μεταξὺ ἀδελφῶν ὁ ἀρχαιότερός των τιμᾶται καὶ εἶναι σεβαστὸς ἀπὸ αὐτούς, οἱ δὲ φοβούμενοι τὸν Κύριον τιμῶνται ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν του σὰν πρωτότοκοι ὅλοι.

Καὶ διὰ τὸν πλούσιον καὶ διὰ τὸν ἔνδοξον καὶ διὰ τὸν πτωχὸν τὸ καύχημα πρέπει νὰ εἶναι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν Θεόν.

Εἴτε πλούσιος εἶναι κανείς, εἴτε εὐγενὴς καὶ ἔνδοξος, εἴτε πτωχός, εἰς ὅλους ἐξ ἴσου καύχημά των πρέπει νὰ εἶναι ὁ φόβος τοῦ Κυρίου.

Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ θεωρῆται ἀνάξιος τιμῆς ὁ συνετός, διότι εἶναι πτωχός. Οὔτε δὲ νὰ τιμᾶται καὶ νὰ δοξάζεται ὁ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος ἐπειδὴ εἶναι πλούσιος.

Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐξευτελίσῃς καὶ νὰ περιφρονήσῃς ἕνα πτωχόν, ἀλλὰ μυαλωμένον καὶ συνετὸν ἄνθρωπον, οὔτε ἁρμόζει νὰ τιμᾷς καὶ νὰ δοξάζῃς ἄνθρωπον ἁμαρτωλόν.

Οἱ μεγιστᾶνες καὶ οἱ κριταὶ καὶ οἱ ἄρχοντες δοξάζονται, ἀλλὰ κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς δὲν εἶναι ἀνώτερος ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ φοβεῖται τὸν Κύριον.

Ὁ ἡγεμὼν καὶ ὁ κριτὴς καὶ ὁ ἄρχων θὰ δοξάξωνται· κανένας ἀπὸ αὐτοὺς ὅμως δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερος εἰς τιμὴν καὶ δόξαν ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ φοβεῖται τὸν Θεόν.

Ἄνθρωποι ἐλεύθεροι θὰ γίνουν ὑπηρέται εἰς δοῦλον σοφόν. Ὁ δὲ συνετὸς καὶ μορφωμένος ἄνθρωπος δὲν θὰ γογγύσῃ δι’ αὐτό.

Τὸν συνετὸν δοῦλον θὰ τὸν ὑπηρετήσουν ἐλεύθεροι κύριοι, καὶ ἄνθρωπος μορφωμένος καὶ ἔχων γνῶσιν δὲν θὰ γογγύσῃ ποτὲ δι’ αὐτό.

Μὴ ἀλαζονεύεσαι, ὅτι θὰ κάμῃς ἔργα μεγάλα ἀνώτερα ἀπὸ τὰς δυνάμεις σου. Καὶ εἰς καιρὸν δυσκολιῶν καὶ στενοχωριῶν μὴ ἐπιδεικνύεσαι ἀποκρύπτων τὴν πραγματικήν σου κατάστασιν.

Μὴ ἐπιδεικνύῃς σοφίαν καὶ ἐπιδεξιότητα αὐτοεπαινούμενος, ὅταν πρόκειται νὰ κάμῃς τὸ ἔργον σου, καὶ μὴ δόξαζε τὸν ἑαυτόν σου ἐμφανιζόμενος ὡς ἄρχων καὶ ὡς εὐημερῶν εἰς καιρόν, ποὺ δυστυχεῖς καὶ στενοχωρεῖσαι εἰς τὸ σπίτι σου.

Καλύτερος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ ἐργάζεται καὶ ἐτσι ἀνταποκρίνεται εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας, παρὰ ἐκεῖνος ποὺ περιπατεῖ καυχησιολογῶν καθ’ ὃν χρόνον στερεῖται καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ψωμί του.

Εἶναι καλύτερος καὶ ἀνώτερος ἐκεῖνος, ποὺ δουλεύει καὶ ἔχει περισσεύματα εἰς ὅλα, παρὰ ἐκεῖνος ποὺ κάμνει περιπάτους καὶ καυχᾶται κομψευόμενος καὶ περιαυτολογῶν, καθ’ ὃν χρόνον στερεῖται καὶ τοῦ ἄρτου.

Παιδί μου, νὰ τιμᾷς τὸν ἑαυτόν σου μὲ τὴν πρᾳότητά σου καὶ νὰ ἀποδίδῃς εἰς τὸν ἑαυτόν σου τὴν τιμὴν καὶ τὴν θέσιν, ποὺ σοῦ ἀξίζει.

Τέκνον μου, δόξαζε τὴν ψυχήν σου μὲ τὴν ἀρετὴν τῆς πραότητος καὶ τίμησέ την σύμφωνα μὲ τὴν ἀξίαν της.

Ἐκεῖνον ποὺ διαπράττει ἁμαρτήματα ἐναντίον τῆς ψυχῆς του, ποιὸς θὰ εὑρεθῇ νὰ τὸν δικαιώσῃ; Καὶ ποιὸς θὰ δοξάσῃ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κατεξευτελίζει τὸν ἑαυτόν του μὲ τὴν ἀπρεπῆ διαγωγήν του;

Ποῖος θὰ δώσῃ δίκαιον εἰς ἐκεῖνον, ποὺ ἁμαρτάνει κατὰ τῆς ἰδίας του ψυχῆς, καὶ ποῖος θὰ τιμήσῃ καὶ θὰ σεβασθῇ ἐκεῖνον, ποὺ δι’ ἐξευτελιστικῶν πράξεων ἀτιμάζει τὴν ζωήν του;

Ὁ πτωχὸς ἀποκτᾷ δόξαν μὲ τὴν γνῶσιν καὶ μὲ τὴν σοφίαν του. Ὁ πλούσιος αποκτᾷ δόξαν μὲ τὸν πλοῦτον του. Προτιμότερος ὅμως εἶναι ὁ πρῶτος.

Ὁ πτωχὸς δοξάζεται καὶ τιμᾶται διὰ τὴν μόρφωσιν καὶ σοφίαν του, καὶ ὁ πλούσιος τιμᾶται διὰ τὰ πλούτη του.

Ἐὰν ὁ πτωχὸς εἶναι σοφὸς καὶ δοξάζεται, πόσον περισσότερον θὰ δοξασθῇ ὅταν ἀποκτήσῃ καὶ πλοῦτον; Ἐὰν ὁ πλούσιος δὲν ἔχεῃ τὴν δόξαν τῆς σοφίας, πόσον ἄδοξος θὰ εἶναι, ὅταν καταντήσῃ πτωχός;

Πόσον δὲ μεγάλη εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς δόξης τοῦ ἑνὸς καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄλλου, καταφαίνεται ἀπὸ τὸ ὅτι ἐκεῖνος ποὺ τιμᾶται, καθ’ ὃν χρόνον εὑρίσκεται ἐν πτωχείᾳ, πολὺ περισσότερον θὰ τιμηθῇ, ἐὰν συμβῇ καὶ νὰ πλουτήσῃ. Καὶ ἐκεῖνος ποὺ δὲν τιμᾶται, ὅταν ἔχῃ πλούτη, πόσον ἄδοξος καὶ περιφρονημένος θὰ εἶναι, ἐὰν πτωχύνῃ;

Ἡ σοφία τοῦ ταπεινόφρονος ἀνθρώπου τὸν δοξάζει καὶ τὸν τιμᾷ, ἐν μέσῳ δὲ ἐπισήμων ἀνθρώπων θὰ τοῦ δώσῃ θέσιν.

Ἡ σύνεσις τοῦ ταπεινοῦ θὰ ἀνυψώσῃ τὴν κεφαλήν του καὶ θὰ τὸν καθίσῃ ἐν μέσῳ ἀρχόντων καὶ μεγιστάνων.

Μὴ ἐπαινέσῃς ἄνθρωπον διὰ τὴν ὡραιότητά του, οὔτε καὶ νὰ ἀποστροφῇς ἄλλον ἄνθρωπον, διότι τὸ πρόσωπόν του δὲν εἶναι ὡραῖον.

Μὴ ἐπαινέσῃς ἄνθρωπον διὰ τὴν εὐμορφίαν του, καὶ μὴ σιχαθῇς ἄνθρωπον διὰ τὸ ἐξωτερικόν του, ποὺ θὰ ἴδουν τὰ μάτια σου.

Ἡ μέλισσα ἀπὸ ἀπόψεως σωματικῆς ἐμφανίσεως καὶ ἰσχύος εἶναι μικρὰ μεταξὺ τῶν πτερωτῶν, ἀλλὰ τὸ προϊὸν τῶν κόπων της εἶναι ἐξαιρετικῆς γλυκύτητας.

Ἡ μέλισσα εἶναι μικρὰ μεταξὺ τῶν πετουμένων πλασμάτων, αὐτὸ ὅμως ποὺ παράγει, τὸ μέλι δηλαδή, εἶναι τὸ πρῶτον ἐκ τῶν γλυκαντικῶν.

Μὴ καυχᾶσαι διὰ τὰ ὡραῖα ἐνδύματα, ποὺ φορεῖς, οὔτε καὶ νὰ ἀλαζονεύεσαι εἰς ἡμέρας δόξης σου. Ἰδού, ὅτι τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου εἶναι θαυμαστά· καὶ ὅμως τὰ πλεῖστα ἀπὸ τὰ ἔργα του μένουν ἄγνωστα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων.

Μὴ καυχηθῇς διὰ τὰ ὡραῖα ἐνδύματα, ποὺ φορεῖς, καὶ μὴ ἐπαίρεσαι κατὰ τὴν ἡμέραν ποὺ θὰ δοξάζεσαι, διότι πραγματικῶς θαυμαστὰ εἶναι μόνον τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου· ὅσα δὲ ἐργάζεται μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, εἶναι ἄγνωστα καὶ κεκρυμμένα.

Πολλοὶ ἄρχοντες ἔχασαν τοὺς θρόνους καὶ τὴν ἐξουσίαν των καὶ ἐκάθησαν κάτω εἰς τὸ χῶμα. Ἐκεῖνος δέ, τὸν ὁποῖον διὰ τὴν ἀσημότητά του κανεὶς ποτὲ δὲν ἐσκέφθη, ἐφόρεσε βασιλικὸν στέμμα εἰς τὴν κεφαλήν του.

Ἕνεκα τούτου συνέβη, ὥστε πολλοὶ τύραννοι ἐξεθρονίσθησαν καὶ ἐκάθισαν κατὰ γῆς, ὁ ἄγνωστος δὲ καὶ ἄσημος, τὸν ὁποῖον δὲν ἐσκέφθησαν οὐδὲ διενοήθησαν ποτέ, ἐφόρεσε βασιλικὸν διάδημα.

Πολλοὶ βασιλεῖς καὶ ἄρχοντες ἔχασαν τὸ στέμμα καὶ τὴν ἐξουσίαν των καὶ περιέπεσαν εἰς ἀσημότητα, ὅπως ἐπίσης καὶ πολλοὶ ἔνδοξοι παρεδόθησαν εἰς χεῖρας ἄλλων ὡς δοῦλοι.

Πολλοὶ βασιλεῖς καὶ δυνάσται ἐξηυτελίσθησαν καὶ ὑπέστησαν πολὺ μεγάλην ἀτιμίαν, καὶ ἔνδοξοι ἄνθρωποι παρεδόθησαν ὡς δοῦλοι εἰς χεῖρας ἄλλων.

Πρὶν ἀκριβῶς ἐξετάσῃς καὶ πληροφορηθῇς τὴν ἀλήθειαν, μὴ κατηγορήσῃς. Πρῶτα νὰ κατανοήσῃς καλῶς καὶ κατόπιν νὰ ἀπευθύνῃς παρατηρήσεις καὶ ἐλέγχους.

Προτοῦ ἐξετάσῃς καλῶς τὰ πράγματα, μὴ μεμφθῇς καὶ μὴ κατηγορήσῃς κανένα· πρῶτον μάθε καὶ πληροφορήσου περὶ τίνος πρόκειται καὶ τότε νὰ ἐπιτιμήσῃς καὶ ἐπιπλήξῃς τὸν ἔνοχον.

Πρὶν ἀκούσῃς καὶ ἐννοήσῃς, μὴ δίδῃς ἀπόκρισιν. Καὶ ὅταν οἱ ἄλλοι ὁμιλοῦν, μὴ παρεμβαίνῃς, διὰ νὰ τοὺς διακόψῃς.

Προτοῦ ἀκούσῃς τί θέλουν νὰ σοῦ εἴπουν, μὴ ἀποκρίνεσαι, καὶ μὴ παρεμβάλλεσαι ἐν μέσῳ συζητήσεων διακόπτων τοὺς ὁμιλοῦντας.

Διὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν σὲ ἀφοροῦν, μὴ φιλονεικῇς, εἰς δὲ τὰς ἀντεγκλήσεις καὶ τὰς δίκας τῶν ἁμαρτωλῶν ἀνθρώπων μὴ ἀνακατεύεσαι.

Μὴ φιλονικῇς διὰ πρᾶγμα καὶ δι’ ὑπόθεσιν, ποὺ δὲν σὲ ἐνδιαφέρει, καὶ μὴ γίνεσαι σύνεδρος καὶ δικαστὴς εἰς δικαστήριον καὶ σύσκεψιν ἁμαρτωλῶν.

Παιδί μου, μὴ ἐκτείνεσαι εἰς πολλὰ ἔργα καὶ μάλιστα ἀνώτερα τῶν δυνάμεών σου. Ἐὰν πληθύνῃς τὰ ἔργα σου καὶ τὰς ἀσχολίας σου, θὰ περιπέσῃς ἐνδεχομένως εἰς σφάλματα καὶ δὲν θὰ μείνῃς χωρὶς ἐνοχήν. Καὶ ἐὰν ἐπιδιώκῃς νὰ ἐπιτύχῃς πολλά, δὲν θὰ κατορθώσῃς νὰ ἀποφύγῃς τὰς ἀποτυχίας.

Τέκνον μου, μὴ καταπιάνεσαι μὲ πολλὰ ἔργα· ἐὰν πολλαπλασιάσῃς καὶ πληθύνῃς τὰς ἀσχολίας σου, δὲν θὰ παραμείνῃς ἀνένοχος καὶ χωρὶς σφάλματα καὶ ἀποτυχίας· καὶ ἐὰν ἐπιδιώκῃς καὶ κυνηγᾷς πολλά, δὲν θὰ τὰ προφθάσῃς καὶ δὲν θὰ τὰ ἐπιτύχῃς ὅλα, οὔτε ἐν περιπτώσει ἀποτυχίας θὰ ἠμπορέσῃς νὰ διαφύγῃς δραπετεύων καὶ μὴ ὑφιστάμενος τὰς συνεπείας.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κοπιάζουν καὶ μοχθοῦν καὶ σπεύδουν συνεχῶς, καὶ ὅμως τόσον περισσότερον στεροῦνται.

Ὑπάρχει ἄνθρωπος, ποὺ κοπιάζει καὶ βασανίζεται καὶ τρέχει εἰς τὴν ἐργασίάν του, καὶ ὅμως τόσον περισσότερον ὑστερεῖται.

Ὑπάρχουν ἐξ ἀντιθέτου ἄνθρωποι ἀδύνατοι, μειωμένης δραστηριότητος, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην συμπαραστάσεως καὶ βοηθείας τῶν ἄλλων, ὑστεροῦν αὐτοὶ εἰς δύναμιν καὶ εὑρίσκονται εἰς μεγάλην πτωχείαν. Ἐν τούτοις πρὸς αὐτοὺς ὁ Κύριος στρέφει μὲ εὐμένειαν τοὺς ὀφθαλμούς του καὶ τοὺς ἀνορθώνει ἀπὸ τὴν ταπεινὴν καὶ δύσκολον θέσιν των.

Ὑπάρχει καὶ ἄνθρωπος βραδυκίνητος καὶ ἔχων ἀνάγκην νὰ τὸν βοηθήσουν οἱ ἄλλοι εἰς τὸ ἔργον του, ὁ ὁποῖος ὑστερεῖ εἰς σωματικὴν δύναμιν καὶ κατέχεται ἀπὸ πολλὴν πτωχείαν καὶ ὅμως οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ Κυρίου ἐστράφησαν πρὸς αὐτὸν εὐμενῶς πρὸς παροχὴν ἀγαθῶν εἰς αὐτὸν καὶ τὸν ἀνώρθωσαν ἀπὸ τὴν ταπεινὴν κατάστασιν τῆς πτωχείας του.

Ἀνυψώνει τὴν κεφαλήν των τοὺς τιμᾷ καὶ τοὺς ἐμφανίζει μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὥστε πολλοὶ ἄνθρωποι νὰ καταλαμβάνωνται ἀπὸ θαυμασμὸν δι’ αὐτούς.

Καὶ ὁ Κύριος ὕψωσεν ἐπάνω τὴν κεφαλήν του, ποὺ λόγῳ τῆς πτωχείας του ἐκύτταζε διαρκῶς πρὸς τὰ κάτω, καὶ ἐθαύμασαν πολλοὶ δι’ αὐτόν.

Τὰ καλὰ καὶ τὰ δυσάρεστα, ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος, ὁ πλοῦτος καὶ ἡ πτωχεία, δίδονται καὶ κατευθύνονται ἀπὸ τὸν Κύριον.

Καλὰ καὶ κακά, ζωὴ καὶ θάνατος, πτωχεία καὶ πλοῦτος ἔρχονται ἀπὸ τὸν Κύριον.

Αἱ δωρεαὶ τοῦ Θεοῦ δίδονται καὶ παραμένουν εἰς χεῖρας τῶν εὐσεβῶν. Ἡ δὲ εὐμένεια τοῦ Κυρίου προστατεύει καὶ κατευοδώνει αὐτοὺς εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ὅ,τι δίδει ὁ Κύριος εἰς τοὺς εὐσεβεῖς, παραμένει μονίμως, καὶ ἡ εὐαρέσκειά του θὰ φέρῃ εὐτυχίαν παντοτινὴν εἰς αὐτούς.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πλουτοῦν, διότι ἔχουν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ χρῆμα καὶ διότι εἶναι σφιχτοχέρηδες. Ἰδοὺ ὅμως ποία θὰ εἶναι ἡ ἀμοιβή των:

Ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος γίνεται πλούσιος ἀπὸ τὸ μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὰ χρήματα καὶ τὸ σφίξιμον τῆς χειρός του· αὐτὸ ὅμως, ποὺ θὰ ἐκθέσωμεν κατωτέρω, εἶναι τὸ μερίδιον, ποὺ τοῦ δίδεται ὡς μισθός.

Ὅταν θὰ εἴπουν «εὑρῆκα ἐπιτέλους τὴν ἡσυχίαν καὶ ἀνάπαυσίν μου καὶ τώρα θὰ τρώγω καὶ θὰ ἀπολαμβάνω τὰ ἀγαθά μου», ἐν τούτοις δὲν γνωρίζει ἐπὶ πόσον καιρὸν θὰ διαρκέσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ πότε θὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ ἀγαθά του εἰς τοὺς ἄλλους, διότι αὐτὸς θὰ ἀποθάνῃ.

Θὰ εἴπῃ οὗτος· εὑρῆκα ἐπὶ τέλους τὴν ἀνάπαυσίν μου καὶ τώρα θὰ φάγω ἀπὸ τὰ ἀγαθά μου· ὅμως δὲν γνωρίζει πόσος καιρὸς θὰ περάσῃ, καὶ θὰ ἀφήσῃ τὰ ἀγαθὰ ταῦτα εἰς ἄλλους καὶ αὐτὸς θὰ ἀποθάνῃ.

Σὺ ὅμως μένε προσηλωμένος εἰς τὸ ἔντιμον ἔργον, ποὺ ἔχεις ἀναλάβει. Αὐτὸ νὰ ἔχῃς σύντροφόν σου εἰς τὴν καρδίαν καὶ τὴν διάνοιάν σου καὶ γήρασε εἰς τὸ ἔργον σου αὐτό.

Σὺ ὅμως ὁ εὐσεβὴς παράμενε σταθερὸς εἰς τὴν ὑπόσχεσιν καὶ συμφωνίαν σου μὲ τὸν Θεὸν καὶ ἔχε την διαρκῶς εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἀναστροφήν σου καὶ γήρασκε εἰς τὸ ἔργον σου ἐπὶ ἔτη πολλὰ ἥσυχος καὶ εἰρηνικός.

Μὴ καταπλήττεσαι διὰ τὰ ἔργα τοῦ ἁμαρτωλοῦ. Σὺ ἔχε πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Κύριον καὶ μένε σταθερὸς εἰς τὸ ἔργον σου, ὅσον κουραστικὸν καὶ ἂν εἶναι. Διότι εἶναι εὔκολον εἰς τὸν Κύριον ταχύτατα καὶ ἀμέσως νὰ δώσῃ πλούτη εἰς τὸν πτωχόν.

Μὴ θαυμάζῃς καὶ μὴ ξυπάζεσαι μὲ τὰ ἔργα τοῦ ἁμαρτωλοῦ· ἔχε πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Κύριον καὶ ἐπίμενε εἰς τὸ κοπιαστικὸν ἔργον σου· διότι εἶναι εὔκολον ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ Κυρίου πολὺ γρήγορα καὶ ἔξαφνα νὰ κάμῃ πλούσιον ἕνα πτωχόν.

Ἡ εὐλογία τοῦ Κυρίου εἶναι ὁ μισθὸς καὶ ἡ ἀνταμοιβὴ τοῦ εὐσεβοῦς. Καὶ εἰς στιγμὴν χρόνου ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ, ὥστε νὰ ἀναθάλῃ καὶ νὰ καρποφορήσῃ ἡ εὐλογία του.

Ἡ εὐλογία τοῦ Κυρίου παραμένει εἰς τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ εὐσεβοῦς καὶ εἰς πολὺ σύντομον χρόνον φυτρώνει καὶ βλαστάνει αὕτη.

Μὴ εἴπῃς· «τί ἀνάγκην ἔχω πλέον, ποιὰ ἄλλα ἀγαθὰ ἠμπορῶ ἀπὸ ἔδω καὶ πέρα νὰ ἔχω;»

Μὴ εἴπῃς: Ποίαν ἀνάγκην ἔχω; Καὶ ποία ἄλλα ἀγαθὰ δύναμαι να ἔχω ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον;

Μὴ εἴπῃς· «ἀρκετὰ εἶναι αὐτά, ποὺ ἔχω. Καὶ ποῖον κακὸν ἢ ποίαν δυστυχίαν ἔχω νὰ φοβηθῶ ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἐξῆς;»

Μὴ εἴπῃς: Μοῦ ἀρκοῦν αὐτὰ ποὺ ἔχω, καὶ τί κακὸν θὰ μὲ εὕρῃ ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς;

Εἰς περίοδον εὐτυχίας καὶ μέσα εἰς τὸν πλοῦτον τῶν ἀγαθῶν δὲν ἐνθυμεῖται κανεὶς τὰς θλίψεις καὶ στενοχωρίας. Ὅπως ἐπίσης καὶ εἰς περίοδον στενοχωριῶν καὶ συμφορῶν δὲν ἐνθυμεῖται τὰ ἀγαθά, ποὺ εἶχεν ἄλλοτε.

Εἰς τὸν καιρὸν ποὺ ἔχομεν τὰ ἀγαθὰ καὶ εὐτυχοῦμεν, ὑπάρχει ἐπιλησμοσύνη τῶν κακῶν καὶ τῆς δυστυχίας, καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν κακῶν, ἀπερροφημένος κανεὶς ἀπὸ τὴν δυστυχίαν του, λησμονεῖ τὴν παρελθοῦσαν εὐτυχίαν του.

Εἶναι ὅμως εὐκολώτατον εἰς τὸν Κύριον κατὰ τὴν ὥραν τοῦ θανάτου νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν κάθε ἄνθρωπον ἀνάλογα μὲ τὸν τρόπον τῆς ζωῆς του καὶ μὲ τὰ ἔργα του.

Μὴ βασίζεσαι λοιπὸν εἰς τὰ πλούτη, ἀλλ’ εἰς τὴν Πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ. Διότι εἶναι εὔκολον ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, καὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀκόμη εἰς τὰ τελευταῖα του, νὰ τὸν ἀνταμείψῃ σύμφωνα μὲ τὰς κατὰ τὸ παρελθὸν πράξεις του.

Μία ὥρα στενοχωρίας καὶ θλίψεως κάμνει τὸν ἄνθρωπον νὰ λησμονήσῃ τὰς ἡμέρας τῆς εὐτυχίας του. Κατὰ δὲ τὴν ὥραν τοῦ θανάτου του θὰ ἀποκαλυφθοῦν ὅλα αὐτοῦ τὰ ἔργα.

Ὥρα δοκιμασίας καὶ τιμωρίας ἐπιφέρει ἐπιλησμοσύνην τῆς τρυφῆς καὶ τῶν ἀπολαύσεων παντὸς τοῦ παρελθόντος, καὶ ὅταν τελειώσῃ ἡ ἐπίγειος ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, θὰ γίνῃ ἀποκάλυψις καὶ φανέρωσις τῶν ἔργων, ποὺ διέπραξε κατὰ τὸ παρελθόν του.

Διὰ τοῦτο πρὸ τοῦ θανάτου μὴ καλοτυχίζῃς κανένα. Καὶ εἰς τὰ τέκνα του, τὰ ὁποῖα θὰ τὸν κληρονομήσουν, θὰ δειχθῇ ὁ ἄνθρωπος, ποιὸς πραγματικὰ εἶναι.

Μὴ μακαρίζῃς καὶ μὴ θεωρῇς εὐτυχῆ κανένα πρὸ τοῦ θανάτου του· ἀπὸ τὴν ἀνατροφὴν δέ, ποὺ ἔδωκεν εἰς τὰ παιδιά του, καὶ τὴν συμπεριφορὰν αὐτῶν θὰ γίνῃ γνωστὸς κάθε ἄνθρωπος, ἐὰν δηλαδὴ ὑπῆρξε καλὸς ἢ κακὸς πατέρας.

Μὴ εἰσάγῃς κάθε ἄνθρωπον εἰς τὸ σπίτι σου. Διότι πολλαὶ εἶναι αἱ παγίδες, τὰς ὁποίας στήνουν οἱ δόλιοι ἄνθρωποι.

Μὴ εἰσάγῃς εἰς τὸ σπίτι σου ἀνεξετάστως κάθε ἄνθρωπον, διότι εἶναι πολλαὶ αἱ παγίδες καὶ αἱ ἐνέδραι τοῦ δολίου καὶ ἀνειλικρινοῦς ἀνθρώπου.

Ὅπως ἡ πέρδικα τίθεται εἰς τὸ κλουβὶ τοῦ κυνηγοῦ ὡς δόλωμα, ἔτσι εἶναι ἡ καρδιά, ὁ νοῦς καὶ ἡ διάθεσις τοῦ ὑπερηφάνου, διότι ὡς κατάσκοπος αὐτὸς παρακολουθεῖ καὶ περιμένει τὴν κατάρρευσίν σου.

Σὰν τὴν πέρδικα μέσα σὲ κλωβίον, ποὺ χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τοὺς κυνηγοὺς ὡς δόλωμα διὰ νὰ συλληφθοῦν ἐντὸς αὐτοῦ καὶ ἄλλαι περδικες, ἔτσι εἶναι καὶ ἡ καρδία τοῦ ὑπερηφάνου καὶ ἀνειλικρινοῦς ἀνθρώπου· καὶ ὡσὰν κατάσκοπος παραμονεύει καὶ παρακολουθεῖ διὰ νὰ ἐπιφέρῃ πτῶσιν καὶ καταστροφήν.

Αὐτὸς ἐνεδρεύει καὶ προσπαθεῖ νὰ μεταβάλῃ τὰ καλὰ εἰς κακά, ἐναντίον δὲ τῶν ἐκλεκτῶν καὶ διακεκριμένων προσπαθεῖ νὰ προσάψῃ κατηγορίας.

Ὁ ὑπερήφανος καὶ δόλιος ἄνθρωπος λόγῳ τῆς διαφθορᾶς τῆς καρδίας του παραμονεύει καὶ καιροφυλακτεῖ νὰ μεταστρέψῃ τὰ καλὰ εἰς κακά, ἀρέσκεται δὲ καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐκλεκτοὺς νὰ προσάψῃ κατηγορίας καὶ μομφάς.

Ἀπὸ ἕνα σπινθῆρα ἀνάπτει μεγάλη φωτιά· καὶ ἔνας ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος στήνει ἐνέδρας, διὰ νὰ χύσῃ αἵματα.

Ἀπὸ μίαν σπίθαν φωτιᾶς ἀνάπτεται ὁλόκληρος σωρὸς ἀπὸ κάρβουνα, καὶ ἕνας ἄνθρωπος δόλιος παραμονεύει καὶ στήνει παγίδας διὰ νὰ χύσῃ αἷμα.

Πρόσεχε ἀπὸ τὸν κακοποιὸν ἄνθρωπον, διότι αὐτὸς πάντοτε καταστρώνει καὶ θέτει εἰς ἐνέργειαν πονηρὰ σχέδια. Πρόσεχε, μήπως καὶ ἐναντίον σου προσάψῃ κατηγορίαν ἄδικον, ἡ ὁποία θὰ μείνῃ πάντοτε.

Πρόσεχε ἀπὸ τὸν κακοποιόν, διότι μηχανεύεται καὶ σχεδιάζει κακά, μήπως σοῦ κολλήσῃ ψευδῆ κατηγορίαν, ἡ ὁποία θὰ σοῦ μείνῃ ἀνεξάλειπτος εἰς τὸν αἰῶνα.

Βάλε ἕνα ξένον εἰς τὸ σπίτι σου καὶ αὐτὸς θὰ σὲ ἀναστατώσῃ μὲ τὰς ταραχάς, ποὺ θὰ ὑπεγείρῃ εἰς τὸν οἶκον σου, καὶ θὰ σὲ ἀποξενώσῃ ἀπὸ τοὺς ἰδικούς σου ἀνθρώπους.

Βάλε εἰς τὸ σπίτι σου ἄνθρωπον τοιοῦτον, ξένον καὶ ἐντελῶς ἄγνωστον, καὶ θὰ σὲ ἀναστατώσῃ μὲ τὰς ταραχάς του καὶ θὰ σὲ ἀποξενώσῃ ἀπὸ τὸ σπίτι σου καὶ ἀπὸ τοὺς ἰδικούς σου.

Ἐὰν κάμνῃς εὐεργεσίας, πρόσεχε εἰς ποῖον τὰς κάμνεις, καὶ θὰ εὕρῃς τότε εὐχαρίστησιν δι’ αὐτάς.

Ἐὰν εὐεργετῇς, γνωρίζε εἰς ποῖον κάμνεις τὴν εὐεργεσίαν, ἐὰν δηλαδὴ οὗτος εἶναι ἄξιος ταύτης καὶ ἐὰν θὰ εὕρῃς εὐγνωμοσύνην διὰ τὰς εὐεργεσίας σου.

Εὐεργέτησε τὸν εὐσεβῆ, ἄνθρωπον δηλαδὴ ποὺ ἀξίζει νὰ εὐεργετηθῇ, καὶ θὰ εὕρῃς ἀπὸ αὐτὸν εὐγνώμονα ἀνταπόδοσιν. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν εὕρῃς ἀπὸ ἐκεῖνον, θὰ εὕρῃς τὴν ἀνταπόδοσιν τοῦ ἀγαθοῦ ἀπὸ τὸν Θεόν.

Εὐεργέτησε τὸν εὐσεβῆ καὶ θὰ εὕρῃς ἀνταπόδοσιν διὰ τὰς εὐεργεσίας σου. Καὶ ἐὰν δὲν εὕρῃς ἀπὸ αὐτόν, θὰ εὕρῃς ὅμως ἀπὸ τὸν Ὕψιστον.

Δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ εὐεργετῆται ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἰσχυρογνωμόνως ἐπιμένει εἰς τὸ κακόν. Ὅπως ἐπίσης καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος, ἐνῷ ἠμπορεῖ, δὲν κάμνει ποτὲ ἐλεημοσύνην.

Δὲν θὰ ἐκτιμηθοῦν τὰ ἀγαθὰ καὶ αἱ εὐεργεσίαι σου ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἐπὶ μένει καὶ συνεχίζει νὰ πράττῃ τὰ κακὰ καὶ ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ δὲν ἀναγνωρίζει τὴν εὐεργεσίαν καὶ δὲν εὐγνωμονεῖ διὰ τὴν ἐλεημοσύνην.

Δῶσε τὴν ἐλεημοσύνην σου εἰς τὸν εὐσεβῆ καὶ μὴ ἔρχεσαι εἰς βοήθειαν τοῦ ἀμετανοήτου ἁμαρτωλοῦ.

Δῶσε εἰς τὸν εὐσεβῆ καὶ μὴ βοηθῇς τὸν ἁμαρτωλόν.

Εὐεργέτησε τὸν ταπεινὸν ἄνθρωπον καὶ μὴ δώσης τὴν εὐεργεσίαν σου εἰς τὸν πωρωμένον ἀσεβῆ. Κράτησε τοὺς ἄρτους σου, μὴ τοὺς δίδῃς εἰς τὸν ἀσεβῆ, διὰ νὰ μὴ σὲ καταδυναστεύσῃ ἐκεῖνος μὲ αὐτούς. Διότι θὰ εὕρῃς ἀπὸ αὐτὸν ὄχι εὐγνωμοσύνην, ἀλλὰ διπλάσια κακὰ ἀπὸ τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔκαμες.

Εὐεργέτησε τὸν ταπεινὸν ἄνθρωπον καὶ μὴ δώσῃς εἰς τὸν ἀσεβῆ· ἐμπόδισε τοὺς ἄρτους του ἀπὸ τοῦ να ἔμβουν εἰς τὸ σπίτι σου καὶ μὴ δώσῃς καὶ σὺ εἰς αὐτὸν ἰδικούς σου ἄρτους, ἵνα μὴ μὲ τὴν ἀνταλλαγὴν αὐτῶν τῶν ἄρτων λάβῃ ἐξουσίαν ἐπὶ σοῦ· διότι τότε θὰ εὕρῃς διπλάσια κακά, δι’ ὅλα τὰ καλὰ καὶ τὰς εὐεργεσίας, τὰς ὁποίας τυχὸν θὰ τοῦ κάμῃς.

Διότι καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Ὕψιστος μισεῖ καὶ ἀποστρέφεται τοὺς ἁμαρτωλούς. Καὶ θὰ ἀνταποδώσῃ εἰς τοὺς ἀσεβεῖς τὴν δικαίαν τιμωρίαν.

Σὲ προτρέπω δὲ νὰ μὴ βοηθήσῃς τὸν ἀσεβῆ, διότι καὶ ὁ Ὕψιστος ἐμίσησε τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ εἰς τοὺς ἀσεβεῖς θὰ ἀποδώσῃ δικαίαν τιμωρίαν.

Πρόσφερε, λοιπόν, τὴν βοήθειαν καὶ εὐεργεσίαν σου εἰς τὸν ἀγαθὸν καὶ μὴ ἔρχεσαι εἰς βοήθειαν τοῦ ἁμαρτωλοῦ.

Δῶσε εἰς τὸν καλὸν καὶ ἐνάρετον καὶ μὴ βοηθήσῃς τὸν ἁμαρτωλόν.

Ὁ φίλος σου δὲν θὰ σὲ φθονήσῃ οὔτε θὰ προσπαθήσῃ νὰ σὲ βλάψῃ, ὅταν εὐτυχῇς· ὅπως ἐπίσης καὶ ὁ ἐχθρός σου δὲν θὰ κρύψῃ τὴν χαράν του, ἐὰν περιπέσῃς εἰς δυστυχίαν.

Ὁ φίλος σου δὲν θὰ φανῇ ἀντίδικος καὶ δὲν θὰ σὲ φθονήσῃ διὰ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν εὐτυχίαν ποὺ ἀπολαμβάνεις· ὁ ἐχθρὸς σοῦ ὅμως δὲν θὰ κρυφθῇ εἰς τὴν δυστυχίαν σου, ἀλλὰ θὰ ἐκδηλώσῃ φανερὰ τὴν χαράν του δι’ αὐτήν.

Ὅταν ἔνας εὐτυχῇ καὶ ἀπολαμβάνῃ τὰ ἀγαθά του, οἱ ἐχθροί του στενοχωροῦνται. Ὅταν ὅμως περιπέσῃ εἰς συμφορὰς καὶ στενοχωρίας, τότε καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ φίλος του εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἐγκαταλείψῃ.

Ὅταν ἕνας ἄνθρωπος εἶναι εὐτυχῇς καὶ ἀπολαμβάνῃ ἀγαθά, οἱ ἐχθροί του λυποῦνται ἐκ τοῦ φθόνου των· ὅταν ὅμως δυστυχήσῃ, καὶ αὐτὸς ὁ φίλος του εἶναι δυνατὸν νὰ διαχωρισθῇ καὶ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ αὐτόν.

Μὴ δίδῃς ποτὲ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ἐχθρόν σου, διότι, ὅπως ὁ χαλκὸς ὀξειδώνεται καὶ δὲν φαίνεται τὸ ἐσωτερικόν του, ἔτσι εἶναι καὶ ἡ πονηρία τοῦ ἐχθροῦ.

Ποτὲ εἰς τὸν αἰῶνα μὴ δώσῃς ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ἐχθρόν σου· διότι ὅπως ὁ χαλκὸς διαρκῶς σκουριάζει, ἔτσι αὐξάνει πάντοτε καὶ ἡ πονηρία τοῦ ἐχθροῦ σου.

Ἐὰν αὐτὸς ταπεινωθῇ ἐνώπιόν σου καὶ βαδίζῃ μὲ τὴν κεφαλὴν πρὸς τὰ κάτω, πρόσεξε τὸν ἑαυτόν σου καὶ φυλάξου ἀπὸ αὐτόν. Νὰ φερθῇς καὶ νὰ πράξῃς ἀπέναντι αὐτοῦ, ὅπως κάμνεις, ὅταν ἔχῃς καθαρίσει ἕνα καθρέπτην. Ἡ σκουριὰ χαὶ ἡ ὑποκρισία τοῦ ἐχθροῦ σου δὲν θὰ μείνῃ ἕως τέλος. Θὰ φανῇ αὐτὸς ποὺ πραγματικὰ εἶναι.

Καὶ ἐὰν ἀκόμη ταπεινωθῇ καὶ βαδίζῃ σκυμμένος πρὸς τὰ κάτω μαζί σου, πρόσεξε εἰς τὸν ἑαυτόν σου καὶ φυλάξου ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἔσο ἀπέναντί του ὅπως ἐκεῖνος ποὺ ἔχει καθαρίσει χάλκινον καθρέπτην· θὰ ἠξεύρῃς ὅμως ὅτι ἡ σκωρία του δὲν ἔχει τελείως φύγει, ἀφοῦ γρήγορα καὶ πάλιν θὰ ἀναφανῇ.

Μὴ τοποθετήσῃς τὸν ἐχθρόν σου πλησίον σου, διὰ νὰ μὴ σὲ ἀνατρέψῃ καὶ καθίσῃ ἐκεῖνος εἰς τὴν θέσιν σου. Μὴ τὸν βάλῃς νὰ καθίσῃ ἐκ δεξιῶν σου, διὰ νὰ μὴ ἐπιζητήσῃ ἐκεῖνος νὰ σὲ ἐκτοπίσῃ καὶ καθίσῃ εἰς τὸ κάθισμά σου. Ἔτσι δὲ πολὺ ἀργὰ θὰ κατανοήσῃς τὴν ἀξίαν τῶν λόγων μου καὶ θὰ λυπηθῇς, διότι δὲν ἤκουσες τὰς σύμβουλάς μου.

Μὴ τὸν τοποθετήσῃς εἰς τὸ πλευράν σου, μήπως, ἀφοῦ σὲ ἀνατρέψῃ, καταλάβῃ αὐτὸς τὸν τόπον σου· μὴ τὸν βάλῃς νὰ καθήσῃ εἰς τὰ δεξιά σου, μήπως ἐπιδιώξῃ αὐτὸς τὸ κάθισμά σου· καὶ εἰς τὸ τέλος, ἀφοῦ σοῦ συμβοῦν αὐτά, θὰ γνωρίσῃς καλὰ τοὺς λόγους μου, μανθάνων ἐξ ὑστέρου πόσον ὀρθοὶ ἦσαν, καὶ θὰ λυπηθῇς δι’ ὅσα σοῦ λέγω, ἐπειδὴ δὲν ὑπήκουσες εἰς αὐτά.

Ποιὸς θὰ λυπηθῇ καὶ θὰ δείξῃ οἶκτον πρὸς τὸν μάγον, ποῦ γοητεύει τὰ φίδια μὲ τὰ ᾄσματα του, ὅταν τὸν δαγκώσῃ τὸ φίδι ἢ πρὸς τοὺς θηριοδαμαστάς, οἱ ὁποῖοι πλησιάζουν τὰ θηρία;

Ποῖος θὰ λυπηθῇ ἄνθρωπον, ποὺ μὲ τὰς ἐπῳδὰς καὶ τὰ σφυρίγματά του γοητεύει φίδια, ὅταν δαγκωθῇ ἀπὸ αὐτά, καθὼς καὶ ὅλους αὐτοὺς ποὺ πλησιάζουν θηρία, ἐὰν ἀντὶ νὰ τὰ δαμάσουν καταπληγωθοῦν ὑπὸ τούτων;

Ἔτσι συμβαίνει καὶ μὲ ἐκεῖνον, ποὺ ἀναστρέφεται καὶ πορεύεται μαζῆ μὲ ἁμαρτωλὸν ἄνθρωπον καὶ συμφύρεται μὲ τὰς ἁμαρτίας ἐκείνου.

Ἔτσι δὲν θὰ λυπηθῇ κανεὶς καὶ ἐκεῖνον, ποὺ πηγαίνει πλησίον καὶ συναναστρέφεται μὲ ἄνθρωπον ἁμαρτωλὸν καὶ ἀνακατεύεται μὲ τὰς παρανομίας του.

Προσωρινῶς μένει μαζῆ σου, ὅταν σὲ βλέπῃ νὰ ἵστασαι καὶ ἔχῃ συμφέρον ἀπὸ σέ. Ἐὰν ὅμως κλονισθῇς, δὲν θὰ σὲ στηρίξῃ οὔτε θὰ παραμείνῃ κοντά σου.

Πολὺ γρήγορα θὰ ἐγκαταλειφθῇς ὑπ’ αὐτοῦ. Μίαν ὥραν μόνον θὰ μείνῃ μαζί σου, καὶ ἂν ἐξ ἀνάγκης παραμερίσῃς καὶ καθυστερήσῃς κάπου, δὲν θὰ σὲ περιμένῃ.

Ὁ ἐχθρός σου θὰ ἔχῃ πάντοτε γλυκὰ λόγια εἰς τὰ χείλη του· εἰς τὴν καρδίαν του ὅμως θὰ σκέπτεται, νὰ σὲ ἀνατρέψῃ καὶ νὰ σὲ ρίψῃ εἰς βόθρον. Ὁ ἐχθρός σου θὰ ἔχῃ ὑποκριτικὰ δάκρυα συμπαθείας εἰς τὰ μάτια του διὰ σέ. Ἐὰν ὅμως εὕρῃ εὐκαιρίαν, δὲν θὰ χορταίνῃ ἀπὸ τὸ αἷμα σου.

Καὶ μὲ τὰ χείλη του μὲν θὰ σοῦ γλυκομιλῇ ὁ ἐχθρός σου, μέσα εἰς τὴν καρδίαν του ὅμως θὰ σκέπτεται καὶ θὰ σχεδιάζῃ νὰ σὲ ἀνατρέψῃ καὶ νὰ σὲ ρίψῃ εἰς βόθρον. Μὲ τὰ μάτια του θὰ δακρύσῃ ἴσως ὁ ἐχθρός σου, ἐὰν ὅμως εὕρῃ εὐκαιρίαν, δὲν θὰ χορτάσῃ ἀπὸ δολοφονικὰ αἵματα.

Ἐὰν σοῦ συμβῇ κάτι κακόν, θὰ εὕρῃς αὐτὸν ἐκεῖ ἔμπροσθέν σου· καὶ προσποιούμενος ὅτι σὲ βοηθεῖ, θὰ σὲ ἁρπάσῃ ἀπὸ τὴν πτέρναν, διὰ νὰ σὲ ρίψῃ κάτω.

Ἐὰν σὲ συναντήσουν ἀτυχήματα, θὰ τὸν εὕρῃς ἐκεῖ προτήτερα ἀπὸ σέ, καὶ ἐνῷ παρουσιάζεται σὰν νὰ σὲ βοηθῇ, θὰ σοῦ βάλῃ τρικλοποδιά.

Ἔπειτα θὰ κινῇ ἐμπαικτικῶς τὴν κεφαλήν του, θὰ κτυπᾷ μὲ χαιρεκακίαν τὰς παλάμας του, θὰ ψιθυρίζῃ πολλὰ εἰς βάρος σου καὶ θὰ μεταβάλῃ τὸ πρόσωπόν του, ὥστε νὰ φανῇ μοχθηρόν, ὅπως εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι.

Θὰ κινήσῃ τὴν κεφαλήν του χλευαστικῶς καὶ θὰ χειροκροτήσῃ μὲ χαιρεκακίαν θὰ ψιθυρίσῃ ἐπίσης πολλὰ εἰς βάρος σου καὶ θὰ ἀλλάξῃ τὴν ἔκφρασιν τοῦ προσώπου του πρὸς σέ.

Ἐκεῖνος ποὺ ἐγγίζει τὴν πίσσαν, θὰ πασαλειφθῇ μὲ τὴν ἀκαθαρσίαν της, καὶ ἐκεῖνος ποὺ συναναστρέφεται μὲ ἄνθρωπον ὑπερήφανον, θὰ γίνῃ ὅμοιος μὲ αὐτόν.

Ὅποιος ἐγγίσῃ μὲ τὰ δάκτυλά του πίσσαν, θὰ λερωθῇ, καὶ αὐτὸς ποὺ ἔρχεται εἰς στενὴν ἐπικοινωνίαν μὲ ὑπερήφανον, θὰ γίνῃ ὅμοιος μὲ αὐτόν.

Μὴ σηκώνῃς εἰς τοὺς ὤμους σου βάρος ἀνώτερον ἀπὸ τὰς δυνάμεις σου. Μὲ ἄνθρωπον, ποὺ εἶναι ἰσχυρότερος καὶ πλουσιώτερος ἀπὸ σέ, μὴ ἔχῃς πολλὴν ἐπικοινωνίαν. Ποίαν σχέσιν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μία πηλίνη χύτρα μὲ τὸν χάλκινον λέβητα; Ἐὰν προσκρούσῃ εἰς ἐκεῖνον, αὐτὴ θὰ συντριβῇ.

Μὴ σηκώσῃς βάρος ἀνώτερον ἀπὸ τὰς δυνάμεις σου, καὶ μὴ ἔρχεσαι εἰς στενὴν ἐπικοινωνίαν καὶ σχέσιν μὲ δυνατώτερον ἀπὸ σὲ καὶ πλουσιώτερον. Ποία σχέσις ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ χωματένιας χύτρας καὶ καζανιοῦ χαλκωματένιου: Αὐτὴ θὰ προσκρούει πρὸς αὐτὸ καὶ θὰ συντριβῇ.

Ὁ πλούσιος ἀδικεῖ καὶ ἔχει τὸ θράσος νὰ μεγαλαυχῇ καὶ νὰ ἐπιπλήττῃ. Ὁ πτωχὸς ἀδικεῖται καὶ ὅμως ἱκετεύει καὶ παρακαλεῖ, ὡς ἐὰν εἶναι ἔνοχος.

Ὁ πλούσιος διέπραξε τὴν ἀδικίαν καὶ αὐτὸς ἤρχισε τὰς κραυγὰς καὶ ἀπειλάς, σὰν νὰ ἦτο ὁ ἀδικηθείς· ὁ πτωχὸς εἶναι ὁ ἀδικημένος καὶ αὐτὸς θὰ παρακαλῇ, σὰν νὰ ἠδίκησεν αὐτός.

Ἐὰν σὺ ὁ πτωχὸς εἶσαι εἰς κάτι χρήσιμος πρὸς τὸν πλούσιον, θὰ σὲ ἐκμεταλλευθῇ. Ἐὰν ὅμως εὑρεθῇς εἰς ἀνάγκην καὶ στέρησιν, αὐτὸς θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ.

Ἐὰν εἶσαι χρήσιμος εἰς τὸν πλούσιον, θὰ σὲ ἐκμεταλλευθῇ μὲ τὸ ἀποδοτικὸν καὶ βαρὺ ἔργον σου· ἐὰν ὅμως θὰ καθυστερῇς καὶ θὰ παύσῃς νὰ τοῦ εἶσαι προσοδοφόρος, θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ.

Ἐὰν ἔχῃς ἀγαθά, αὐτὸς ὑποκριτικώτατα θὰ σὲ συναναστρέφεται καὶ θὰ ζῇ μαζῆ σου, μέχρις ὅτου σοῦ ἁρπάσῃ τὰ ἀγαθὰ καὶ σὲ ἀδειάσῃ ἐντελῶς ἀπὸ αὐτά. Δὲν θὰ αἰσθανθῇ δὲ καμμίαν λύπην καὶ στενοχωρίαν διὰ τὸ κακόν, ποὺ σοῦ ἔκαμε.

Ἐὰν ἔχῃς ἀγαθά, θὰ ζήσῃ μαζί σου καὶ θά σὲ ἀποστραγγίσῃ, καὶ ἂν θὰ καταντήσῃς εἰς πλήρη στέρησιν, αὐτὸς δὲν θὰ σὲ λυπηθῇ.

Ὅταν ἔχῃ τὴν ἀνάγκην σου, θὰ προσπαθήσῃ νὰ σὲ παραπλανήσῃ. Θὰ φανῇ φιλομειδὴς καὶ γελαστὸς ἀπέναντί σου καὶ θὰ σοῦ δώσῃ ἐλπίδα. Θὰ ὁμιλήσῃ πρὸς σὲ μὲ καλὰ λόγια καὶ θὰ σοῦ πῇ, «τί ἀνάγκην ἔχεις;»

Ἔχει τὴν ἀνάγκην σου; Θὰ σὲ παραπλανήσῃ· ἐπὶ πλέον δὲ θὰ σοῦ μειδιάσῃ καὶ γελαστὸς θὰ σοῦ ἐπιδείξῃ πολλὴν οἰκειότητα καὶ θὰ σοῦ δώσῃ μὲ ὑποσχέσεις πολλὰς ἐλπίδας· θὰ σοῦ ὁμιλήσῃ δὲ μὲ λόγια καλὰ καὶ φιλικὰ καὶ θὰ σοῦ εἴπῃ: Ἀπὸ τί ἔχεις ἀνάγκην;

Θὰ σὲ κάμῃ νὰ αἰσθανθῇς συστολὴν ἀπέναντί του μὲ τὰ συμπόσιά του, μέχρις ὅτου σὲ ἀπογυμνώσῃ ἀπὸ τὰ ἀγαθά σου δύο καὶ τρεῖς φορὲς καὶ τελευταία θὰ σὲ εἰρωνεύεται καὶ θὰ σὲ περιγελᾷ. Ἔπειτα θὰ ἵδῃ τὴν πτωχείαν, εἰς τὴν ὁποίαν σὲ κατήντησε, θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ καὶ θὰ κινῇ ἐμπαικτικῶς τὴν κεφαλήν του εἰς βάρος σου.

Καὶ θὰ σὲ φέρῃ εἰς δύσκολον θέσιν, ὥστε νὰ τὸν ἐντραπῇς μὲ τὰ πολλὰ καὶ πλούσια φαγητά, ποὺ θὰ σοῦ παραθέτῃ, ἕως ὅτου διὰ τῶν πρὸς αὐτὸν διπλῶν καὶ τριπλῶν ἀνταποδόσεων, εἰς τὰς ὁποίας θὰ φιλοτιμῆσαι καὶ σύ, σὲ ξετινάξῃ καὶ ἀδειάσῃ τελείως τὸ βαλάντιόν σου· καὶ εἰς τὸ τέλος θὰ σὲ περιγελάσῃ. Καὶ ὕστερα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ θὰ σὲ κυττάξῃ μὲ περιφρόνησιν καὶ εἰρωνείαν, θὰ σὲ ἐγκαταλείψῃ δὲ καὶ θὰ κινήσῃ εἰς βάρος σου τὴν κεφαλήν τοῦ χλευαστικῶς.

Πρόσεχε, μὴ παραπλανηθῇς ἀπὸ αὐτόν, διὰ νὰ μὴ ἐξευτελισθῇς μὲ αὐτήν σου τὴν ἀπερισκεψίαν.

Πρόσεχε νὰ μὴ ἐξαπατηθῇς καὶ νὰ μὴ ἐξευτελισθῇς ἐξ αἰτίας τῆς ἀνοησίας καὶ ἀφροσύνης σου.

Ὅταν ἕνας ἄρχων σὲ προσκαλῇ, διὰ νὰ σὲ τιμήσῃ, σὺ προσπάθησε νὰ ἀποφύγῃς τὴν πρόσκλησιν καὶ αὐτὸς τόσον περισσότερον θὰ σὲ προσκαλῇ.

Ὅταν σὲ προσκαλῇ κάποιος ἄρχων εἰς δεῖπνον, νὰ δυσκολεύεσαι νὰ δεχθῇς τὴν πρόσκλησιν, καὶ τότε τόσον περισσότερον θὰ σὲ προσκαλῇ οὗτος.

Πάντως μὴ σπεύδῃς πρὸς αὐτόν, διὰ νὰ μὴ σὲ ἀπωθήσῃ κατόπιν, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ στέκεσαι πολὺ μακράν, διὰ νὰ μὴ σὲ λησμονήσῃ.

Μὴ σπεύδῃς εἰς τὰς προσκλήσεις αὐτάς, σὰν νὰ πέφτῃς εἰς αὐτὰς ἀπρόσκλητος, διὰ νὰ μὴ ἀποδιωχθῇς καὶ σπρωχθῇς ἔξω ἀπὸ αὐτὰς περιφρονητικῶν ἀλλὰ καὶ μὴ ἀπομακρύνεσαι τελείως, διὰ νὰ μὴ λησμονηθῇς καὶ παύσουν νὰ σὲ προσκαλοῦν.

Πρόσεχε, μὴ ὁμιλήσῃς μαζῆ του ὡς ἴσος πρὸς ἴσον, καὶ μὴ δίδῃς ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ πολλὰ λόγια του. Διότι αὐτὸς μὲ τὰ πολλὰ λόγια του θὰ θελήσῃ νὰ σὲ δοκιμάσῃ, καὶ καθ’ ὃν χρόνον γελαστὸς θὰ σοῦ ὁμιλῇ θὰ βυθομετρῇ τὰ βάθη τῆς καρδίας σου.

Μὴ εἶσαι ἀσυγκράτητος καὶ χωρὶς ἐπιφύλαξιν, ὥστε νὰ ὁμιλῇς ὡς ἴσος πρὸς αὐτὸν καὶ νὰ λέγῃς ὅσα καὶ αὐτός· καὶ μὴ δίδῃς ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ πολλὰ λόγια του, διότι μὲ τὴν πολυλογίαν του ζητεῖ νὰ σὲ δοκιμάσῃ καὶ μὲ τὰ περιποιητικὰ χαμόγελά του θὰ ἐξετάσῃ τί κρύπτεις μέσα σου.

Σκληρὸς θὰ φανῇ πρὸς σὲ αὐτὸς, ποὺ ἐδείχθη πλούσιος εἰς λόγια καὶ ὑποσχέσεις. Καὶ δὲν θὰ λυπηθῇ οὔτε θὰ διστάσῃ, νὰ χρησιμοποιήσῃ ἐναντίον σου βασανιστήρια καὶ δεσμὰ φυλακῆς.

Ἄσπλαγχνος εἰς τὸν ἑαυτόν του καθίσταται ἐκεῖνος, ποὺ δὲν προσέχει εἰς τὰ λόγια του, καὶ δὲν θὰ τὸν λυπηθῇ κανείς, ὅταν κινδυνεύῃ νὰ κακοποιηθῇ δι’ αὐτὰ καὶ νὰ ριφθῇ εἰς δεσμὰ καὶ φυλακήν.

Λάβε τὰ μέτρα σου, πρόσεχε πάρα πολύ. Διότι συναναστρεφόμενος ἐκεῖνον συμπορεύεσαι μὲ βεβαίαν τὴν πτῶσιν σου.

Φυλάξου καὶ πρόσεχε πάρα πολύ, διότι βαδίζεις μετὰ τῆς πτώσεώς σου καὶ τοῦ ἐξευτελισμοῦ σου, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέλθουν εἰς σὲ ἀπὸ τὰ ἀπρόσεκτα λόγια σου.

Ἀκούων αὐτὰ πρόσεχε καὶ εἰς αὐτὸν ἀκόμη τὸν ὕπνον σου. Εἰς ὅλην σου τὴν ζωὴν τὸν Κύριον μόνον νὰ ἀγαπᾷς καὶ αὐτὸν νὰ ἐπικαλῆσαι διὰ τὴν σωτηρίαν σου.

Καὶ ὅταν μόνος σὺ πρόκειται ν’ ἀκούσῃς αὐτὰ εἰς τὸν ὕπνον σου, ἀκόμη καὶ τότε πρόσεχε καὶ γίνου ἄγρυπνος. Εἰς ὅλην σου τὴν ζωὴν ἀγάπα τὸν Κύριον καὶ παρακάλει Αὐτὸν θερμῶς νὰ σὲ σώσῃ.

Κάθε ζῶον ἀγαπᾷ τὸ ὅμοιον πρὸς αὐτό. Ἔτσι καὶ κάθε ἄνθρωπος ἀγαπᾷ τὸν ἀπὸ κοινωνικῆς θέσεως καὶ μορφώσεως ὅμοιόν του.

Κάθε ζῶον ἀγαπᾷ τὸ ὅμοιόν του καὶ κάθε ἄνθρωπος τὸν ὅμοιόν του ἀγαπᾷ.

Κάθε ζῶον ἐντάσσεται καὶ ἀποτελεῖ ὁμάδα μὲ ἀλλὰ ζῶα τοῦ εἴδους του. Ἔτσι καὶ κάθε ἄνθρωπος ἐπικοινωνεῖ καὶ προσκολλᾶται εἰς ἄλλους ὁμοίους του.

Κάθε πλάσμα, ποὺ ἔχει ζωντανὴν σάρκα, συναντᾶται καὶ συζῇ με τὰ ζῶα, ποὺ ἀνήκουν εἰς τὸ αὐτὸ εἶδος καὶ γένος, καὶ κάθε ἄνθρωπος θὰ προσκολληθῇ πρὸς τὸν ὅμοιόν του.

Ποία σχέσις καὶ ἐπικοινωνία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ λύκου καὶ ἀρνίου; Ἔτσι μεταξὺ ἁμαρτωλοῦ καὶ εὐσεβοῦς ἀνθρώπου.

Ποίαν ἐπικοινωνίαν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ὁ λύκος μὲ τὸ ἀρνίον; Ἔτσι καὶ ὁ ἁμαρτωλὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνάψῃ στενὴν φιλίαν μὲ τὸν εὐσεβῆ.

Ποία εἰρηνικὴ σχέσις καὶ ἐπικοινωνία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀνάμεσα εἰς τὴν ὕαιναν καὶ τὸ σκυλί; Καμμία. Ποία κατ’ ἀναλογίαν εἰρηνικὴ ἐπικοινωνία καὶ ἀναστροφὴ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ ἑνὸς πλουσίου καὶ ἑνὸς πτωχοῦ;

Ποία εἰρηνικὴ σχέσις δύναται νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῆς ὑαίνης καὶ τοῦ σκύλου; Καὶ ποία εἰρήνη μεταξὺ πλουσίου καὶ πτωχοῦ;

Οἱ λέοντες κυνηγοῦν ἀγρίους ὄνους εἰς ἐρήμους περιοχάς. Ἔτσι θήραμα καὶ βοσκὴ τῶν πλουσίων εἶναι οἱ πτωχοί.

Οἱ ἄγριοι ὄνοι εἶναι κυνήγια τῶν λεόντων εἰς τὴν ἔρημον ἔτσι λεία καὶ βοσκὴ τῶν ἀσυνειδήτων πλουσίων γίνονται οἱ ἔρημοι προστασίας πτωχοί.

Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι μισητὴ καὶ ἀποκρουστικὴ εἰς τὸν ὑπερήφανον. Ἔτσι ἀποκρουστικὸς εἶναι καὶ ὁ πτωχὸς εἰς τὸν πλούσιον.

Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι μυσαρὰ καὶ σιχαμένη εἰς τὸν ὑπερήφανον ἔτσι καὶ ὁ ἀδύνατος καὶ ἄσημος πτωχὸς εἶναι ἀπεχθὴς καὶ σιχαμένος εἰς τὸν πλούσιον.

Ὅταν κάποιος πλούσιος κλονισθῇ, στηρίζεται ἀπὸ τοὺς φίλους του. Ὅταν ὅμως ὁ πτωχὸς περιπέσῃ εἰς δυστυχίαν, σπρώχνεται καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς φίλους του.

Ὅταν κάποιος πλούσιος κλονίζεται οἰκονομικῶς καὶ πρόκειται νὰ πέσῃ, ὑποστηρίζεται ἀπὸ τοὺς φίλους του· ἐὰν πέσὴ ὅμως ὁ ἄσημος πτωχός, σπρώχνεται καὶ ἀπὸ τοὺς φίλους του.

Ὅταν ἔνας πλούσιος περιπέσῃ εἰς ἀποτυχίας, πολλοὶ θὰ τρέξουν νὰ τὸν βοηθήσουν. Λέγει ἀνοησίες καὶ λόγια, ποὺ διὰ συστολὴν καὶ ἐντροπὴν δὲν πρέπει νὰ λέγωνται, καὶ σπεύδουν ὅλοι νὰ τὸν δικαιολογήσουν. Ὅταν ὅμως ὁ πτωχὸς ὑποπέσῃ εἰς σφάλμα, ὅλοι τὸν παρατηροῦν καὶ τὸν ἐλέγχουν. Δὲν εὑρίσκει ἀκόμη θέσιν οὔτε καὶ ὅταν λέγῃ σοφὰ καὶ συνετὰ λόγια.

Ἐὰν κάποιος πλούσιος ὑποπέσῃ εἰς σφάλμα, πολλοὶ θὰ εὐρεθοῦν ὑποστηρικταὶ καὶ βοηθοί του. Εἶπε λόγια μυστικά, ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ φανερωθοῦν, καὶ ἀντὶ νὰ κατακριθῇ, τὸν ἐδικαίωσαν· ὁ πτωχὸς καὶ ταπεινὸς ἔσφαλε καὶ τὸν ἐπέπληξαν παραπάνω ἀπὸ ὅ,τι ἔπρεπεν· εἶπε λόγια συνετὰ καὶ φρόνιμα καὶ δὲν τοῦ ἐδόθη τόπος καὶ προσοχὴ ἀκροάσεως.

Ὁμιλεῖ ὁ πλούσιος καὶ ὅλοι σιωποῦν· ἐγκωμιάζουν τὰ λόγια του καὶ τὰ ἀνυψώνουν ἕως τὰ σύννεφα τοῦ οὐρανοῦ. Ὁμιλεῖ ὁ πτωχὸς καὶ ἐκεῖνοι περιφρονητικῶς λέγουν ἀναμεταξύ των· «ποιὸς εἶναι αὐτὸς ποῦ τολμᾷ νὰ ὁμιλῇ;» Ἐὰν ὁ πτωχὸς σκοντάψῃ, θὰ τὸν ρίψουν κατὰ γῆς καὶ θὰ τὸν ποδοπατήσουν.

Ὁ πλούσιος ὡμίλησε καὶ ὅλοι ἐσιώπησαν· τὸν δὲ λόγον, ποὺ εἶπε, τὸν ἀνέβασαν μὲ τοὺς ἐπαίνους καὶ τὰς ἐπικροτήσεις των ἕως τὰ σύννεφα. Ὡμίλησε καὶ κάποιος πτωχός. Καὶ εἶπαν: Ποῖος εἶναι αὐτός; Καὶ ἂν σκοντάψῃ, ὅλοι μαζὶ θὰ τὸν σπρώξουν, διὰ να ἀνατραπῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον.

Καλὸς εἶναι ὁ πλοῦτος μόνον ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἁμαρτία. Θεωρεῖται δὲ κακὴ καὶ καταφρονητέα ἡ πτωχεία μόνον ἀπὸ τὴν καρδίαν καὶ τὰ στόματα τῶν ἀσεβῶν.

Εἶναι καλὸς ὁ πλοῦτος, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ἀδικία, καὶ ἡ πτωχεία εἶναι κακὴ εἰς τὸ στόμα τοῦ ἀσεβοῦς, ὁ ὁποῖος τὴν καταρᾶται καὶ τὴν κατακρίνει ὡς ἐσχάτην δυστυχίαν.

Ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου ἀνάλογα μὲ τὸ περιεχόμενόν της κάνει τὸ πρόσωπόν του εἴτε εὐχάριστον εἴτε σκυθρωπόν.

Ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου ἀλλοιώνει τὸ πρόσωπον καὶ τὴν ἔκφρασιν τῆς φυσιογνωμίας του εἰς φαιδρὰν ἢ σκυθρωπήν, εἴτε εἰς τὰ ἀγαθά, ποὺ τοῦ συμβαίνουν, εἴτε εἰς τὰ κακά.

Ἔκφρασις καρδίας ἀγαθῆς εἶναι τὸ γλυκὺ καὶ εὐχάριστον πρόσωπον. Ἡ εὕρεσις καὶ ἀποδοχὴ σοφῶν γνωμικῶν εἶναι ἕνα ἔργον, ποὺ ἀπαιτεῖ κόπον.

Πρόσωπον καὶ ἔκφρασις τῆς φυσιογνωμίας ἱλαρὰ καὶ χαρωπὴ εἶναι σημεῖον καρδίας, ποὺ ἀπολαμβάνει ἀγαθὰ καὶ εὐτυχίαν. Παρὰ ταῦτα ἡ κατανόησις τῶν σοφῶν γνωμικῶν καὶ ἡ εὕρεσις τοῦ βαθυτέρου νοήματός των γίνεται μὲ κοπιώδεις διαλογισμούς, οἱ ὁποῖοι καθιστοῦν τὴν φυσιογνωμίαν σοβαρὰν καὶ σκεπτικήν.

Εὐτυχὴς εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ ὁποίου δὲν ἐξέφυγαν λόγια ἁμαρτωλὰ καὶ ὁ ὁποῖος, ὡς ἐκ τούτου, δὲν εἶχε τύψεις συνειδήσεως καὶ λύπην δι’ ἁμαρτίας στόματός του.

Εὐτυχὴς καὶ μακάριος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ποὺ δὲν ἐγλίστρησε μὲ τὸ στόμα καὶ μὲ τὰ λόγια του εἰς ἁμαρτίαν καὶ δὲν ἐδοκίμασε λύπην καὶ συντριβὴν λόγῳ ἁμαρτιῶν του.

Μακάριος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον δὲν ἐλέγχει ἡ συνείδησις καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ξεπέσει καὶ δὲν ἔχει χάσει τὴν ἐλπίδα του εἰς τὸν Θεόν.

Μακάριος καὶ πανευτυχὴς εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον δὲν ἤλεγξε καὶ δὲν κατηγόρησεν ἡ συνείδησίς του καὶ δὲν ἔπεσεν ἔξω, οὔτε ἔπαυσεν ἀπὸ τοῦ να ἐλπίζῃ εἰς τὸν Θεόν.

Εἰς τὸν μικροπρεπῆ ἄνθρωπον δὲν εἶναι καλὸς ὁ πλοῦτος. Εἰς ἄνθρωπον φθονερόν, ποὺ λυώνει ἀπὸ τὸν φθόνον του, τί χρειάζονται τὰ χρήματα;

Εἰς τὸν φιλάργυρον, ποὺ καὶ τὰ μικρὰ χρηματικὰ ποσὰ λογαριάζει καὶ εἶναι μικροπρεπὴς καὶ δι’ αὐτά, δὲν εἶναι καλὸς ὁ πλοῦτος· εἰς ἐκεῖνον δέ, ποὺ μὲ φθονερὸν μάτι βλέπει τὰ πλούτη του καὶ δὲν τὰ δαπανᾷ, πρὸς τί χρειάζονται καὶ χρησιμεύουν τὰ χρήματα;

Ἐκεῖνος ποὺ συνάγει χρήματα κάμνων μεγάλας οἰκονομίας εἰς βάρος τῆς ζωῆς του, τὰ συγκεντρώνει διὰ τοὺς ἄλλους. Καὶ ἄλλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ χαροῦν καὶ θὰ γλεντοκοπήσουν μὲ τὰ ἀγαθά του.

Αὐτός, ποὺ μαζεύει χρήματα μὲ στέρησιν τῆς ζωῆς του, τὰ μαζεύει δι’ ἄλλους, καὶ εἰς τὰ ἀγαθά του ἄλλοι θὰ ζήσουν μὲ τρυφὴν καὶ ἀπολαύσεις.

Ἐκεῖνος ποὺ εἶναι κακὸς διὰ τὸν ἴδιον τὸν ἑαυτόν του, εἰς ποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ φανῇ καλός; Αὐτὸς δὲν θὰ ἀπολαύσῃ καὶ δὲν θὰ χαρῇ τὰ ἀγαθά του.

Αὐτὸς ποὺ εἶναι κακὸς εἰς τὸν ἑαυτόν του, εἰς ποῖον ἄλλον θὰ εἶναι καλὸς καὶ εὐεργετικός; Αὐτὸς δὲν θὰ δοκιμάσῃ ποτὲ ἀπόλαυσιν καὶ εὐχαρίστησιν διὰ τὰ χρήματά του.

Δὲν ὑπάρχει δυστυχέστερος ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν ζηλόφθονον. Αὐτὸ τοῦτο τὸ πάθος του ἀποτελεῖ τὴν τιμωρίαν τῆς κακίας του.

Ἀπὸ τὸν φιλάργυρον, ποὺ ζηλεύει τὸν ἑαυτόν του καὶ λυπεῖται νὰ ἐξοδεύσῃ ἀκόμη καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας του, δὲν ὑπάρχει ἄλλος χειρότερος. Αὐτὸ δὲ εἶναι καὶ ἡ δικαία ἀνταπόδοσις καὶ τιμωρία τῆς κακίας του.

Ἐὰν δὲ τύχῃ καὶ κάμῃ κάποιο καλόν, κατὰ λάθος τὸ πράττει. Διότι εἰς τὸ τέλος θὰ φανερώσῃ τὴν κακίαν του.

Καὶ ἂν εὐεργετῇ κάποτε, τὸ κάμνει χωρὶς νὰ θέλῃ καὶ ἐπειδὴ λησμονεῖ πρὸς στιγμὴν τὸν ἑαυτόν του, ἀλλ’ εἰς τὸ τέλος φανερώνει τὴν κακίαν του.

Κακὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μὲ τὰ ἴδια του τὰ μάτια ἐκδηλώνει τὸν φθόνον του, γυρίζει τὸ πρόσωπόν του ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ἔχουν ἀνάγκην, καὶ τοὺς ἀντιπαρέρχεται μὲ ἀδιαφορίαν.

Εἶναι κακὸς ἐκεῖνος, ποὺ βασκαίνει μὲ τὸ ζηλότυπον καὶ ἄπληστον μάτι του καὶ λόγῳ τῆς κακίας του στρέφει τὸ πρόσωπόν του ἀλλοῦ, περιφρονῶν τὰς ἐκ τῆς στερήσεως θλιβομένας ψυχάς.

Τὸ μάτι τοῦ πλεονέκτου δὲν χορταίνει ποτὲ μὲ ἐκεῖνα, ποὺ ἔχει. Ἡ δὲ ἀχόρταστος πλεονεξία, ποὺ τὸν ὠθεῖ πρὸς ἀδικίας, ξηραίνει κάθε τι καλὸν ἀπὸ τὴν ψυχήν του.

Τοῦ πλεονέκτου τὸ μάτι δὲν χορταίνει μὲ ἐν μόνον μερίδιον, ἡ ἀδικία ὅμως, μὲ τὴν ὁποίαν κατακτᾷ τὰ πολλά, σκληρύνει τὴν καρδίαν καὶ ἀποξηραίνει πάσης ἀρετῆς τὴν ψυχήν του.

Ὁ φθονερὸς ὀφθαλμὸς τοῦ φιλαργύρου τσιγκουνεύεται καὶ αὐτὸν τὸν ἄρτον, ὥστε ὀλιγοστὸς νὰ παρατίθεται πάντοτε εἰς τὴν τράπεζάν του.

Τοῦ φιλάργυρου ὁ ὀφθαλμὸς εἶναι φθονερὸς ἀκόμη καὶ εἰς τὸν ἰδικόν του ἄρτον, παρουσιάζει δὲ στερήσεις καὶ ἐλλείψεις πολλὰς καὶ τὸ ἰδικόν του τραπέζι.

Παιδί μου, ἀνάλογα μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχεις, νὰ περιποιῆσαι τὸν ἑαυτόν σου, κατ’ ἀξίαν δὲ νὰ προσφέρῃς πρὸς τὸν Κύριον θυσίας καὶ δωρεάς.

Τέκνον μου, ἀναλόγως ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχεις, περιποιοῦ καὶ φρόντιζε διὰ τὸν ἑαυτόν σου καὶ πρόσφερε θυσίας καὶ προσφορὰς εἰς τὸν Κύριον πλουσίας καὶ ἀνταξίας αὐτοῦ.

Ἔχε πάντοτε ὑπ’ ὄψιν σου ὅτι ὁ θάνατος δὲν θὰ ἀργήσῃ νὰ ἔλθῃ καὶ καμμία συμφωνία μὲ τὸν ᾅδην δὲν σοῦ ἔχει ἀποκαλυφθῆ. Καὶ ἄρα δὲν γνωρίζεις τὴν ὥραν τῆς ἐκδημίας σου.

Ἐνθυμοῦ ὅτι ὁ θάνατος δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ ἔλθῃ, καὶ συνθηκολόγησις μὲ τὸν Ἅδην, συμφωνία μὲ αὐτὸν δηλαδή, ὅτι δὲν θὰ ἀποθάνῃς, δὲν σοῦ ὑπεδείχθη ἀπὸ κανένα.

Πρίν, λοιπόν, ἀποθάνῃς, κάμνε τὸ καλὸν εἰς τὸν φίλον σου καὶ ἀνάλογα μὲ τὴν οἰκονομικήν σου δυνατότητα ἄπλωνε τὸ χέρι σου καὶ δίνε εἰς αὐτόν.

Προτοῦ ἀποθάνῃς, εὐεργέτει τὸν φίλον σου, καὶ σύμφωνα μὲ τὴν οἰκονομικήν σου δυνατότητα ἄπλωσε τὸ χέρι σου καὶ δός του.

Μὴ ἀπαρνῆσαι τὴν εὐτυχίαν τῆς παρούσης καλῆς ἡμέρας καὶ μὴ ἀφήνῃς νὰ σοῦ διαφεύγουν αἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπιτρεπόμενοι ἀπολαύσεις.

Εἰς ἡμέραν ἑορτάσιμον καὶ πανηγυρικὴν μὴ στερήσῃς τὸν ἑαυτόν σου, καὶ νὰ μὴ σοῦ διαφύγῃ κατ’ αὐτὴν κάποιο μέρος ἀπολαύσεως τῆς νομίμου καὶ ἐπιτρεπομένης ἐπιθυμίας σου.

Ὅταν ἀποθάνῃς, δὲν θὰ ἀφήσῃς τοὺς κόπους σου εἰς τὰ χέρια ἄλλων καὶ ὅσα μὲ τὴν ἐργασίαν σου ἀπέκτησες δὲν θὰ τὰ ἀφήσῃς, νὰ τὰ μοιρασθοῦν μὲ κλῆρον μεταξύ των οἱ κληρονόμοι;

Πρὸς τί νὰ στερηθῇς; Μήπως, ὅταν ἐπέλθῃ ὁ θάνατος, δὲν θὰ ἀφήσῃς εἰς ἄλλους τοὺς κόπους σου, καὶ ἡ περιουσία, ποὺ μὲ ἐργασίαν πολλὴν ἀπέκτησες, δὲν θὰ μοιρασθῇ διὰ κλήρου εἰς τοὺς κληρονόμους σου;

Δῶσε καὶ πάρε. Δίδε εὐκαιρίαν χαρᾶς καὶ ἀναψυχῆς εἰς τὴν ζωήν σου, διότι εἰς τὸν ᾅδην δὲν θὰ ἀναζητήσῃς καὶ δὲν θὰ εὕρῃς ἀπόλαυσιν.

Δῶσε καὶ πάρε καὶ ξεγέλασε τὸν ἑαυτόν σου, ἐφ’ ὅσον ζῇς, διότι εἰς τὸν Ἅδην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃς καὶ νὰ εὕρῃς ἀπόλαυσιν.

Τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου γηράσκει, ὅπως παληώνει τὸ φόρεμα. Ὁ θάνατος εἶναι ἡ ἀπὸ αἰῶνος ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ. Καὶ σύ, λοιπόν, ὀπωσδήποτε θὰ ἀποθάνῃς.

Κάθε ζωντανὴ σάρκα γηράσκει, ὅπως παλιώνει καὶ τὸ ροῦχο, διότι γη θεία ἀπόφασις ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος εἶναι: Θὰ ἀποθάνῃς ἐξάπαντος.

Ἀπὸ τὸ θαλλερὸν φύλλωμα πυκνοφύλλου δένδρου ἄλλα μὲν φύλλα πίπτουν, ἄλλα δὲ βλαστάνουν. Ἔτσι συμβαίνει καὶ μεταξὺ τῶν γενεῶν τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν σάρκα καὶ αἷμα· ἄλλη μὲν γενεὰ ἀποθνήσκει, ἄλλη δὲ γεννᾶται.

Ὅπως φύλλον καταπράσινον καὶ θαλερὸν ἐπὶ δένδρου πυκνοφύλλου καὶ ἀειθαλοῦς, ποὺ ἄλλα μὲν φύλλα ρίπτει κάτω, ἄλλα δὲ βγάζει καὶ βλαστάνει, ἔτσι καὶ κάθε γενεὰ δημιουργημάτων ἀπὸ σάρκα καὶ αἷμα, ἄλλη μὲν ἀποθνήσκει, ἄλλη δὲ γεννᾶται.

Ὡσὰν τὸ φύλλον κάθε ἔργον πονηροῦ ἀνθρώπου σαπίζει καὶ ἐξαφανίζεται· μαζῆ δὲ μὲ αὐτὸ περνάει καὶ ἐξαφανίζεται καὶ φεύγει καὶ ὁ ἄνθρωπος, ποὺ τὸ ἔπραξε.

Κάθε τι ποὺ φθείρεται καὶ σαπίζει, ἐξαφανιζεται, καὶ ὁ ἄνθρωπος, ποὺ τὸ ἐργάζεται καὶ τὸ φτιάνει, θὰ ἀπέλθῃ μετ’ αὐτοῦ καὶ αὐτός.

Εὐτυχὴς ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ τελευτήσῃ μελετῶν τὰς ἀληθείας αὐτὰς μὲ σοφίαν καὶ ὁ ὁποῖος συλλογίζεται καὶ σκέπτεται μὲ σύνεσιν.

Εἶναι εὐτυχῇς ὁ ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον θὰ εὕρῃ ὁ θάνατος νὰ ζῇ μὲ σοφίαν καὶ σύνεσιν, καὶ ὁ ὁποῖος θὰ συλλογίζεται καὶ θὰ συζητῇ πάντοτε μυαλωμένα καὶ συνετά.

Αὐτός, ποὺ σκέπτεται εἰς τὸ βάθος τῆς καρδίας του τὰς ἐντολὰς τῆς θείας σοφίας, αὐτὸς καὶ κατανοεῖ τὰ ἀπόκρυφα καὶ ἄρρητα αὐτῆς νοήματα.

Αὐτὸς ποὺ σκέπτεται καὶ διανοεῖται εἰς τὸ βάθος τῆς καρδίας του τοὺς τρόπους τῆς συμπεριφορᾶς καὶ τὰς ἐντολὰς τῆς Σοφίας, θὰ κατανοήσῃ καὶ θὰ εἰσχωρήσῃ καὶ εἰς τὰ ἀπόκρυφα βάθη αὐτῆς.

Ἔβγα ἀπὸ τὸ σπίτι σου, ὡσὰν ἀνιχνευτής, ἀκολούθησε τοὺς δρόμους τῆς σοφίας πίσω ἀπὸ αὐτὴν καὶ στῆσε ἐνέδραν εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ οἴκου της.

Ἔβγα καὶ ἀκολούθησέ την σὰν κυνηγός, ποὺ ἀναζητεῖ νὰ εὕρῃ τὰ ἴχνη της, καὶ στῆσε ἐνέδραν καὶ καρτέρι εἰς τὴν εἴσοδον τῆς οἰκίας της.

Ἐκεῖνος, ποὺ σκύβει καὶ παρατηρεῖ ἀπὸ τὰ παράθυρά της, αὐτὸς καὶ θὰ ἀκροασθῇ σοφὰ πράγματα ἀπὸ τὰς θύρας της.

Γίνε καὶ σὺ σὰν ἐκεῖνον, ποὺ κλίνει τὴν κεφαλήν του εἰς τὰ παραθύρά της διὰ νὰ ἐρευνήσῃ μὲ τὰ βλέμματά του, καὶ σὰν αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀκούσῃ προσεκτικὰ εἰς τὰς θύρας της·

Αὐτός, ποὺ κατοικεῖ κοντὰ εἰς τὸν οἶκον της καὶ καρφώνει τὸν πάσσαλον τῆς σκηνῆς του εἰς τὸν τοῖχον της,

σὰν ἐκεῖνον, ποὺ στήνει τὸ κατάλυμά του πλησίον τοῦ σπιτιοῦ της, καὶ χώνει καὶ στερεώνει πάσσαλον εἰς τοὺς τοίχους της.

στήνει δὲ τὴν σκηνήν του ἐκεῖ, ὅπου φθάνουν τὰ χέρια της, αὐτὸς θὰ ἔχῃ τὸ κατάλυμά του πλῆρες ἀπὸ ἀγαθά.

Θὰ στερεώσῃ ἔτσι τὴν σκηνὴν τοῦ πλησίον τῶν χειρῶν της καὶ θὰ καταλύσῃ μέσα εἰς κατάλυμα καὶ σκηνὴν γεμάτην ἀπὸ ἀγαθά.

Θὰ θέσῃ τὰ τέκνα του ὑπὸ τὴν σκέπην καὶ τὴν προστασίαν τῆς σοφίας, κάτω δὲ ἀπὸ τοὺς κλάδους τοῦ δένδρου της θὰ καταυλισθῇ.

Θὰ θέσῃ τὰ παιδιά του κάτω ἀπὸ τὴν σκέπην καὶ τὴν προστασίαν αὐτῆς καὶ θὰ περνᾷ τὰς νύκτας του κοιμώμενος κάτω ἀπὸ τοὺς κλάδους της καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν της.

Θὰ σκεπασθῇ ἀπὸ αὐτὴν καὶ θὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ τὸ καῦμα τοῦ ἡλίου. Θὰ μείνῃ καὶ θὰ ἀναπαυθῇ μέσα εἰς τὴν δόξαν της.

Θὰ σκεπασθῇ ὑπ’ αὐτῆς καὶ θὰ προστατευθῇ ἀπὸ τὸν θερινὸν καύσωνα· θὰ ἔχῃ δὲ τὸ κατάλυμα καὶ τὴν ἀνάπαυσίν του μέσα εἰς τὴν δόξαν της.

Ἐκεῖνος ποὺ φοβεῖται τὸν Κύριον, θὰ κάμῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἡ σοφία τοῦ ὑποδεικνύει. Αὐτὸς δὲ ποὺ γνωρίζει καὶ ἐφαρμόζει τὸν Νόμον τοῦ Θεοῦ, θὰ καταλάβῃ καὶ θὰ κάμῃ κτῆμα του τὴν σοφίαν.

Αὐτὸς ποὺ φοβεῖται τὸν Κύριον, θὰ κάμῃ αὐτὰ ποὺ ἐλέχθησαν, καὶ ἐκεῖνος ποὺ κατέχει καὶ γνωρίζει καλὰ τὸν θεῖον Νόμον, θὰ καταλάβῃ καὶ θὰ καταστήσῃ κτῆμα του τὴν Σοφίαν.

Αὐτὴ θὰ τὸν προαπαντήσῃ καὶ θὰ τὸν ὑποδεχθῇ, ὅπως ὑποδέχεται ἡ μητέρα τὸ τέκνον της καὶ ὅπως ὑποδέχεται ἡ νεαρὰ παρθένος σύζυγος τὸν συζυγόν της.

Καὶ θὰ τὸν προϋπαντήσῃ αὕτη σὰν μητέρα, θὰ τὸν ὑποδεχθῇ ἐπίσης σὰν σύζυγος νεαρὰ καὶ παρθένος, ποὺ δὲν ἐγνώρισεν ἄλλον ἄνδρα.

Θὰ τὸν χορτάσῃ μὲ ἄρτον συνέσεως, θὰ τὸν ποτίσῃ μὲ τὸ ὕδωρ τῆς σοφίας.

Θὰ τὸν θρέψῃ μὲ ἄρτον συνέσεως καὶ θὰ τὸν ποτίσῃ μὲ νερὸ σοφίας.

Αὐτὸς δὲ θὰ στηριχθῇ εἰς αὐτὴν καὶ ἔτσι δὲν θὰ κλονισθῇ ποτέ. Θὰ τὴν κρατήσῃ σταθερὰ καὶ θὰ προσκολληθῇ εἰς αὐτὴν καὶ ἔτσι δὲν θὰ ντροπιασθῇ ποτέ.

Θὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῆς καὶ δὲν θὰ κλονισθῇ, οὐδὲ θὰ παρεκκλίνῃ εἰς παραπτώματα, καὶ θὰ στηριχθῇ μετ’ ἐμπιστοσύνης εἰς αὐτὴν καὶ δὲν θὰ ἐντροπιασθῇ.

Θὰ τὸν ἀνυψώσῃ ὑπεράνω ἀπὸ τοὺς γύρω του ἀνθρώπους καὶ ἐν μέσῳ συνάξεως τοῦ λαοῦ θὰ ἀνοίξῃ τὸ στόμα του διὰ νὰ ὁμιλήσῃ τὰ πρέποντα.

Θὰ τὸν ὑψώσῃ δὲ ἡ Σοφία, δοξάζουσα αὐτὸν παραπάνω ἀπὸ τοὺς πλησίον καὶ διπλανούς του· καὶ θὰ τοῦ ἀνοίξῃ τὸ στόμα νὰ ὁμιλήσῃ μετὰ συνέσεως ἐν μέσῳ συνάξεως.

Ἡ σοφία θὰ δώσῃ ὡς κληρονομίαν της εἰς αὐτὸν χαράν, στέφανον ἀγαλλιάσεως καὶ ὄνομα αἰώνιον καὶ ἔνδοξον.

Χαρὰν μεγάλην ἐσωτερικῶς καὶ στέφανον λαμπρόν, ποὺ θὰ τὸν εὐφραίνῃ, καὶ ὄνομα φημισμένον καὶ ἐξακουστὸν αἰωνίως θὰ κληρονομήσῃ.

Οἱ μωροὶ καὶ ἀσεβεῖς δὲν θὰ ἀπολαύσουν σοφίαν, οὔτε οἱ ἁμαρτωλοὶ ἄνθρωποι θὰ τὴν ἀντικρύσουν.

Δὲν θὰ καταλάβουν οὔτε θὰ ἀποκτήσουν αὐτὴν ἄνθρωποι ἀδιαπαιδαγώγητοι, ἐστερημένοι συνέσεως, καὶ ἄνδρες ἁμαρτωλοὶ δὲν θὰ ἀξιωθοῦν νὰ τὴν ἴδουν.

Διότι ἡ σοφία εὑρίσκεται μακρὰν ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ ψεύδους οὔτε κἂν καὶ θὰ τὴν ἐνθυμηθοῦν.

Ἡ Σοφία παραμένει μακρὰν ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνειαν, καὶ ἄνθρωποι τοῦ ψεύδους καὶ τῆς ὑποκρισίας δὲν θὰ τὴν σκεφθοῦν ποτέ.

Δὲν ταιριάζει καὶ οὔτε ἐνθρονίζεται ὡραῖος ὕμνος εἰς τὸ στόμα τοῦ ἁμαρτωλοῦ. Τέτοιος ὕμνος δὲν τοῦ ἔχει ἀποσταλῇ ἀπὸ τὸν Κύριον.

Δὲν ἁρμόζει εἰς τὸ στόμα τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἡ πρὸς τὸν Θεὸν δοξολογία, διότι δὲν ἀπεστάλη καὶ δὲν ἐνεπνεύσθη εἰς αὐτὸν ἀπὸ τὸν Κύριον.

Διότι εἰς τὴν ἀληθινὴν σοφίαν ἐκφράζεται ὁ αἶνος πρὸς τὸν Θεὸν καὶ ὁ Κύριος στέλλει καὶ κατευοδώνει αὐτόν.

Δὲν ἁρμόζει, διότι μόνον ὑπὸ τοῦ φωτιζομένου καὶ ἐμπνεομένου ὑπὸ τῆς Σοφίας θὰ λεχθῇ καὶ θὰ ἀναπεμφθῇ δοξολογία, καὶ ὁ Κύριος θὰ εὐοδώσῃ καὶ θὰ ἐμπνεύσῃ εἰς αὐτὸν ταύτην.

Μὴ εἴπῃς, ὅτι, ἐὰν ἐγὼ ἀπεμακρύνθην ἀπὸ τὴν σοφίαν καὶ τὰς θείας ἐντολάς, τὸ ἔπραξα διὰ τὸν Κύριον. Διότι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αὐτὸς μισεῖ, σὺ ποτὲ δὲν πρέπει νὰ τὸ πράξῃς.

Μὴ εἴπῃς μέσα σου, ὅτι ἐξ αἰτίας τοῦ Κυρίου ἀπεμακρύνθην τοῦ θελήματός του καὶ ἡμάρτησα· διότι ὅσα Αὐτὸς ἐμίσησε, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ τὰ κάμῃς. Εἶναι λοιπὸν ἀνόητος ἡ δικαιολογία σου ν’ ἀποδίδῃς ἐνοχὴν εἰς τὸν Θεὸν δι’ ἔργον, τὸ ὁποῖον Αὐτὸς μισεῖ καὶ ἀποστρέφεται.

Μὴ εἴπῃς ποτὲ ὅτι ὁ Θεὸς μὲ ἔσυρε εἰς τὴν πλάνην καὶ μὲ ἔκαμεν ἁμαρτωλόν· διότι ὁ Θεὸς δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ἁμαρτωλὸν ἄνθρωπον.

Μὴ εἴπῃς ἀκόμη, ὅτι Αὐτὸς μὲ παρεπλάνησε καὶ ἡμάρτησα, διότι ὁ Κύριος δὲν ἔχει τὴν ἀνάγκην ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου.

Κάθε βδελυρὸν καὶ ἀηδιαστικὸν ἁμάρτημα τὸ μισεῖ ὁ Κύριος· ὅσοι δὲ τὸν φοφοῦνται ἀποστρέφονται τὸ κακόν.

Κάθε σιχαμερὸν καὶ μυσαρὸν ἁμάρτημα ἀνέκαθεν τὸ ἐμίσησεν ὁ Κύριος, καὶ δὲν εἶναι ἀρεστὸν τοῦτο εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σέβονται καὶ φοβοῦνται Αὐτόν.

Αὐτὸς ἀπ’ ἀρχῆς ἐδημιούργησεν ἐλεύθερον τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἀφῆκεν εἰς τὴν ἐλευθέραν αὐτοῦ θέλησιν καὶ διάθεσιν.

Ἐὰν ὑπάρχῃ ἁμαρτία, ὑπεύθυνος δι’ αὐτὴν εἶναι μόνον ὁ ἄνθρωπος καὶ ὄχι ὁ Θεός. Αὐτὸς ἐξ ἀρχῇς ἐδημιούργησε τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἀφῆκεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς ἰδίας του ἐκλογῆς καὶ ἀποφάσεως.

Ἐὰν θέλῃς, θὰ τηρήσῃς τὰς ἐντολάς του καὶ θὰ πράξῃς ὅσα εἶναι εὐδοκία πίστεως.

Ἐὰν θέλῃς, θὰ τηρήσῃς καὶ θὰ φυλάξῃς τὰς θείας ἐντολὰς καὶ θὰ δείξῃς πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εὐάρεστον καὶ εὐπρόσδεκτον εἰς Αὐτόν.

Ἐνώπιόν σου ἔθεσε φωτιὰ καὶ νερό, ὅπου θέλεις ἠμπορεῖς νὰ ἀπλώσῃς ἐλευθέρως τὸ χέρι σου.

Πλησίον σου ἔβαλε φωτιὰ καὶ νερό· ὅπου θέλεις σύ, θὰ ἀπλώσῃς τὸ χέρι σου.

Ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων ὑπάρχει ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κανεὶς θὰ θελήσῃ καὶ θὰ προτιμήσῃ, θὰ τοῦ δοθῇ.

Ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων εἶναι ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος, καὶ ὅ,τι ἐκ τῶν δύο θὰ θελήσῃ ὡς ἀρεστὸν εἰς αὐτὸν ὁ καθένας των, θὰ δοθῇ εἰς αὐτόν.

Πολλὴ εἶναι ἡ σοφία τοῦ Κυρίου. Αὐτὸς εἶναι ἰσχυρὸς καὶ παντοδύναμος καὶ ἐπιβλέπει τὰ πάντα.

Διότι ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ εἶναι μεγάλη, δι’ αὐτὸ δὲ καὶ ἀφῆκεν εἰς τὸν ἄνθρωπον τὴν ἐλευθέραν προτίμησιν· εἶναι δὲ ὁ Θεὸς καὶ ἰσχυρὸς εἰς δύναμιν, ὥστε νὰ μὴ Τοῦ εἶναι ἀδύνατον, ὅπως δοθῇ εἰς τὸν καθένα ὅ,τι προτιμᾷ· βλέπει δὲ τὰ πάντα, χωρὶς νὰ Τοῦ διαφεύγῃ τίποτε, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ἀδικηθῇ κανείς.

Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ εἶναι ἐστραμμένοι προστατευτικῶς εἰς ἐκείνους, ποὺ τὸν φοβοῦνται, καὶ αὐτὸς βλέπει, ἐξετάζει καὶ γνωρίζει καλὰ κάθε ἔργον ἀνθρώπου.

Καὶ οἱ ὀφθαλμοί Τοῦ εἶναι προσηλωμένοι ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι Τὸν φοβοῦνται, καὶ Αὐτὸς γνωρίζει καλὰ κάθε ἔργον ἀνθρώπου.

Εἰς κανένα δὲν ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ εἶναι ἀσεβὴς καὶ εἰς κανένα δὲν ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ διαπράττῃ ἁμαρτίας.

Δὲν ἔδωσε δὲ ἐντολὴν εἰς κανένα νὰ εἶναι ἀσεβὴς καὶ δὲν ἔδωσεν εἰς κανένα ἄδειαν καὶ εὐκολίαν διὰ νὰ ἁμαρτάνῃ.

Μὴ ἐπιθυμῇς πλῆθος ἀπογόνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι ἱκανοὶ εἰς τίποτε καὶ μὴ εὐφραίνεσαι διὰ τὰ παιδιά σου τὰ ἀσεβῆ.

Μὴ ἐπιθυμῇς πλῆθος ἀπὸ τέκνα ἄχρηστα καὶ ἀνωφελῆ καὶ μὴ εὐφραίνεσαι δι’ υἱούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀσεβεῖς.

Ἐὰν πληθυνθοῦν, μὴ εὐφρανθῇς δι’ αὐτά, ἐκτὸς ἐὰν εἰς τὰς καρδίας των ὑπάρχῃ ὁ φόβος τοῦ Κυρίου.

Ἐὰν πληθυνθοῦν, μὴ χαίρεσαι δι’ αὐτὰ καὶ διὰ τὸ πλῆθος των, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ μετ’ αὐτῶν φόβος τοῦ Κυρίου.

Μὴ ἐλπίζῃς μακρὰν καὶ εὐτυχισμένην τὴν ζωὴν αὐτῶν, καὶ μὴ στηρίζεσαι εἰς τὸ πλῆθος των. Προτιμότερος εἶναι ἔνας εὐσεβὴς παρὰ χίλιοι ἀσεβεῖς. Καὶ εἶναι προτιμότερον νὰ ἀποθάνῃ κανεὶς ἄτεκνος, παρὰ νὰ ἔχῃ παιδιὰ ἀσεβῆ καὶ ἁμαρτωλά.

Μὴ βασίζεσαι καὶ μὴ δίδῃς πίστιν εἰς τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς των καὶ μὴ στηρίζεσαι εἰς τὸν ἀριθμόν των διότι ἕνας καλὸς καὶ εὐσεβὴς εἶναι καλύτερος καὶ προτιμότερος ἀπὸ χιλίους· καὶ προτιμότερον νὰ ἀποθάνῃ κάποιος ἄτεκνος, παρὰ νὰ ἔχῃ τέκνα ἀσεβῇ.

Διότι ἕνας μυαλωμένος καὶ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος ἠμπορεῖ νὰ γεμίσῃ ἀπὸ πλῆθος ἀνθρώπων μίαν πόλιν. Ὁλόκληρος δὲ φυλὴ ἀνόμων καὶ ἁμαρτωλῶν ἀνθρώπων θὰ ἐξολοθρευθῆ καὶ θὰ ἐρημωθῇ.

Καὶ εἶναι προτιμότερος ὁ ἕνας, διότι ἀπὸ ἕνα συνετὸν θὰ γεμίσῃ ἀπὸ κατοίκους ὁλόκληρος πόλις, τοὐναντίον δὲ ὁλόκληρος φυλὴ καὶ γενεὰ παρανόμων θὰ ἐρημωθῇ.

Πολλὰ τέτοια γεγονότα εἶδα μὲ τὰ μάτια μου καὶ ἀκόμη σπουδαιότερα ἀπὸ αὐτὰ ἤκουσαν τὰ αὐτιά μου.

Πολλὰ τέτοια γεγονότα εἶδα μὲ τὰ μάτια μου καὶ σοβαρώτερα ἀπὸ αὐτὰ ἔχουν ἀκούσει τὰ αὐτιά μου.

Εἰς συγκέντρωσιν ἁμαρτωλῶν θὰ ἀνάψῃ φωτιά, διὰ νὰ τοὺς κατακαύσῃ, καὶ ἐναντίον ἔθνους, ποὺ δὲν ὑπακούει εἰς τὰς θείας ἐντολάς, ὡσὰν πυρκαϊὰ θὰ ἐκσπάσῃ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ.

Εἰς σύναξιν ἁμαρτωλῶν θὰ ἀνάψῃ φωτιὰ νὰ τοὺς κάψη, καὶ εἰς ἔθνος, ποὺ ἀπειθεῖ καὶ ἀπεστάτησεν ἀπὸ τὸν Θεόν, θὰ ἐκσπάσῃ γρήγορα θεία ὀργή.